eul_wid: cbm-be
DOI 10.5281/zenodo.20335421 PDFMarkdown

Medea by Euripides

Medea is a tragedy by the ancient Greek playwright Euripides, first performed in Athens in 431 BCE. The play dramatizes the myth of Jason, leader of the Argonauts, who abandons his wife Medea to marry Glauce, the daughter of King Creon of Corinth. The plot follows Medea’s calculated revenge, which she executes after securing a promise of safe exile through cunning persuasion. She sends poisoned gifts that kill both Glauce and Creon and then murders her own two sons to inflict the ultimate wound upon Jason. The play concludes with Medea escaping to Athens in a dragon-drawn chariot provided by her divine grandfather, Helios.

A complete work of 1,335 lines, the tragedy is structured to build from Medea’s initial despair through a feigned reconciliation to its horrific climax. It is renowned for its complex and compelling portrayal of its heroine, who delivers powerful speeches exploring themes of betrayal, passion, and the constrained position of women in Greek society. The play is often interpreted as a product of its specific historical moment, composed on the eve of the Peloponnesian War, and appears to have resonated with contemporary Athenian anxieties about civic stability and the role of outsiders. Its intense examination of extreme emotion and gender dynamics is thought to reflect the intellectual debates of late fifth-century Athens. The text has survived intact through the medieval manuscript tradition, above all in a 14th-century Byzantine codex, and remains a cornerstone of Greek tragic literature.

ΜΗΔΕΙΑ
Τροφός Εἴθʼ ὤφελʼ Ἀργοῦς μὴ διαπτάσθαι σκάφος
Κόλχων ἐς αἶαν κυανέας Συμπληγάδας,
μηδʼ ἐν νάπαισι Πηλίου πεσεῖν ποτε
τμηθεῖσα πεύκη, μηδʼ ἐρετμῶσαι χέρας
ἀνδρῶν ἀριστέων οἳ τὸ πάγχρυσον δέρος
Πελίαι μετῆλθον. οὐ γὰρ ἂν δέσποινʼ ἐμὴ
Μήδεια πύργους γῆς ἔπλευσʼ Ἰωλκίας
ἔρωτι θυμὸν ἐκπλαγεῖσʼ Ἰάσονος·
οὐδʼ ἂν κτανεῖν πείσασα Πελιάδας κόρας
πατέρα κατώικει τήνδε γῆν Κορινθίαν
ξὺν ἀνδρὶ καὶ τέκνοισιν, ἁνδάνουσα μὲν
φυγῆι πολιτῶν ὧν ἀφίκετο χθόνα
αὐτῶι τε πάντα ξυμφέρουσʼ Ἰάσονι·
ἥπερ μεγίστη γίγνεται σωτηρία,
ὅταν γυνὴ πρὸς ἄνδρα μὴ διχοστατῆι.
νῦν δʼ ἐχθρὰ πάντα καὶ νοσεῖ τὰ φίλτατα.
προδοὺς γὰρ αὑτοῦ τέκνα δεσπότιν τʼ ἐμὴν
γάμοις Ἰάσων βασιλικοῖς εὐνάζεται,
γήμας Κρέοντος παῖδʼ, ὃς αἰσυμνᾶι χθονός.
Μήδεια δʼ ἡ δύστηνος ἠτιμασμένη
βοᾶι μὲν ὅρκους, ἀνακαλεῖ δὲ δεξιᾶς
πίστιν μεγίστην, καὶ θεοὺς μαρτύρεται
οἵας ἀμοιβῆς ἐξ Ἰάσονος κυρεῖ.
κεῖται δʼ ἄσιτος, σῶμʼ ὑφεῖσʼ ἀλγηδόσιν,
τὸν πάντα συντήκουσα δακρύοις χρόνον
ἐπεὶ πρὸς ἀνδρὸς ἤισθετʼ ἠδικημένη,
οὔτʼ ὄμμʼ ἐπαίρουσʼ οὔτʼ ἀπαλλάσσουσα γῆς
πρόσωπον· ὡς δὲ πέτρος ἢ θαλάσσιος
κλύδων ἀκούει νουθετουμένη φίλων,
ἢν μή ποτε στρέψασα πάλλευκον δέρην
αὐτὴ πρὸς αὑτὴν πατέρʼ ἀποιμώξηι φίλον
καὶ γαῖαν οἴκους θʼ, οὓς προδοῦσʼ ἀφίκετο
μετʼ ἀνδρὸς ὅς σφε νῦν ἀτιμάσας ἔχει.
ἔγνωκε δʼ ἡ τάλαινα συμφορᾶς ὕπο
οἷον πατρώιας μὴ ἀπολείπεσθαι χθονός.
στυγεῖ δὲ παῖδας οὐδʼ ὁρῶσʼ εὐφραίνεται.
δέδοικα δʼ αὐτὴν μή τι βουλεύσηι νέον·
δεινὴ γάρ· οὔτοι ῥαιδίως γε συμβαλὼν
ἔχθραν τις αὐτῆι καλλίνικον ἄισεται.
ἀλλʼ οἵδε παῖδες ἐκ τρόχων πεπαυμένοι
στείχουσι, μητρὸς οὐδὲν ἐννοούμενοι
κακῶν· νέα γὰρ φροντὶς οὐκ ἀλγεῖν φιλεῖ.
Παιδαγωγός παλαιὸν οἴκων κτῆμα δεσποίνης ἐμῆς,
τί πρὸς πύλαισι τήνδʼ ἄγουσʼ ἐρημίαν
ἕστηκας, αὐτὴ θρεομένη σαυτῆι κακά;
πῶς σοῦ μόνη Μήδεια λείπεσθαι θέλει;
Τροφός τέκνων ὀπαδὲ πρέσβυ τῶν Ἰάσονος,
χρηστοῖσι δούλοις ξυμφορὰ τὰ δεσποτῶν
κακῶς πίτνοντα καὶ φρενῶν ἀνθάπτεται.
ἐγὼ γὰρ ἐς τοῦτʼ ἐκβέβηκʼ ἀλγηδόνος
ὥσθʼ ἵμερός μʼ ὑπῆλθε γῆι τε κοὐρανῶι
λέξαι μολούσηι δεῦρο δεσποίνης τύχας.
Παιδαγωγός οὔπω γὰρ ἡ τάλαινα παύεται γόων;
Τροφός ζηλῶ σʼ· ἐν ἀρχῆι πῆμα κοὐδέπω μεσοῖ.
Παιδαγωγός ὦ μῶρος, εἰ χρὴ δεσπότας εἰπεῖν τόδε·
ὡς οὐδὲν οἶδε τῶν νεωτέρων κακῶν.
Τροφός τί δʼ ἔστιν, ὦ γεραιέ; μὴ φθόνει φράσαι.
Παιδαγωγός οὐδέν· μετέγνων καὶ τὰ πρόσθʼ εἰρημένα.
Τροφός μή, πρὸς γενείου, κρύπτε σύνδουλον σέθεν·
σιγὴν γάρ, εἰ χρή, τῶνδε θήσομαι πέρι.
Παιδαγωγός ἤκουσά του λέγοντος, οὐ δοκῶν κλύειν,
πεσσοὺς προσελθών, ἔνθα δὴ παλαίτεροι
θάσσουσι, σεμνὸν ἀμφὶ Πειρήνης ὕδωρ,
ὡς τούσδε παῖδας γῆς ἐλᾶν Κορινθίας
σὺν μητρὶ μέλλοι τῆσδε κοίρανος χθονὸς
Κρέων. ὁ μέντοι μῦθος εἰ σαφὴς ὅδε
οὐκ οἶδα· βουλοίμην δʼ ἂν οὐκ εἶναι τόδε.
Τροφός καὶ ταῦτʼ Ἰάσων παῖδας ἐξανέξεται
πάσχοντας, εἰ καὶ μητρὶ διαφορὰν ἔχει;
Παιδαγωγός παλαιὰ καινῶν λείπεται κηδευμάτων,
κοὐκ ἔστʼ ἐκεῖνος τοῖσδε δώμασιν φίλος.
Τροφός ἀπωλόμεσθʼ ἄρʼ, εἰ κακὸν προσοίσομεν
νέον παλαιῶι, πρὶν τόδʼ ἐξηντληκέναι.
Παιδαγωγός ἀτὰρ σύ γʼ, οὐ γὰρ καιρὸς εἰδέναι τόδε
δέσποιναν, ἡσύχαζε καὶ σίγα λόγον.
Τροφός ὦ τέκνʼ, ἀκούεθʼ οἷος εἰς ὑμᾶς πατήρ;
ὄλοιτο μὲν μή· δεσπότης γάρ ἐστʼ ἐμός·
ἀτὰρ κακός γʼ ὢν ἐς φίλους ἁλίσκεται.
Παιδαγωγός τίς δʼ οὐχὶ θνητῶν; ἄρτι γιγνώσκεις τόδε,
ὡς πᾶς τις αὑτὸν τοῦ πέλας μᾶλλον φιλεῖ,
εἰ τούσδε γʼ εὐνῆς οὕνεκʼ οὐ στέργει πατήρ;
Τροφός ἴτʼ, εὖ γὰρ ἔσται, δωμάτων ἔσω, τέκνα.
σὺ δʼ ὡς μάλιστα τούσδʼ ἐρημώσας ἔχε
καὶ μὴ πέλαζε μητρὶ δυσθυμουμένηι.
ἤδη γὰρ εἶδον ὄμμα νιν ταυρουμένην
τοῖσδʼ, ὥς τι δρασείουσαν· οὐδὲ παύσεται
χόλου, σάφʼ οἶδα, πρὶν κατασκῆψαί τινι.
ἐχθρούς γε μέντοι, μὴ φίλους, δράσειέ τι.
Μήδεια ἔσωθεν ἰώ, δύστανος ἐγὼ μελέα τε πόνων,
ἰώ μοί μοι, πῶς ἂν ὀλοίμαν;
Τροφός τόδʼ ἐκεῖνο, φίλοι παῖδες· μήτηρ
κινεῖ κραδίαν, κινεῖ δὲ χόλον.
σπεύδετε θᾶσσον δώματος εἴσω
καὶ μὴ πελάσητʼ ὄμματος ἐγγὺς
μηδὲ προσέλθητʼ, ἀλλὰ φυλάσσεσθʼ
ἄγριον ἦθος στυγεράν τε φύσιν
φρενὸς αὐθαδοῦς.
ἴτε νυν, χωρεῖθʼ ὡς τάχος εἴσω.
δῆλον ἀπʼ ἀρχῆς ἐξαιρόμενον
νέφος οἰμωγῆς ὡς τάχʼ ἀνάψει
μείζονι θυμῶι· τί ποτʼ ἐργάσεται
μεγαλόσπλαγχνος δυσκατάπαυστος
ψυχὴ δηχθεῖσα κακοῖσιν;
Μήδεια αἰαῖ, ἔπαθον τλάμων ἔπαθον μεγάλων
ἄξιʼ ὀδυρμῶν. ὦ κατάρατοι
παῖδες ὄλοισθε στυγερᾶς ματρὸς
σὺν πατρί, καὶ πᾶς δόμος ἔρροι.
Τροφός ἰώ μοί μοι, ἰὼ τλήμων.
τί δέ σοι παῖδες πατρὸς ἀμπλακίας
μετέχουσι; τί τούσδʼ ἔχθεις; οἴμοι,
τέκνα, μή τι πάθηθʼ ὡς ὑπεραλγῶ.
δεινὰ τυράννων λήματα καί πως
ὀλίγʼ ἀρχόμενοι, πολλὰ κρατοῦντες
χαλεπῶς ὀργὰς μεταβάλλουσιν.
τὸ γὰρ εἰθίσθαι ζῆν ἐπʼ ἴσοισιν
κρεῖσσον· ἐμοὶ γοῦν ἐπὶ μὴ μεγάλοις
ὀχυρῶς γʼ εἴη καταγηράσκειν.
τῶν γὰρ μετρίων πρῶτα μὲν εἰπεῖν
τοὔνομα νικᾶι, χρῆσθαί τε μακρῶι
λῶιστα βροτοῖσιν· τὰ δʼ ὑπερβάλλοντʼ
οὐδένα καιρὸν δύναται θνητοῖς,
μείζους δʼ ἄτας, ὅταν ὀργισθῆι
δαίμων οἴκοις, ἀπέδωκεν.
Χορός ἔκλυον φωνάν, ἔκλυον δὲ βοὰν
τᾶς δυστάνου Κολχίδος· οὐδέπω
ἤπιος; ἀλλʼ, ὦ γεραιά, λέξον.
ἀμφιπύλου γὰρ ἔσω μελάθρου γόον
ἔκλυον, οὐδὲ συνήδομαι, ὦ γύναι,
ἄλγεσι δώματος,
ἐπεί μοι φιλία κέκραται.
Τροφός οὐκ εἰσὶ δόμοι· φροῦδα τάδʼ ἤδη.
τὸν μὲν γὰρ ἔχει λέκτρα τυράννων,
ἡ δʼ ἐν θαλάμοις τήκει βιοτὴν
δέσποινα, φίλων οὐδενὸς οὐδὲν
παραθαλπομένη φρένα μύθοις.
Μήδεια αἰαῖ, διά μου κεφαλᾶς φλὸξ οὐρανία
βαίη· τί δέ μοι ζῆν ἔτι κέρδος;
φεῦ φεῦ· θανάτωι καταλυσαίμαν
βιοτὰν στυγερὰν προλιποῦσα.
Χορός ἄιες, ὦ Ζεῦ καὶ Γᾶ καὶ φῶς,
ἀχὰν οἵαν ἁ δύστανος
μέλπει νύμφα;
τίς σοί ποτε τᾶς ἀπλάτου
κοίτας ἔρος, ὦ ματαία;
σπεύσεις θανάτου τελευτάν;
μηδὲν τόδε λίσσου.
εἰ δὲ σὸς πόσις καινὰ λέχη σεβίζει,
κείνωι τόδε μὴ χαράσσου·
Ζεύς σοι τάδε συνδικήσει.
μὴ λίαν τάκου δυρομένα σὸν εὐνέταν.
Μήδεια ὦ μεγάλα Θέμι καὶ πότνιʼ Ἄρτεμι,
λεύσσεθʼ ἃ πάσχω, μεγάλοις ὅρκοις
ἐνδησαμένα τὸν κατάρατον
πόσιν; ὅν ποτʼ ἐγὼ νύμφαν τʼ ἐσίδοιμʼ
αὐτοῖς μελάθροις διακναιομένους,
οἷʼ ἐμὲ πρόσθεν τολμῶσʼ ἀδικεῖν.
ὦ πάτερ, ὦ πόλις, ὧν ἀπενάσθην
αἰσχρῶς τὸν ἐμὸν κτείνασα κάσιν.
Τροφός κλύεθʼ οἷα λέγει κἀπιβοᾶται
Θέμιν εὐκταίαν Ζῆνά θʼ, ὃς ὅρκων
θνητοῖς ταμίας νενόμισται;
οὐκ ἔστιν ὅπως ἔν τινι μικρῶι
δέσποινα χόλον καταπαύσει.
Χορός πῶς ἂν ἐς ὄψιν τὰν ἁμετέραν
ἔλθοι μύθων τʼ αὐδαθέντων
δέξαιτʼ ὀμφάν,
εἴ πως βαρύθυμον ὀργὰν
καὶ λῆμα φρενῶν μεθείη;
μήτοι τό γʼ ἐμὸν πρόθυμον
φίλοισιν ἀπέστω.
ἀλλὰ βᾶσά νιν δεῦρο πόρευσον οἴκων
ἔξω· φίλα καὶ τάδʼ αὔδα,
σπεύσασά τι πρὶν κακῶσαι
τοὺς ἔσω· πένθος γὰρ μεγάλως τόδʼ ὁρμᾶται.
Τροφός δράσω τάδʼ· ἀτὰρ φόβος εἰ πείσω
δέσποιναν ἐμήν·
μόχθου δὲ χάριν τήνδʼ ἐπιδώσω.
καίτοι τοκάδος δέργμα λεαίνης
ἀποταυροῦται δμωσίν, ὅταν τις
μῦθον προφέρων πέλας ὁρμηθῆι.
σκαιοὺς δὲ λέγων κοὐδέν τι σοφοὺς
τοὺς πρόσθε βροτοὺς οὐκ ἂν ἁμάρτοις,
οἵτινες ὕμνους ἐπὶ μὲν θαλίαις
ἐπί τʼ εἰλαπίναις καὶ παρὰ δείπνοις
ηὕροντο βίωι τερπνὰς ἀκοάς·
στυγίους δὲ βροτῶν οὐδεὶς λύπας
ηὕρετο μούσηι καὶ πολυχόρδοις
ὠιδαῖς παύειν, ἐξ ὧν θάνατοι
δειναί τε τύχαι σφάλλουσι δόμους.
καίτοι τάδε μὲν κέρδος ἀκεῖσθαι
μολπαῖσι βροτούς· ἵνα δʼ εὔδειπνοι
δαῖτες, τί μάτην τείνουσι βοήν;
τὸ παρὸν γὰρ ἔχει τέρψιν ἀφʼ αὑτοῦ
δαιτὸς πλήρωμα βροτοῖσιν.
Χορός ἀχὰν ἄιον πολύστονον γόων,
λιγυρὰ δʼ ἄχεα μογερὰ βοᾶι
τὸν ἐν λέχει προδόταν κακόνυμφον·
θεοκλυτεῖ δʼ ἄδικα παθοῦσα
τὰν Ζηνὸς ὁρκίαν Θέμιν, ἅ νιν ἔβασεν
Ἑλλάδʼ ἐς ἀντίπορον
διʼ ἅλα νύχιον ἐφʼ ἁλμυρὰν
Πόντου κλῆιδʼ ἀπεράντου.
Μήδεια Κορίνθιαι γυναῖκες, ἐξῆλθον δόμων
μή μοί τι μέμψησθʼ· οἶδα γὰρ πολλοὺς βροτῶν
σεμνοὺς γεγῶτας, τοὺς μὲν ὀμμάτων ἄπο,
τοὺς δʼ ἐν θυραίοις· οἱ δʼ ἀφʼ ἡσύχου ποδὸς
δύσκλειαν ἐκτήσαντο καὶ ῥαιθυμίαν.
δίκη γὰρ οὐκ ἔνεστʼ ἐν ὀφθαλμοῖς βροτῶν,
ὅστις πρὶν ἀνδρὸς σπλάγχνον ἐκμαθεῖν σαφῶς
στυγεῖ δεδορκώς, οὐδὲν ἠδικημένος.
χρὴ δὲ ξένον μὲν κάρτα προσχωρεῖν πόλει·
οὐδʼ ἀστὸν ἤινεσʼ ὅστις αὐθαδὴς γεγὼς
πικρὸς πολίταις ἐστὶν ἀμαθίας ὕπο.
ἐμοὶ δʼ ἄελπτον πρᾶγμα προσπεσὸν τόδε
ψυχὴν διέφθαρκʼ· οἴχομαι δὲ καὶ βίου
χάριν μεθεῖσα κατθανεῖν χρήιζω, φίλαι.
ἐν ὧι γὰρ ἦν μοι πάντα, γιγνώσκω καλῶς,
κάκιστος ἀνδρῶν ἐκβέβηχʼ οὑμὸς πόσις.
πάντων δʼ ὅσʼ ἔστʼ ἔμψυχα καὶ γνώμην ἔχει
γυναῖκές ἐσμεν ἀθλιώτατον φυτόν·
ἃς πρῶτα μὲν δεῖ χρημάτων ὑπερβολῆι
πόσιν πρίασθαι δεσπότην τε σώματος
λαβεῖν· κακοῦ γὰρ τοῦτʼ ἔτʼ ἄλγιον κακόν.
κἀν τῶιδʼ ἀγὼν μέγιστος, ἢ κακὸν λαβεῖν
ἢ χρηστόν· οὐ γὰρ εὐκλεεῖς ἀπαλλαγαὶ
γυναιξὶν οὐδʼ οἷόν τʼ ἀνήνασθαι πόσιν.
ἐς καινὰ δʼ ἤθη καὶ νόμους ἀφιγμένην
δεῖ μάντιν εἶναι, μὴ μαθοῦσαν οἴκοθεν,
οἵωι μάλιστα χρήσεται ξυνευνέτηι.
κἂν μὲν τάδʼ ἡμῖν ἐκπονουμέναισιν εὖ
πόσις ξυνοικῆι μὴ βίαι φέρων ζυγόν,
ζηλωτὸς αἰών· εἰ δὲ μή, θανεῖν χρεών.
ἀνὴρ δʼ, ὅταν τοῖς ἔνδον ἄχθηται ξυνών,
ἔξω μολὼν ἔπαυσε καρδίαν ἄσης·
ἡμῖν δʼ ἀνάγκη πρὸς μίαν ψυχὴν βλέπειν.
λέγουσι δʼ ἡμᾶς ὡς ἀκίνδυνον βίον
ζῶμεν κατʼ οἴκους, οἱ δὲ μάρνανται δορί,
κακῶς φρονοῦντες· ὡς τρὶς ἂν παρʼ ἀσπίδα
στῆναι θέλοιμʼ ἂν μᾶλλον ἢ τεκεῖν ἅπαξ.
ἀλλʼ οὐ γὰρ αὑτὸς πρὸς σὲ κἄμʼ ἥκει λόγος·
σοὶ μὲν πόλις θʼ ἥδʼ ἐστὶ καὶ πατρὸς δόμοι
βίου τʼ ὄνησις καὶ φίλων συνουσία,
ἐγὼ δʼ ἔρημος ἄπολις οὖσʼ ὑβρίζομαι
πρὸς ἀνδρός, ἐκ γῆς βαρβάρου λεληισμένη,
οὐ μητέρʼ, οὐκ ἀδελφόν, οὐχὶ συγγενῆ
μεθορμίσασθαι τῆσδʼ ἔχουσα συμφορᾶς.
τοσοῦτον οὖν σου τυγχάνειν βουλήσομαι,
ἤν μοι πόρος τις μηχανή τʼ ἐξευρεθῆι
πόσιν δίκην τῶνδʼ ἀντιτείσασθαι κακῶν,
σιγᾶν. γυνὴ γὰρ τἄλλα μὲν φόβου πλέα
κακή τʼ ἐς ἀλκὴν καὶ σίδηρον εἰσορᾶν·
ὅταν δʼ ἐς εὐνὴν ἠδικημένη κυρῆι,
οὐκ ἔστιν ἄλλη φρὴν μιαιφονωτέρα.
Χορός δράσω τάδʼ· ἐνδίκως γὰρ ἐκτείσηι πόσιν,
Μήδεια. πενθεῖν δʼ οὔ σε θαυμάζω τύχας.
ὁρῶ δὲ καὶ Κρέοντα, τῆσδʼ ἄνακτα γῆς,
στείχοντα, καινῶν ἄγγελον βουλευμάτων.
Κρέων σὲ τὴν σκυθρωπὸν καὶ πόσει θυμουμένην,
Μήδειʼ, ἀνεῖπον τῆσδε γῆς ἔξω περᾶν
φυγάδα, λαβοῦσαν δισσὰ σὺν σαυτῆι τέκνα,
καὶ μή τι μέλλειν· ὡς ἐγὼ βραβεὺς λόγου
τοῦδʼ εἰμί, κοὐκ ἄπειμι πρὸς δόμους πάλιν
πρὶν ἄν σε γαίας τερμόνων ἔξω βάλω.
Μήδεια αἰαῖ· πανώλης ἡ τάλαινʼ ἀπόλλυμαι·
ἐχθροὶ γὰρ ἐξιᾶσι πάντα δὴ κάλων,
κοὐκ ἔστιν ἄτης εὐπρόσοιστος ἔκβασις.
ἐρήσομαι δὲ καὶ κακῶς πάσχουσʼ ὅμως·
τίνος μʼ ἕκατι γῆς ἀποστέλλεις, Κρέον;
Κρέων δέδοικά σʼ, οὐδὲν δεῖ παραμπίσχειν λόγους,
μή μοί τι δράσηις παῖδʼ ἀνήκεστον κακόν.
συμβάλλεται δὲ πολλὰ τοῦδε δείγματα·
σοφὴ πέφυκας καὶ κακῶν πολλῶν ἴδρις,
λυπῆι δὲ λέκτρων ἀνδρὸς ἐστερημένη.
κλύω δʼ ἀπειλεῖν σʼ, ὡς ἀπαγγέλλουσί μοι,
τὸν δόντα καὶ γήμαντα καὶ γαμουμένην
δράσειν τι. ταῦτʼ οὖν πρὶν παθεῖν φυλάξομαι.
κρεῖσσον δέ μοι νῦν πρὸς σʼ ἀπεχθέσθαι, γύναι,
ἢ μαλθακισθένθʼ ὕστερον μεταστένειν.
Μήδεια φεῦ φεῦ. οὐ νῦν με πρῶτον ἀλλὰ πολλάκις, Κρέον,
ἔβλαψε δόξα μεγάλα τʼ εἴργασται κακά.
χρὴ δʼ οὔποθʼ ὅστις ἀρτίφρων πέφυκʼ ἀνὴρ
παῖδας περισσῶς ἐκδιδάσκεσθαι σοφούς·
χωρὶς γὰρ ἄλλης ἧς ἔχουσιν ἀργίας
φθόνον πρὸς ἀστῶν ἀλφάνουσι δυσμενῆ.
σκαιοῖσι μὲν γὰρ καινὰ προσφέρων σοφὰ
δόξεις ἀχρεῖος κοὐ σοφὸς πεφυκέναι·
τῶν δʼ αὖ δοκούντων εἰδέναι τι ποικίλον
κρείσσων νομισθεὶς ἐν πόλει λυπρὸς φανῆι.
ἐγὼ δὲ καὐτὴ τῆσδε κοινωνῶ τύχης·
σοφὴ γὰρ οὖσα, τοῖς μέν εἰμʼ ἐπίφθονος,
τοῖς δʼ αὖ προσάντης· εἰμὶ δʼ οὐκ ἄγαν σοφή.
σὺ δʼ οὖν φοβῆι με· μὴ τί πλημμελὲς πάθηις;
οὐχ ὧδʼ ἔχει μοι, μὴ τρέσηις ἡμᾶς, Κρέον,
ὥστʼ ἐς τυράννους ἄνδρας ἐξαμαρτάνειν.
σὺ γὰρ τί μʼ ἠδίκηκας; ἐξέδου κόρην
ὅτωι σε θυμὸς ἦγεν. ἀλλʼ ἐμὸν πόσιν
μισῶ· σὺ δʼ, οἶμαι, σωφρονῶν ἔδρας τάδε.
καὶ νῦν τὸ μὲν σὸν οὐ φθονῶ καλῶς ἔχειν·
νυμφεύετʼ, εὖ πράσσοιτε· τήνδε δὲ χθόνα
ἐᾶτέ μʼ οἰκεῖν. καὶ γὰρ ἠδικημένοι
σιγησόμεσθα, κρεισσόνων νικώμενοι.
Κρέων λέγεις ἀκοῦσαι μαλθάκʼ, ἀλλʼ ἔσω φρενῶν
ὀρρωδία μοι μή τι βουλεύηις κακόν.
τοσῶιδε δʼ ἧσσον ἢ πάρος πέποιθά σοι·
γυνὴ γὰρ ὀξύθυμος, ὡς δʼ αὔτως ἀνήρ,
ῥάιων φυλάσσειν ἢ σιωπηλὸς σοφή.
ἀλλʼ ἔξιθʼ ὡς τάχιστα, μὴ λόγους λέγε·
ὡς ταῦτʼ ἄραρε κοὐκ ἔχεις τέχνην ὅπως
μενεῖς παρʼ ἡμῖν οὖσα δυσμενὴς ἐμοί.
Μήδεια μή, πρός σε γονάτων τῆς τε νεογάμου κόρης.
Κρέων λόγους ἀναλοῖς· οὐ γὰρ ἂν πείσαις ποτέ.
Μήδεια ἀλλʼ ἐξελᾶις με κοὐδὲν αἰδέσηι λιτάς;
Κρέων φιλῶ γὰρ οὐ σὲ μᾶλλον ἢ δόμους ἐμούς.
Μήδεια ὦ πατρίς, ὥς σου κάρτα νῦν μνείαν ἔχω.
Κρέων πλὴν γὰρ τέκνων ἔμοιγε φίλτατον πολύ.
Μήδεια φεῦ φεῦ, βροτοῖς ἔρωτες ὡς κακὸν μέγα.
Κρέων ὅπως ἄν, οἶμαι, καὶ παραστῶσιν τύχαι.
Μήδεια Ζεῦ, μὴ λάθοι σε τῶνδʼ ὃς αἴτιος κακῶν.
Κρέων ἕρπʼ, ὦ ματαία, καί μʼ ἀπάλλαξον πόνων.
Μήδεια πονοῦμεν ἡμεῖς κοὐ πόνων κεχρήμεθα.
Κρέων τάχʼ ἐξ ὀπαδῶν χειρὸς ὠσθήσηι βίαι.
Μήδεια μὴ δῆτα τοῦτό γʼ, ἀλλά σʼ ἄντομαι, Κρέον.
Κρέων ὄχλον παρέξεις, ὡς ἔοικας, ὦ γύναι.
Μήδεια φευξούμεθʼ· οὐ τοῦθʼ ἱκέτευσά σου τυχεῖν.
Κρέων τί δʼ αὖ βιάζηι κοὐκ ἀπαλλάσσηι χερός;
Μήδεια μίαν με μεῖναι τήνδʼ ἔασον ἡμέραν
καὶ ξυμπερᾶναι φροντίδʼ ἧι φευξούμεθα
παισίν τʼ ἀφορμὴν τοῖς ἐμοῖς, ἐπεὶ πατὴρ
οὐδὲν προτιμᾶι μηχανήσασθαι τέκνοις.
οἴκτιρε δʼ αὐτούς· καὶ σύ τοι παίδων πατὴρ
πέφυκας· εἰκὸς δέ σφιν εὔνοιάν σʼ ἔχειν.
τοὐμοῦ γὰρ οὔ μοι φροντίς, εἰ φευξούμεθα,
κείνους δὲ κλαίω συμφορᾶι κεχρημένους.
Κρέων ἥκιστα τοὐμὸν λῆμʼ ἔφυ τυραννικόν,
αἰδούμενος δὲ πολλὰ δὴ διέφθορα·
καὶ νῦν ὁρῶ μὲν ἐξαμαρτάνων, γύναι,
ὅμως δὲ τεύξηι τοῦδε. προυννέπω δέ σοι,
εἴ σʼ ἡ ʼπιοῦσα λαμπὰς ὄψεται θεοῦ
καὶ παῖδας ἐντὸς τῆσδε τερμόνων χθονός,
θανῆι· λέλεκται μῦθος ἀψευδὴς ὅδε.
Χορός φεῦ φεῦ, μελέα τῶν σῶν ἀχέων,
δύστηνε γύναι,
ποῖ ποτε τρέψηι; τίνα πρὸς ξενίαν
ἢ δόμον ἢ χθόνα σωτῆρα κακῶν;
ὡς εἰς ἄπορόν σε κλύδωνα θεός,
Μήδεια, κακῶν ἐπόρευσεν.
Μήδεια κακῶς πέπρακται πανταχῆι· τίς ἀντερεῖ;
ἀλλʼ οὔτι ταύτηι ταῦτα, μὴ δοκεῖτέ πω.
ἔτʼ εἴσʼ ἀγῶνες τοῖς νεωστὶ νυμφίοις
καὶ τοῖσι κηδεύσασιν οὐ σμικροὶ πόνοι.
δοκεῖς γὰρ ἄν με τόνδε θωπεῦσαί ποτε
εἰ μή τι κερδαίνουσαν ἢ τεχνωμένην;
οὐδʼ ἂν προσεῖπον οὐδʼ ἂν ἡψάμην χεροῖν.
ὁ δʼ ἐς τοσοῦτον μωρίας ἀφίκετο
ὥστʼ, ἐξὸν αὐτῶι τἄμʼ ἑλεῖν βουλεύματα
γῆς ἐκβαλόντι, τήνδʼ ἐφῆκεν ἡμέραν
μεῖναί μʼ, ἐν ἧι τρεῖς τῶν ἐμῶν ἐχθρῶν νεκροὺς
θήσω, πατέρα τε καὶ κόρην πόσιν τʼ ἐμόν.
πολλὰς δʼ ἔχουσα θανασίμους αὐτοῖς ὁδούς,
οὐκ οἶδʼ ὁποίαι πρῶτον ἐγχειρῶ, φίλαι·
πότερον ὑφάψω δῶμα νυμφικὸν πυρί,
ἢ θηκτὸν ὤσω φάσγανον διʼ ἥπατος,
σιγῆι δόμους ἐσβᾶσʼ ἵνʼ ἔστρωται λέχος.
ἀλλʼ ἕν τί μοι πρόσαντες· εἰ ληφθήσομαι
δόμους ὑπερβαίνουσα καὶ τεχνωμένη,
θανοῦσα θήσω τοῖς ἐμοῖς ἐχθροῖς γέλων.
κράτιστα τὴν εὐθεῖαν, ἧι πεφύκαμεν
σοφοὶ μάλιστα, φαρμάκοις αὐτοὺς ἑλεῖν.
εἶἑν· καὶ δὴ τεθνᾶσι· τίς με δέξεται πόλις;
τίς γῆν ἄσυλον καὶ δόμους ἐχεγγύους
ξένος παρασχὼν ῥύσεται τοὐμὸν δέμας;
οὐκ ἔστι. μείνασʼ οὖν ἔτι σμικρὸν χρόνον,
ἢν μέν τις ἡμῖν πύργος ἀσφαλὴς φανῆι,
δόλωι μέτειμι τόνδε καὶ σιγῆι φόνον·
ἢ δʼ ἐξελαύνηι ξυμφορά μʼ ἀμήχανος,
αὐτὴ ξίφος λαβοῦσα, κεἰ μέλλω θανεῖν,
κτενῶ σφε, τόλμης δʼ εἶμι πρὸς τὸ καρτερόν.
οὐ γὰρ μὰ τὴν δέσποιναν ἣν ἐγὼ σέβω
μάλιστα πάντων καὶ ξυνεργὸν εἱλόμην,
Ἑκάτην, μυχοῖς ναίουσαν ἑστίας ἐμῆς,
χαίρων τις αὐτῶν τοὐμὸν ἀλγυνεῖ κέαρ.
πικροὺς δʼ ἐγώ σφιν καὶ λυγροὺς θήσω γάμους,
πικρὸν δὲ κῆδος καὶ φυγὰς ἐμὰς χθονός.
ἀλλʼ εἶα φείδου μηδὲν ὧν ἐπίστασαι,
Μήδεια, βουλεύουσα καὶ τεχνωμένη·
ἕρπʼ ἐς τὸ δεινόν· νῦν ἀγὼν εὐψυχίας.
ὁρᾶις ἃ πάσχεις; οὐ γέλωτα δεῖ σʼ ὀφλεῖν
τοῖς Σισυφείοις τοῖσδʼ Ἰάσονος γάμοις,
γεγῶσαν ἐσθλοῦ πατρὸς Ἡλίου τʼ ἄπο.
ἐπίστασαι δέ· πρὸς δὲ καὶ πεφύκαμεν
γυναῖκες, ἐς μὲν ἔσθλʼ ἀμηχανώταται,
κακῶν δὲ πάντων τέκτονες σοφώταται.
Χορός ἄνω ποταμῶν ἱερῶν χωροῦσι παγαί,
καὶ δίκα καὶ πάντα πάλιν στρέφεται·
ἀνδράσι μὲν δόλιαι βουλαί, θεῶν δʼ
οὐκέτι πίστις ἄραρεν.
τὰν δʼ ἐμὰν εὔκλειαν ἔχειν βιοτὰν στρέψουσι
φᾶμαι·
ἔρχεται τιμὰ γυναικείωι γένει·
οὐκέτι δυσκέλαδος φάμα γυναῖκας ἕξει.
μοῦσαι δὲ παλαιγενέων λήξουσʼ ἀοιδῶν
τὰν ἐμὰν ὑμνεῦσαι ἀπιστοσύναν.
οὐ γὰρ ἐν ἁμετέραι γνώμαι λύρας
ὤπασε θέσπιν ἀοιδὰν
Φοῖβος ἁγήτωρ μελέων· ἐπεὶ ἀντάχησʼ ἂν ὕμνον
ἀρσένων γένναι. μακρὸς δʼ αἰὼν ἔχει
πολλὰ μὲν ἁμετέραν ἀνδρῶν τε μοῖραν εἰπεῖν.
σὺ δʼ ἐκ μὲν οἴκων πατρίων ἔπλευσας
μαινομέναι κραδίαι, διδύμους ὁρίσασα πόντου
πέτρας· ἐπὶ δὲ ξέναι ναίεις χθονί, τᾶς ἀνάν-
δρου κοίτας ὀλέσασα λέκ-
τρον, τάλαινα, φυγὰς δὲ χώ-
ρας ἄτιμος ἐλαύνηι.
βέβακε δʼ ὅρκων χάρις, οὐδʼ ἔτʼ αἰδὼς
Ἑλλάδι τᾶι μεγάλαι μένει, αἰθερία δʼ ἀνέπτα.
σοὶ δʼ οὔτε πατρὸς δόμοι,
δύστανε, μεθορμίσα-
σθαι μόχθων πάρα, σῶν τε λέκ-
τρων ἄλλα βασίλεια κρείσ-
σων δόμοισιν ἐπέστα.
Ἰάσων οὐ νῦν κατεῖδον πρῶτον ἀλλὰ πολλάκις
τραχεῖαν ὀργὴν ὡς ἀμήχανον κακόν.
σοὶ γὰρ παρὸν γῆν τήνδε καὶ δόμους ἔχειν
κούφως φερούσηι κρεισσόνων βουλεύματα,
λόγων ματαίων οὕνεκʼ ἐκπεσῆι χθονός.
κἀμοὶ μὲν οὐδὲν πρᾶγμα· μὴ παύσηι ποτὲ
λέγουσʼ Ἰάσονʼ ὡς κάκιστός ἐστʼ ἀνήρ.
ἃ δʼ ἐς τυράννους ἐστί σοι λελεγμένα,
πᾶν κέρδος ἡγοῦ ζημιουμένη φυγῆι.
κἀγὼ μὲν αἰεὶ βασιλέων θυμουμένων
ὀργὰς ἀφήιρουν καί σʼ ἐβουλόμην μένειν·
σὺ δʼ οὐκ ἀνίεις μωρίας, λέγουσʼ ἀεὶ
κακῶς τυράννους· τοιγὰρ ἐκπεσῆι χθονός.
ὅμως δὲ κἀκ τῶνδʼ οὐκ ἀπειρηκὼς φίλοις
ἥκω, τὸ σὸν δὲ προσκοπούμενος, γύναι,
ὡς μήτʼ ἀχρήμων σὺν τέκνοισιν ἐκπέσηις
μήτʼ ἐνδεής του· πόλλʼ ἐφέλκεται φυγὴ
κακὰ ξὺν αὑτῆι. καὶ γὰρ εἰ σύ με στυγεῖς,
οὐκ ἂν δυναίμην σοὶ κακῶς φρονεῖν ποτε.
Μήδεια ὦ παγκάκιστε, τοῦτο γάρ σʼ εἰπεῖν ἔχω
γλώσσηι μέγιστον εἰς ἀνανδρίαν κακόν·
ἦλθες πρὸς ἡμᾶς, ἦλθες ἔχθιστος γεγώς;
οὔτοι θράσος τόδʼ ἐστὶν οὐδʼ εὐτολμία,
φίλους κακῶς δράσαντʼ ἐναντίον βλέπειν,
ἀλλʼ ἡ μεγίστη τῶν ἐν ἀνθρώποις νόσων
πασῶν, ἀναίδειʼ. εὖ δʼ ἐποίησας μολών·
ἐγώ τε γὰρ λέξασα κουφισθήσομαι
ψυχὴν κακῶς σὲ καὶ σὺ λυπήσηι κλύων.
ἐκ τῶν δὲ πρώτων πρῶτον ἄρξομαι λέγειν·
ἔσωσά σʼ, ὡς ἴσασιν Ἑλλήνων ὅσοι
ταὐτὸν συνεισέβησαν Ἀργῶιον σκάφος,
πεμφθέντα ταύρων πυρπνόων ἐπιστάτην
ζεύγλαισι καὶ σπεροῦντα θανάσιμον γύην·
δράκοντά θʼ, ὃς πάγχρυσον ἀμπέχων δέρος
σπείραις ἔσωιζε πολυπλόκοις ἄυπνος ὤν,
κτείνασʼ ἀνέσχον σοι φάος σωτήριον.
αὐτὴ δὲ πατέρα καὶ δόμους προδοῦσʼ ἐμοὺς
τὴν Πηλιῶτιν εἰς Ἰωλκὸν ἱκόμην
σὺν σοί, πρόθυμος μᾶλλον ἢ σοφωτέρα·
Πελίαν τʼ ἀπέκτεινʼ, ὥσπερ ἄλγιστον θανεῖν,
παίδων ὕπʼ αὐτοῦ, πάντα τʼ ἐξεῖλον δόμον.
καὶ ταῦθʼ ὑφʼ ἡμῶν, ὦ κάκιστʼ ἀνδρῶν, παθὼν
προύδωκας ἡμᾶς, καινὰ δʼ ἐκτήσω λέχη,
παίδων γεγώτων· εἰ γὰρ ἦσθʼ ἄπαις ἔτι,
συγγνώστʼ ἂν ἦν σοι τοῦδʼ ἐρασθῆναι λέχους.
ὅρκων δὲ φρούδη πίστις, οὐδʼ ἔχω μαθεῖν
εἰ θεοὺς νομίζεις τοὺς τότʼ οὐκ ἄρχειν ἔτι
ἢ καινὰ κεῖσθαι θέσμιʼ ἀνθρώποις τὰ νῦν,
ἐπεὶ σύνοισθά γʼ εἰς ἔμʼ οὐκ εὔορκος ὤν.
φεῦ δεξιὰ χείρ, ἧς σὺ πόλλʼ ἐλαμβάνου,
καὶ τῶνδε γονάτων, ὡς μάτην κεχρώισμεθα
κακοῦ πρὸς ἀνδρός, ἐλπίδων δʼ ἡμάρτομεν.
ἄγʼ, ὡς φίλωι γὰρ ὄντι σοι κοινώσομαι
— δοκοῦσα μὲν τί πρός γε σοῦ πράξειν καλῶς;
ὅμως δʼ, ἐρωτηθεὶς γὰρ αἰσχίων φανῆι·
νῦν ποῖ τράπωμαι; πότερα πρὸς πατρὸς δόμους,
οὓς σοὶ προδοῦσα καὶ πάτραν ἀφικόμην;
ἢ πρὸς ταλαίνας Πελιάδας; καλῶς γʼ ἂν οὖν
δέξαιντό μʼ οἴκοις ὦν πατέρα κατέκτανον.
ἔχει γὰρ οὕτω· τοῖς μὲν οἴκοθεν φίλοις
ἐχθρὰ καθέστηχʼ, οὓς δέ μʼ οὐκ ἐχρῆν κακῶς
δρᾶν, σοὶ χάριν φέρουσα πολεμίους ἔχω.
τοιγάρ με πολλαῖς μακαρίαν Ἑλληνίδων
ἔθηκας ἀντὶ τῶνδε· θαυμαστὸν δέ σε
ἔχω πόσιν καὶ πιστὸν ἡ τάλαινʼ ἐγώ,
εἰ φεύξομαί γε γαῖαν ἐκβεβλημένη,
φίλων ἔρημος, σὺν τέκνοις μόνη μόνοις·
καλόν γʼ ὄνειδος τῶι νεωστὶ νυμφίωι,
πτωχοὺς ἀλᾶσθαι παῖδας ἥ τʼ ἔσωσά σε.
ὦ Ζεῦ, τί δὴ χρυσοῦ μὲν ὃς κίβδηλος ἦι
τεκμήριʼ ἀνθρώποισιν ὤπασας σαφῆ,
ἀνδρῶν δʼ ὅτωι χρὴ τὸν κακὸν διειδέναι
οὐδεὶς χαρακτὴρ ἐμπέφυκε σώματι;
Χορός δεινή τις ὀργὴ καὶ δυσίατος πέλει,
ὅταν φίλοι φίλοισι συμβάλωσʼ ἔριν.
Ἰάσων δεῖ μʼ, ὡς ἔοικε, μὴ κακὸν φῦναι λέγειν,
ἀλλʼ ὥστε ναὸς κεδνὸν οἰακοστρόφον
ἄκροισι λαίφους κρασπέδοις ὑπεκδραμεῖν
τὴν σὴν στόμαργον, ὦ γύναι, γλωσσαλγίαν.
ἐγὼ δʼ, ἐπειδὴ καὶ λίαν πυργοῖς χάριν,
Κύπριν νομίζω τῆς ἐμῆς ναυκληρίας
σώτειραν εἶναι θεῶν τε κἀνθρώπων μόνην.
σοὶ δʼ ἔστι μὲν νοῦς λεπτός· ἀλλʼ ἐπίφθονος
λόγος διελθεῖν ὡς Ἔρως σʼ ἠνάγκασεν.
τόξοις ἀφύκτοις τοὐμὸν ἐκσῶσαι δέμας.
ἀλλʼ οὐκ ἀκριβῶς αὐτὸ θήσομαι λίαν·
ὅπηι γὰρ οὖν ὤνησας οὐ κακῶς ἔχει.
μείζω γε μέντοι τῆς ἐμῆς σωτηρίας
εἴληφας ἢ δέδωκας, ὡς ἐγὼ φράσω.
πρῶτον μὲν Ἑλλάδʼ ἀντὶ βαρβάρου χθονὸς
γαῖαν κατοικεῖς καὶ δίκην ἐπίστασαι
νόμοις τε χρῆσθαι μὴ πρὸς ἰσχύος χάριν·
πάντες δέ σʼ ἤισθοντʼ οὖσαν Ἕλληνες σοφὴν
καὶ δόξαν ἔσχες· εἰ δὲ γῆς ἐπʼ ἐσχάτοις
ὅροισιν ὤικεις, οὐκ ἂν ἦν λόγος σέθεν.
εἴη δʼ ἔμοιγε μήτε χρυσὸς ἐν δόμοις
μήτʼ Ὀρφέως κάλλιον ὑμνῆσαι μέλος,
εἰ μὴ ʼπίσημος ἡ τύχη γένοιτό μοι.
τοσαῦτα μέν σοι τῶν ἐμῶν πόνων πέρι
ἔλεξʼ· ἅμιλλαν γὰρ σὺ προύθηκας λόγων.
ἃ δʼ ἐς γάμους μοι βασιλικοὺς ὠνείδισας,
ἐν τῶιδε δείξω πρῶτα μὲν σοφὸς γεγώς,
ἔπειτα σώφρων, εἶτά σοι μέγας φίλος
καὶ παισὶ τοῖς ἐμοῖσιν· ἀλλʼ ἔχʼ ἥσυχος.
ἐπεὶ μετέστην δεῦρʼ Ἰωλκίας χθονὸς
πολλὰς ἐφέλκων συμφορὰς ἀμηχάνους,
τί τοῦδʼ ἂν εὕρημʼ ηὗρον εὐτυχέστερον
ἢ παῖδα γῆμαι βασιλέως φυγὰς γεγώς;
οὐχ, ἧι σὺ κνίζηι, σὸν μὲν ἐχθαίρων λέχος
καινῆς δὲ νύμφης ἱμέρωι πεπληγμένος
οὐδʼ εἰς ἅμιλλαν πολύτεκνον σπουδὴν ἔχων·
ἅλις γὰρ οἱ γεγῶτες οὐδὲ μέμφομαι·
ἀλλʼ ὡς, τὸ μὲν μέγιστον, οἰκοῖμεν καλῶς
καὶ μὴ σπανιζοίμεσθα, γιγνώσκων ὅτι
πένητα φεύγει πᾶς τις ἐκποδὼν φίλον,
παῖδας δὲ θρέψαιμʼ ἀξίως δόμων ἐμῶν
σπείρας τʼ ἀδελφοὺς τοῖσιν ἐκ σέθεν τέκνοις
ἐς ταὐτὸ θείην καὶ ξυναρτήσας γένος
εὐδαιμονοίην· σοί τε γὰρ παίδων τί δεῖ;
ἐμοί τε λύει τοῖσι μέλλουσιν τέκνοις
τὰ ζῶντʼ ὀνῆσαι. μῶν βεβούλευμαι κακῶς;
οὐδʼ ἂν σὺ φαίης, εἴ σε μὴ κνίζοι λέχος.
ἀλλʼ ἐς τοσοῦτον ἥκεθʼ ὥστʼ ὀρθουμένης
εὐνῆς γυναῖκες πάντʼ ἔχειν νομίζετε,
ἢν δʼ αὖ γένηται ξυμφορά τις ἐς λέχος,
τὰ λῶιστα καὶ κάλλιστα πολεμιώτατα
τίθεσθε. χρῆν γὰρ ἄλλοθέν ποθεν βροτοὺς
παῖδας τεκνοῦσθαι, θῆλυ δʼ οὐκ εἶναι γένος·
χοὔτως ἂν οὐκ ἦν οὐδὲν ἀνθρώποις κακόν.
Χορός Ἰᾶσον, εὖ μὲν τούσδʼ ἐκόσμησας λόγους·
ὅμως δʼ ἔμοιγε, κεἰ παρὰ γνώμην ἐρῶ,
δοκεῖ προδοὺς σὴν ἄλοχον οὐ δίκαια δρᾶν.
Μήδεια ἦ πολλὰ πολλοῖς εἰμι διάφορος βροτῶν.
ἐμοὶ γὰρ ὅστις ἄδικος ὢν σοφὸς λέγειν
πέφυκε, πλείστην ζημίαν ὀφλισκάνει·
γλώσσηι γὰρ αὐχῶν τἄδικʼ εὖ περιστελεῖν
τολμᾶι πανουργεῖν· ἔστι δʼ οὐκ ἄγαν σοφός.
ὡς καὶ σύ· μή νυν εἰς ἔμʼ εὐσχήμων γένηι
λέγειν τε δεινός· ἓν γὰρ ἐκτενεῖ σʼ ἔπος.
χρῆν σʼ, εἴπερ ἦσθα μὴ κακός, πείσαντά με
γαμεῖν γάμον τόνδʼ, ἀλλὰ μὴ σιγῆι φίλων.
Ἰάσων καλῶς γʼ ἄν, οἶμαι, τῶιδʼ ὑπηρέτεις λόγωι,
εἴ σοι γάμον κατεῖπον, ἥτις οὐδὲ νῦν
τολμᾶις μεθεῖναι καρδίας μέγαν χόλον.
Μήδεια οὐ τοῦτό σʼ εἶχεν, ἀλλὰ βάρβαρον λέχος
πρὸς γῆρας οὐκ εὔδοξον ἐξέβαινέ σοι.
Ἰάσων εὖ νυν τόδʼ ἴσθι, μὴ γυναικὸς οὕνεκα
γῆμαί με λέκτρα βασιλέων ἃ νῦν ἔχω,
ἀλλʼ, ὥσπερ εἶπον καὶ πάρος, σῶσαι θέλων
σέ, καὶ τέκνοισι τοῖς ἐμοῖς ὁμοσπόρους
φῦσαι τυράννους παῖδας, ἔρυμα δώμασιν.
Μήδεια μή μοι γένοιτο λυπρὸς εὐδαίμων βίος
μηδʼ ὄλβος ὅστις τὴν ἐμὴν κνίζοι φρένα.
Ἰάσων οἶσθʼ ὡς μέτευξαι καὶ σοφωτέρα φανῆι·
τὰ χρηστὰ μή σοι λυπρὰ φαίνεσθαί ποτε,
μηδʼ εὐτυχοῦσα δυστυχὴς εἶναι δοκεῖν.
Μήδεια ὕβριζʼ, ἐπειδὴ σοὶ μὲν ἔστʼ ἀποστροφή,
ἐγὼ δʼ ἔρημος τήνδε φευξοῦμαι χθόνα.
Ἰάσων αὐτὴ τάδʼ εἵλου· μηδένʼ ἄλλον αἰτιῶ.
Μήδεια τί δρῶσα; μῶν γαμοῦσα καὶ προδοῦσά σε;
Ἰάσων ἀρὰς τυράννοις ἀνοσίους ἀρωμένη.
Μήδεια καὶ σοῖς ἀραία γʼ οὖσα τυγχάνω δόμοις.
Ἰάσων ὡς οὐ κρινοῦμαι τῶνδέ σοι τὰ πλείονα.
ἀλλʼ, εἴ τι βούληι παισὶν ἢ σαυτῆι φυγῆς
προσωφέλημα χρημάτων ἐμῶν λαβεῖν,
λέγʼ· ὡς ἕτοιμος ἀφθόνωι δοῦναι χερὶ
ξένοις τε πέμπειν σύμβολʼ, οἳ δράσουσί σʼ εὖ.
καὶ ταῦτα μὴ θέλουσα μωρανεῖς, γύναι·
λήξασα δʼ ὀργῆς κερδανεῖς ἀμείνονα.
Μήδεια οὔτʼ ἂν ξένοισι τοῖσι σοῖς χρησαίμεθʼ ἂν
οὔτʼ ἄν τι δεξαίμεσθα, μηδʼ ἡμῖν δίδου·
κακοῦ γὰρ ἀνδρὸς δῶρʼ ὄνησιν οὐκ ἔχει.
Ἰάσων ἀλλʼ οὖν ἐγὼ μὲν δαίμονας μαρτύρομαι
ὡς πάνθʼ ὑπουργεῖν σοί τε καὶ τέκνοις θέλω·
σοὶ δʼ οὐκ ἀρέσκει τἀγάθʼ, ἀλλʼ αὐθαδίαι
φίλους ἀπωθῆι· τοιγὰρ ἀλγυνῆι πλέον.
Μήδεια χώρει· πόθωι γὰρ τῆς νεοδμήτου κόρης
αἱρῆι χρονίζων δωμάτων ἐξώπιος.
νύμφευʼ· ἴσως γάρ, σὺν θεῶι δʼ εἰρήσεται,
γαμεῖς τοιοῦτον ὥστε θρηνεῖσθαι γάμον.
Χορός ἔρωτες ὑπὲρ μὲν ἄγαν ἐλθόντες οὐκ εὐδοξίαν
οὐδʼ ἀρετὰν παρέδωκαν ἀνδράσιν· εἰ δʼ ἅλις
ἔλθοι
Κύπρις, οὐκ ἄλλα θεὸς εὔχαρις οὕτω.
μήποτʼ, ὦ δέσποινʼ, ἐπʼ ἐμοὶ χρυσέων τόξων ἀφείης
ἱμέρωι χρίσασʼ ἄφυκτον οἰστόν.
στέργοι δέ με σωφροσύνα, δώρημα κάλλιστον
θεῶν·
μηδέ ποτʼ ἀμφιλόγους ὀργὰς ἀκόρεστά τε νείκη
θυμὸν ἐκπλήξασʼ ἑτέροις ἐπὶ λέκτροις
προσβάλοι δεινὰ Κύπρις, ἀπτολέμους δʼ εὐνὰς σεβίζουσʼ
ὀξύφρων κρίνοι λέχη γυναικῶν.
ὦ πατρίς, ὦ δώματα, μὴ
δῆτʼ ἄπολις γενοίμαν
τὸν ἀμηχανίας ἔχουσα δυσπέρατον αἰῶνʼ,
οἰκτρότατον ἀχέων.
θανάτωι θανάτωι πάρος δαμείην
ἁμέραν τάνδʼ ἐξανύσα-
σα· μόχθων δʼ οὐκ ἄλλος ὕπερ-
θεν ἢ γᾶς πατρίας στέρεσθαι.
εἴδομεν, οὐκ ἐξ ἑτέρων
μῦθον ἔχω φράσασθαι·
σὲ γὰρ οὐ πόλις, οὐ φίλων τις οἰκτιρεῖ παθοῦσαν
δεινότατα παθέων.
ἀχάριστος ὄλοιθʼ ὅτωι πάρεστιν
μὴ φίλους τιμᾶν καθαρᾶν
ἀνοίξαντα κλῆιδα φρενῶν·
ἐμοὶ μὲν φίλος οὔποτʼ ἔσται.
Αἰγεύς Μήδεια, χαῖρε· τοῦδε γὰρ προοίμιον
κάλλιον οὐδεὶς οἶδε προσφωνεῖν φίλους.
Μήδεια ὦ χαῖρε καὶ σύ, παῖ σοφοῦ Πανδίονος,
Αἰγεῦ. πόθεν γῆς τῆσδʼ ἐπιστρωφᾶι πέδον;
Αἰγεύς Φοίβου παλαιὸν ἐκλιπὼν χρηστήριον.
Μήδεια τί δʼ ὀμφαλὸν γῆς θεσπιωιδὸν ἐστάλης;
Αἰγεύς παίδων ἐρευνῶν σπέρμʼ ὅπως γένοιτό μοι.
Μήδεια πρὸς θεῶν, ἄπαις γὰρ δεῦρʼ ἀεὶ τείνεις βίον;
Αἰγεύς ἄπαιδές ἐσμεν δαίμονός τινος τύχηι.
Μήδεια δάμαρτος οὔσης ἢ λέχους ἄπειρος ὤν;
Αἰγεύς οὐκ ἐσμὲν εὐνῆς ἄζυγες γαμηλίου.
Μήδεια τί δῆτα Φοῖβος εἶπέ σοι παίδων πέρι;
Αἰγεύς σοφώτερʼ ἢ κατʼ ἄνδρα συμβαλεῖν ἔπη.
Μήδεια θέμις μὲν ἡμᾶς χρησμὸν εἰδέναι θεοῦ;
Αἰγεύς μάλιστʼ, ἐπεί τοι καὶ σοφῆς δεῖται φρενός.
Μήδεια τί δῆτʼ ἔχρησε; λέξον, εἰ θέμις κλύειν.
Αἰγεύς ἀσκοῦ με τὸν προύχοντα μὴ λῦσαι πόδα ...
Μήδεια πρὶν ἂν τί δράσηις ἢ τίνʼ ἐξίκηι χθόνα;
Αἰγεύς πρὶν ἂν πατρώιαν αὖθις ἑστίαν μόλω.
Μήδεια σὺ δʼ ὡς τί χρήιζων τήνδε ναυστολεῖς χθόνα;
Αἰγεύς Πιτθεύς τις ἔστι, γῆς ἄναξ Τροζηνίας.
Μήδεια παῖς, ὡς λέγουσι, Πέλοπος, εὐσεβέστατος.
Αἰγεύς τούτωι θεοῦ μάντευμα κοινῶσαι θέλω.
Μήδεια σοφὸς γὰρ ἁνὴρ καὶ τρίβων τὰ τοιάδε.
Αἰγεύς κἀμοί γε πάντων φίλτατος δορυξένων.
Μήδεια ἀλλʼ εὐτυχοίης καὶ τύχοις ὅσων ἐρᾶις.
Αἰγεύς τί γὰρ σὸν ὄμμα χρώς τε συντέτηχʼ ὅδε;
Μήδεια Αἰγεῦ, κάκιστός ἐστί μοι πάντων πόσις.
Αἰγεύς τί φήις; σαφῶς μοι σὰς φράσον δυσθυμίας.
Μήδεια ἀδικεῖ μʼ Ἰάσων οὐδὲν ἐξ ἐμοῦ παθών.
Αἰγεύς τί χρῆμα δράσας; φράζε μοι σαφέστερον.
Μήδεια γυναῖκʼ ἐφʼ ἡμῖν δεσπότιν δόμων ἔχει.
Αἰγεύς οὔ που τετόλμηκʼ ἔργον αἴσχιστον τόδε;
Μήδεια σάφʼ ἴσθʼ· ἄτιμοι δʼ ἐσμὲν οἱ πρὸ τοῦ φίλοι.
Αἰγεύς πότερον ἐρασθεὶς ἢ σὸν ἐχθαίρων λέχος;
Μήδεια μέγαν γʼ ἔρωτα· πιστὸς οὐκ ἔφυ φίλοις.
Αἰγεύς ἴτω νυν, εἴπερ, ὡς λέγεις, ἐστὶν κακός.
Μήδεια ἀνδρῶν τυράννων κῆδος ἠράσθη λαβεῖν.
Αἰγεύς δίδωσι δʼ αὐτῶι τίς; πέραινέ μοι λόγον.
Μήδεια Κρέων, ὃς ἄρχει τῆσδε γῆς Κορινθίας.
Αἰγεύς συγγνωστὰ μέν τἄρʼ ἦν σε λυπεῖσθαι, γύναι.
Μήδεια ὄλωλα· καὶ πρός γʼ ἐξελαύνομαι χθονός.
Αἰγεύς πρὸς τοῦ; τόδʼ ἄλλο καινὸν αὖ λέγεις κακόν.
Μήδεια Κρέων μʼ ἐλαύνει φυγάδα γῆς Κορινθίας.
Αἰγεύς ἐᾶι δʼ Ἰάσων; οὐδὲ ταῦτʼ ἐπήινεσα.
Μήδεια λόγωι μὲν οὐχί. καρτερεῖν δὲ βούλεται.
ἀλλʼ ἄντομαί σε τῆσδε πρὸς γενειάδος
γονάτων τε τῶν σῶν ἱκεσία τε γίνομαι,
οἴκτιρον οἴκτιρόν με τὴν δυσδαίμονα
καὶ μή μʼ ἔρημον ἐκπεσοῦσαν εἰσίδηις,
δέξαι δὲ χώραι καὶ δόμοις ἐφέστιον.
οὕτως ἔρως σοι πρὸς θεῶν τελεσφόρος
γένοιτο παίδων καὐτὸς ὄλβιος θάνοις.
εὕρημα δʼ οὐκ οἶσθʼ οἷον ηὕρηκας τόδε·
παύσω γέ σʼ ὄντʼ ἄπαιδα καὶ παίδων γονὰς
σπεῖραί σε θήσω· τοιάδʼ οἶδα φάρμακα.
Αἰγεύς πολλῶν ἕκατι τήνδε σοι δοῦναι χάριν,
γύναι, πρόθυμός εἰμι, πρῶτα μὲν θεῶν,
ἔπειτα παίδων ὧν ἐπαγγέλληι γονάς·
ἐς τοῦτο γὰρ δὴ φροῦδός εἰμι πᾶς ἐγώ.
οὕτω δʼ ἔχει μοι· σοῦ μὲν ἐλθούσης χθόνα,
πειράσομαί σου προξενεῖν δίκαιος ὤν.
ἐκ τῆσδε δʼ αὐτὴ γῆς ἀπαλλάσσου πόδα·
αὐτὴ δʼ ἐάνπερ εἰς ἐμοὺς ἔλθηις δόμους,
μενεῖς ἄσυλος κοὔ σε μὴ μεθῶ τινι·
ἀναίτιος γὰρ καὶ ξένοις εἶναι θέλω.
Μήδεια ἔσται τάδʼ· ἀλλὰ πίστις εἰ γένοιτό μοι
τούτων, ἔχοιμʼ ἂν πάντα πρὸς σέθεν καλῶς.
Αἰγεύς μῶν οὐ πέποιθας; ἢ τί σοι τὸ δυσχερές;
Μήδεια πέποιθα· Πελίου δʼ ἐχθρός ἐστί μοι δόμος
Κρέων τε. τούτοις δʼ ὁρκίοισι μὲν ζυγεὶς
ἄγουσιν οὐ μεθεῖʼ ἂν ἐκ γαίας ἐμέ·
λόγοις δὲ συμβὰς καὶ θεῶν ἀνώμοτος
φίλος γένοιʼ ἂν κἀπικηρυκεύμασιν
τάχʼ ἂν πίθοιο· τἀμὰ μὲν γὰρ ἀσθενῆ,
τοῖς δʼ ὄλβος ἐστὶ καὶ δόμος τυραννικός.
Αἰγεύς πολλὴν ἔδειξας ἐν λόγοις προμηθίαν·
ἀλλʼ, εἰ δοκεῖ σοι, δρᾶν τάδʼ οὐκ ἀφίσταμαι.
ἐμοί τε γὰρ τάδʼ ἐστὶν ἀσφαλέστερα,
σκῆψίν τινʼ ἐχθροῖς σοῖς ἔχοντα δεικνύναι,
τὸ σόν τʼ ἄραρε μᾶλλον. ἐξηγοῦ θεούς.
Μήδεια ὄμνυ πέδον Γῆς πατέρα θʼ Ἥλιον πατρὸς
τοὐμοῦ θεῶν τε συντιθεὶς ἅπαν γένος.
Αἰγεύς τί χρῆμα δράσειν ἢ τί μὴ δράσειν; λέγε.
Μήδεια μήτʼ αὐτὸς ἐκ γῆς σῆς ἔμʼ ἐκβαλεῖν ποτε,
μήτʼ ἄλλος ἤν τις τῶν ἐμῶν ἐχθρῶν ἄγειν
χρήιζηι μεθήσειν ζῶν ἑκουσίωι τρόπωι.
Αἰγεύς ὄμνυμι Γαῖαν φῶς τε λαμπρὸν Ἡλίου
θεούς τε πάντας ἐμμενεῖν ἅ σου κλύω.
Μήδεια ἀρκεῖ· τί δʼ ὅρκωι τῶιδε μὴ ʼμμένων πάθοις;
Αἰγεύς ἃ τοῖσι δυσσεβοῦσι γίγνεται βροτῶν.
Μήδεια χαίρων πορεύου· πάντα γὰρ καλῶς ἔχει.
κἀγὼ πόλιν σὴν ὡς τάχιστʼ ἀφίξομαι,
πράξασʼ ἃ μέλλω καὶ τυχοῦσʼ ἃ βούλομαι.
Χορός ἀλλά σʼ ὁ Μαίας πομπαῖος ἄναξ
πελάσειε δόμοις ὧν τʼ ἐπίνοιαν
σπεύδεις κατέχων πράξειας, ἐπεὶ
γενναῖος ἀνήρ,
Αἰγεῦ, παρʼ ἐμοὶ δεδόκησαι.
Μήδεια ὦ Ζεῦ Δίκη τε Ζηνὸς Ἡλίου τε φῶς,
νῦν καλλίνικοι τῶν ἐμῶν ἐχθρῶν, φίλαι,
γενησόμεσθα κἀς ὁδὸν βεβήκαμεν,
νῦν ἐλπὶς ἐχθροὺς τοὺς ἐμοὺς τείσειν δίκην.
οὗτος γὰρ ἁνὴρ ἧι μάλιστʼ ἐκάμνομεν
λιμὴν πέφανται τῶν ἐμῶν βουλευμάτων·
ἐκ τοῦδʼ ἀναψόμεσθα πρυμνήτην κάλων,
μολόντες ἄστυ καὶ πόλισμα Παλλάδος.
ἤδη δὲ πάντα τἀμά σοι βουλεύματα
λέξω· δέχου δὲ μὴ πρὸς ἡδονὴν λόγους.
πέμψασʼ ἐμῶν τινʼ οἰκετῶν Ἰάσονα
ἐς ὄψιν ἐλθεῖν τὴν ἐμὴν αἰτήσομαι.
μολόντι δʼ αὐτῶι μαλθακοὺς λέξω λόγους,
ὡς καὶ δοκεῖ μοι ταῦτα καὶ καλῶς ἔχει
γάμους τυράννων οὓς προδοὺς ἡμᾶς ἔχει,
καὶ ξύμφορʼ εἶναι καὶ καλῶς ἐγνωσμένα.
παῖδας δὲ μεῖναι τοὺς ἐμοὺς αἰτήσομαι,
οὐχ ὡς λιποῦσʼ ἂν πολεμίας ἐπὶ χθονὸς,
ἀλλʼ ὡς δόλοισι παῖδα βασιλέως κτάνω.
πέμψω γὰρ αὐτοὺς δῶρʼ ἔχοντας ἐν χεροῖν,
λεπτόν τε πέπλον καὶ πλόκον χρυσήλατον·
κἄνπερ λαβοῦσα κόσμον ἀμφιθῆι χροΐ,
κακῶς ὀλεῖται πᾶς θʼ ὃς ἂν θίγηι κόρης·
τοιοῖσδε χρίσω φαρμάκοις δωρήματα.
ἐνταῦθα μέντοι τόνδʼ ἀπαλλάσσω λόγον.
ὤιμωξα δʼ οἷον ἔργον ἔστʼ ἐργαστέον
τοὐντεῦθεν ἡμῖν· τέκνα γὰρ κατακτενῶ
τἄμʼ· οὔτις ἔστιν ὅστις ἐξαιρήσεται·
δόμον τε πάντα συγχέασʼ Ἰάσονος
ἔξειμι γαίας, φιλτάτων παίδων φόνον
φεύγουσα καὶ τλᾶσʼ ἔργον ἀνοσιώτατον.
οὐ γὰρ γελᾶσθαι τλητὸν ἐξ ἐχθρῶν, φίλαι.
ἡμάρτανον τόθʼ ἡνίκʼ ἐξελίμπανον
δόμους πατρώιους, ἀνδρὸς Ἕλληνος λόγοις
πεισθεῖσʼ, ὃς ἡμῖν σὺν θεῶι τείσει δίκην.
οὔτʼ ἐξ ἐμοῦ γὰρ παῖδας ὄψεταί ποτε
ζῶντας τὸ λοιπὸν οὔτε τῆς νεοζύγου
νύμφης τεκνώσει παῖδʼ, ἐπεὶ κακὴν κακῶς
θανεῖν σφʼ ἀνάγκη τοῖς ἐμοῖσι φαρμάκοις.
μηδείς με φαύλην κἀσθενῆ νομιζέτω
μηδʼ ἡσυχαίαν ἀλλὰ θατέρου τρόπου,
βαρεῖαν ἐχθροῖς καὶ φίλοισιν εὐμενῆ·
τῶν γὰρ τοιούτων εὐκλεέστατος βίος.
Χορός ἐπείπερ ἡμῖν τόνδʼ ἐκοίνωσας λόγον,
σέ τʼ ὠφελεῖν θέλουσα καὶ νόμοις βροτῶν
ξυλλαμβάνουσα δρᾶν σʼ ἀπεννέπω τάδε.
Μήδεια οὐκ ἔστιν ἄλλως· σοὶ δὲ συγγνώμη λέγειν
τάδʼ ἐστί, μὴ πάσχουσαν, ὡς ἐγώ, κακῶς.
Χορός ἀλλὰ κτανεῖν σὸν σπέρμα τολμήσεις, γύναι;
Μήδεια οὕτω γὰρ ἂν μάλιστα δηχθείη πόσις.
Χορός σὺ δʼ ἂν γένοιό γʼ ἀθλιωτάτη γυνή.
Μήδεια ἴτω· περισσοὶ πάντες οὑν μέσωι λόγοι.
ἀλλʼ εἶα χώρει καὶ κόμιζʼ Ἰάσονα·
ἐς πάντα γὰρ δὴ σοὶ τὰ πιστὰ χρώμεθα.
λέξηις δὲ μηδὲν τῶν ἐμοὶ δεδογμένων,
εἴπερ φρονεῖς εὖ δεσπόταις γυνή τʼ ἔφυς.
Χορός Ἐρεχθεΐδαι τὸ παλαιὸν ὄλβιοι
καὶ θεῶν παῖδες μακάρων, ἱερᾶς
χώρας ἀπορθήτου τʼ ἄπο, φερβόμενοι
κλεινοτάταν σοφίαν, αἰεὶ διὰ λαμπροτάτου
βαίνοντες ἁβρῶς αἰθέρος, ἔνθα ποθʼ ἁγνὰς
ἐννέα Πιερίδας Μούσας λέγουσι
ξανθὰν Ἁρμονίαν φυτεῦσαι·
τοῦ καλλινάου τʼ ἐπὶ Κηφισοῦ ῥοαῖς
τὰν Κύπριν κλήιζουσιν ἀφυσσαμέναν
χώρας καταπνεῦσαι μετρίας ἀνέμων
ἡδυπνόους αὔρας· αἰεὶ δʼ ἐπιβαλλομέναν
χαίταισιν εὐώδη ῥοδέων πλόκον ἀνθέων
τᾶι Σοφίαι παρέδρους πέμπειν Ἔρωτας,
παντοίας ἀρετᾶς ξυνεργούς.
πῶς οὖν ἱερῶν ποταμῶν
ἢ πόλις ἢ φίλων
πόμπιμός σε χώρα
τὰ παιδολέτειραν ἕξει,
τὰν οὐχ ὁσίαν μέταυλον;
σκέψαι τεκέων πλαγάν,
σκέψαι φόνον οἶον αἴρηι.
μή, πρὸς γονάτων σε πάνται
πάντως ἱκετεύομεν,
τέκνα φονεύσηις.
πόθεν θράσος ἢ φρενὸς ἢ
χειρὶ τέκνων σέθεν
καρδίαι τε λήψηι
δεινὰν προσάγουσα τόλμαν;
πῶς δʼ ὄμματα προσβαλοῦσα
τέκνοις ἄδακρυν μοῖραν
σχήσεις φόνου; οὐ δυνάσηι
παίδων ἱκετᾶν πιτνόντων
τέγξαι χέρα φοινίαν
τλάμονι θυμῶι.
Ἰάσων ἥκω κελευσθείς· καὶ γὰρ οὖσα δυσμενὴς
οὔ τἂν ἁμάρτοις τοῦδέ γʼ, ἀλλʼ ἀκούσομαι·
τί χρῆμα βούληι καινὸν ἐξ ἐμοῦ, γύναι;
Μήδεια Ἰᾶσον, αἰτοῦμαί σε τῶν εἰρημένων
συγγνώμονʼ εἶναι· τὰς δʼ ἐμὰς ὀργὰς φέρειν
εἰκός σʼ, ἐπεὶ νῶιν πόλλʼ ὑπείργασται φίλα.
ἐγὼ δʼ ἐμαυτῆι διὰ λόγων ἀφικόμην
κἀλοιδόρησα· Σχετλία, τί μαίνομαι
καὶ δυσμεναίνω τοῖσι βουλεύουσιν εὖ,
ἐχθρὰ δὲ γαίας κοιράνοις καθίσταμαι
πόσει θʼ, ὃς ἡμῖν δρᾶι τὰ συμφορώτατα,
γήμας τύραννον καὶ κασιγνήτους τέκνοις
ἐμοῖς φυτεύων; οὐκ ἀπαλλαχθήσομαι
θυμοῦ; τί πάσχω, θεῶν ποριζόντων καλῶς;
οὐκ εἰσὶ μέν μοι παῖδες, οἶδα δὲ χθόνα
φεύγοντας ἡμᾶς καὶ σπανίζοντας φίλων;
ταῦτʼ ἐννοηθεῖσʼ ἠισθόμην ἀβουλίαν
πολλὴν ἔχουσα καὶ μάτην θυμουμένη.
νῦν οὖν ἐπαινῶ σωφρονεῖν τέ μοι δοκεῖς
κῆδος τόδʼ ἡμῖν προσλαβών, ἐγὼ δʼ ἄφρων,
ἧι χρῆν μετεῖναι τῶνδε τῶν βουλευμάτων
καὶ ξυμπεραίνειν καὶ παρεστάναι λέχει
νύμφην τε κηδεύουσαν ἥδεσθαι σέθεν.
ἀλλʼ ἐσμὲν οἷόν ἐσμεν, οὐκ ἐρῶ κακόν,
γυναῖκες· οὔκουν χρῆν σʼ ὁμοιοῦσθαι κακοῖς,
οὐδʼ ἀντιτείνειν νήπιʼ ἀντὶ νηπίων.
παριέμεσθα καί φαμεν κακῶς φρονεῖν
τότʼ, ἀλλʼ ἄμεινον νῦν βεβούλευμαι τάδε.
ὦ τέκνα τέκνα, δεῦρο, λείπετε στέγας,
ἐξέλθετʼ, ἀσπάσασθε καὶ προσείπατε
πατέρα μεθʼ ἡμῶν καὶ διαλλάχθηθʼ ἅμα
τῆς πρόσθεν ἔχθρας ἐς φίλους μητρὸς μέτα·
σπονδαὶ γὰρ ἡμῖν καὶ μεθέστηκεν χόλος.
λάβεσθε χειρὸς δεξιᾶς· οἴμοι, κακῶν
ὡς ἐννοοῦμαι δή τι τῶν κεκρυμμένων.
ἆρʼ, ὦ τέκνʼ, οὕτω καὶ πολὺν ζῶντες χρόνον
φίλην ὀρέξετʼ ὠλένην; τάλαινʼ ἐγώ,
ὡς ἀρτίδακρύς εἰμι καὶ φόβου πλέα.
χρόνωι δὲ νεῖκος πατρὸς ἐξαιρουμένη
ὄψιν τέρειναν τήνδʼ ἔπλησα δακρύων.
Χορός κἀμοὶ κατʼ ὄσσων χλωρὸν ὡρμήθη δάκρυ·
καὶ μὴ προβαίη μεῖζον ἢ τὸ νῦν κακόν.
Ἰάσων αἰνῶ, γύναι, τάδʼ, οὐδʼ ἐκεῖνα μέμφομαι·
εἰκὸς γὰρ ὀργὰς θῆλυ ποιεῖσθαι γένος
γάμους παρεμπολῶντος ἀλλοίους πόσει.
ἀλλʼ ἐς τὸ λῶιον σὸν μεθέστηκεν κέαρ,
ἔγνως δὲ τὴν νικῶσαν, ἀλλὰ τῶι χρόνωι,
βουλήν· γυναικὸς ἔργα ταῦτα σώφρονος.
ὑμῖν δέ, παῖδες, οὐκ ἀφροντίστως πατὴρ
πολλὴν ἔθηκε σὺν θεοῖς σωτηρίαν·
οἶμαι γὰρ ὑμᾶς τῆσδε γῆς Κορινθίας
τὰ πρῶτʼ ἔσεσθαι σὺν κασιγνήτοις ἔτι.
ἀλλʼ αὐξάνεσθε· τἄλλα δʼ ἐξεργάζεται
πατήρ τε καὶ θεῶν ὅστις ἐστὶν εὐμενής.
ἴδοιμι δʼ ὑμᾶς εὐτραφεῖς ἥβης τέλος
μολόντας, ἐχθρῶν τῶν ἐμῶν ὑπερτέρους.
αὕτη, τί χλωροῖς δακρύοις τέγγεις κόρας,
στρέψασα λευκὴν ἔμπαλιν παρηίδα,
κοὐκ ἀσμένη τόνδʼ ἐξ ἐμοῦ δέχηι λόγον;
Μήδεια οὐδέν· τέκνων τῶνδʼ ἐννοουμένη πέρι.
Ἰάσων θάρσει νυν· εὖ γὰρ τῶνδʼ ἐγὼ θήσω πέρι.
Μήδεια δράσω τάδʼ· οὔτοι σοῖς ἀπιστήσω λόγοις.
γυνὴ δὲ θῆλυ κἀπὶ δακρύοις ἔφυ.
Ἰάσων τί δῆτα λίαν τοῖσδʼ ἐπιστένεις τέκνοις;
Μήδεια ἔτικτον αὐτούς· ζῆν δʼ ὅτʼ ἐξηύχου τέκνα,
ἐσῆλθέ μʼ οἶκτος εἰ γενήσεται τάδε.
ἀλλʼ ὧνπερ οὕνεκʼ εἰς ἐμοὺς ἥκεις λόγους,
τὰ μὲν λέλεκται, τῶν δʼ ἐγὼ μνησθήσομαι.
ἐπεὶ τυράννοις γῆς μʼ ἀποστεῖλαι δοκεῖ
— κἀμοὶ τάδʼ ἐστὶ λῶιστα, γιγνώσκω καλῶς,
μήτʼ ἐμποδών σοι μήτε κοιράνοις χθονὸς
ναίειν· δοκῶ γὰρ δυσμενὴς εἶναι δόμοις —
ἡμεῖς μὲν ἐκ γῆς τῆσδʼ ἀπαροῦμεν φυγῆι,
παῖδες δʼ ὅπως ἂν ἐκτραφῶσι σῆι χερὶ
αἰτοῦ Κρέοντα τήνδε μὴ φεύγειν χθόνα.
Ἰάσων οὐκ οἶδʼ ἂν εἰ πείσαιμι, πειρᾶσθαι δὲ χρή.
Μήδεια σὺ δʼ ἀλλὰ σὴν κέλευσον ἄντεσθαι πατρὸς
γυναῖκα παῖδας τήνδε μὴ φεύγειν χθόνα.
Ἰάσων μάλιστα· καὶ πείσειν γε δοξάζω σφʼ ἐγώ,
εἴπερ γυναικῶν ἐστι τῶν ἄλλων μία.
Μήδεια συλλήψομαι δὲ τοῦδέ σοι κἀγὼ πόνου·
πέμψω γὰρ αὐτῆι δῶρʼ ἃ καλλιστεύεται
τῶν νῦν ἐν ἀνθρώποισιν, οἶδʼ ἐγώ, πολὺ
παῖδας φέροντας. ἀλλʼ ὅσον τάχος χρεὼν
κόσμον κομίζειν δεῦρο προσπόλων τινά.
εὐδαιμονήσει δʼ οὐχ ἓν ἀλλὰ μυρία,
ἀνδρός τʼ ἀρίστου σοῦ τυχοῦσʼ ὁμευνέτου
κεκτημένη τε κόσμον ὅν ποθʼ Ἥλιος
πατρὸς πατὴρ δίδωσιν ἐκγόνοισιν οἷς.
λάζυσθε φερνὰς τάσδε, παῖδες, ἐς χέρας
καὶ τῆι τυράννωι μακαρίαι νύμφηι δότε
φέροντες· οὔτοι δῶρα μεμπτὰ δέξεται.
Ἰάσων τί δʼ, ὦ ματαία, τῶνδε σὰς κενοῖς χέρας;
δοκεῖς σπανίζειν δῶμα βασίλειον πέπλων,
δοκεῖς δὲ χρυσοῦ; σῶιζε, μὴ δίδου τάδε.
εἴπερ γὰρ ἡμᾶς ἀξιοῖ λόγου τινὸς
γυνή, προθήσει χρημάτων, σάφʼ οἶδʼ ἐγώ.
Μήδεια μή μοι σύ· πείθειν δῶρα καὶ θεοὺς λόγος·
χρυσὸς δὲ κρείσσων μυρίων λόγων βροτοῖς.
κείνης ὁ δαίμων, κεῖνα νῦν αὔξει θεός,
νέα τυραννεῖ· τῶν δʼ ἐμῶν παίδων φυγὰς
ψυχῆς ἂν ἀλλαξαίμεθʼ, οὐ χρυσοῦ μόνον.
ἀλλʼ, ὦ τέκνʼ, εἰσελθόντε πλουσίους δόμους
πατρὸς νέαν γυναῖκα, δεσπότιν δʼ ἐμήν,
ἱκετεύετʼ, ἐξαιτεῖσθε μὴ φεύγειν χθόνα,
κόσμον διδόντες· τοῦδε γὰρ μάλιστα δεῖ,
ἐς χεῖρʼ ἐκείνην δῶρα δέξασθαι τάδε.
ἴθʼ ὡς τάχιστα· μητρὶ δʼ ὧν ἐρᾶι τυχεῖν
εὐάγγελοι γένοισθε πράξαντες καλῶς.
Χορός νῦν ἐλπίδες οὐκέτι μοι παίδων ζόας,
οὐκέτι· στείχουσι γὰρ ἐς φόνον ἤδη.
δέξεται νύμφα χρυσέων ἀναδεσμᾶν
δέξεται δύστανος ἄταν·
ξανθᾶι δʼ ἀμφὶ κόμαι θήσει τὸν Ἅιδα
κόσμον αὐτὰ χεροῖν.
πείσει χάρις ἀμβρόσιός τʼ αὐγὰ πέπλον
χρυσότευκτόν τε στέφανον περιθέσθαι·
νερτέροις δʼ ἤδη πάρα νυμφοκομήσει.
τοῖον εἰς ἕρκος πεσεῖται
καὶ μοῖραν θανάτου δύστανος· ἄταν δʼ
οὐχ ὑπεκφεύξεται.
σὺ δʼ, ὦ τάλαν ὦ κακόνυμφε κηδεμὼν
τυράννων,
παισὶν οὐ κατειδὼς
ὄλεθρον βιοτᾶι προσάγεις ἀλόχωι
τε σᾶι στυγερὸν θάνατον.
δύστανε, μοίρας ὅσον παροίχηι.
μεταστένομαι δὲ σὸν ἄλγος, ὦ τάλαινα παίδων
μᾶτερ, ἃ φονεύσεις
τέκνα νυμφιδίων ἕνεκεν λεχέων,
ἅ σοι προλιπὼν ἀνόμως
ἄλλαι ξυνοικεῖ πόσις συνεύνωι.
Παιδαγωγός δέσποινʼ, ἀφεῖνται παῖδες οἵδε σοι φυγῆς,
καὶ δῶρα νύμφη βασιλὶς ἀσμένη χεροῖν
ἐδέξατʼ· εἰρήνη δὲ τἀκεῖθεν τέκνοις.
ἔα· τί συγχυθεῖσʼ ἕστηκας ἡνίκʼ εὐτυχεῖς;
Μήδεια αἰαῖ. Παιδαγωγός τάδʼ οὐ ξυνωιδὰ τοῖσιν ἐξηγγελμένοις.
Μήδεια αἰαῖ μάλʼ αὖθις. Παιδαγωγός μῶν τινʼ ἀγγέλλων τύχην
οὐκ οἶδα, δόξης δʼ ἐσφάλην εὐαγγέλου;
Μήδεια ἤγγειλας οἷʼ ἤγγειλας· οὐ σὲ μέμφομαι.
Παιδαγωγός τί δαὶ κατηφὲς ὄμμα καὶ δακρυρροεῖς;
Μήδεια πολλή μʼ ἀνάγκη, πρέσβυ· ταῦτα γὰρ θεοὶ
κἀγὼ κακῶς φρονοῦσʼ ἐμηχανησάμην.
Παιδαγωγός θάρσει· κάτει τοι καὶ σὺ πρὸς τέκνων ἔτι.
Μήδεια ἄλλους κατάξω πρόσθεν ἡ τάλαινʼ ἐγώ.
Παιδαγωγός οὔτοι μόνη σὺ σῶν ἀπεζύγης τέκνων·
κούφως φέρειν χρὴ θνητὸν ὄντα συμφοράς.
Μήδεια δράσω τάδʼ· ἀλλὰ βαῖνε δωμάτων ἔσω
καὶ παισὶ πόρσυνʼ οἶα χρὴ καθʼ ἡμέραν.
ὦ τέκνα τέκνα, σφῶιν μὲν ἔστι δὴ πόλις
καὶ δῶμʼ, ἐν ὧι λιπόντες ἀθλίαν ἐμὲ
οἰκήσετʼ αἰεὶ μητρὸς ἐστερημένοι·
ἐγὼ δʼ ἐς ἄλλην γαῖαν εἶμι δὴ φυγάς,
πρὶν σφῶιν ὀνάσθαι κἀπιδεῖν εὐδαίμονας,
πρὶν λουτρὰ καὶ γυναῖκα καὶ γαμηλίους
εὐνὰς ἀγῆλαι λαμπάδας τʼ ἀνασχεθεῖν.
ὦ δυστάλαινα τῆς ἐμῆς αὐθαδίας.
ἄλλως ἄρʼ ὑμᾶς, ὦ τέκνʼ, ἐξεθρεψάμην,
ἄλλως δʼ ἐμόχθουν καὶ κατεξάνθην πόνοις,
στερρὰς ἐνεγκοῦσʼ ἐν τόκοις ἀλγηδόνας.
ἦ μήν ποθʼ ἡ δύστηνος εἶχον ἐλπίδας
πολλὰς ἐν ὑμῖν, γηροβοσκήσειν τʼ ἐμὲ
καὶ κατθανοῦσαν χερσὶν εὖ περιστελεῖν,
ζηλωτὸν ἀνθρώποισι· νῦν δʼ ὄλωλε δὴ
γλυκεῖα φροντίς. σφῶιν γὰρ ἐστερημένη
λυπρὸν διάξω βίοτον ἀλγεινόν τʼ ἐμοί·
ὑμεῖς δὲ μητέρʼ οὐκέτʼ ὄμμασιν φίλοις
ὄψεσθʼ, ἐς ἄλλο σχῆμʼ ἀποστάντες βίου.
φεῦ φεῦ· τί προσδέρκεσθέ μʼ ὄμμασιν, τέκνα;
τί προσγελᾶτε τὸν πανύστατον γέλων;
αἰαῖ· τί δράσω; καρδία γὰρ οἴχεται,
γυναῖκες, ὄμμα φαιδρὸν ὡς εἶδον τέκνων.
οὐκ ἂν δυναίμην· χαιρέτω βουλεύματα
τὰ πρόσθεν· ἄξω παῖδας ἐκ γαίας ἐμούς.
τί δεῖ με πατέρα τῶνδε τοῖς τούτων κακοῖς
λυποῦσαν αὐτὴν δὶς τόσα κτᾶσθαι κακά;
οὐ δῆτʼ ἔγωγε· χαιρέτω βουλεύματα.
καίτοι τί πάσχω; βούλομαι γέλωτʼ ὀφλεῖν
ἐχθροὺς μεθεῖσα τοὺς ἐμοὺς ἀζημίους;
τολμητέον τάδʼ· ἀλλὰ τῆς ἐμῆς κάκης,
τὸ καὶ προσέσθαι μαλθακοὺς λόγους φρενί.
χωρεῖτε, παῖδες, ἐς δόμους. ὅτωι δὲ μὴ
θέμις παρεῖναι τοῖς ἐμοῖσι θύμασιν,
αὐτῶι μελήσει· χεῖρα δʼ οὐ διαφθερῶ.
Χορός πολλάκις ἤδη διὰ λεπτοτέρων
μύθων ἔμολον καὶ πρὸς ἁμίλλας
ἦλθον μείζους ἢ χρὴ γενεὰν
θῆλυν ἐρευνᾶν.
ἀλλὰ γὰρ ἔστιν μοῦσα καὶ ἡμῖν,
ἣ προσομιλεῖ σοφίας ἕνεκεν,
πάσαισι μὲν οὔ, παῦρον δὲ γένος
— μίαν ἐν πολλαῖς εὕροις ἂν ἴσως —
οὐκ ἀπόμουσον τὸ γυναικῶν.
καί φημι βροτῶν οἵτινές εἰσιν
πάμπαν ἄπειροι μηδʼ ἐφύτευσαν
παῖδας προφέρειν εἰς εὐτυχίαν
τῶν γειναμένων.
οἱ μὲν ἄτεκνοι, διʼ ἀπειροσύνην
εἴθʼ ἡδὺ βροτοῖς εἴτʼ ἀνιαρὸν
παῖδες τελέθουσʼ οὐχὶ τυχόντες,
πολλῶν μόχθων ἀπέχονται·
οἷσι δὲ τέκνων ἔστιν ἐν οἴκοις
γλυκερὸν βλάστημʼ, ἐσορῶ μελέτηι
κατατρυχομένους τὸν ἅπαντα χρόνον,
πρῶτον μὲν ὅπως θρέψουσι καλῶς
βίοτόν θʼ ὁπόθεν λείψουσι τέκνοις·
ἔτι δʼ ἐκ τούτων εἴτʼ ἐπὶ φλαύροις εἴτʼ ἐπὶ χρηστοῖς
μοχθοῦσι, τόδʼ ἐστὶν ἄδηλον.
ἓν δὲ τὸ πάντων λοίσθιον ἤδη
πᾶσιν κατερῶ θνητοῖσι κακόν·
καὶ δὴ γὰρ ἅλις βίοτόν θʼ ηὗρον
σῶμά τʼ ἐς ἥβην ἤλυθε τέκνων
χρηστοί τʼ ἐγένοντʼ· εἰ δὲ κυρήσαι
δαίμων οὕτω, φροῦδος ἐς Ἅιδου
θάνατος προφέρων σώματα τέκνων.
πῶς οὖν λύει πρὸς τοῖς ἄλλοις
τήνδʼ ἔτι λύπην ἀνιαροτάτην
παίδων ἕνεκεν
θνητοῖσι θεοὺς ἐπιβάλλειν;
Μήδεια φίλαι, πάλαι τοι προσμένουσα τὴν τύχην
καραδοκῶ τἀκεῖθεν οἷ προβήσεται.
καὶ δὴ δέδορκα τόνδε τῶν Ἰάσονος
στείχοντʼ ὀπαδῶν· πνεῦμα δʼ ἠρεθισμένον
δείκνυσιν ὥς τι καινὸν ἀγγελεῖ κακόν.
Ἄγγελος
Μήδεια, φεῦγε φεῦγε, μήτε ναΐαν
λιποῦσʼ ἀπήνην μήτʼ ὄχον πεδοστιβῆ.
Μήδεια τί δʼ ἄξιόν μοι τῆσδε τυγχάνει φυγῆς;
Ἄγγελος ὄλωλεν ἡ τύραννος ἀρτίως κόρη
Κρέων θʼ ὁ φύσας φαρμάκων τῶν σῶν ὕπο.
Μήδεια κάλλιστον εἶπας μῦθον, ἐν δʼ εὐεργέταις
τὸ λοιπὸν ἤδη καὶ φίλοις ἐμοῖς ἔσηι.
Ἄγγελος τί φήις; φρονεῖς μὲν ὀρθὰ κοὐ μαίνηι, γύναι,
ἥτις, τυράννων ἑστίαν ἠικισμένη,
χαίρεις κλύουσα κοὐ φοβῆι τὰ τοιάδε;
Μήδεια ἔχω τι κἀγὼ τοῖσι σοῖς ἐναντίον
λόγοισιν εἰπεῖν. ἀλλὰ μὴ σπέρχου, φίλος,
λέξον δέ· πῶς ὤλοντο; δὶς τόσον γὰρ ἂν
τέρψειας ἡμᾶς, εἰ τεθνᾶσι παγκάκως.
Ἄγγελος ἐπεὶ τέκνων σῶν ἦλθε δίπτυχος γονὴ
σὺν πατρὶ καὶ παρῆλθε νυμφικοὺς δόμους,
ἥσθημεν οἵπερ σοῖς ἐκάμνομεν κακοῖς
δμῶες· διʼ ὤτων δʼ εὐθὺς ἦν πολὺς λόγος
σὲ καὶ πόσιν σὸν νεῖκος ἐσπεῖσθαι τὸ πρίν.
κυνεῖ δʼ ὁ μέν τις χεῖρʼ, ὁ δὲ ξανθὸν κάρα
παίδων· ἐγὼ δὲ καὐτὸς ἡδονῆς ὕπο
στέγας γυναικῶν σὺν τέκνοις ἅμʼ ἑσπόμην.
δέσποινα δʼ ἣν νῦν ἀντὶ σοῦ θαυμάζομεν,
πρὶν μὲν τέκνων σῶν εἰσιδεῖν ξυνωρίδα,
πρόθυμον εἶχʼ ὀφθαλμὸν εἰς Ἰάσονα·
ἔπειτα μέντοι προυκαλύψατʼ ὄμματα
λευκήν τʼ ἀπέστρεψʼ ἔμπαλιν παρηίδα,
παίδων μυσαχθεῖσʼ εἰσόδους. πόσις δὲ σὸς
ὀργάς τʼ ἀφήιρει καὶ χόλον νεάνιδος,
λέγων τάδʼ· Οὐ μὴ δυσμενὴς ἔσηι φίλοις,
παύσηι δὲ θυμοῦ καὶ πάλιν στρέψεις κάρα,
φίλους νομίζουσʼ οὕσπερ ἂν πόσις σέθεν,
δέξηι δὲ δῶρα καὶ παραιτήσηι πατρὸς
φυγὰς ἀφεῖναι παισὶ τοῖσδʼ ἐμὴν χάριν;
ἡ δʼ, ὡς ἐσεῖδε κόσμον, οὐκ ἠνέσχετο,
ἀλλʼ ἤινεσʼ ἀνδρὶ πάντα, καὶ πρὶν ἐκ δόμων
μακρὰν ἀπεῖναι πατέρα καὶ παῖδας σέθεν
λαβοῦσα πέπλους ποικίλους ἠμπέσχετο,
χρυσοῦν τε θεῖσα στέφανον ἀμφὶ βοστρύχοις
λαμπρῶι κατόπτρωι σχηματίζεται κόμην,
ἄψυχον εἰκὼ προσγελῶσα σώματος.
κἄπειτʼ ἀναστᾶσʼ ἐκ θρόνων διέρχεται
στέγας, ἁβρὸν βαίνουσα παλλεύκωι ποδί,
δώροις ὑπερχαίρουσα, πολλὰ πολλάκις
τένοντʼ ἐς ὀρθὸν ὄμμασι σκοπουμένη.
τοὐνθένδε μέντοι δεινὸν ἦν θέαμʼ ἰδεῖν·
χροιὰν γὰρ ἀλλάξασα λεχρία πάλιν
χωρεῖ τρέμουσα κῶλα καὶ μόλις φθάνει
θρόνοισιν ἐμπεσοῦσα μὴ χαμαὶ πεσεῖν.
καί τις γεραιὰ προσπόλων, δόξασά που
ἢ Πανὸς ὀργὰς ἤ τινος θεῶν μολεῖν,
ἀνωλόλυξε, πρίν γʼ ὁρᾶι διὰ στόμα
χωροῦντα λευκὸν ἀφρόν, ὀμμάτων τʼ ἄπο
κόρας στρέφουσαν, αἷμά τʼ οὐκ ἐνὸν χροΐ·
εἶτʼ ἀντίμολπον ἧκεν ὀλολυγῆς μέγαν
κωκυτόν. εὐθὺς δʼ ἡ μὲν ἐς πατρὸς δόμους
ὥρμησεν, ἡ δὲ πρὸς τὸν ἀρτίως πόσιν,
φράσουσα νύμφης συμφοράν· ἅπασα δὲ
στέγη πυκνοῖσιν ἐκτύπει δραμήμασιν.
ἤδη δʼ ἀνελθὼν κῶλον ἕκπλεθρον δρόμου
ταχὺς βαδιστὴς τερμόνων ἂν ἥπτετο·
ἡ δʼ ἐξ ἀναύδου καὶ μύσαντος ὄμματος
δεινὸν στενάξασʼ ἡ τάλαινʼ ἠγείρετο.
διπλοῦν γὰρ αὐτῆι πῆμʼ ἐπεστρατεύετο·
χρυσοῦς μὲν ἀμφὶ κρατὶ κείμενος πλόκος
θαυμαστὸν ἵει νᾶμα παμφάγου πυρός,
πέπλοι δὲ λεπτοί, σῶν τέκνων δωρήματα,
λευκὴν ἔδαπτον σάρκα τῆς δυσδαίμονος.
φεύγει δʼ ἀναστᾶσʼ ἐκ θρόνων πυρουμένη,
σείουσα χαίτην κρᾶτά τʼ ἄλλοτʼ ἄλλοσε,
ῥῖψαι θέλουσα στέφανον· ἀλλʼ ἀραρότως
σύνδεσμα χρυσὸς εἶχε, πῦρ δʼ, ἐπεὶ κόμην
ἔσεισε, μᾶλλον δὶς τόσως ἐλάμπετο.
πίτνει δʼ ἐς οὖδας συμφορᾶι νικωμένη,
πλὴν τῶι τεκόντι κάρτα δυσμαθὴς ἰδεῖν·
οὔτʼ ὀμμάτων γὰρ δῆλος ἦν κατάστασις
οὔτʼ εὐφυὲς πρόσωπον, αἷμα δʼ ἐξ ἄκρου
ἔσταζε κρατὸς συμπεφυρμένον πυρί,
σάρκες δʼ ἀπʼ ὀστέων ὥστε πεύκινον δάκρυ
γνάθοις ἀδήλοις φαρμάκων ἀπέρρεον,
δεινὸν θέαμα. πᾶσι δʼ ἦν φόβος θιγεῖν
νεκροῦ· τύχην γὰρ εἴχομεν διδάσκαλον.
πατὴρ δʼ ὁ τλήμων συμφορᾶς ἀγνωσίαι
ἄφνω παρελθὼν δῶμα προσπίτνει νεκρῶι.
ὤιμωξε δʼ εὐθὺς καὶ περιπτύξας χέρας
κυνεῖ προσαυδῶν τοιάδʼ. Ὦ δύστηνε παῖ,
τίς σʼ ὧδʼ ἀτίμως δαιμόνων ἀπώλεσεν;
τίς τὸν γέροντα τύμβον ὀρφανὸν σέθεν
τίθησιν; οἴμοι, συνθάνοιμί σοι, τέκνον.
ἐπεὶ δὲ θρήνων καὶ γόων ἐπαύσατο,
χρήιζων γεραιὸν ἐξαναστῆσαι δέμας
προσείχεθʼ ὥστε κισσὸς ἔρνεσιν δάφνης
λεπτοῖσι πέπλοις, δεινὰ δʼ ἦν παλαίσματα.
ὁ μὲν γὰρ ἤθελʼ ἐξαναστῆσαι γόνυ,
ἡ δʼ ἀντελάζυτʼ· εἰ δὲ πρὸς βίαν ἄγοι,
σάρκας γεραιὰς ἐσπάρασσʼ ἀπʼ ὀστέων.
χρόνωι δʼ ἀπέσβη καὶ μεθῆχʼ ὁ δύσμορος
ψυχήν· κακοῦ γὰρ οὐκέτʼ ἦν ὑπέρτερος.
κεῖνται δὲ νεκροὶ παῖς τε καὶ γέρων πατήρ.
καί μοι τὸ μὲν σὸν ἐκποδὼν ἔστω λόγου·
γνώσηι γὰρ αὐτὴ ζημίας ἐπιστροφήν.
τὰ θνητὰ δʼ οὐ νῦν πρῶτον ἡγοῦμαι σκιάν,
οὐδʼ ἂν τρέσας εἴποιμι τοὺς σοφοὺς βροτῶν
δοκοῦντας εἶναι καὶ μεριμνητὰς λόγων
τούτους μεγίστην μωρίαν ὀφλισκάνειν.
θνητῶν γὰρ οὐδείς ἐστιν εὐδαίμων ἀνήρ·
ὄλβου δʼ ἐπιρρυέντος εὐτυχέστερος
ἄλλου γένοιτʼ ἂν ἄλλος, εὐδαίμων δʼ ἂν οὔ.
Χορός ἔοιχʼ ὁ δαίμων πολλὰ τῆιδʼ ἐν ἡμέραι
κακὰ ξυνάπτειν ἐνδίκως Ἰάσονι.
Μήδεια φίλαι, δέδοκται τοὔργον ὡς τάχιστά μοι
παῖδας κτανούσηι τῆσδʼ ἀφορμᾶσθαι χθονός,
καὶ μὴ σχολὴν ἄγουσαν ἐκδοῦναι τέκνα
ἄλληι φονεῦσαι δυσμενεστέραι χερί.
πάντως σφʼ ἀνάγκη κατθανεῖν· ἐπεὶ δὲ χρή,
ἡμεῖς κτενοῦμεν οἵπερ ἐξεφύσαμεν.
ἀλλʼ εἶʼ ὁπλίζου, καρδία· τί μέλλομεν
τὰ δεινὰ κἀναγκαῖα μὴ πράσσειν κακά;
ἄγʼ, ὦ τάλαινα χεὶρ ἐμή, λαβὲ ξίφος,
λάβʼ, ἕρπε πρὸς βαλβῖδα λυπηρὰν βίου,
καὶ μὴ κακισθῆις μηδʼ ἀναμνησθῆις τέκνων,
ὡς φίλταθʼ, ὡς ἔτικτες, ἀλλὰ τήνδε γε
λαθοῦ βραχεῖαν ἡμέραν παίδων σέθεν
κἄπειτα θρήνει· καὶ γὰρ εἰ κτενεῖς σφʼ, ὅμως
φίλοι γʼ ἔφυσαν· δυστυχὴς δʼ ἐγὼ γυνή.
Χορός ἰὼ Γᾶ τε καὶ παμφαὴς
ἀκτὶς Ἁλίου, κατίδετʼ ἴδετε τὰν
ὀλομέναν γυναῖκα, πρὶν φοινίαν
τέκνοις προσβαλεῖν χέρʼ αὐτοκτόνον·
σᾶς γὰρ χρυσέας ἀπὸ γονᾶς
ἔβλαστεν, θεοῦ δʼ αἷμα χαμαὶ πίτνειν
φόβος ὑπʼ ἀνέρων.
ἀλλά νιν, ὦ φάος διογενές, κάτειρ-
γε κατάπαυσον ἔξελʼ οἴκων τάλαι-
ναν φονίαν τʼ Ἐρινὺν ὑπʼ ἀλαστόρων.
μάταν μόχθος ἔρρει τέκνων,
μάταν ἄρα γένος φίλιον ἔτεκες, ὦ
κυανεᾶν λιποῦσα Συμπληγάδων
πετρᾶν ἀξενωτάταν ἐσβολάν.
δειλαία, τί σοι φρενοβαρὴς
χόλος προσπίτνει καὶ ζαμενὴς φόνου
φόνος ἀμείβεται;
χαλεπὰ γὰρ βροτοῖς ὁμογενῆ μιά-
σματʼ ἐπὶ γαῖαν αὐτοφόνταις ξυνωι-
δὰ θεόθεν πίτνοντʼ ἐπὶ δόμοις ἄχη.
Παῖς ἔσωθεν ἰώ μοι.
Χορός ἀκούεις βοὰν ἀκούεις τέκνων;
ἰὼ τλᾶμον, ὦ κακοτυχὲς γύναι.
Παῖς Α οἴμοι, τί δράσω; ποῖ φύγω μητρὸς χέρας;
Παῖς Β οὐκ οἶδʼ, ἀδελφὲ φίλτατʼ· ὀλλύμεσθα γάρ.
Χορός παρέλθω δόμους; ἀρῆξαι φόνον.
δοκεῖ μοι τέκνοις.
Παῖς Α ναί, πρὸς θεῶν, ἀρήξατʼ· ἐν δέοντι γάρ.
Παῖς Β ὡς ἐγγὺς ἤδη γʼ ἐσμὲν ἀρκύων ξίφους.
Χορός τάλαινʼ, ὡς ἄρʼ ἦσθα πέτρος ἢ σίδα-
ρος ἅτις τέκνων
ὃν ἔτεκες ἄροτον αὐτόχει- ρι μοίραι κτενεῖς.
μίαν δὴ κλύω μίαν τῶν πάρος
γυναῖκʼ ἐν φίλοις χέρα βαλεῖν τέκνοις,
Ἰνὼ μανεῖσαν ἐκ θεῶν, ὅθʼ ἡ Διὸς
δάμαρ νιν ἐξέπεμπε δωμάτων ἄλαις·
πίτνει δʼ ἁ τάλαινʼ ἐς ἅλμαν φόνωι
τέκνων δυσσεβεῖ,
ἀκτῆς ὑπερτείνασα ποντίας πόδα,
δυοῖν τε παίδοιν ξυνθανοῦσʼ ἀπόλλυται.
τί δῆτʼ οὐ γένοιτʼ ἂν ἔτι δεινόν; ὦ
γυναικῶν λέχος
πολύπονον, ὅσα βροτοῖς ἔρε- ξας ἤδη κακά.
Ἰάσων γυναῖκες, αἳ τῆσδʼ ἐγγὺς ἕστατε στέγης,
ἆρʼ ἐν δόμοισιν ἡ τὰ δείνʼ εἰργασμένη
Μήδεια τοισίδʼ ἢ μεθέστηκεν φυγῆι;
δεῖ γάρ νιν ἤτοι γῆς γε κρυφθῆναι κάτω
ἢ πτηνὸν ἆραι σῶμʼ ἐς αἰθέρος βάθος,
εἰ μὴ τυράννων δώμασιν δώσει δίκην.
πέποιθʼ ἀποκτείνασα κοιράνους χθονὸς
ἀθῶιος αὐτὴ τῶνδε φεύξεσθαι δόμων;
ἀλλʼ οὐ γὰρ αὐτῆς φροντίδʼ ὡς τέκνων ἔχω·
κείνην μὲν οὓς ἔδρασεν ἔρξουσιν κακῶς,
ἐμῶν δὲ παίδων ἦλθον ἐκσώσων βίον,
μή μοί τι δράσωσʼ οἱ προσήκοντες γένει,
μητρῶιον ἐκπράσσοντες ἀνόσιον φόνον.
Χορός ὦ τλῆμον, οὐκ οἶσθʼ οἷ κακῶν ἐλήλυθας,
Ἰᾶσον· οὐ γὰρ τούσδʼ ἂν ἐφθέγξω λόγους.
Ἰάσων τί δʼ ἔστιν; ἦ που κἄμʼ ἀποκτεῖναι θέλει;
Χορός παῖδες τεθνᾶσι χειρὶ μητρώιαι σέθεν.
Ἰάσων οἴμοι, τί λέξεις; ὥς μʼ ἀπώλεσας, γύναι.
Χορός ὡς οὐκέτʼ ὄντων σῶν τέκνων φρόντιζε δή.
Ἰάσων ποῦ γάρ νιν ἔκτεινʼ; ἐντὸς ἢ ʼξωθεν δόμων;
Χορός πύλας ἀνοίξας σῶν τέκνων ὄψηι φόνον.
Ἰάσων χαλᾶτε κλῆιδας ὡς τάχιστα, πρόσπολοι,
ἐκλύεθʼ ἁρμούς, ὡς ἴδω διπλοῦν κακόν.
Μήδεια τί τάσδε κινεῖς κἀναμοχλεύεις πύλας,
νεκροὺς ἐρευνῶν κἀμὲ τὴν εἰργασμένην;
παῦσαι πόνου τοῦδʼ. εἰ δʼ ἐμοῦ χρείαν ἔχεις,
λέγʼ εἴ τι βούληι, χειρὶ δʼ οὐ ψαύσεις ποτέ·
τοιόνδʼ ὄχημα πατρὸς Ἥλιος πατὴρ
δίδωσιν ἡμῖν, ἔρυμα πολεμίας χερός.
Ἰάσων ὦ μῖσος, ὦ μέγιστον ἐχθίστη γύναι
θεοῖς τε κἀμοὶ παντί τʼ ἀνθρώπων γένει,
ἥτις τέκνοισι σοῖσιν ἐμβαλεῖν ξίφος
ἔτλης τεκοῦσα κἄμʼ ἄπαιδʼ ἀπώλεσας.
καὶ ταῦτα δράσασʼ ἥλιόν τε προσβλέπεις
καὶ γαῖαν, ἔργον τλᾶσα δυσσεβέστατον;
ὄλοιʼ. ἐγὼ δὲ νῦν φρονῶ, τότʼ οὐ φρονῶν,
ὅτʼ ἐκ δόμων σε βαρβάρου τʼ ἀπὸ χθονὸς
Ἕλληνʼ ἐς οἶκον ἠγόμην, κακὸν μέγα,
πατρός τε καὶ γῆς προδότιν ἥ σʼ ἐθρέψατο.
τὸν σὸν δʼ ἀλάστορʼ εἰς ἔμʼ ἔσκηψαν θεοί·
κτανοῦσα γὰρ δὴ σὸν κάσιν παρέστιον
τὸ καλλίπρωιρον εἰσέβης Ἀργοῦς σκάφος.
ἤρξω μὲν ἐκ τοιῶνδε· νυμφευθεῖσα δὲ
παρʼ ἀνδρὶ τῶιδε καὶ τεκοῦσά μοι τέκνα,
εὐνῆς ἕκατι καὶ λέχους σφʼ ἀπώλεσας.
οὐκ ἔστιν ἥτις τοῦτʼ ἂν Ἑλληνὶς γυνὴ
ἔτλη ποθʼ, ὧν γε πρόσθεν ἠξίουν ἐγὼ
γῆμαι σέ, κῆδος ἐχθρὸν ὀλέθριόν τʼ ἐμοί,
λέαιναν, οὐ γυναῖκα, τῆς Τυρσηνίδος
Σκύλλης ἔχουσαν ἀγριωτέραν φύσιν.
ἀλλʼ οὐ γὰρ ἄν σε μυρίοις ὀνείδεσιν
δάκοιμι· τοιόνδʼ ἐμπέφυκέ σοι θράσος;
ἔρρʼ, αἰσχροποιὲ καὶ τέκνων μιαιφόνε.
ἐμοὶ δὲ τὸν ἐμὸν δαίμονʼ αἰάζειν πάρα,
ὃς οὔτε λέκτρων νεογάμων ὀνήσομαι,
οὐ παῖδας οὓς ἔφυσα κἀξεθρεψάμην
ἕξω προσειπεῖν ζῶντας ἀλλʼ ἀπώλεσα.
Μήδεια μακρὰν ἂν ἐξέτεινα τοῖσδʼ ἐναντίον
λόγοισιν, εἰ μὴ Ζεὺς πατὴρ ἠπίστατο
οἷʼ ἐξ ἐμοῦ πέπονθας οἷά τʼ εἰργάσω.
σὺ δʼ οὐκ ἔμελλες τἄμʼ ἀτιμάσας λέχη
τερπνὸν διάξειν βίοτον ἐγγελῶν ἐμοὶ
οὐδʼ ἡ τύραννος, οὐδʼ ὅ σοι προσθεὶς γάμους
Κρέων ἀνατεὶ τῆσδέ μʼ ἐκβαλεῖν χθονός.
πρὸς ταῦτα καὶ λέαιναν, εἰ βούληι, κάλει·
τῆς σῆς γὰρ ὡς χρῆν καρδίας ἀνθηψάμην.
Ἰάσων καὐτή γε λυπῆι καὶ κακῶν κοινωνὸς εἶ.
Μήδεια σάφʼ ἴσθι· λύει δʼ ἄλγος, ἢν σὺ μὴ ʼγγελᾶις.
Ἰάσων ὦ τέκνα, μητρὸς ὡς κακῆς ἐκύρσατε.
Μήδεια ὦ παῖδες, ὡς ὤλεσθε πατρώιαι νόσωι.
Ἰάσων οὔτοι νιν ἡμὴ δεξιά γʼ ἀπώλεσεν.
Μήδεια ἀλλʼ ὕβρις οἵ τε σοὶ νεοδμῆτες γάμοι.
Ἰάσων λέχους σφε κἠξίωσας οὕνεκα κτανεῖν;
Μήδεια σμικρὸν γυναικὶ πῆμα τοῦτʼ εἶναι δοκεῖς;
Ἰάσων ἥτις γε σώφρων· σοὶ δὲ πάντʼ ἐστὶν κακά.
Μήδεια οἵδʼ οὐκέτʼ εἰσί· τοῦτο γάρ σε δήξεται.
Ἰάσων οἵδʼ εἰσίν, οἴμοι, σῶι κάραι μιάστορες.
Μήδεια ἴσασιν ὅστις ἦρξε πημονῆς θεοί.
Ἰάσων ἴσασι δῆτα σήν γʼ ἀπόπτυστον φρένα.
Μήδεια στύγει· πικρὰν δὲ βάξιν ἐχθαίρω σέθεν.
Ἰάσων καὶ μὴν ἐγὼ σήν· ῥάιδιοι δʼ ἀπαλλαγαί.
Μήδεια πῶς οὖν; τί δράσω; κάρτα γὰρ κἀγὼ θέλω.
Ἰάσων θάψαι νεκρούς μοι τούσδε καὶ κλαῦσαι πάρες.
Μήδεια οὐ δῆτʼ, ἐπεί σφας τῆιδʼ ἐγὼ θάψω χερί,
φέρουσʼ ἐς Ἥρας τέμενος Ἀκραίας θεοῦ,
ὡς μή τις αὐτοὺς πολεμίων καθυβρίσηι
τυμβοὺς ἀνασπῶν· γῆι δὲ τῆιδε Σισύφου
σεμνὴν ἑορτὴν καὶ τέλη προσάψομεν
τὸ λοιπὸν ἀντὶ τοῦδε δυσσεβοῦς φόνου.
αὐτὴ δὲ γαῖαν εἶμι τὴν Ἐρεχθέως,
Αἰγεῖ συνοικήσουσα τῶι Πανδίονος.
σὺ δʼ, ὥσπερ εἰκός, κατθανῆι κακὸς κακῶς,
Ἀργοῦς κάρα σὸν λειψάνωι πεπληγμένος,
πικρὰς τελευτὰς τῶν ἐμῶν γάμων ἰδών.
Ἰάσων ἀλλά σʼ Ἐρινὺς ὀλέσειε τέκνων
φονία τε Δίκη.
Μήδεια τίς δὲ κλύει σοῦ θεὸς ἢ δαίμων,
τοῦ ψευδόρκου καὶ ξειναπάτου;
Ἰάσων φεῦ φεῦ, μυσαρὰ καὶ παιδολέτορ.
Μήδεια στεῖχε πρὸς οἴκους καὶ θάπτʼ ἄλοχον.
Ἰάσων στείχω, δισσῶν γʼ ἄμορος τέκνων.
Μήδεια οὔπω θρηνεῖς· μένε καὶ γῆρας.
Ἰάσων ὦ τέκνα φίλτατα. Μήδεια μητρί γε, σοὶ δʼ οὔ.
Ἰάσων κἄπειτʼ ἔκανες; Μήδεια σέ γε πημαίνουσʼ.
Ἰάσων ὤμοι, φιλίου χρήιζω στόματος
παίδων ὁ τάλας προσπτύξασθαι.
Μήδεια νῦν σφε προσαυδᾶις, νῦν ἀσπάζηι,
τότʼ ἀπωσάμενος. Ἰάσων δός μοι πρὸς θεῶν
μαλακοῦ χρωτὸς ψαῦσαι τέκνων.
Μήδεια οὐκ ἔστι· μάτην ἔπος ἔρριπται.
Ἰάσων Ζεῦ, τάδʼ ἀκούεις ὡς ἀπελαυνόμεθʼ
οἷά τε πάσχομεν ἐκ τῆς μυσαρᾶς
καὶ παιδοφόνου τῆσδε λεαίνης;
ἀλλʼ ὁπόσον γοῦν πάρα καὶ δύναμαι
τάδε καὶ θρηνῶ κἀπιθεάζω,
μαρτυρόμενος δαίμονας ὥς μοι
τέκνα κτείνασʼ ἀποκωλύεις
ψαῦσαί τε χεροῖν θάψαι τε νεκρούς,
οὓς μήποτʼ ἐγὼ φύσας ὄφελον
πρὸς σοῦ φθιμένους ἐπιδέσθαι.