eul_wid: cbm-aw
DOI 10.5281/zenodo.20335421 PDFMarkdown

Cyclops by Euripides

Cyclops is a satyr play by the ancient Greek tragedian Euripides, written in verse around 408 BCE. It stands as the only complete satyr play to survive from antiquity. The work dramatizes the episode from Homer's Odyssey in which Odysseus and his men are captured by the one-eyed giant Polyphemus on Sicily. Euripides follows the epic narrative, in which Odysseus intoxicates the Cyclops with wine and blinds him with a heated stake to facilitate escape, but infuses the story with robust comedy through a chorus of satyrs. These half-human, half-equine followers of Dionysus are enslaved by Polyphemus, and their leader, Silenus, contributes layers of humorous cowardice and gluttony. The play's structure, spanning 681 lines, blends dialogue with choral odes.

It was originally performed in Athens at the City Dionysia festival as the concluding piece of a tragic tetralogy, where the satyr play traditionally provided comic and ribald relief after three serious tragedies. Modern interpretation often views the Cyclops as an exploration of the conflict between civilization and barbarism, contrasting Odysseus's cunning and the civilizing influence of wine with the lawless, solitary nature of the Cyclops. The play also engages with themes of slavery and freedom through the satyrs' fervent desire to escape servitude and return to their Dionysian revelry. It is largely considered a parody of its Homeric source, skillfully reworking heroic epic into a humorous theatrical format designed for a public Athenian audience.

The text survives intact through the medieval manuscript tradition of Euripides' works, preserved within a Byzantine collection known as the alphabetic plays. With no major sections missing, the Cyclops serves as the primary model for understanding the structure and conventions of the otherwise fragmentary satyr play genre.

ΚΥΚΛΩΨ
Σιληνός Ὦ Βρόμιε, διὰ σὲ μυρίους ἔχω πόνους
νῦν χὤτʼ ἐν ἥβηι τοὐμὸν εὐσθένει δέμας·
πρῶτον μὲν ἡνίκʼ ἐμμανὴς Ἥρας ὕπο
Νύμφας ὀρείας ἐκλιπὼν ὤιχου τροφούς·
ἔπειτά γʼ ἀμφὶ γηγενῆ μάχην δορὸς
ἐνδέξιος σῶι ποδὶ παρασπιστὴς βεβὼς
Ἐγκέλαδον ἰτέαν ἐς μέσην θενὼν δορὶ
ἔκτεινα—φέρʼ ἴδω, τοῦτʼ ἰδὼν ὄναρ λέγω;
οὐ μὰ Δίʼ, ἐπεὶ καὶ σκῦλʼ ἔδειξα Βακχίωι.
καὶ νῦν ἐκείνων μείζονʼ ἐξαντλῶ πόνον.
ἐπεὶ γὰρ Ἥρα σοι γένος Τυρσηνικὸν
ληιστῶν ἐπῶρσεν, ὡς ὁδηθείης μακράν,
ἐγὼ πυθόμενος σὺν τέκνοισι ναυστολῶ
σέθεν κατὰ ζήτησιν. ἐν πρύμνηι δʼ ἄκραι
αὐτὸς λαβὼν ηὔθυνον ἀμφῆρες δόρυ,
παῖδες δʼ ἐπʼ ἐρετμοῖς ἥμενοι γλαυκὴν ἅλα
ῥοθίοισι λευκαίνοντες ἐζήτουν σʼ, ἄναξ.
ἤδη δὲ Μαλέας πλησίον πεπλευκότας
ἀπηλιώτης ἄνεμος ἐμπνεύσας δορὶ
ἐξέβαλεν ἡμᾶς τήνδʼ ἐς Αἰτναίαν πέτραν,
ἵνʼ οἱ μονῶπες ποντίου παῖδες θεοῦ
Κύκλωπες οἰκοῦσʼ ἄντρʼ ἔρημʼ ἀνδροκτόνοι.
τούτων ἑνὸς ληφθέντες ἐσμὲν ἐν δόμοις
δοῦλοι· καλοῦσι δʼ αὐτὸν ὧι λατρεύομεν
Πολύφημον· ἀντὶ δʼ εὐίων βακχευμάτων
ποίμνας Κύκλωπος ἀνοσίου ποιμαίνομεν.
παῖδες μὲν οὖν μοι κλειτύων ἐν ἐσχάτοις
νέμουσι μῆλα νέα νέοι πεφυκότες,
ἐγὼ δὲ πληροῦν πίστρα καὶ σαίρειν στέγας
μένων τέταγμαι τάσδε, τῶιδε δυσσεβεῖ
Κύκλωπι δείπνων ἀνοσίων διάκονος.
καὶ νῦν, τὰ προσταχθέντʼ, ἀναγκαίως ἔχει
σαίρειν σιδηρᾶι τῆιδέ μʼ ἁρπάγηι δόμους,
ὡς τόν τʼ ἀπόντα δεσπότην Κύκλωπʼ ἐμὸν
καθαροῖσιν ἄντροις μῆλά τʼ ἐσδεχώμεθα.
ἤδη δὲ παῖδας προσνέμοντας εἰσορῶ
ποίμνας. τί ταῦτα; μῶν κρότος σικινίδων
ὁμοῖος ὑμῖν νῦν τε χὤτε Βακχίωι
κῶμος συνασπίζοντες Ἀλθαίας δόμους
προσῆιτʼ ἀοιδαῖς βαρβίτων σαυλούμενοι;
Χορός παῖ γενναίων μὲν πατέρων
γενναίων δʼ ἐκ τοκάδων,
πᾶι δή μοι νίσηι σκοπέλους;
οὐ τᾶιδʼ ὑπήνεμος αὔ-
ρα καὶ ποιηρὰ βοτάνα,
δινᾶέν θʼ ὕδωρ ποταμῶν
ἐν πίστραις κεῖται πέλας ἄν-
τρων, οὗ σοι βλαχαὶ τεκέων;
ψύττʼ· οὐ τᾶιδʼ, οὔ;
οὐ τᾶιδε νεμῆι κλειτὺν δροσεράν;
ὠή, ῥίψω πέτρον τάχα σου·
ὕπαγʼ ὦ ὕπαγʼ ὦ κεράστα
πρὸς μηλοβότα στασιωρὸν
Κύκλωπος ἀγροβάτα.
σπαργῶντας μαστοὺς χάλασον·
δέξαι θηλὰς πορίσασʼ
οὓς λείπεις ἀρνῶν θαλάμοις.
ποθοῦσί σʼ ἁμερόκοι-
τοι βλαχαὶ σμικρῶν τεκέων.
εἰς αὐλὰν πότʼ ἀμφιβαίνεις
ποιηροὺς λιποῦσα νομοὺς
Αἰτναίων εἴσω σκοπελῶν;
οὐ τάδε Βρόμιος, οὐ τάδε χοροὶ
Βάκχαι τε θυρσοφόροι,
οὐ τυμπάνων ἀλαλαγμοί,
οὐκ οἴνου χλωραὶ σταγόνες
κρήναις παρʼ ὑδροχύτοις·
οὐδʼ ἐν Νύσαι μετὰ Νυμ-
φᾶν ἴακχον ἴακχον ὠι-
δὰν μέλπω πρὸς τὰν Ἀφροδί-
ταν, ἃν θηρεύων πετόμαν
Βάκχαις σὺν λευκόποσιν.
ὦ φίλος ὦ φίλε Βακχεῖε
ποῖ οἰοπολεῖς
ξανθὰν χαίταν σείεις;
ἐγὼ δʼ ὁ σὸς πρόπολος
Κύκλωπι θητεύω
τῶι μονοδέρκται δοῦλος ἀλαίνων
σὺν τᾶιδε τράγου χλαίναι μελέαι
σᾶς χωρὶς φιλίας.
Σιληνός σιγήσατʼ, ὦ τέκνʼ, ἄντρα δʼ ἐς πετρηρεφῆ
ποίμνας ἀθροῖσαι προσπόλους κελεύσατε.
Χορός χωρεῖτʼ· ἀτὰρ δὴ τίνα, πάτερ, σπουδὴν ἔχεις;
Σιληνός ὁρῶ πρὸς ἀκταῖς ναὸς Ἑλλάδος σκάφος
κώπης τʼ ἄνακτας σὺν στρατηλάτηι τινὶ
στείχοντας ἐς τόδʼ ἄντρον· ἀμφὶ δʼ αὐχέσιν
τεύχη φέρονται κενά, βορᾶς κεχρημένοι,
κρωσσούς θʼ ὑδρηλούς. ὦ ταλαίπωροι ξένοι·
τίνες ποτʼ εἰσίν; οὐκ ἴσασι δεσπότην
Πολύφημον οἷός ἐστιν ἄξενόν τε γῆν
τήνδʼ ἐμβεβῶτες καὶ Κυκλωπίαν γνάθον
τὴν ἀνδροβρῶτα δυστυχῶς ἀφιγμένοι.
ἀλλʼ ἥσυχοι γίγνεσθʼ, ἵνʼ ἐκπυθώμεθα
πόθεν πάρεισι Σικελὸν Αἰτναῖον πάγον.
Ὀδυσσεύς ξένοι, φράσαιτʼ ἂν νᾶμα ποτάμιον πόθεν
δίψης ἄκος λάβοιμεν εἴ τέ τις θέλει
βορὰν ὁδῆσαι ναυτίλοις κεχρημένοις;
ἔα· τί χρῆμα; Βρομίου πόλιν ἔοιγμεν ἐσβαλεῖν·
Σατύρων πρὸς ἄντροις τόνδʼ ὅμιλον εἰσορῶ.
χαίρειν προσεῖπα πρῶτα τὸν γεραίτατον.
Σιληνός χαῖρʼ, ὦ ξένʼ, ὅστις δʼ εἶ φράσον πάτραν τε σήν.
Ὀδυσσεύς Ἴθακος Ὀδυσσεύς, γῆς Κεφαλλήνων ἄναξ.
Σιληνός οἶδʼ ἄνδρα, κρόταλον δριμύ, Σισύφου γένος.
Ὀδυσσεύς ἐκεῖνος αὐτός εἰμι· λοιδόρει δὲ μή.
Σιληνός πόθεν Σικελίαν τήνδε ναυστολῶν πάρει;
Ὀδυσσεύς ἐξ Ἰλίου γε κἀπὸ Τρωϊκῶν πόνων.
Σιληνός πῶς; πορθμὸν οὐκ ἤιδησθα πατρώιας χθονός;
Ὀδυσσεύς ἀνέμων θύελλαι δεῦρό μʼ ἥρπασαν βίαι.
Σιληνός παπαῖ· τὸν αὐτὸν δαίμονʼ ἐξαντλεῖς ἐμοί.
Ὀδυσσεύς ἦ καὶ σὺ δεῦρο πρὸς βίαν ἀπεστάλης;
Σιληνός ληιστὰς διώκων οἳ Βρόμιον ἀνήρπασαν.
Ὀδυσσεύς τίς δʼ ἥδε χώρα καὶ τίνες ναίουσί νιν;
Σιληνός Αἰτναῖος ὄχθος Σικελίας ὑπέρτατος.
Ὀδυσσεύς τείχη δὲ ποῦ ʼστι καὶ πόλεως πυργώματα;
Σιληνός οὐκ ἔστʼ· ἔρημοι πρῶνες ἀνθρώπων, ξένε.
Ὀδυσσεύς τίνες δʼ ἔχουσι γαῖαν; ἦ θηρῶν γένος;
Σιληνός Κύκλωπες, ἄντρʼ ἔχοντες, οὐ στέγας δόμων.
Ὀδυσσεύς τίνος κλύοντες; ἢ δεδήμευται κράτος;
Σιληνός μονάδες· ἀκούει δʼ οὐδὲν οὐδεὶς οὐδενός.
Ὀδυσσεύς σπείρουσι δʼ—ἢ τῶι ζῶσι; —Δήμητρος στάχυν;
Σιληνός γάλακτι καὶ τυροῖσι καὶ μήλων βορᾶι.
Ὀδυσσεύς Βρομίου δὲ πῶμʼ ἔχουσιν, ἀμπέλου ῥοάς;
Σιληνός ἥκιστα· τοιγὰρ ἄχορον οἰκοῦσι χθόνα.
Ὀδυσσεύς φιλόξενοι δὲ χὤσιοι περὶ ξένους;
Σιληνός γλυκύτατά φασι τὰ κρέα τοὺς ξένους φορεῖν.
Ὀδυσσεύς τί φήις; βορᾶι χαίρουσιν ἀνθρωποκτόνωι;
Σιληνός οὐδεὶς μολὼν δεῦρʼ ὅστις οὐ κατεσφάγη.
Ὀδυσσεύς αὐτὸς δὲ Κύκλωψ ποῦ ʼστιν; ἦ δόμων ἔσω;
Σιληνός φροῦδος, πρὸς Αἴτνηι θῆρας ἰχνεύων κυσίν.
Ὀδυσσεύς οἶσθʼ οὖν ὃ δρᾶσον, ὡς ἀπαίρωμεν χθονός.
Σιληνός οὐκ οἶδʼ, Ὀδυσσεῦ· πᾶν δέ σοι δρώιημεν ἄν.
Ὀδυσσεύς ὅδησον ἡμῖν σῖτον, οὖ σπανίζομεν.
Σιληνός οὐκ ἔστιν, ὥσπερ εἶπον, ἄλλο πλὴν κρέας.
Ὀδυσσεύς ἀλλʼ ἡδὺ λιμοῦ καὶ τόδε σχετήριον.
Σιληνός καὶ τυρὸς ὀπίας ἔστι καὶ βοὸς γάλα.
Ὀδυσσεύς ἐκφέρετε· φῶς γὰρ ἐμπολήμασιν πρέπει.
Σιληνός σὺ δʼ ἀντιδώσεις, εἰπέ μοι, χρυσὸν πόσον;
Ὀδυσσεύς οὐ χρυσὸν ἀλλὰ πῶμα Διονύσου φέρω.
Σιληνός ὦ φίλτατʼ εἰπών, οὖ σπανίζομεν πάλαι.
Ὀδυσσεύς καὶ μὴν Μάρων μοι πῶμʼ ἔδωκε, παῖς θεοῦ.
Σιληνός ὃν ἐξέθρεψα ταῖσδʼ ἐγώ ποτʼ ἀγκάλαις;
Ὀδυσσεύς ὁ Βακχίου παῖς, ὡς σαφέστερον μάθηις.
Σιληνός ἐν σέλμασιν νεώς ἐστιν ἢ φέρεις σύ νιν;
Ὀδυσσεύς ὅδʼ ἁσκὸς ὃς κεύθει νιν, ὡς ὁρᾶις, γέρον.
Σιληνός οὗτος μὲν οὐδʼ ἂν τὴν γνάθον πλήσειέ μου.
Ὀδυσσεύς Σιληνός
Ὀδυσσεύς ναί· δὶς τόσον πῶμʼ ὅσον ἂν ἐξ ἀσκοῦ ῥυῆι.
Σιληνός καλήν γε κρήνην εἶπας ἡδεῖάν τʼ ἐμοί.
Ὀδυσσεύς βούληι σε γεύσω πρῶτον ἄκρατον μέθυ;
Σιληνός δίκαιον· ἦ γὰρ γεῦμα τὴν ὠνὴν καλεῖ.
Ὀδυσσεύς καὶ μὴν ἐφέλκω καὶ ποτῆρʼ ἀσκοῦ μέτα.
Σιληνός φέρʼ ἐγκάναξον, ὡς ἀναμνησθῶ πιών.
Ὀδυσσεύς ἰδού. Σιληνός παπαιάξ, ὡς καλὴν ὀσμὴν ἔχει.
Ὀδυσσεύς εἶδες γὰρ αὐτήν; Σιληνός οὐ μὰ Δίʼ, ἀλλʼ ὀσφραίνομαι.
Ὀδυσσεύς γεῦσαί νυν, ὡς ἂν μὴ λόγωι ʼπαινῆις μόνον.
Σιληνός βαβαί· χορεῦσαι παρακαλεῖ μʼ ὁ Βάκχιος.
ἆ ἆ ἆ.
Ὀδυσσεύς μῶν τὸν λάρυγγα διεκάναξέ σου καλῶς;
Σιληνός ὥστʼ εἰς ἄκρους γε τοὺς ὄνυχας ἀφίκετο.
Ὀδυσσεύς πρὸς τῶιδε μέντοι καὶ νόμισμα δώσομεν.
Σιληνός χάλα τὸν ἀσκὸν μόνον· ἔα τὸ χρυσίον.
Ὀδυσσεύς ἐκφέρετέ νυν τυρεύματʼ ἢ μήλων τόκον.
Σιληνός δράσω τάδʼ, ὀλίγον φροντίσας γε δεσποτῶν.
ὡς ἐκπιών γʼ ἂν κύλικα μαινοίμην μίαν,
πάντων Κυκλώπων ἀντιδοὺς βοσκήματα
ῥίψας τʼ ἐς ἅλμην Λευκάδος πέτρας ἄπο
ἅπαξ μεθυσθεὶς καταβαλών τε τὰς ὀφρῦς.
ὡς ὅς γε πίνων μὴ γέγηθε μαίνεται·
ἵνʼ ἔστι τουτί τʼ ὀρθὸν ἐξανιστάναι
μαστοῦ τε δραγμὸς καὶ παρεσκευασμένου
ψαῦσαι χεροῖν λειμῶνος ὀρχηστύς θʼ ἅμα
κακῶν τε λῆστις. εἶτʼ ἐγὼ οὐ κυνήσομαι
τοιόνδε πῶμα, τὴν Κύκλωπος ἀμαθίαν
κλαίειν κελεύων καὶ τὸν ὀφθαλμὸν μέσον;
Χορός ἄκουʼ, Ὀδυσσεῦ· διαλαλήσωμέν τί σοι.
Ὀδυσσεύς καὶ μὴν φίλοι γε προσφέρεσθε πρὸς φίλον.
Χορός ἐλάβετε Τροίαν τὴν Ἑλένην τε χειρίαν;
Ὀδυσσεύς καὶ πάντα γʼ οἶκον Πριαμιδῶν ἐπέρσαμεν.
Χορός οὔκουν, ἐπειδὴ τὴν νεᾶνιν εἵλετε,
ἅπαντες αὐτὴν διεκροτήσατʼ ἐν μέρει,
ἐπεί γε πολλοῖς ἥδεται γαμουμένη,
τὴν προδότιν, ἣ τοὺς θυλάκους τοὺς ποικίλους
περὶ τοῖν σκελοῖν ἰδοῦσα καὶ τὸν χρύσεον
κλωιὸν φοροῦντα περὶ μέσον τὸν αὐχένα
ἐξεπτοήθη, Μενέλεων ἀνθρώπιον
λῶιστον λιποῦσα; μηδαμοῦ γένος ποτὲ
φῦναι γυναικῶν ὤφελʼ, εἰ μὴ ʼμοὶ μόνωι.
Σιληνός ἰδού· τάδʼ ὑμῖν ποιμνίων βοσκήματα,
ἄναξ Ὀδυσσεῦ, μηκάδων ἀρνῶν τροφαί,
πηκτοῦ γάλακτός τʼ οὐ σπάνια τυρεύματα.
φέρεσθε· χωρεῖθʼ ὡς τάχιστʼ ἄντρων ἄπο,
βότρυος ἐμοὶ πῶμʼ ἀντιδόντες εὐίου.
οἴμοι· Κύκλωψ ὅδʼ ἔρχεται· τί δράσομεν;
Ὀδυσσεύς ἀπολώλαμέν τἄρʼ, ὦ γέρον· ποῖ χρὴ φυγεῖν;
Σιληνός ἔσω πέτρας τῆσδʼ, οὗπερ ἂν λάθοιτέ γε.
Ὀδυσσεύς δεινὸν τόδʼ εἶπας, ἀρκύων μολεῖν ἔσω.
Σιληνός οὐ δεινόν· εἰσὶ καταφυγαὶ πολλαὶ πέτρας.
Ὀδυσσεύς οὐ δῆτʼ· ἐπεί τἂν μεγάλα γʼ ἡ Τροία στένοι,
εἰ φευξόμεσθʼ ἕνʼ ἄνδρα, μυρίον δʼ ὄχλον
Φρυγῶν ὑπέστην πολλάκις σὺν ἀσπίδι.
ἀλλʼ, εἰ θανεῖν δεῖ, κατθανούμεθʼ εὐγενῶς
ἢ ζῶντες αἶνον τὸν πάρος συσσώσομεν.
Κύκλωψ ἄνεχε πάρεχε· τί τάδε; τίς ἡ ῥαιθυμία;
τί βακχιάζετʼ; οὐχὶ Διόνυσος τάδε,
οὐ κρόταλα χαλκοῦ τυμπάνων τʼ ἀράγματα.
πῶς μοι κατʼ ἄντρα νεόγονα βλαστήματα;
ἦ πρός τε μαστοῖς εἰσι χὐπὸ μητέρων
πλευρὰς τρέχουσι, σχοινίνοις τʼ ἐν τεύχεσιν
πλήρωμα τυρῶν ἐστιν ἐξημελγμένον;
τί φάτε, τί λέγετε; τάχα τις ὑμῶν τῶι ξύλωι
δάκρυα μεθήσει. βλέπετʼ ἄνω καὶ μὴ κάτω.
Χορός ἰδού· πρὸς αὐτὸν τὸν Δίʼ ἀνακεκύφαμεν
καὶ τἄστρα καὶ τὸν Ὠρίωνα δέρκομαι.
Κύκλωψ ἄριστόν ἐστιν εὖ παρεσκευασμένον;
Χορός πάρεστιν· ὁ φάρυγξ εὐτρεπὴς ἔστω μόνον.
Κύκλωψ ἦ καὶ γάλακτός εἰσι κρατῆρες πλέωι;
Χορός ὥστʼ ἐκπιεῖν γέ σʼ, ἢν θέληις, ὅλον πίθον.
Κύκλωψ μήλειον ἢ βόειον ἢ μεμειγμένον;
Χορός ὃν ἂν θέληις σύ· μὴ ʼμὲ καταπίηις μόνον.
Κύκλωψ ἥκιστʼ· ἐπεί μʼ ἂν ἐν μέσηι τῆι γαστέρι
πηδῶντες ἀπολέσαιτʼ ἂν ὑπὸ τῶν σχημάτων.
ἔα· τίνʼ ὄχλον τόνδʼ ὁρῶ πρὸς αὐλίοις;
ληισταί τινες κατέσχον ἢ κλῶπες χθόνα;
ὁρῶ γέ τοι τούσδʼ ἄρνας ἐξ ἄντρων ἐμῶν
στρεπταῖς λύγοισι σῶμα συμπεπλεγμένους
τεύχη τε τυρῶν συμμιγῆ γέροντά τε
πληγαῖς μέτωπον φαλακρὸν ἐξωιδηκότα.
Σιληνός ὤμοι, πυρέσσω συγκεκομμένος τάλας.
Κύκλωψ ὑπὸ τοῦ; τίς ἐς σὸν κρᾶτʼ ἐπύκτευσεν, γέρον;
Σιληνός ὑπὸ τῶνδε, Κύκλωψ, ὅτι τὰ σʼ οὐκ εἴων φέρειν.
Κύκλωψ οὐκ ἦισαν ὄντα θεόν με καὶ θεῶν ἄπο;
Σιληνός ἔλεγον ἐγὼ τάδʼ· οἱ δʼ ἐφόρουν τὰ χρήματα,
καὶ τόν γε τυρὸν οὐκ ἐῶντος ἤσθιον
τούς τʼ ἄρνας ἐξεφοροῦντο· δήσαντες δὲ σὲ
κλωιῶι τριπήχει, κατὰ τὸν ὀφθαλμὸν μέσον
τὰ σπλάγχνʼ ἔφασκον ἐξαμήσεσθαι βίαι,
μάστιγί τʼ εὖ τὸ νῶτον ἀπολέψειν σέθεν,
κἄπειτα συνδήσαντες ἐς θἀδώλια
τῆς ναὸς ἐμβαλόντες ἀποδώσειν τινὶ
πέτρους μοχλεύειν, ἢ ʼς μυλῶνα καταβαλεῖν.
Κύκλωψ ἄληθες; οὔκουν κοπίδας ὡς τάχιστʼ ἰὼν
θήξεις μαχαίρας καὶ μέγαν φάκελον ξύλων
ἐπιθεὶς ἀνάψεις; ὡς σφαγέντες αὐτίκα
πλήσουσι νηδὺν τὴν ἐμὴν ἀπʼ ἄνθρακος
θερμὴν διδόντες δαῖτα τῶι κρεανόμωι,
τὰ δʼ ἐκ λέβητος ἑφθὰ καὶ τετηκότα.
ὡς ἔκπλεώς γε δαιτός εἰμʼ ὀρεσκόου·
ἅλις λεόντων ἐστί μοι θοινωμένωι
ἐλάφων τε, χρόνιος δʼ εἴμʼ ἀπʼ ἀνθρώπων βορᾶς.
Σιληνός τὰ καινά γʼ ἐκ τῶν ἠθάδων, ὦ δέσποτα,
ἡδίονʼ ἐστίν. οὐ γὰρ οὖν νεωστί γε
ἄλλοι πρὸς ἄντρα σοὐσαφίκοντο ξένοι.
Ὀδυσσεύς Κύκλωψ, ἄκουσον ἐν μέρει καὶ τῶν ξένων.
ἡμεῖς βορᾶς χρήιζοντες ἐμπολὴν λαβεῖν
σῶν ἆσσον ἄντρων ἤλθομεν νεὼς ἄπο.
τοὺς δʼ ἄρνας ἡμῖν οὖτος ἀντʼ οἴνου σκύφου
ἀπημπόλα τε κἀδίδου πιεῖν λαβὼν
ἑκὼν ἑκοῦσι, κοὐδὲν ἦν τούτων βίαι.
ἀλλʼ οὗτος ὑγιὲς οὐδὲν ὧν φησιν λέγει,
ἐπεὶ κατελήφθη σοῦ λάθραι πωλῶν τὰ σά.
Σιληνός ἐγώ; κακῶς γʼ ἄρʼ ἐξόλοιʼ. Ὀδυσσεύς εἰ ψεύδομαι.
Σιληνός μὰ τὸν Ποσειδῶ τὸν τεκόντα σʼ, ὦ Κύκλωψ,
μὰ τὸν μέγαν Τρίτωνα καὶ τὸν Νηρέα,
μὰ τὴν Καλυψὼ τάς τε Νηρέως κόρας,
μὰ θαἰερὰ κύματʼ ἰχθύων τε πᾶν γένος,
ἀπώμοσʼ, ὦ κάλλιστον ὦ Κυκλώπιον,
ὦ δεσποτίσκε, μὴ τὰ σʼ ἐξοδᾶν ἐγὼ
ξένοισι χρήματʼ. ἢ κακῶς οὗτοι κακοὶ
οἱ παῖδες ἀπόλοινθʼ, οὓς μάλιστʼ ἐγὼ φιλῶ.
Χορός αὐτὸς ἔχʼ. ἔγωγε τοῖς ξένοις τὰ χρήματα
περνάντα σʼ εἶδον· εἰ δʼ ἐγὼ ψευδῆ λέγω,
ἀπόλοιθʼ ὁ πατήρ μου· τοὺς ξένους δὲ μὴ ἀδίκει.
Κύκλωψ ψεύδεσθʼ· ἔγωγε τῶιδε τοῦ Ῥαδαμάνθυος
μᾶλλον πέποιθα καὶ δικαιότερον λέγω.
θέλω δʼ ἐρέσθαι· πόθεν ἐπλεύσατʼ, ὦ ξένοι;
ποδαποί; τίς ὑμᾶς ἐξεπαίδευσεν πόλις;
Ὀδυσσεύς Ἰθακήσιοι μὲν τὸ γένος, Ἰλίου δʼ ἄπο,
πέρσαντες ἄστυ, πνεύμασιν θαλασσίοις
σὴν γαῖαν ἐξωσθέντες ἥκομεν, Κύκλωψ.
Κύκλωψ ἦ τῆς κακίστης οἳ μετήλθεθʼ ἁρπαγὰς
Ἑλένης Σκαμάνδρου γείτονʼ Ἰλίου πόλιν;
Ὀδυσσεύς οὗτοι, πόνον τὸν δεινὸν ἐξηντληκότες.
Κύκλωψ αἰσχρὸν στράτευμά γʼ, οἵτινες μιᾶς χάριν
γυναικὸς ἐξεπλεύσατʼ ἐς γαῖαν Φρυγῶν.
Ὀδυσσεύς θεοῦ τὸ πρᾶγμα· μηδένʼ αἰτιῶ βροτῶν.
ἡμεῖς δέ σʼ, ὦ θεοῦ ποντίου γενναῖε παῖ,
ἱκετεύομέν τε καὶ λέγομεν ἐλευθέρως·
μὴ τλῆις πρὸς ἄντρα σοὐσαφιγμένους φίλους
κτανεῖν βοράν τε δυσσεβῆ θέσθαι γνάθοις·
οἳ τὸν σόν, ὦναξ, πατέρʼ ἔχειν ναῶν ἕδρας
ἐρρυσάμεσθα γῆς ἐν Ἑλλάδος μυχοῖς·
ἱερᾶς τʼ ἄθραυστος Ταινάρου μένει λιμὴν
Μαλέας τʼ ἄκρας κευθμῶνες ἥ τε Σουνίου
δίας Ἀθάνας σῶς ὑπάργυρος πέτρα
Γεραίστιοί τε καταφυγαί· τά θʼ Ἑλλάδος
δύσφρονʼ ὀνείδη Φρυξὶν οὐκ ἐδώκαμεν.
ὧν καὶ σὺ κοινοῖ· γῆς γὰρ Ἑλλάδος μυχοὺς
οἰκεῖς ὑπʼ Αἴτνηι, τῆι πυριστάκτωι πέτραι.
νόμος δὲ θνητοῖς, εἰ λόγους ἀποστρέφηι,
ἱκέτας δέχεσθαι ποντίους ἐφθαρμένους
ξένιά τε δοῦναι καὶ πέπλους ἐπαρκέσαι,
οὐκ ἀμφὶ βουπόροισι πηχθέντας μέλη
ὀβελοῖσι νηδὺν καὶ γνάθον πλῆσαι σέθεν.
ἅλις δὲ Πριάμου γαῖʼ ἐχήρωσʼ Ἑλλάδα
πολλῶν νεκρῶν πιοῦσα δοριπετῆ φόνον
ἀλόχους τʼ ἀνάνδρους γραῦς τʼ ἄπαιδας ὤλεσεν
πολιούς τε πατέρας. εἰ δὲ τοὺς λελειμμένους
σὺ συμπυρώσας δαῖτʼ ἀναλώσεις πικράν,
ποῖ τρέψεταί τις; ἀλλʼ ἐμοὶ πιθοῦ, Κύκλωψ·
πάρες τὸ μάργον σῆς γνάθου, τὸ δʼ εὐσεβὲς
τῆς δυσσεβείας ἀνθελοῦ· πολλοῖσι γὰρ
κέρδη πονηρὰ ζημίαν ἠμείψατο.
Σιληνός παραινέσαι σοι βούλομαι· τῶν γὰρ κρεῶν
μηδὲν λίπηις τοῦδʼ· ἢν δὲ τὴν γλῶσσαν δάκηις,
κομψὸς γενήσηι καὶ λαλίστατος, Κύκλωψ.
Κύκλωψ ὁ πλοῦτος, ἀνθρωπίσκε, τοῖς σοφοῖς θεός,
τὰ δʼ ἄλλα κόμποι καὶ λόγων εὐμορφία.
ἄκρας δʼ ἐναλίας αἷς καθίδρυται πατὴρ
χαίρειν κελεύω· τί τάδε προυστήσω λόγωι;
Ζηνὸς δʼ ἐγὼ κεραυνὸν οὐ φρίσσω, ξένε,
οὐδʼ οἶδʼ ὅτι Ζεύς ἐστʼ ἐμοῦ κρείσσων θεός.
οὔ μοι μέλει τὸ λοιπόν· ὡς δʼ οὔ μοι μέλει
ἄκουσον· ὅταν ἄνωθεν ὄμβρον ἐκχέηι,
ἐν τῆιδε πέτραι στέγνʼ ἔχων σκηνώματα,
ἢ μόσχον ὀπτὸν ἤ τι θήρειον δάκος
δαινύμενος, εὖ τέγγων τε γαστέρʼ ὑπτίαν,
ἐπεκπιὼν γάλακτος ἀμφορέα, πέπλον
κρούω, Διὸς βρονταῖσιν εἰς ἔριν κτυπῶν.
ὅταν δὲ βορέας χιόνα Θρήικιος χέηι,
δοραῖσι θηρῶν σῶμα περιβαλὼν ἐμὸν
καὶ πῦρ ἀναίθων, χιόνος οὐδέν μοι μέλει.
ἡ γῆ δʼ ἀνάγκηι, κἂν θέληι κἂν μὴ θέληι,
τίκτουσα ποίαν τἀμὰ πιαίνει βοτά.
ἁγὼ οὔτινι θύω πλὴν ἐμοί, θεοῖσι δʼ οὔ,
καὶ τῆι μεγίστηι, γαστρὶ τῆιδε, δαιμόνων.
ὡς τοὐμπιεῖν γε καὶ φαγεῖν τοὐφʼ ἡμέραν,
Ζεὺς οὖτος ἀνθρώποισι τοῖσι σώφροσιν,
λυπεῖν δὲ μηδὲν αὑτόν. οἳ δὲ τοὺς νόμους
ἔθεντο ποικίλλοντες ἀνθρώπων βίον,
κλαίειν ἄνωγα· τὴν δʼ ἐμὴν ψυχὴν ἐγὼ
οὐ παύσομαι δρῶν εὖ, κατεσθίων γε σέ.
ξένια δὲ λήψηι τοιάδʼ, ὡς ἄμεμπτος ὦ,
πῦρ καὶ πατρῶιον τόνδε χαλκόν, ὃς ζέσας
σὴν σάρκα διαφόρητον ἀμφέξει καλῶς.
ἀλλʼ ἕρπετʼ εἴσω, τοῦ κατʼ αὔλιον θεοῦ
ἵνʼ ἀμφὶ βωμὸν στάντες εὐωχῆτέ με.
Ὀδυσσεύς αἰαῖ, πόνους μὲν Τρωϊκοὺς ὑπεξέδυν
θαλασσίους τε, νῦν δʼ ἐς ἀνδρὸς ἀνοσίου
ὠμὴν κατέσχον ἀλίμενόν τε καρδίαν.
ὦ Παλλάς, ὦ δέσποινα Διογενὲς θεά,
νῦν νῦν ἄρηξον· κρείσσονας γὰρ Ἰλίου
πόνους ἀφῖγμαι κἀπὶ κινδύνου βάθρα.
σύ τʼ, ὦ φαεννὰς ἀστέρων οἰκῶν ἕδρας
Ζεῦ ξένιʼ, ὅρα τάδʼ· εἰ γὰρ αὐτὰ μὴ βλέπεις,
ἄλλως νομίζηι Ζεὺς τὸ μηδὲν ὢν θεός.
Χορός Εὐρείας φάρυγος, ὦ Κύκλωψ,
ἀναστόμου τὸ χεῖλος· ὡς ἕτοιμά σοι
ἑφθὰ καὶ ὀπτὰ καὶ ἀνθρακιᾶς ἄπο θερμὰ χναύειν βρύκειν
κρεοκοπεῖν μέλη ξένων
δασυμάλλωι ἐν αἰγίδι κλινομένωι.
μὴ ʼμοὶ μὴ προσδίδου·
μόνος μόνωι γέμιζε πορθμίδος σκάφος.
χαιρέτω μὲν αὖλις ἅδε,
χαιρέτω δὲ θυμάτων
ἀποβώμιος ἃν ἔχει θυσίαν
Κύκλωψ Αἰτναῖος ξενικῶν
κρεῶν κεχαρμένος βορᾶι.
νηλὴς ὦ τλᾶμον ὅστις δωμάτων
ἐφεστίους ἱκτῆρας ἐκθύει δόμων,
ἑφθά τε δαινύμενος μυσαροῖσί τʼ ὀδοῦσιν
κόπτων βρύκων
θέρμʼ ἀπʼ ἀνθράκων κρέα
Ὀδυσσεύς ὦ Ζεῦ, τί λέξω, δείνʼ ἰδὼν ἄντρων ἔσω
κοὐ πιστά, μύθοις εἰκότʼ οὐδʼ ἔργοις βροτῶν;
Χορός τί δʼ ἔστʼ, Ὀδυσσεῦ; μῶν τεθοίναται σέθεν
φίλους ἑταίρους ἀνοσιώτατος Κύκλωψ;
Ὀδυσσεύς δισσούς γʼ ἀθρήσας κἀπιβαστάσας χεροῖν,
οἳ σαρκὸς εἶχον εὐτραφέστατον πάχος.
Χορός πῶς, ὦ ταλαίπωρʼ, ἦτε πάσχοντες τάδε;
Ὀδυσσεύς ἐπεὶ πετραίαν τήνδʼ ἐσήλθομεν χθόνα,
ἀνέκαυσε μὲν πῦρ πρῶτον, ὑψηλῆς δρυὸς
κορμοὺς πλατείας ἐσχάρας βαλὼν ἔπι,
τρισσῶν ἁμαξῶν ὡς ἀγώγιμον βάρος,
καὶ χάλκεον λέβητʼ ἐπέζεσεν πυρί.
ἔπειτα φύλλων ἐλατίνων χαμαιπετῆ
ἔστρωσεν εὐνὴν πλησίον πυρὸς φλογί.
κρατῆρα δʼ ἐξέπλησεν ὡς δεκάμφορον,
μόσχους ἀμέλξας, λευκὸν ἐσχέας γάλα,
σκύφος τε κισσοῦ παρέθετʼ εἰς εὖρος τριῶν
πήχεων, βάθος δὲ τεσσάρων ἐφαίνετο,
ὀβελούς τʼ, ἄκρους μὲν ἐγκεκαυμένους πυρί,
ξεστοὺς δὲ δρεπάνωι τἄλλα, παλιούρου κλάδων,
Αἰτναῖά τε σφαγεῖα πελέκεων γνάθοις.
ὡς δʼ ἦν ἕτοιμα πάντα τῶι θεοστυγεῖ
Ἅιδου μαγείρωι, φῶτε συμμάρψας δύο
ἔσφαζʼ ἑταίρων τῶν ἐμῶν, ῥυθμῶι θʼ ἑνὶ
τὸν μὲν λέβητος ἐς κύτος χαλκήλατον
τὸν δʼ αὖ, τένοντος ἁρπάσας ἄκρου ποδός,
παίων πρὸς ὀξὺν στόνυχα πετραίου λίθου
ἐγκέφαλον ἐξέρρανε· καὶ καθαρπάσας
λάβρωι μαχαίραι σάρκας ἐξώπτα πυρί,
τὰ δʼ ἐς λέβητʼ ἐφῆκεν ἕψεσθαι μέλη.
ἐγὼ δʼ ὁ τλήμων δάκρυʼ ἀπʼ ὀφθαλμῶν χέων
ἐχριμπτόμην Κύκλωπι κἀδιακόνουν·
ἅλλοι δʼ ὅπως ὄρνιθες ἐν μυχοῖς πέτρας
πτήξαντες εἶχον, αἷμα δʼ οὐκ ἐνῆν χροΐ.
ἐπεὶ δʼ ἑταίρων τῶν ἐμῶν πλησθεὶς βορᾶς
ἀνέπεσε, φάρυγος αἰθέρʼ ἐξανεὶς βαρύν,
ἐσῆλθέ μοί τι θεῖον· ἐμπλήσας σκύφος
Μάρωνος αὐτῶι τοῦδε προσφέρω πιεῖν,
λέγων τάδʼ· Ὦ τοῦ ποντίου θεοῦ Κύκλωψ,
σκέψαι τόδʼ οἷον Ἑλλὰς ἀμπέλων ἄπο
θεῖον κομίζει πῶμα, Διονύσου γάνος.
ὁ δʼ ἔκπλεως ὢν τῆς ἀναισχύντου βορᾶς
ἐδέξατʼ ἔσπασέν τʼ ἄμυστιν ἑλκύσας
κἀπήινεσʼ ἄρας χεῖρα· Φίλτατε ξένων,
καλὸν τὸ πῶμα δαιτὶ πρὸς καλῆι δίδως.
ἡσθέντα δʼ αὐτὸν ὡς ἐπηισθόμην ἐγώ,
ἄλλην ἔδωκα κύλικα, γιγνώσκων ὅτι
τρώσει νιν οἶνος καὶ δίκην δώσει τάχα.
καὶ δὴ πρὸς ὠιδὰς εἷρπʼ· ἐγὼ δʼ ἐπεγχέων
ἄλλην ἐπʼ ἄλληι σπλάγχνʼ ἐθέρμαινον ποτῶι.
ἄιδει δὲ παρὰ κλαίουσι συνναύταις ἐμοῖς
ἄμουσʼ, ἐπηχεῖ δʼ ἄντρον. ἐξελθὼν δʼ ἐγὼ
σιγῆι σὲ σῶσαι κἄμʼ, ἐὰν βούληι, θέλω.
ἀλλʼ εἴπατʼ εἴτε χρήιζετʼ εἴτʼ οὐ χρήιζετε
φεύγειν ἄμεικτον ἄνδρα καὶ τὰ Βακχίου
ναίειν μέλαθρα Ναΐδων νυμφῶν μέτα.
ὁ μὲν γὰρ ἔνδον σὸς πατὴρ τάδʼ ἤινεσεν·
ἀλλʼ ἀσθενὴς γὰρ κἀποκερδαίνων ποτοῦ
ὥσπερ πρὸς ἰξῶι τῆι κύλικι λελημμένος
πτέρυγας ἀλύει· σὺ δέ — νεανίας γὰρ εἶ —
σώθητι μετʼ ἐμοῦ καὶ τὸν ἀρχαῖον φίλον
Διόνυσον ἀνάλαβʼ, οὐ Κύκλωπι προσφερῆ.
Χορός ὦ φίλτατʼ, εἰ γὰρ τήνδʼ ἴδοιμεν ἡμέραν
Κύκλωπος ἐκφυγόντες ἀνόσιον κάρα.
ὡς διὰ μακροῦ γε τὸν σίφωνα τὸν φίλον
χηρεύομεν τόνδʼ οὐκ ἔχομεν καταφαγεῖν.
Ὀδυσσεύς ἄκουε δή νυν ἣν ἔχω τιμωρίαν
θηρὸς πανούργου σῆς τε δουλείας φυγήν.
Χορός λέγʼ, ὡς Ἀσιάδος οὐκ ἂν ἥδιον ψόφον
κιθάρας κλύοιμεν ἢ Κύκλωπʼ ὀλωλότα.
Ὀδυσσεύς ἐπὶ κῶμον ἕρπειν πρὸς κασιγνήτους θέλει
Κύκλωπας ἡσθεὶς τῶιδε Βακχίου ποτῶι.
Χορός ξυνῆκʼ· ἔρημον ξυλλαβὼν δρυμοῖσί νιν
σφάξαι μενοινᾶις ἢ πετρῶν ὦσαι κάτα.
Ὀδυσσεύς οὐδὲν τοιοῦτον· δόλιος ἡ προθυμία.
Χορός πῶς δαί; σοφόν τοί σʼ ὄντʼ ἀκούομεν πάλαι.
Ὀδυσσεύς κώμου μὲν αὐτὸν τοῦδʼ ἀπαλλάξαι, λέγων
ὡς οὐ Κύκλωψι πῶμα χρὴ δοῦναι τόδε,
μόνον δʼ ἔχοντα βίοτον ἡδέως ἄγειν.
ὅταν δʼ ὑπνώσσηι Βακχίου νικώμενος,
ἀκρεμὼν ἐλαίας ἔστιν ἐν δόμοισί τις,
ὃν φασγάνωι τῶιδʼ ἐξαποξύνας ἄκρον
ἐς πῦρ καθήσω· κἆιθʼ ὅταν κεκαυμένον
ἴδω νιν, ἄρας θερμὸν ἐς μέσην βαλῶ
Κύκλωπος ὄψιν ὄμμα τʼ ἐκτήξω πυρί.
ναυπηγίαν δʼ ὡσεί τις ἁρμόζων ἀνὴρ
διπλοῖν χαλινοῖν τρύπανον κωπηλατεῖ,
οὕτω κυκλώσω δαλὸν ἐν φαεσφόρωι
Κύκλωπος ὄψει καὶ συναυανῶ κόρας.
Χορός ἰοὺ ἰού·
γέγηθα μαινόμεσθα τοῖς εὑρήμασιν.
Ὀδυσσεύς κἄπειτα καὶ σὲ καὶ φίλους γέροντά τε
νεὼς μελαίνης κοῖλον ἐμβήσας σκάφος
διπλαῖσι κώπαις τῆσδʼ ἀποστελῶ χθονός.
Χορός ἔστʼ οὖν ὅπως ἂν ὡσπερεὶ σπονδῆς θεοῦ
κἀγὼ λαβοίμην τοῦ τυφλοῦντος ὄμματα
δαλοῦ; πόνου γὰρ τοῦδε κοινωνεῖν θέλω.
Ὀδυσσεύς δεῖ γοῦν· μέγας γὰρ δαλός, οὗ ξυλληπτέον.
Χορός ὡς κἂν ἁμαξῶν ἑκατὸν ἀραίμην βάρος,
εἰ τοῦ Κύκλωπος τοῦ κακῶς ὀλουμένου
ὀφθαλμὸν ὥσπερ σφηκιὰν ἐκθύψομεν.
Ὀδυσσεύς σιγᾶτέ νυν· δόλον γὰρ ἐξεπίστασαι·
χὤταν κελεύω, τοῖσιν ἀρχιτέκτοσιν
πείθεσθʼ. ἐγὼ γὰρ ἄνδρας ἀπολιπὼν φίλους
τοὺς ἔνδον ὄντας οὐ μόνος σωθήσομαι.
Χορός ἄγε, τίς πρῶτος, τίς δʼ ἐπὶ πρώτωι
ταχθεὶς δαλοῦ κώπην ὀχμάσαι.
Κύκλωπος ἔσω βλεφάρων ὤσας
λαμπρὰν ὄψιν διακναίσει;
σίγα σίγα. καὶ δὴ μεθύων
ἄχαριν κέλαδον μουσιζόμενος
σκαιὸς ἀπωιδὸς καὶ κλαυσόμενος
χωρεῖ πετρίνων ἔξω μελάθρων.
φέρε νιν κώμοις παιδεύσωμεν
τὸν ἀπαίδευτον·
πάντως μέλλει τυφλὸς εἶναι.
μάκαρ ὅστις εὐιάζει
βοτρύων φίλαισι πηγαῖς
ἐπὶ κῶμον ἐκπετασθεὶς
φίλον ἄνδρʼ ὑπαγκαλίζων,
ἐπὶ δεμνίοις τε ξανθὸν
χλιδανᾶς ἔχων ἑταίρας
μυρόχριστος λιπαρὸν βό-
στρυχον, αὐδᾶι δέ· Θύραν τίς οἴξει μοι;
Κύκλωψ παπαπαῖ· πλέως μὲν οἴνου,
γάνυμαι δὲ δαιτὸς ἥβαι,
σκάφος ὁλκὰς ὣς γεμισθεὶς
ποτὶ σέλμα γαστρὸς ἄκρας.
ὑπάγει μʼ ὁ φόρτος εὔφρων
ἐπὶ κῶμον ἦρος ὥραις
ἐπὶ Κύκλωπας ἀδελφούς.
φέρε μοι, ξεῖνε, φέρʼ, ἀσκὸν ἔνδος μοι.
Χορός καλὸν ὄμμασιν δεδορκὼς
καλὸς ἐκπερᾶι μελάθρων.
… φιλεῖ τίς ἡμᾶς;
λύχνα δʼ ἀμμένει δαΐα σὸν
χρόα χὡς τέρεινα νύμφα
δροσερῶν ἔσωθεν ἄντρων.
στεφάνων δʼ οὐ μία χροιὰ
περὶ σὸν κρᾶτα τάχʼ ἐξομιλήσει.
Ὀδυσσεύς Κύκλωψ, ἄκουσον· ὡς ἐγὼ τοῦ Βακχίου
τούτου τρίβων εἴμʼ, ὃν πιεῖν ἔδωκά σοι.
Κύκλωψ ὁ Βάκχιος δὲ τίς; θεὸς νομίζεται;
Ὀδυσσεύς μέγιστος ἀνθρώποισιν ἐς τέρψιν βίου.
Κύκλωψ ἐρυγγάνω γοῦν αὐτὸν ἡδέως ἐγώ.
Ὀδυσσεύς τοιόσδʼ ὁ δαίμων· οὐδένα βλάπτει βροτῶν.
Κύκλωψ θεὸς δʼ ἐν ἀσκῶι πῶς γέγηθʼ οἴκους ἔχων;
Ὀδυσσεύς ὅπου τιθῆι τις, ἐνθάδʼ ἐστὶν εὐπετής.
Κύκλωψ οὐ τοὺς θεοὺς χρὴ σῶμʼ ἔχειν ἐν δέρμασιν.
Ὀδυσσεύς τί δʼ, εἴ σε τέρπει γʼ; ἢ τὸ δέρμα σοι πικρόν;
Κύκλωψ μισῶ τὸν ἀσκόν· τὸ δὲ ποτὸν φιλῶ τόδε.
Ὀδυσσεύς μένων νυν αὐτοῦ πῖνε κεὐθύμει, Κύκλωψ.
Κύκλωψ οὐ χρή μʼ ἀδελφοῖς τοῦδε προσδοῦναι ποτοῦ;
Ὀδυσσεύς ἔχων γὰρ αὐτὸς τιμιώτερος φανῆι.
Κύκλωψ διδοὺς δὲ τοῖς φίλοισι χρησιμώτερος.
Ὀδυσσεύς πυγμὰς ὁ κῶμος λοίδορόν τʼ ἔριν φιλεῖ.
Κύκλωψ μεθύω μέν, ἔμπας δʼ οὔτις ἂν ψαύσειέ μου.
Ὀδυσσεύς ὦ τᾶν, πεπωκότʼ ἐν δόμοισι χρὴ μένειν.
Κύκλωψ ἠλίθιος ὅστις μὴ πιὼν κῶμον φιλεῖ.
Ὀδυσσεύς ὃς δʼ ἂν μεθυσθείς γʼ ἐν δόμοις μείνηι σοφός.
Κύκλωψ τί δρῶμεν, ὦ Σιληνέ; σοὶ μένειν δοκεῖ;
Σιληνός δοκεῖ· τί γὰρ δεῖ συμποτῶν ἄλλων, Κύκλωψ;
Ὀδυσσεύς καὶ μὴν λαχνῶδές γʼ οὖδας ἀνθηρᾶς χλόης.
Σιληνός καὶ πρός γε θάλπος ἡλίου πίνειν καλόν.
κλίθητί νύν μοι πλευρὰ θεὶς ἐπὶ χθονός.
Κύκλωψ ἰδού.
τί δῆτα τὸν κρατῆρʼ ὄπισθʼ ἐμοῦ τίθης;
Σιληνός ὡς μὴ παριών τις καταβάληι. Κύκλωψ πίνειν μὲν οὖν
κλέπτων σὺ βούληι· κάτθες αὐτὸν ἐς μέσον.
σὺ δʼ, ὦ ξένʼ, εἰπὲ τοὔνομʼ ὅτι σε χρὴ καλεῖν.
Ὀδυσσεύς Οὖτιν· χάριν δὲ τίνα λαβών σʼ ἐπαινέσω;
Κύκλωψ πάντων σʼ ἑταίρων ὕστερον θοινάσομαι.
Σιληνός καλόν γε τὸ γέρας τῶι ξένωι δίδως, Κύκλωψ.
Κύκλωψ οὗτος, τί δρᾶις; τὸν οἶνον ἐκπίνεις λάθραι;
Σιληνός οὔκ, ἀλλʼ ἔμʼ οὗτος ἔκυσεν ὅτι καλὸν βλέπω.
Κύκλωψ κλαύσηι, φιλῶν τὸν οἶνον οὐ φιλοῦντα σέ.
Σιληνός οὐ μὰ Δίʼ, ἐπεί μού φησʼ ἐρᾶν ὄντος καλοῦ.
Κύκλωψ ἔγχει, πλέων δὲ τὸν σκύφον δίδου μόνον.
Σιληνός πῶς οὖν κέκραται; φέρε διασκεψώμεθα.
Κύκλωψ ἀπολεῖς· δὸς οὕτως. Σιληνός οὐ μὰ δίʼ, οὐ πρὶν ἄν γέ σε
στέφανον ἴδω λαβόντα γεύσωμαί τʼ ἔτι.
Κύκλωψ οἱνοχόος ἄδικος. Σιληνός οὐ μὰ δίʼ, ἀλλʼ οἷνος γλυκύς.
ἀπομακτέον δέ σοὐστὶν ὡς λήψηι πιεῖν.
Κύκλωψ ἰδού, καθαρὸν τὸ χεῖλος αἱ τρίχες τέ μου.
Σιληνός θές νυν τὸν ἀγκῶνʼ εὐρύθμως κἆιτʼ ἔκπιε,
ὥσπερ μʼ ὁρᾶις πίνοντα χὤσπερ οὐκ ἐμέ.
Κύκλωψ ἆ ἆ, τί δράσεις; Σιληνός ἡδέως ἠμύστισα.
Κύκλωψ λάβʼ, ὦ ξένʼ, αὐτὸς οἰνοχόος τέ μοι γενοῦ.
Ὀδυσσεύς γιγνώσκεται γοῦν ἅμπελος τἠμῆι χερί.
Κύκλωψ φέρʼ ἔγχεόν νυν. Ὀδυσσεύς ἐγχέω, σίγα μόνον.
Κύκλωψ χαλεπὸν τόδʼ εἶπας, ὅστις ἂν πίνηι πολύν.
Ὀδυσσεύς ἰδού, λαβὼν ἔκπιθι καὶ μηδὲν λίπηις·
συνεκθανεῖν δὲ σπῶντα χρὴ τῶι πώματι.
Κύκλωψ παπαῖ, σοφόν γε τὸ ξύλον τῆς ἀμπέλου.
Ὀδυσσεύς κἂν μὲν σπάσηις γε δαιτὶ πρὸς πολλῆι πολύν,
τέγξας ἄδιψον νηδύν, εἰς ὕπνον βαλεῖ,
ἢν δʼ ἐλλίπηις τι, ξηρανεῖ σʼ ὁ Βάκχιος.
Κύκλωψ ἰοὺ ἰού·
ὡς ἐξένευσα μόγις· ἄκρατος ἡ χάρις.
ὁ δʼ οὐρανός μοι συμμεμειγμένος δοκεῖ
τῆι γῆι φέρεσθαι, τοῦ Διός τε τὸν θρόνον
λεύσσω τὸ πᾶν τε δαιμόνων ἁγνὸν σέβας.
οὐκ ἂν φιλήσαιμʼ; αἱ Χάριτες πειρῶσί με.
ἅλις· Γανυμήδη τόνδʼ ἔχων ἀναπαύσομαι
κάλλιον ἢ τὰς Χάριτας. ἥδομαι δέ πως
τοῖς παιδικοῖσι μᾶλλον ἢ τοῖς θήλεσιν.
Σιληνός ἐγὼ γὰρ ὁ Διός εἰμι Γανυμήδης, Κύκλωψ;
Κύκλωψ ναὶ μὰ Δίʼ, ὃν ἁρπάζω γʼ ἐγὼ ʼκ τῆς Δαρδάνου.
Σιληνός ἀπόλωλα, παῖδες· σχέτλια πείσομαι κακά.
Κύκλωψ μέμφηι τὸν ἐραστὴν κἀντρυφᾶις πεπωκότι;
Σιληνός οἴμοι· πικρότατον οἶνον ὄψομαι τάχα.
Ὀδυσσεύς ἄγε δή, Διονύσου παῖδες, εὐγενῆ τέκνα,
ἔνδον μὲν ἁνήρ· τῶι δʼ ὕπνωι παρειμένος
τάχʼ ἐξ ἀναιδοῦς φάρυγος ὠθήσει κρέα.
δαλὸς δʼ ἔσωθεν αὐλίων ὠθεῖ καπνὸν
παρευτρέπισται, κοὐδὲν ἄλλο πλὴν πυροῦν
Κύκλωπος ὄψιν· ἀλλʼ ὅπως ἀνὴρ ἔσηι.
Χορός πέτρας τὸ λῆμα κἀδάμαντος ἕξομεν.
χώρει δʼ ἐς οἴκους πρίν τι τὸν πατέρα παθεῖν
ἀπάλαμνον· ὥς σοι τἀνθάδʼ ἐστὶν εὐτρεπῆ.
Ὀδυσσεύς Ἥφαιστʼ, ἄναξ Αἰτναῖε, γείτονος κακοῦ
λαμπρὸν πυρώσας ὄμμʼ ἀπαλλάχθηθʼ ἅπαξ,
σύ τʼ, ὦ μελαίνης Νυκτὸς ἐκπαίδευμʼ, Ὕπνε,
ἄκρατος ἐλθὲ θηρὶ τῶι θεοστυγεῖ,
καὶ μὴ ʼπὶ καλλίστοισι Τρωϊκοῖς πόνοις
αὐτόν τε ναύτας τʼ ἀπολέσητʼ Ὀδυσσέα
ὑπʼ ἀνδρὸς ὧι θεῶν οὐδὲν ἢ βροτῶν μέλει.
ἢ τὴν τύχην μὲν δαίμονʼ ἡγεῖσθαι χρεών,
τὰ δαιμόνων δὲ τῆς τύχης ἐλάσσονα.
Χορός λήψεται τὸν τράχηλον
ἐντόνως ὁ καρκίνος
τοῦ ξενοδαιτυμόνος· πυρὶ γὰρ τάχα
φωσφόρους ὀλεῖ κόρας.
ἤδη δαλὸς ἠνθρακωμένος
κρύπτεται ἐς σποδιάν, δρυὸς ἄσπετον
ἔρνος. ἀλλʼ ἴτω Μάρων, πρασσέτω,
μαινομένου ʼξελέτω βλέφαρον
Κύκλωπος, ὡς πίηι κακῶς.
κἀγὼ τὸν φιλοκισσοφόρον Βρόμιον
ποθεινὸν εἰσιδεῖν θέλω,
Κύκλωπος λιπὼν ἐρημίαν·
ἆρʼ ἐς τοσόνδʼ ἀφίξομαι;
Ὀδυσσεύς σιγᾶτε πρὸς θεῶν, θῆρες, ἡσυχάζετε,
συνθέντες ἄρθρα στόματος· οὐδὲ πνεῖν ἐῶ,
οὐ σκαρδαμύσσειν οὐδὲ χρέμπτεσθαί τινα,
ὡς μὴ ʼξεγερθῆι τὸ κακόν, ἔστʼ ἂν ὄμματος
ὄψις Κύκλωπος ἐξαμιλληθῆι πυρί.
Χορός σιγῶμεν ἐγκάψαντες αἰθέρα γνάθοις.
Ὀδυσσεύς ἄγε νυν ὅπως ἅψεσθε τοῦ δαλοῦ χεροῖν
ἔσω μολόντες· διάπυρος δʼ ἐστὶν καλῶς.
Χορός οὔκουν σὺ τάξεις οὕστινας πρώτους χρεὼν
καυτὸν μοχλὸν λαβόντας ἐκκαίειν τὸ φῶς
Κύκλωπος, ὡς ἂν τῆς τύχης κοινώμεθα;
Χορός Α ἡμεῖς μέν ἐσμεν μακροτέρω πρὸ τῶν θυρῶν
ἑστῶτες ὠθεῖν ἐς τὸν ὀφθαλμὸν τὸ πῦρ.
Χορός Β ἡμεῖς δὲ χωλοί γʼ ἀρτίως γεγενήμεθα.
Χορός Α ταὐτὸν πεπόνθατʼ ἆρʼ ἐμοί· τοὺς γὰρ πόδας
ἑστῶτες ἐσπάσθημεν οὐκ οἶδʼ ἐξ ὅτου.
Ὀδυσσεύς ἑστῶτες ἐσπάσθητε; Χορός Α καὶ τά γʼ ὄμματα
μέστʼ ἐστὶν ἡμῖν κόνεος ἢ τέφρας ποθέν.
Ὀδυσσεύς ἄνδρες πονηροὶ κοὐδὲν οἵδε σύμμαχοι.
Χορός ὁτιὴ τὸ νῶτον τὴν ῥάχιν τʼ οἰκτίρομεν
καὶ τοὺς ὀδόντας ἐκβαλεῖν οὐ βούλομαι
τυπτόμενος, αὕτη γίγνεται πονηρία;
ἀλλʼ οἶδʼ ἐπωιδὴν Ὀρφέως ἀγαθὴν πάνυ,
ὥστʼ αὐτόματον τὸν δαλὸν ἐς τὸ κρανίον
στείχονθʼ ὑφάπτειν τὸν μονῶπα παῖδα γῆς.
Ὀδυσσεύς πάλαι μὲν ἤιδη σʼ ὄντα τοιοῦτον φύσει,
νῦν δʼ οἶδʼ ἄμεινον. τοῖσι δʼ οἰκείοις φίλοις
χρῆσθαί μʼ ἀνάγκη. χειρὶ δʼ εἰ μηδὲν σθένεις,
ἀλλʼ οὖν ἐπεγκέλευέ γʼ, ὡς εὐψυχίαν
φίλων κελευσμοῖς τοῖσι σοῖς κτησώμεθα.
Χορός δράσω τάδʼ· ἐν τῶι Καρὶ κινδυνεύσομεν.
κελευσμάτων δʼ ἕκατι τυφέσθω Κύκλωψ.
ἰὼ ἰώ· γενναιότατʼ ὠ-
θεῖτε σπεύδετʼ, ἐκκαίετε τὰν ὀφρὺν
θηρὸς τοῦ ξενοδαίτα.
τύφετʼ ὦ, καίετʼ ὦ
τὸν Αἴτνας μηλονόμον.
τόρνευʼ ἕλκε, μή σʼ ἐξοδυνηθεὶς
δράσηι τι μάταιον.
Κύκλωψ ὤμοι, κατηνθρακώμεθʼ ὀφθαλμοῦ σέλας.
Χορός καλός γʼ ὁ παιάν· μέλπε μοι τόνδʼ αὖ, Κύκλωψ.
Κύκλωψ ὤμοι μάλʼ, ὡς ὑβρίσμεθʼ, ὡς ὀλώλαμεν.
ἀλλʼ οὔτι μὴ φύγητε τῆσδʼ ἔξω πέτρας
χαίροντες, οὐδὲν ὄντες· ἐν πύλαισι γὰρ
σταθεὶς φάραγγος τῆσδʼ ἐναρμόσω χέρας.
Χορός τί χρῆμʼ ἀυτεῖς, ὦ Κύκλωψ; Κύκλωψ ἀπωλόμην.
Χορός αἰσχρός γε φαίνηι. Κύκλωψ κἀπὶ τοῖσδέ γʼ ἄθλιος.
Χορός μεθύων κατέπεσες ἐς μέσους τοὺς ἄνθρακας;
Κύκλωψ Οὖτίς μʼ ἀπώλεσʼ. Χορός οὐκ ἄρʼ οὐδείς σʼ ἠδίκει.
Κύκλωψ Οὖτίς με τυφλοῖ βλέφαρον. Χορός οὐκ ἄρʼ εἶ τυφλός.
Κύκλωψ ὣς δὴ σύ. Χορός καὶ πῶς σʼ οὔτις ἂν θείη τυφλόν;
Κύκλωψ σκώπτεις. ὁ δʼ Οὖτις ποῦ ʼστιν; Χορός οὐδαμοῦ, Κύκλωψ.
Κύκλωψ ὁ ξένος ἵνʼ ὀρθῶς ἐκμάθηις μʼ ἀπώλεσεν,
ὁ μιαρός, ὅς μοι δοὺς τὸ πῶμα κατέκλυσεν.
Χορός δεινὸς γὰρ οἷνος καὶ παλαίεσθαι βαρύς.
Κύκλωψ πρὸς θεῶν, πεφεύγασʼ ἢ μένουσʼ ἔσω δόμων;
Χορός οὗτοι σιωπῆι τὴν πέτραν ἐπήλυγα
λαβόντες ἑστήκασι. Κύκλωψ ποτέρας τῆς χερός;
Χορός ἐν δεξιᾶι σου. Κύκλωψ ποῦ; Χορός πρὸς αὐτῆι τῆι πέτραι.
ἔχεις; Κύκλωψ κακόν γε πρὸς κακῶι· τὸ κρανίον
παίσας κατέαγα. Χορός καί σε διαφεύγουσί γε.
Κύκλωψ οὐ τῆιδέ πηι, τῆιδʼ εἶπας; Χορός οὔ· ταύτηι λέγω.
Κύκλωψ πῆι γάρ; Χορός περιάγου κεῖσε, πρὸς τἀριστερά.
Κύκλωψ οἴμοι γελῶμαι· κερτομεῖτέ μʼ ἐν κακοῖς.
Χορός ἀλλʼ οὐκέτʼ, ἀλλὰ πρόσθεν οὗτός ἐστι σοῦ.
Κύκλωψ ὦ παγκάκιστε, ποῦ ποτʼ εἶ; Ὀδυσσεύς τηλοῦ σέθεν
φυλακαῖσι φρουρῶ σῶμʼ Ὀδυσσέως τόδε.
Κύκλωψ πῶς εἶπας; ὄνομα μεταβαλὼν καινὸν λέγεις.
Ὀδυσσεύς ὅπερ μʼ ὁ φύσας ὠνόμαζʼ Ὀδυσσέα.
δώσειν δʼ ἔμελλες ἀνοσίου δαιτὸς δίκας·
καλῶς γὰρ ἂν Τροίαν γε διεπυρώσαμεν
εἰ μή σʼ ἑταίρων φόνον ἐτιμωρησάμην.
Κύκλωψ αἰαῖ· παλαιὸς χρησμὸς ἐκπεραίνεται·
τυφλὴν γὰρ ὄψιν ἐκ σέθεν σχήσειν μʼ ἔφη
Τροίας ἀφορμηθέντος. ἀλλὰ καὶ σέ τοι
δίκας ὑφέξειν ἀντὶ τῶνδʼ ἐθέσπισεν,
πολὺν θαλάσσηι χρόνον ἐναιωρούμενον.
Ὀδυσσεύς κλαίειν σʼ ἄνωγα· καὶ δέδραχʼ ὅπερ λέγω.
ἐγὼ δʼ ἐπʼ ἀκτὰς εἶμι καὶ νεὼς σκάφος
ἥσω ʼπὶ πόντον Σικελὸν ἔς τʼ ἐμὴν πάτραν.
Κύκλωψ οὐ δῆτʼ, ἐπεί σε τῆσδʼ ἀπορρήξας πέτρας
αὐτοῖσι συνναύταισι συντρίψω βαλών.
ἄνω δʼ ἐπʼ ὄχθον εἶμι, καίπερ ὢν τυφλός,
διʼ ἀμφιτρῆτος τῆσδε προσβαίνων ποδί.
Χορός ἡμεῖς δὲ συνναῦταί γε τοῦδʼ Ὀδυσσέως
ὄντες τὸ λοιπὸν Βακχίωι δουλεύσομεν.