eul_wid: daw-ap
DOI 10.5281/zenodo.20335421 PDFMarkdown

Birds by Aristophanes of Athens

Birds is a comedy by the Athenian playwright Aristophanes, first performed in 414 BCE at the City Dionysia, where it was awarded second prize. Written in Attic Greek verse and the longest of Aristophanes' surviving works, the play follows two disgruntled Athenians, Peisetairos and Euelpides, who seek to escape the litigiousness and troubles of their city. Guided by a hoopoe—the transformed mythical king Tereus—they persuade the birds to join them in founding a magnificent new city in the sky named Cloudcuckooland. The plot unfolds as they organise the avian population, construct their utopian polis, and ultimately challenge the authority of the Olympian gods themselves, successfully negotiating a new cosmic order that places the birds, and by extension the two Athenians, in a position of supreme power.

Produced during the Peloponnesian War, shortly after the launch of Athens's ambitious Sicilian Expedition, the play's themes of grandiose foundation, imperial overreach, and rhetorical persuasion are widely interpreted as a pointed satire of contemporary Athenian politics and the hubris driving its military campaigns. The fantastical premise provided Aristophanes with a vehicle to critique Athenian society, intellectual trends, and utopian idealism while avoiding direct personal invective. The complete text has been preserved through medieval manuscript tradition, most significantly in a 10th-century codex known as the Ravennas manuscript. Birds endures as one of Aristophanes' most celebrated comedies, and the term "Cloudcuckooland" has entered common parlance as a proverbial label for impractical or fantastical schemes.

Εὐελπίδης Ὀρθὴν κελεύεις, ᾗ τὸ δένδρον φαίνεται;
Πισθέταιρος Διαρραγείης. Ἥδε δʼ αὖ κρώζει πάλιν.
Εὐελπίδης Τί, ὦ πόνηρʼ, ἄνω κάτω πλανύττομεν;
Ἀπολούμεθʼ ἄλλως τὴν ὁδὸν προφορουμένω.
Πισθέταιρος Τὸ δʼ ἐμὲ κορώνῃ πειθόμενον τὸν ἄθλιον
ὁδοῦ περιελθεῖν στάδια πλεῖν ἢ χίλια.
Εὐελπίδης Τὸ δʼ ἐμὲ κολοιῷ πειθόμενον τὸν δύσμορον
ἀποσποδῆσαι τοὺς ὄνυχας τῶν δακτύλων.
Πισθέταιρος Ἀλλʼ οὐδὲ ποῦ γῆς ἐσμὲν οἶδʼ ἔγωγʼ ἔτι.
Εὐελπίδης Ἐντευθενὶ τὴν πατρίδʼ ἂν ἐξεύροις σύ που;
Πισθέταιρος Οὐδʼ ἂν μὰ Δίʼ ἐγγετευθενὶ ʼξηκεστίδης.
Εὐελπίδης Οἴμοι. Πισθέταιρος Σὺ μέν, ὦ τᾶν, τὴν ὁδὸν ταύτην ἴθι.
Εὐελπίδης Ἦ δεινὰ νὼ δέδρακεν οὑκ τῶν ὀρνέων,
ὁ πινακοπώλης Φιλοκράτης μελαγχολῶν,
ὃς τώδʼ ἔφασκε νῷν φράσειν τὸν Τηρέα,
τὸν ἔποφʼ, ὃς ὄρνις ἐγένετʼ, ἐκ τῶν ὀρνέων·
κἀπέδοτο τὸν μὲν Θαρραλείδου τουτονὶ
κολοιὸν ὀβολοῦ, τηνδεδὶ τριωβόλου.
Τὼ δʼ οὐκ ἄρʼ ᾔστην οὐδὲν ἄλλο πλὴν δάκνειν.
Καὶ νῦν τί κέχηνας; Ἔσθʼ ὅποι κατὰ τῶν πετρῶν
ἡμᾶς ἔτʼ ἄξεις; οὐ γάρ ἐστʼ ἐνταῦθά τις
ὁδός. Πισθέταιρος Οὐδὲ μὰ Δίʼ ἐνταῦθά γʼ ἀτραπὸς οὐδαμοῦ.
Εὐελπίδης Τί δʼ ἡ κορώνη; Τῆς ὁδοῦ τι λέγει πέρι;
Πισθέταιρος Οὐ ταὐτὰ κρώζει μὰ Δία νῦν τε καὶ τότε.
Εὐελπίδης Τί δὴ λέγει περὶ τῆς ὁδοῦ; Πισθέταιρος Τί δʼ ἄλλο γʼ ἢ
βρύκουσʼ ἀπέδεσθαί φησί μου τοὺς δακτύλους;
Εὐελπίδης Οὐ δεινὸν οὖν δῆτʼ ἐστὶν ἡμᾶς δεομένους
ἐς κόρακας ἐλθεῖν καὶ παρεσκευασμένους
ἔπειτα μὴ ʼξευρεῖν δύνασθαι τὴν ὁδόν;
Ἡμεῖς γάρ, ὦνδρες οἱ παρόντες ἐν λόγῳ,
νόσον νοσοῦμεν τὴν ἐναντίαν Σάκᾳ·
ὁ μὲν γὰρ ὢν οὐκ ἀστὸς εἰσβιάζεται,
ἡμεῖς δὲ φυλῇ καὶ γένει τιμώμενοι,
ἀστοὶ μετʼ ἀστῶν, οὐ σοβοῦντος οὐδενὸς
ἀνεπτόμεθʼ ἐκ τῆς πατρίδος ἀμφοῖν τοῖν ποδοῖν,
αὐτὴν μὲν οὐ μισοῦντʼ ἐκείνην τὴν πόλιν
τὸ μὴ οὐ μεγάλην εἶναι φύσει κεὐδαίμονα
καὶ πᾶσι κοινὴν ἐναποτεῖσαι χρήματα.
Οἱ μὲν γὰρ οὖν τέττιγες ἕνα μῆνʼ ἢ δύο
ἐπὶ τῶν κραδῶν ᾄδουσʼ, Ἀθηναῖοι δʼ ἀεὶ
ἐπὶ τῶν δικῶν ᾄδουσι πάντα τὸν βίον.
Διὰ ταῦτα τόνδε τὸν βάδον βαδίζομεν,
κανοῦν δʼ ἔχοντε καὶ χύτραν καὶ μυρρίνας
πλανώμεθα ζητοῦντε τόπον ἀπράγμονα,
ὅποι καθιδρυθέντε διαγενοίμεθʼ ἄν.
Ὁ δὲ στόλος νῷν ἐστι παρὰ τὸν Τηρέα,
τὸν ἔποπα, παρʼ ἐκείνου πυθέσθαι δεομένω,
εἴ που τοιαύτην εἶδε πόλιν ᾗ ʼπέπτετο.
Πισθέταιρος Οὗτος. Εὐελπίδης Τί ἐστιν; Πισθέταιρος Ἡ κορώνη μοι πάλαι
ἄνω τι φράζει. Εὐελπίδης Χὠ κολοιὸς οὑτοσὶ
ἄνω κέχηνεν ὡσπερεὶ δεικνύς τί μοι,
κοὐκ ἔσθʼ ὅπως οὐκ ἔστιν ἐνταῦθʼ ὄρνεα.
Εἰσόμεθα δʼ αὐτίκʼ, ἢν ποήσωμεν ψόφον.
Πισθέταιρος Ἀλλʼ οἶσθʼ ὃ δρᾶσον; Τῷ σκέλει θένε τὴν πέτραν.
Εὐελπίδης Σὺ δὲ τῇ κεφαλῇ γʼ, ἵνʼ ᾖ διπλάσιος ὁ ψόφος.
Πισθέταιρος Σὺ δʼ οὖν λίθῳ κόψον λαβών. Εὐελπίδης Πάνυ γʼ, εἰ δοκεῖ.
Παῖ παῖ. Πισθέταιρος Τί λέγεις, οὗτος; Τὸν ἔποπα παῖ καλεῖς;
Οὐκ ἀντὶ τοῦ παιδός σʼ ἐχρῆν ἐποποῖ καλεῖν;
Εὐελπίδης Ἐποποῖ. Ποήσεις τοί με κόπτειν αὖθις αὖ.
Ἐποποῖ. Θεράπων ἔποπος Τίνες οὗτοι; Τίς ὁ βοῶν τὸν δεσπότην;
Πισθέταιρος Ἄπολλον ἀποτρόπαιε, τοῦ χασμήματος.
Θεράπων ἔποπος Οἴμοι τάλας, ὀρνιθοθήρα τουτωί.
Εὐελπίδης Οὕτω ʼστὶ δεινόν; Οὐδὲ κάλλιον λέγειν;
Θεράπων ἔποπος Ἀπολεῖσθον. Εὐελπίδης Ἀλλʼ οὐκ ἐσμὲν ἀνθρώπω. Θεράπων ἔποπος Τί δαί;
Εὐελπίδης Ὑποδεδιὼς ἔγωγε, Λιβυκὸν ὄρνεον.
Θεράπων ἔποπος Οὐδὲν λέγεις. Εὐελπίδης Καὶ μὴν ἐροῦ τὰ πρὸς ποδῶν.
Θεράπων ἔποπος Ὁδὶ δὲ δὴ τίς ἐστιν ὄρνις; Οὐκ ἐρεῖς;
Πισθέταιρος Ἐπικεχοδὼς ἔγωγε Φασιανικός.
Εὐελπίδης Ἀτὰρ σὺ τί θηρίον ποτʼ εἶ, πρὸς τῶν θεῶν;
Θεράπων ἔποπος Ὄρνις ἔγωγε δοῦλος. Εὐελπίδης Ἡττήθης τινὸς
ἀλεκτρυόνος; Θεράπων ἔποπος Οὔκ, ἀλλʼ ὅτε περ ὁ δεσπότης
ἔποψ ἐγένετο, τότε γενέσθαι μʼ ηὔξατο
ὄρνιν, ἵνʼ ἀκόλουθον διάκονόν τʼ ἔχῃ.
Εὐελπίδης Δεῖται γὰρ ὄρνις καὶ διακόνου τινός;
Θεράπων ἔποπος Οὗτός γʼ, ἅτʼ, οἶμαι, πρότερον ἄνθρωπός ποτʼ ὤν.
Τοτὲ μὲν ἐρᾷ φαγεῖν ἀφύας Φαληρικάς,
τρέχω ʼπʼ ἀφύας ἐγὼ λαβὼν τὸ τρύβλιον·
ἔτνους δʼ ἐπιθυμεῖ, δεῖ τορύνης καὶ χύτρας,
τρέχω ʼπὶ τορύνην. Εὐελπίδης Τροχίλος ὄρνις οὑτοσί.
Οἶσθʼ οὖν ὃ δρᾶσον, ὦ τροχίλε; Τὸν δεσπότην
ἡμῖν κάλεσον. Θεράπων ἔποπος Ἀλλʼ ἀρτίως νὴ τὸν Δία
εὕδει καταφαγὼν μύρτα καὶ σέρφους τινάς.
Εὐελπίδης Ὅμως ἐπέγειρον αὐτόν. Θεράπων ἔποπος Οἶδα μὲν σαφῶς
ὅτι ἀχθέσεται, σφῷν δʼ αὐτὸν εἵνεκʼ ἐπεγερῶ.
Πισθέταιρος Κακῶς σύ γʼ ἀπόλοιʼ. Ὥς μʼ ἀπέκτεινας δέει.
Εὐελπίδης Οἴμοι κακοδαίμων, χὠ κολοιός μοἴχεται
ὑπὸ τοῦ δέους. Πισθέταιρος Ὦ δειλότατον σὺ θηρίον,
δείσας ἀφῆκας τὸν κολοιόν. Εὐελπίδης Εἰπέ μοι,
σὺ δὲ τὴν κορώνην οὐκ ἀφῆκας καταπεσών;
Πισθέταιρος Μὰ Δίʼ οὐκ ἔγωγε. Εὐελπίδης Ποῦ γάρ ἐστιν; Πισθέταιρος Ἀπέπτετο.
Εὐελπίδης Οὐκ ἆρʼ ἀφῆκας; Ὦγάθʼ, ὡς ἀνδρεῖος εἶ.
Ἔποψ Ἄνοιγε τὴν ὕλην, ἵνʼ ἐξέλθω ποτέ.
Εὐελπίδης Ὦ Ἡράκλεις, τουτὶ τί ποτʼ ἐστὶ θηρίον;
Τίς ἡ πτέρωσις; Τίς ὁ τρόπος τῆς τριλοφίας;
Ἔποψ Τίνες εἰσί μʼ οἱ ζητοῦντες; Εὐελπίδης Οἱ δώδεκα θεοὶ
εἴξασιν ἐπιτρῖψαί σε. Ἔποψ Μῶν με σκώπτετον
ὁρῶντε τὴν πτέρωσιν; Ἦν γάρ, ὦ ξένοι,
ἄνθρωπος. Εὐελπίδης Οὐ σοῦ καταγελῶμεν. Ἔποψ Ἀλλὰ τοῦ;
Εὐελπίδης Τὸ ῥάμφος ἡμῖν σου γέλοιον φαίνεται.
Ἔποψ Τοιαῦτα μέντοι Σοφοκλέης λυμαίνεται
ἐν ταῖς τραγῳδίαισιν ἐμέ, τὸν Τηρέα.
Εὐελπίδης Τηρεὺς γὰρ εἶ σύ; Πότερον ὄρνις ἢ ταὧς;
Ἔποψ Ὄρνις ἔγωγε. Εὐελπίδης Κᾆτά σοι ποῦ τὰ πτερά;
Ἔποψ Ἐξερρύηκε. Εὐελπίδης Πότερον ὑπὸ νόσου τινός;
Ἔποψ Οὔκ, ἀλλὰ τὸν χειμῶνα πάντα τὤρνεα
πτερορρυεῖ, κᾆτʼ αὖθις ἕτερα φύομεν.
Ἀλλʼ εἴπατόν μοι σφὼ τίνʼ ἐστόν; Εὐελπίδης Νώ; βροτώ.
Ἔποψ Ποδαπὼ τὸ γένος; Εὐελπίδης Ὅθεν αἱ τριήρεις αἱ καλαί.
Ἔποψ Μῶν ἡλιαστά; Εὐελπίδης Μἀλλὰ θἀτέρου τρόπου,
ἀπηλιαστά. Ἔποψ Σπείρεται γὰρ τοῦτʼ ἐκεῖ
τὸ σπέρμʼ; Εὐελπίδης Ὀλίγον ζητῶν ἂν ἐξ ἀγροῦ λάβοις.
Ἔποψ Πράγους δὲ δὴ τοῦ δεομένω δεῦρʼ ἤλθετον;
Εὐελπίδης Σοὶ ξυγγενέσθαι βουλομένω. Ἔποψ Τίνος πέρι;
Εὐελπίδης Ὅτι πρῶτα μὲν ἦσθʼ ἄνθρωπος ὥσπερ νώ ποτε,
κἀργύριον ὠφείλησας ὥσπερ νώ ποτε,
κοὐκ ἀποδιδοὺς ἔχαιρες ὥσπερ νώ ποτε·
εἶτʼ αὖθις ὀρνίθων μεταλλάξας φύσιν
καὶ γῆν ἐπέπτου καὶ θάλατταν ἐν κύκλῳ,
καὶ πάνθʼ ὅσαπερ ἄνθρωπος ὅσα τʼ ὄρνις φρονεῖς.
Ταῦτʼ οὖν ἱκέται νὼ πρὸς σὲ δεῦρʼ ἀφίγμεθα,
εἴ τινα πόλιν φράσειας ἡμῖν εὔερον
ὥσπερ σισύραν ἐγκατακλινῆναι μαλθακήν.
Ἔποψ Ἔπειτα μείζω τῶν Κραναῶν ζητεῖς πόλιν;
Εὐελπίδης Μείζω μὲν οὐδέν, προσφορωτέραν δὲ νῷν.
Ἔποψ Ἀριστοκρατεῖσθαι δῆλος εἶ ζητῶν. Εὐελπίδης Ἐγώ;
ἥκιστα· καὶ τὸν Σκελλίου βδελύττομαι.
Ἔποψ Ποίαν τινʼ οὖν ἥδιστʼ ἂν οἰκοῖτʼ ἂν πόλιν;
Εὐελπίδης Ὅπου τὰ μέγιστα πράγματʼ εἴη τοιάδε.
Ἐπὶ τὴν θύραν μου πρῴ τις ἐλθὼν τῶν φίλων
λέγοι ταδί· «Πρὸς τοῦ Διὸς τοὐλυμπίου
ὅπως παρέσει μοι καὶ σὺ καὶ τὰ παιδία
λουσάμενα πρῴ· μέλλω γὰρ ἑστιᾶν γάμους·
καὶ μηδαμῶς ἄλλως ποήσῃς· εἰ δὲ μή,
μή μοι τότʼ ἔλθῃς, ὅταν ἐγὼ πράττω κακῶς.»
Ἔποψ Νὴ Δία ταλαιπώρων γε πραγμάτων ἐρᾷς.
Τί δαὶ σύ; Πισθέταιρος Τοιούτων ἐρῶ κἀγώ. Ἔποψ Τίνων;
Πισθέταιρος Ὅπου ξυναντῶν μοι ταδί τις μέμψεται
ὥσπερ ἀδικηθεὶς παιδὸς ὡραίου πατήρ·
«Καλῶς γέ μου τὸν υἱόν, ὦ στιλβωνίδη,
εὑρὼν ἀπιόντʼ ἀπὸ γυμνασίου λελουμένον
οὐκ ἔκυσας, οὐ προσεῖπας, οὐ προσηγάγου,
οὐκ ὠρχιπέδισας, ὢν ἐμοὶ πατρικὸς φίλος.»
Ἔποψ Ὦ δειλακρίων σύ, τῶν κακῶν οἵων ἐρᾷς.
Ἀτὰρ ἔστι γʼ ὁποίαν λέγετον εὐδαίμων πόλις
παρὰ τὴν ἐρυθρὰν θάλατταν. Εὐελπίδης Οἴμοι, μηδαμῶς
ἡμῖν γε παρὰ θάλατταν, ἵνʼ ἀνακύψεται
κλητῆρʼ ἄγουσʼ ἕωθεν ἡ Σαλαμινία.
Ἑλληνικὴν δὲ πόλιν ἔχεις ἡμῖν φράσαι;
Ἔποψ Τί οὐ τὸν Ἠλεῖον Λέπρεον οἰκίζετον
ἐλθόνθʼ; Εὐελπίδης Ὁτιὴ νὴ τοὺς θεοὺς ὅσʼ οὐκ ἰδὼν
βδελύττομαι τὸν Λέπρεον ἀπὸ Μελανθίου.
Ἔποψ Ἀλλʼ εἰσὶν ἕτεροι τῆς Λοκρίδος Ὀπούντιοι,
ἵνα χρὴ κατοικεῖν. Εὐελπίδης Ἀλλʼ ἔγωγʼ Ὀπούντιος
οὐκ ἂν γενοίμην ἐπὶ ταλάντῳ χρυσίου.
Οὗτος δὲ δὴ τίς ἐσθʼ ὁ μετʼ ὀρνίθων βίος;
Σὺ γὰρ οἶσθʼ ἀκριβῶς. Ἔποψ Οὐκ ἄχαρις εἰς τὴν τριβήν·
οὗ πρῶτα μὲν δεῖ ζῆν ἄνευ βαλλαντίου.
Εὐελπίδης Πολλήν γʼ ἀφεῖλες τοῦ βίου κιβδηλίαν.
Ἔποψ Νεμόμεσθα δʼ ἐν κήποις τὰ λευκὰ σήσαμα
καὶ μύρτα καὶ μήκωνα καὶ σισύμβρια.
Εὐελπίδης Ὑμεῖς μὲν ἆρα ζῆτε νυμφίων βίον.
Πισθέταιρος Φεῦ φεῦ· Ἦ μέγʼ ἐνορῶ βούλευμʼ ἐν ὀρνίθων γένει,
καὶ δύναμιν ἣ γένοιτʼ ἄν, εἰ πίθοισθέ μοι.
Ἔποψ Τί σοι πιθώμεσθʼ; Πισθέταιρος Ὅ τι πίθησθε; πρῶτα μὲν
μὴ περιπέτεσθε πανταχῇ κεχηνότες·
ὡς τοῦτʼ ἄτιμον τοὔργον ἐστίν. Αὐτίκα
ἐκεῖ παρʼ ἡμῖν τοὺς πετομένους ἢν ἔρῃ·
«Τίς ὄρνις οὗτος;» ὁ Τελέας ἐρεῖ ταδί·
«Ἄνθρωπος ὄρνις ἀστάθμητος, πετόμενος,
ἀτέκμαρτος, οὐδὲν οὐδέποτʼ ἐν ταὐτῷ μένων.»
Ἔποψ Νὴ τὸν Διόνυσον εὖ γε μωμᾷ ταυταγί.
Τί οὖν ποιῶμεν; Πισθέταιρος Οἰκίσατε μίαν πόλιν.
Ἔποψ Ποίαν δʼ ἂν οἰκίσαιμεν ὄρνιθες πόλιν;
Πισθέταιρος Ἄληθες, ὦ σκαιότατον εἰρηκὼς ἔπος;
Βλέψον κάτω. Ἔποψ Καὶ δὴ βλέπω. Πισθέταιρος Βλέπε νυν ἄνω.
Ἔποψ Βλέπω. Πισθέταιρος Περίαγε τὸν τράχηλον. Ἔποψ Νὴ Δία
ἀπολαύσομαί τί γʼ, εἰ διαστραφήσομαι
Πισθέταιρος Εἶδές τι; Ἔποψ Τὰς νεφέλας γε καὶ τὸν οὐρανόν.
Πισθέταιρος Οὐχ οὗτος οὖν δήπου ʼστὶν ὀρνίθων πόλος;
Ἔποψ Πόλος; Τίνα τρόπον; Πισθέταιρος Ὥσπερ ἂν εἴποι τις τόπος.
Ὅτι δὲ πολεῖται τοῦτο καὶ διέρχεται
ἅπαντα διὰ τούτου, καλεῖται νῦν πόλος.
Ἢν δʼ οἰκίσητε τοῦτο καὶ φράξηθʼ ἅπαξ,
ἐκ τοῦ πόλου τούτου κεκλήσεται πόλις.
Ὥστʼ ἄρξετʼ ἀνθρώπων μὲν ὥσπερ παρνόπων,
τοὺς δʼ αὖ θεοὺς ἀπολεῖτε λιμῷ Μηλίῳ.
Ἔποψ Πῶς; Πισθέταιρος Ἐν μέσῳ δήπουθεν ἀήρ ἐστι γῆς.
Εἶθʼ ὥσπερ ἡμεῖς, ἢν ἰέναι βουλώμεθα
Πυθώδε, Βοιωτοὺς δίοδον αἰτούμεθα,
οὕτως, ὅταν θύωσιν ἄνθρωποι θεοῖς,
ἢν μὴ φόρον φέρωσιν ὑμῖν οἱ θεοί,
διὰ τῆς πόλεως τῆς ἀλλοτρίας καὶ τοῦ χάους
τῶν μηρίων τὴν κνῖσαν οὐ διαφρήσετε.
Ἔποψ Ἰοῦ ἰοῦ· μὰ γῆν, μὰ παγίδας, μὰ νεφέλας, μὰ δίκτυα,
μὴ ʼγὼ νόημα κομψότερον ἤκουσά πω·
ὥστʼ ἂν κατοικίζοιμι μετὰ σοῦ τὴν πόλιν,
εἰ ξυνδοκοίη τοῖσιν ἄλλοις ὀρνέοις.
Πισθέταιρος Τίς ἂν οὖν τὸ πρᾶγμʼ αὐτοῖς διηγήσαιτο; Ἔποψ Σύ.
Ἐγὼ γὰρ αὐτοὺς βαρβάρους ὄντας πρὸ τοῦ
ἐδίδαξα τὴν φωνήν, ξυνὼν πολὺν χρόνον.
Πισθέταιρος Πῶς δῆτʼ ἂν αὐτοὺς ξυγκαλέσειας; Ἔποψ Ῥᾳδίως.
Δευρὶ γὰρ ἐμβὰς αὐτίκα μάλʼ εἰς τὴν λόχμην,
ἔπειτʼ ἀνεγείρας τὴν ἐμὴν ἀηδόνα,
καλοῦμεν αὐτούς· οἱ δὲ νῷν τοῦ φθέγματος
ἐάνπερ ἐπακούσωσι θεύσονται δρόμῳ.
Πισθέταιρος Ὦ φίλτατʼ ὀρνίθων σύ, μή νυν ἕσταθι·
ἀλλʼ ἀντιβολῶ σʼ ἄγʼ ὡς τάχιστʼ εἰς τὴν λόχμην
εἴσβαινε κἀνέγειρε τὴν ἀηδόνα.
Ἔποψ Ἄγε σύννομέ μοι, παῦσαι μὲν ὕπνου,
λῦσον δὲ νόμους ἱερῶν ὕμνων,
οὓς διὰ θείου στόματος θρηνεῖς
τὸν ἐμὸν καὶ σὸν πολύδακρυν Ἴτυν,
ἐλελιζομένη διεροῖς μέλεσιν
γένυος ξουθῆς. Καθαρὰ χωρεῖ
διὰ φυλλοκόμου μίλακος ἠχὼ
πρὸς Διὸς ἕδρας, ἵνʼ ὁ χρυσοκόμας
Φοῖβος ἀκούων τοῖς σοῖς ἐλέγοις
ἀντιψάλλων ἐλεφαντόδετον
φόρμιγγα θεῶν ἵστησι χορούς·
διὰ δʼ ἀθανάτων στομάτων χωρεῖ
ξύμφωνος ὁμοῦ
θεία μακάρων ὀλολυγή.
Εὐελπίδης Ὦ Ζεῦ βασιλεῦ, τοῦ φθέγματος τοὐρνιθίου·
οἷον κατεμελίτωσε τὴν λόχμην ὅλην.
Πισθέταιρος Οὗτος. Εὐελπίδης Τί ἐστιν; Πισθέταιρος Οὐ σιωπήσει; Εὐελπίδης Τί δαί;
Πισθέταιρος Οὕποψ μελῳδεῖν αὖ παρασκευάζεται.
Ἔποψ Ἐποποποῖ ποποῖ, ποποποποῖ ποποῖ,
ἰὼ ἰὼ ἴτω ἴτω
ἴτω τις ὧδε τῶν ἐμῶν ὁμοπτέρων·
ὅσοι τʼ εὐσπόρους ἀγροίκων γύας
νέμεσθε, φῦλα μυρία κριθοτράγων
σπερμολόγων τε γένη
ταχὺ πετόμενα, μαλθακὴν ἱέντα γῆρυν·
ὅσα τʼ ἐν ἄλοκι θαμὰ
βῶλον ἀμφιτιττυβίζεθʼ ὧδε λεπτὸν
ἡδομένᾳ φωνᾷ·
—τιοτιοτιοτιοτιοτιοτιοτιο—
ὅσα θʼ ὑμῶν κατὰ κήπους ἐπὶ κισσοῦ
κλάδεσι νομὸν ἔχει,
τά τε κατʼ ὄρεα τά τε κοτινοτράγα τά τε κομαροφάγα,
ἁνύσατε πετόμενα πρὸς ἐμὰν αὐδάν·
—τριοτο τριοτο τοτοβριξ· —
οἵ θʼ ἑλείας παρʼ αὐλῶνας ὀξυστόμους
ἐμπίδας κάπτεθʼ, ὅσα τʼ εὐδρόσους γῆς τόπους
ἔχετε λειμῶνά τʼ ἐρόεντα Μαραθῶνος, ὄρ-
νις τε πτεροποίκιλος, ἀτταγᾶς ἀτταγᾶς·
ὧν τʼ ἐπὶ πόντιον οἶδμα θαλάσσης
φῦλα μετʼ ἀλκυόνεσσι ποτῆται,
δεῦρʼ ἴτε πευσόμενοι τὰ νεώτερα·
πάντα γὰρ ἐνθάδε φῦλʼ ἁθροΐζομεν
οἰωνῶν ταναοδείρων.
Ἥκει γάρ τις δριμὺς πρέσβυς
καινὸς γνώμην
καινῶν ἔργων τʼ ἐγχειρητής.
Ἀλλʼ ἴτʼ εἰς λόγους ἅπαντα,
δεῦρο δεῦρο δεῦρο δεῦρο·
τοροτοροτοροτοροτιξ,
κικκαβαυ κικκαβαυ,
τοροτοροτορολιλιλιξ.
Πισθέταιρος Ὁρᾷς τινʼ ὄρνιν; Εὐελπίδης Μὰ τὸν Ἀπόλλω ʼγὼ μὲν οὔ.
Καίτοι κέχηνά γʼ εἰς τὸν οὐρανὸν βλέπων.
Πισθέταιρος Ἄλλως ἄρʼ οὕποψ, ὡς ἔοικʼ, εἰς τὴν λόχμην
ἐμβὰς ἐπῶζε χαραδριὸν μιμούμενος.
Ὄρνις Τοροτιξ τοροτιξ.
Πισθέταιρος Ὦγάθʼ, ἀλλʼ οὖν οὑτοσὶ καὶ δή τις ὄρνις ἔρχεται.
Εὐελπίδης Νὴ Δίʼ ὄρνις δῆτα. Τίς ποτʼ ἐστίν; Οὐ δήπου ταὧς;
Πισθέταιρος Οὗτος αὐτὸς νῷν φράσει. Τίς ἐστιν ὄρνις οὑτοσί;
Ἔποψ Οὗτος οὐ τῶν ἠθάδων τῶνδʼ ὧν ὁρᾶθʼ ὑμεῖς ἀεί,
ἀλλὰ λιμναῖος. Εὐελπίδης Βαβαῖ, καλός γε καὶ φοινικιοῦς.
Ἔποψ Εἰκότως γε· καὶ γὰρ ὄνομʼ αὐτῷ ʼστὶ φοινικόπτερος.
Εὐελπίδης Οὗτος, ὦ—σέ τοι. Πισθέταιρος Τί βωστρεῖς; Εὐελπίδης Ἕτερος ὄρνις οὑτοσί.
Πισθέταιρος Νὴ Δίʼ ἕτερος δῆτα χοὖτος ἔξεδρον χώραν ἔχων.
Τίς ποτʼ ἔσθʼ ὁ μουσόμαντις, ἄτοπος ὄρνις, ὀρειβάτης;
Ἔποψ Ὄνομα τούτῳ Μῆδός ἐστι. Εὐελπίδης Μῆδος; Ὦναξ Ἡράκλεις.
Εἶτα πῶς ἄνευ καμήλου Μῆδος ὢν εἰσέπτετο;
Πισθέταιρος Ἕτερος αὖ λόφον κατειληφώς τις ὄρνις οὑτοσί.
Εὐελπίδης Τί τὸ τέρας τουτί ποτʼ ἐστίν; Οὐ σὺ μόνος ἄρʼ ἦσθʼ ἔποψ,
ἀλλὰ χοὖτος ἕτερος; Ἔποψ Οὑτοσὶ μέν ἐστι Φιλοκλέους
ἐξ ἔποπος, ἐγὼ δὲ τούτου πάππος, ὥσπερ εἰ λέγοις
Ἱππόνικος Καλλίου κἀξ Ἱππονίκου Καλλίας.
Εὐελπίδης Καλλίας ἄρʼ οὗτος οὕρνις ἐστίν. Ὡς πτερορρυεῖ.
Πισθέταιρος Ἅτε γὰρ ὢν γενναῖος ὑπό τε συκοφαντῶν τίλλεται,
αἵ τε θήλειαι πρὸς ἐκτίλλουσιν αὐτοῦ τὰ πτερά.
Εὐελπίδης Ὦ Πόσειδον, ἕτερος αὖ τις βαπτὸς ὄρνις οὑτοσί.
Τίς ὀνομάζεταί ποθʼ οὗτος; Ἔποψ Οὑτοσὶ κατωφαγᾶς.
Εὐελπίδης Ἔστι γὰρ κατωφαγᾶς τις ἄλλος ἢ Κλεώνυμος;
Πισθέταιρος Πῶς ἂν οὖν Κλεώνυμός γʼ ὢν οὐκ ἀπέβαλε τὸν λόφον;
Εὐελπίδης Ἀλλὰ μέντοι τίς ποθʼ ἡ λόφωσις ἡ τῶν ὀρνέων;
Ἦ ʼπὶ τὸν δίαυλον ἦλθον; Ἔποψ Ὥσπερ οἱ Κᾶρες μὲν οὖν
ἐπὶ λόφων οἰκοῦσιν, ὦγάθʼ, ἀσφαλείας οὕνεκα.
Πισθέταιρος Ὦ Πόσειδον, οὐχ ὁρᾷς ὅσον συνείλεκται κακὸν
ὀρνέων; Εὐελπίδης Ὦναξ Ἄπολλον, τοῦ νέφους. Ἰοὺ ἰού,
οὐδʼ ἰδεῖν ἔτʼ ἔσθʼ ὑπʼ αὐτῶν πετομένων τὴν εἴσοδον.
Πισθέταιρος Οὑτοσὶ πέρδιξ. Εὐελπίδης Ἐκεινοσὶ δὲ νὴ Δίʼ ἀτταγᾶς.
Πισθέταιρος Οὑτοσὶ δὲ πηνέλοψ. Εὐελπίδης Ἐκεινηὶ δέ γʼ ἀλκυών.
Τίς γάρ ἐσθʼ οὕπισθεν αὐτῆς; Πισθέταιρος Ὅστις ἐστί; κειρύλος.
Εὐελπίδης Κειρύλος γάρ ἐστιν ὄρνις; Πισθέταιρος Οὐ γάρ ἐστι Σποργίλος;
Ἔποψ Χαὐτηί γε γλαῦξ. Εὐελπίδης Τί φῄς; Τίς γλαῦκʼ Ἀθήναζʼ ἤγαγεν;
Ἔποψ Κίττα, τρυγών, κορυδός, ἐλεᾶς, ὑποθυμίς, περιστερά,
νέρτος, ἱέραξ, φάττα, κόκκυξ, ἐρυθρόπους, κεβλήπυρις,
πορφυρίς, κερχνῄς, κολυμβίς, ἀμπελίς, φήνη, δρύοψ.
Πισθέταιρος Ἰοὺ ἰού, τῶν ὀρνέων. Εὐελπίδης Ἰοὺ ἰού, τῶν κοψίχων.
Πισθέταιρος Οἷα πιπίζουσι καὶ τρέχουσι διακεκραγότες.
Εὐελπίδης Ἆρʼ ἀπειλοῦσίν γε νῷν; Πισθέταιρος Οἴμοι, κεχήνασίν γέ τοι
καὶ βλέπουσιν εἰς σὲ κἀμέ. Εὐελπίδης Τοῦτο μὲν κἀμοὶ δοκεῖ.
Χορός Ποποποποποπο ποῦ μʼ ὃς ἐκάλεσε; Τίνα τόπον ἄρα νέμεται;
Ἔποψ Οὑτοσὶ πάλαι πάρειμι κοὐκ ἀποστατῶ φίλων.
Χορός Τιτιτιτιτιτιτι τίνα λόγον ἄρα ποτὲ πρὸς ἐμὲ φίλον ἔχων;
Ἔποψ Κοινόν, ἀσφαλῆ, δίκαιον, ἡδύν, ὠφελήσιμον.
Ἄνδρε γὰρ λεπτὼ λογιστὰ δεῦρʼ ἀφῖχθον ὡς ἐμέ.
Χορός Ποῦ; πᾷ; πῶς φῄς;
Ἔποψ Φήμʼ ἀπʼ ἀνθρώπων ἀφῖχθαι δεῦρο πρεσβύτα δύο·
ἥκετον δʼ ἔχοντε πρέμνον πράγματος πελωρίου.
Χορός Ὦ μέγιστον ἐξαμαρτὼν ἐξ ὅτου ʼτράφην ἐγώ,
πῶς λέγεις; Ἔποψ Μήπω φοβηθῇς τὸν λόγον. Χορός Τί μʼ ἠργάσω;
Ἔποψ Ἄνδρʼ ἐδεξάμην ἐραστὰ τῆσδε τῆς ξυνουσίας.
Χορός Καὶ δέδρακας τοῦτο τοὔργον; Ἔποψ Καὶ δεδρακώς γʼ ἥδομαι.
Χορός Κἀστὸν ἤδη που παρʼ ἡμῖν; Ἔποψ Εἰ παρʼ ὑμῖν εἴμʼ ἐγώ.
Χορός Ἔα ἔα·
προδεδόμεθʼ ἀνόσιά τʼ ἐπάθομεν· ὃς γὰρ
φίλος ἦν ὁμότροφά θʼ ἡμῖν ἐνέμετο
πεδία παρʼ ἡμῖν,
παρέβη μὲν θεσμοὺς ἀρχαίους,
παρέβη δʼ ὅρκους ὀρνίθων.
Εἰς δὲ δόλον ἐκάλεσε, παρέβαλέ τʼ ἐμὲ παρὰ γένος
ἀνόσιον, ὅπερ ἐξότʼ ἐγένετʼ ἐπʼ ἐμοὶ
πολέμιον ἐτράφη.
Ἀλλὰ πρὸς τοῦτον μὲν ἡμῖν ἐστιν ὕστερος λόγος·
τὼ δὲ πρεσβύτα δοκεῖ μοι τώδε δοῦναι τὴν δίκην
διαφορηθῆναί θʼ ὑφʼ ἡμῶν. Πισθέταιρος Ὡς ἀπωλόμεσθʼ ἄρα.
Εὐελπίδης Αἴτιος μέντοι σὺ νῷν εἶ τῶν κακῶν τούτων μόνος.
Ἐπὶ τί γάρ μʼ ἐκεῖθεν ἦγες; Πισθέταιρος Ἵνʼ ἀκολουθοίης ἐμοί.
Εὐελπίδης Ἵνα μὲν οὖν κλάοιμι μεγάλα. Πισθέταιρος Τοῦτο μὲν ληρεῖς ἔχων
κάρτα· πῶς κλαύσει γάρ, ἢν ἅπαξ γε τὠφθαλμὼ ʼκκοπῇς;
Χορός Ἰὼ ἰώ·
ἔπαγʼ ἔπιθʼ ἐπίφερε πολέμιον ὁρμὰν
φονίαν, πτέρυγά τε παντᾷ περίβαλε
περί τε κύκλωσαι·
ὡς δεῖ τώδʼ οἰμώζειν ἄμφω
καὶ δοῦναι ῥύγχει φορβάν.
Οὔτε γὰρ ὄρος σκιερὸν οὔτε νέφος αἰθέριον
οὔτε πολιὸν πέλαγος ἔστιν ὅ τι δέξεται
τώδʼ ἀποφυγόντε με.
Ἀλλὰ μὴ μέλλωμεν ἤδη τώδε τίλλειν καὶ δάκνειν.
Ποῦ ʼσθʼ ὁ ταξίαρχος; Ἐπαγέτω τὸ δεξιὸν κέρας.
Εὐελπίδης Τοῦτʼ ἐκεῖνο. Ποῖ φύγω δύστηνος; Πισθέταιρος Οὗτος, οὐ μενεῖς;
Εὐελπίδης Ἵνʼ ὑπὸ τούτων διαφορηθῶ; Πισθέταιρος Πῶς γὰρ ἂν τούτους δοκεῖς
ἐκφυγεῖν; Εὐελπίδης Οὐκ οἶδʼ ὅπως ἄν. Πισθέταιρος Ἀλλʼ ἐγώ τοι σοι λέγω,
ὅτι μένοντε δεῖ μάχεσθαι λαμβάνειν τε τῶν χυτρῶν.
Εὐελπίδης Τί δὲ χύτρα νὼ ʼπωφελήσει; Πισθέταιρος Γλαῦξ μὲν οὐ πρόσεισι νῷν.
Εὐελπίδης Τοῖς δὲ γαμψώνυξι τοισδί; Πισθέταιρος Τὸν ὀβελίσκον ἁρπάσας
εἶτα κατάπηξον πρὸ σαυτοῦ. Εὐελπίδης Τοῖσι δʼ ὀφθαλμοῖσι τί;
Πισθέταιρος Ὀξύβαφον ἐντευθενὶ προθοῦ λαβὼν ἢ τρύβλιον.
Εὐελπίδης Ὦ σοφώτατʼ, εὖ γʼ ἀνηῦρες αὐτὸ καὶ στρατηγικῶς·
ὑπερακοντίζεις σύ γʼ ἤδη Νικίαν ταῖς μηχαναῖς·
Χορός Ἐλελελεῦ· χώρει, κάθες τὸ ῥύγχος· οὐ μέλλειν ἐχρῆν.
Ἕλκε, τίλλε, παῖε, δεῖρε· κόπτε πρώτην τὴν χύτραν.
Ἔποψ Εἰπέ μοι, τί μέλλετʼ, ὦ πάντων κάκιστα θηρίων,
ἀπολέσαι παθόντες οὐδὲν ἄνδρε καὶ διασπάσαι
τῆς ἐμῆς γυναικὸς ὄντε ξυγγενεῖ καὶ φυλέτα;
Χορός Φεισόμεσθα γάρ τι τῶνδε μᾶλλον ἡμεῖς ἢ λύκων;
Ἢ τίνας τεισαίμεθʼ ἄλλους τῶνδʼ ἂν ἐχθίους ἔτι;
Ἔποψ Εἰ δὲ τὴν φύσιν μὲν ἐχθροί, τὸν δὲ νοῦν εἰσιν φίλοι,
καὶ διδάξοντές τι δεῦρʼ ἥκουσιν ὑμᾶς χρήσιμον;
Χορός Πῶς δʼ ἂν οἵδʼ ἡμᾶς τι χρήσιμον διδάξειάν ποτε
ἢ φράσειαν, ὄντες ἐχθροὶ τοῖσι πάπποις τοῖς ἐμοῖς;
Ἔποψ Ἀλλʼ ἀπʼ ἐχθρῶν δῆτα πολλὰ μανθάνουσιν οἱ σοφοί.
Ἡ γὰρ εὐλάβεια σῴζει πάντα. Παρὰ μὲν οὖν φίλου
οὐ μάθοις ἂν τοῦθʼ, ὁ δʼ ἐχθρὸς εὐθὺς ἐξηνάγκασεν.
Αὐτίχʼ αἱ πόλεις παρʼ ἀνδρῶν ἔμαθον ἐχθρῶν κοὐ φίλων
ἐκπονεῖν θʼ ὑψηλὰ τείχη ναῦς τε κεκτῆσθαι μακράς·
τὸ δὲ μάθημα τοῦτο σῴζει παῖδας, οἶκον, χρήματα.
Χορός Ἔστι μὲν λόγων ἀκοῦσαι πρῶτον, ὡς ἡμῖν δοκεῖ,
χρήσιμον· μάθοι γὰρ ἄν τις κἀπὸ τῶν ἐχθρῶν σοφόν.
Πισθέταιρος Οἵδε τῆς ὀργῆς χαλᾶν εἴξασιν. Ἄναγʼ ἐπὶ σκέλος.
Ἔποψ Καὶ δίκαιόν γʼ ἐστὶ κἀμοὶ δεῖ νέμειν ὑμᾶς χάριν.
Χορός Ἀλλὰ μὴν οὐδʼ ἄλλο σοί πω πρᾶγμʼ ἐνηντιώμεθα.
Πισθέταιρος Μᾶλλον εἰρήνην ἄγουσιν.
Ὥστε τὴν χύτραν καθίει·
καὶ τὸ δόρυ χρή, τὸν ὀβελίσκον,
περιπατεῖν ἔχοντας ἡμᾶς
τῶν ὅπλων ἐντός, παρʼ αὐτὴν
τὴν χύτραν ἄκραν ὁρῶντας
τἀγγύς· ὡς οὐ φευκτέον νῷν.
Εὐελπίδης Ἐτεὸν ἢν δʼ ἄρʼ ἀποθάνωμεν,
κατορυχησόμεσθα ποῦ γῆς;
Πισθέταιρος Ὁ Κεραμεικὸς δέξεται νώ.
Δημοσίᾳ γὰρ ἵνα ταφῶμεν,
φήσομεν πρὸς τοὺς στρατηγοὺς
μαχομένω τοῖς πολεμίοισιν
ἀποθανεῖν ἐν Ὀρνεαῖς.
Χορός Ἄναγʼ εἰς τάξιν πάλιν εἰς ταὐτόν,
καὶ τὸν θυμὸν κατάθου κύψας
παρὰ τὴν ὀργὴν ὥσπερ ὁπλίτης·
κἀναπυθώμεθα τούσδε τίνες ποτὲ
πόθεν ἔμολον τίνα τʼ ἐπίνοιαν.
Ἰώ, ἔποψ, σέ τοι καλῶ.
Ἔποψ Καλεῖς δὲ τοῦ κλύειν θέλων;
Χορός Τίνες ποθʼ οἵδε καὶ πόθεν;
Ἔποψ Ξένω σοφῆς ἀφʼ Ἑλλάδος.
Χορός Τύχη δὲ ποία κομί-
ζει ποτʼ αὐτὼ πρὸς ὄρ-
νιθας ἐλθεῖν; Ἔποψ Ἔρως
βίου διαίτης τέ σου
καὶ ξυνοικεῖν τέ σοι
καὶ ξυνεῖναι τὸ πᾶν.
Χορός Τί φῄς; Λέγουσιν δὲ δὴ τίνας λόγους; Ἔποψ Ἄπιστα καὶ πέρα κλύειν.
Χορός Ὁρᾷ τι κέρδος ἐνθάδʼ ἄ-
ξιον μονῆς, ὅτῳ πέποιθʼ
ἐμοὶ ξυνὼν
κρατεῖν ἂν ἢ τὸν ἐχθρὸν ἢ
φίλοισιν ὠφελεῖν ἔχειν;
Ἔποψ Λέγει μέγαν τινʼ ὄλβον οὔ-
τε λεκτὸν οὔτε πιστόν· ὡς
σὰ πάντα καὶ
τὸ τῇδε καὶ τὸ κεῖσε καὶ
τὸ δεῦρο προσβιβᾷ λέγων.
Χορός Πότερα μαινόμενος;
Ἔποψ Ἄφατον ὡς φρόνιμος.
Χορός Ἔνι σοφόν τι φρενί;
Ἔποψ Πυκνότατον κίναδος,
σόφισμα, κύρμα, τρῖμμα, παιπάλημʼ ὅλον.
Χορός Λέγειν λέγειν κέλευέ μοι.
Κλύων γὰρ ὧν σύ μοι λέγεις λόγων ἀνεπτέρωμαι.
Ἔποψ Ἄγε δὴ σὺ καὶ σὺ τὴν πανοπλίαν μὲν πάλιν
ταύτην λαβόντε κρεμάσατον τύχἀγαθῇ
εἰς τὸν ἰπνὸν εἴσω πλησίον τοὐπιστάτου·
σὺ δὲ τούσδʼ ἐφʼ οἷσπερ τοῖς λόγοις ξυνέλεξʼ ἐγὼ
φράσον, δίδαξον. Πισθέταιρος Μὰ τὸν Ἀπόλλω ʼγὼ μὲν οὔ,
ἢν μὴ διάθωνταί γʼ οἵδε διαθήκην ἐμοὶ
ἥνπερ ὁ πίθηκος τῇ γυναικὶ διέθετο,
ὁ μαχαιροποιός, μήτε δάκνειν τούτους ἐμὲ
μήτʼ ὀρχίπεδʼ ἕλκειν μήτʼ ὀρύττειν— Εὐελπίδης Οὔ τί που
τόνδʼ; Πισθέταιρος Οὐδαμῶς. Οὔκ, ἀλλὰ τὠφθαλμὼ λέγω.
Χορός Διατίθεμαι ʼγώ. Πισθέταιρος Κατόμοσόν νυν ταῦτά μοι.
Χορός Ὄμνυμʼ ἐπὶ τούτοις, πᾶσι νικᾶν τοῖς κριταῖς
καὶ τοῖς θεαταῖς πᾶσιν, — Πισθέταιρος Ἔσται ταυταγί.
Χορός εἰ δὲ παραβαίην, ἑνὶ κριτῇ νικᾶν μόνον.
Ἔποψ Ἀκούετε λεῴ· τοὺς ὁπλίτας νυνμενὶ
ἀνελομένους θὤπλʼ ἀπιέναι πάλιν οἴκαδε,
σκοπεῖν δʼ ὅ τι ἂν προγράφωμεν ἐν τοῖς πινακίοις.
Χορός Δολερὸν μὲν ἀεὶ κατὰ πάντα δὴ τρόπον
πέφυκεν ἄνθρωπος· σὺ δʼ ὅμως λέγε μοι.
Τάχα γὰρ τύχοις ἂν
Χρηστὸν ἐξειπὼν ὅ τι μοι παρορᾷς, ἢ
δύναμίν τινα μείζω
παραλειπομένην ὑπʼ ἐμῆς φρενὸς ἀ- ξυνέτου· σὺ δὲ τοῦθʼ
οὑρᾷς λέγʼ εἰς κοινόν.
Ὃ γὰρ ἂν σὺ τύχῃς μοι
ἀγαθὸν πορίσας, τοῦτο κοινὸν ἔσται.
Ἀλλʼ ἐφʼ ὅτῳπερ πράγματι τὴν σὴν ἥκεις γνώμην ἀναπείσας,
λέγε θαρρήσας· ὡς τὰς σπονδὰς οὐ μὴ πρότερον παραβῶμεν.
Πισθέταιρος Καὶ μὴν ὀργῶ νὴ τὸν Δία καὶ προπεφύραται λόγος εἷς μοι,
ὃν διαμάττειν οὐ κωλύει. Φέρε, παῖ, στέφανον· καταχεῖσθαι
κατὰ χειρὸς ὕδωρ φερέτω ταχύ τις. Εὐελπίδης Δειπνήσειν μέλλομεν; Ἢ τί;
Πισθέταιρος Μὰ Δίʼ ἀλλὰ λέγειν ζητῶ τι πάλαι, μέγα καὶ λαρινὸν ἔπος τι,
ὅ τι τὴν τούτων θραύσει ψυχήν. Οὕτως ὑμῶν ὑπεραλγῶ,
οἵτινες ὄντες πρότερον βασιλῆς— Χορός Ἡμεῖς βασιλῆς; τίνος; Πισθέταιρος Ὑμεῖς
πάντων ὁπόσʼ ἔστιν, ἐμοῦ πρῶτον, τουδί, καὶ τοῦ Διὸς αὐτοῦ,
ἀρχαιότεροι πρότεροί τε Κρόνου καὶ Τιτάνων ἐγένεσθε,
καὶ Γῆς. Χορός Καὶ Γῆς; Πισθέταιρος Νὴ τὸν Ἀπόλλω. Χορός Τουτὶ μὰ Δίʼ οὐκ ἐπεπύσμην.
Πισθέταιρος Ἀμαθὴς γὰρ ἔφυς κοὐ πολυπράγμων, οὐδʼ Αἴσωπον πεπάτηκας,
ὃς ἔφασκε λέγων κορυδὸν πάντων πρώτην ὄρνιθα γενέσθαι,
προτέραν τῆς γῆς, κἄπειτα νόσῳ τὸν πατέρʼ αὐτῆς ἀποθνῄσκειν·
γῆν δʼ οὐκ εἶναι, τὸν δὲ προκεῖσθαι πεμπταῖον· τὴν δʼ ἀποροῦσαν
ὑπʼ ἀμηχανίας τὸν πατέρʼ αὑτῆς ἐν τῇ κεφαλῇ κατορύξαι.
Εὐελπίδης Ὁ πατὴρ ἄρα τῆς κορυδοῦ νυνὶ κεῖται τεθνεὼς Κεφαλῆσιν.
Πισθέταιρος Οὔκουν δῆτʼ εἰ πρότεροι μὲν γῆς, πρότεροι δὲ θεῶν ἐγένοντο,
ὡς πρεσβυτάτων ὄντων αὐτῶν ὀρθῶς ἐσθʼ ἡ βασιλεία;
Εὐελπίδης Νὴ τὸν Ἀπόλλω. Πάνυ τοίνυν χρὴ ῥύγχος βόσκειν σε τὸ λοιπόν·
οὐκ ἀποδώσει ταχέως ὁ Ζεὺς τὸ σκῆπτρον τῷ δρυκολάπτῃ.
Πισθέταιρος Ὡς δʼ οὐχὶ θεοὶ τοίνυν ἦρχον τῶν ἀνθρώπων τὸ παλαιόν,
ἀλλʼ ὄρνιθες, κἀβασίλευον, πόλλʼ ἐστὶ τεκμήρια τούτων.
Αὐτίκα δʼ ὑμῖν πρῶτʼ ἐπιδείξω τὸν ἀλεκτρυόνʼ, ὡς ἐτυράννει
ἦρχέ τε Περσῶν πρῶτος πάντων Δαρείων καὶ Μεγαβάζων,
ὥστε καλεῖται Περσικὸς ὄρνις ἀπὸ τῆς ἀρχῆς ἔτʼ ἐκείνης.
Εὐελπίδης Διὰ ταῦτʼ ἄρʼ ἔχων καὶ νῦν ὥσπερ βασιλεὺς ὁ μέγας διαβάσκει
ἐπὶ τῆς κεφαλῆς τὴν κυρβασίαν τῶν ὀρνίθων μόνος ὀρθήν.
Πισθέταιρος Οὕτω δʼ ἴσχυέ τε καὶ μέγας ἦν τότε καὶ πολύς, ὥστʼ ἔτι καὶ νῦν
ὑπὸ τῆς ῥώμης τῆς τότʼ ἐκείνης, ὁπόταν μόνον ὄρθριον ᾄσῃ,
ἀναπηδῶσιν πάντες ἐπʼ ἔργον, χαλκῆς, κεραμῆς, σκυλοδέψαι,
σκυτῆς, βαλανῆς, ἀλφιταμοιβοί, τορνευτολυρασπιδοπηγοί·
οἱ δὲ βαδίζουσʼ ὑποδησάμενοι νύκτωρ. Εὐελπίδης Ἐμὲ τοῦτό γʼ ἐρώτα.
Χλαῖναν γὰρ ἀπώλεσʼ ὁ μοχθηρὸς Φρυγίων ἐρίων διὰ τοῦτον.
Εἰς δεκάτην γάρ ποτε παιδαρίου κληθεὶς ὑπέπινον ἐν ἄστει,
κἄρτι καθηῦδον· καὶ πρὶν δειπνεῖν τοὺς ἄλλους οὗτος ἄρʼ ἦσεν·
κἀγὼ νομίσας ὄρθρον ἐχώρουν Ἁλιμουντάδε, κἄρτι προκύπτω
ἔξω τείχους καὶ λωποδύτης παίει ῥοπάλῳ με τὸ νῶτον·
κἀγὼ πίπτω μέλλω τε βοᾶν, ὁ δʼ ἀπέβλισε θοἰμάτιόν μου.
Πισθέταιρος Ἰκτῖνος δʼ οὖν τῶν Ἑλλήνων ἦρχεν τότε κἀβασίλευεν.
Χορός Τῶν Ἑλλήνων; Πισθέταιρος Καὶ κατέδειξέν γʼ οὗτος πρῶτος βασιλεύων
προκυλινδεῖσθαι τοῖς ἰκτίνοις. Εὐελπίδης Νὴ τὸν Διόνυσον, ἐγὼ γοῦν
ἐκυλινδούμην ἰκτῖνον ἰδών· κᾆθʼ ὕπτιος ὢν ἀναχάσκων
ὀβολὸν κατεβρόχθισα· κᾆτα κενὸν τὸν θύλακον οἴκαδʼ ἀφεῖλκον.
Πισθέταιρος Αἰγύπτου δʼ αὖ καὶ Φοινίκης πάσης κόκκυξ βασιλεὺς ἦν·
χὠπόθʼ ὁ κόκκυξ εἴποι «κόκκυ,» τότʼ ἂν οἱ Φοίνικες ἅπαντες
τοὺς πυροὺς ἂν καὶ τὰς κριθὰς ἐν τοῖς πεδίοις ἐθέριζον.
Εὐελπίδης Τοῦτʼ ἄρʼ ἐκεῖνʼ ἦν τοὔπος ἀληθῶς· «Κόκκυ, ψωλοί, πεδίονδε.»
Πισθέταιρος Ἦρχον δʼ οὕτω σφόδρα τὴν ἀρχήν, ὥστʼ εἴ τις καὶ βασιλεύοι
ἐν ταῖς πόλεσιν τῶν Ἑλλήνων Ἀγαμέμνων ἢ Μενέλαος,
ἐπὶ τῶν σκήπτρων ἐκάθητʼ ὄρνις μετέχων ὅ τι δωροδοκοίη.
Εὐελπίδης Τουτὶ τοίνυν οὐκ ᾔδη ʼγώ· καὶ δῆτά μʼ ἐλάμβανε θαῦμα,
ὁπότʼ ἐξέλθοι Πρίαμός τις ἔχων ὄρνιν ἐν τοῖσι τραγῳδοῖς,
ὁ δʼ ἄρʼ εἱστήκει τὸν Λυσικράτη τηρῶν ὅ τι δωροδοκοίη.
Πισθέταιρος Ὃ δὲ δεινότατόν γʼ ἐστὶν ἁπάντων, ὁ Ζεὺς γὰρ ὁ νῦν βασιλεύων
αἰετὸν ὄρνιν ἕστηκεν ἔχων ἐπὶ τῆς κεφαλῆς βασιλεὺς ὤν,
ἡ δʼ αὖ θυγάτηρ γλαῦχʼ, ὁ δʼ Ἀπόλλων ὥσπερ θεράπων ἱέρακα.
Εὐελπίδης Νὴ τὴν Δήμητρʼ εὖ ταῦτα λέγεις. Τίνος οὕνεκα ταῦτʼ ἄρʼ ἔχουσιν;
Πισθέταιρος Ἵνʼ ὅταν θύων τις ἔπειτʼ αὐτοῖς εἰς τὴν χεῖρʼ, ὡς νόμος ἐστίν,
τὰ σπλάγχνα διδῷ, τοῦ Διὸς αὐτοὶ πρότεροι τὰ σπλάγχνα λάβωσιν.
Ὤμνυ τʼ οὐδεὶς τότʼ ἂν ἀνθρώπων θεόν, ἀλλʼ ὄρνιθας ἅπαντες.
Εὐελπίδης Λάμπων δʼ ὄμνυσʼ ἔτι καὶ νυνὶ τὸν χῆνʼ, ὅταν ἐξαπατᾷ τι.
Πισθέταιρος Οὕτως ὑμᾶς πάντες πρότερον μεγάλους ἁγίους τʼ ἐνόμιζον,
νῦν δʼ ἀνδράποδʼ, ἠλιθίους, Μανᾶς.
Ὥσπερ δʼ ἤδη τοὺς μαινομένους
βάλλουσʼ ὑμᾶς. Κἀν τοῖς ἱεροῖς
πᾶς τις ἐφʼ ὑμῖν ὀρνιθευτὴς
ἵστησι βρόχους, παγίδας, ῥάβδους,
ἕρκη, νεφέλας, δίκτυα, πηκτάς·
εἶτα λαβόντες πωλοῦσʼ ἁθρόους·
οἱ δʼ ὠνοῦνται βλιμάζοντες·
κοὐδʼ οὖν, εἴπερ ταῦτα δοκεῖ δρᾶν,
ὀπτησάμενοι παρέθενθʼ ὑμᾶς,
ἀλλʼ ἐπικνῶσιν τυρόν, ἔλαιον,
σίλφιον, ὄξος, καὶ τρίψαντες
κατάχυσμʼ ἕτερον γλυκὺ καὶ λιπαρόν,
κἄπειτα κατεσκέδασαν θερμὸν
τοῦτο καθʼ ὑμῶν,
αὕων ὥσπερ κενεβρείων.
Χορός Πολὺ δὴ πολὺ δὴ χαλεπωτάτους λόγους
ἤνεγκας, ἄνθρωφʼ· ὡς ἐδάκρυσά γʼ ἐμῶν
πατέρων κάκην, οἳ
τάσδε τὰς τιμὰς προγόνων παραδόντων
ἐπʼ ἐμοὶ κατέλυσαν.
Σὺ δέ μοι κατὰ δαίμονα καί τινα συν- τυχίαν ἀγαθὴν
ἥκεις ἐμοὶ σωτήρ.
Ἀναθεὶς γὰρ ἐγώ σοι
τὰ νεόττια κἀμαυτὸν οἰκετεύσω.
Ἀλλʼ ὅ τι χρὴ δρᾶν, σὺ δίδασκε παρών· ὡς ζῆν οὐκ ἄξιον ἡμῖν,
εἰ μὴ κομιούμεθα παντὶ τρόπῳ τὴν ἡμετέραν βασιλείαν.
Πισθέταιρος Καὶ δὴ τοίνυν πρῶτα διδάσκω μίαν ὀρνίθων πόλιν εἶναι,
κἄπειτα τὸν ἀέρα πάντα κύκλῳ καὶ πᾶν τουτὶ τὸ μεταξὺ
περιτειχίζειν μεγάλαις πλίνθοις ὀπταῖς ὥσπερ Βαβυλῶνα.
Εὐελπίδης Ὦ Κεβριόνα καὶ Πορφυρίων, ὡς σμερδαλέον τὸ πόλισμα.
Πισθέταιρος Κἀπειδὰν τοῦτʼ ἐπανεστήκῃ, τὴν ἀρχὴν τὸν Δίʼ ἀπαιτεῖν·
κἂν μὲν μὴ φῇ μηδʼ ἐθελήσῃ μηδʼ εὐθὺς γνωσιμαχήσῃ,
ἱερὸν πόλεμον πρωυδᾶν αὐτῷ, καὶ τοῖσι θεοῖσιν ἀπειπεῖν
διὰ τῆς χώρας τῆς ὑμετέρας ἐστυκόσι μὴ διαφοιτᾶν,
ὥσπερ πρότερον μοιχεύσοντες τὰς Ἀλκμήνας κατέβαινον
καὶ τὰς Ἀλόπας καὶ τὰς Σεμέλας· ἤνπερ δʼ ἐπίωσʼ, ἐπιβάλλειν
σφραγῖδʼ αὐτοῖς ἐπὶ τὴν ψωλήν, ἵνα μὴ βινῶσʼ ἔτʼ ἐκείνας.
Τοῖς δʼ ἀνθρώποις ὄρνιν ἕτερον πέμψαι κήρυκα κελεύω,
ὡς ὀρνίθων βασιλευόντων θύειν ὄρνισι τὸ λοιπόν,
κἄπειτα θεοῖς ὕστερον αὖθις· προσνείμασθαι δὲ πρεπόντως
τοῖσι θεοῖσιν τῶν ὀρνίθων ὃς ἂν ἁρμόττῃ καθʼ ἕκαστον·
Ἢν Ἀφροδίτῃ θύῃ, κριθὰς ὄρνιθι φαληρίδι θύειν·
ἢν δὲ Ποσειδῶνί τις οἶν θύῃ, νήττῃ πυροὺς καθαγίζειν·
ἢν δʼ Ἡρακλέει θύῃσι, λάρῳ ναστοὺς θύειν μελιτοῦντας·
κἂν Διὶ θύῃ βασιλεῖ κριόν, βασιλεύς ἐστʼ ὀρχίλος ὄρνις,
ᾧ προτέρῳ δεῖ τοῦ Διὸς αὐτοῦ σέρφον ἐνόρχην σφαγιάζειν.
Εὐελπίδης Ἥσθην σέρφῳ σφαγιαζομένῳ. Βροντάτω νῦν ὁ μέγας Ζάν.
Χορός Καὶ πῶς ἡμᾶς νομιοῦσι θεοὺς ἄνθρωποι κοὐχὶ κολοιούς,
οἳ πετόμεσθα πτέρυγάς τʼ ἔχομεν; Πισθέταιρος Ληρεῖς. Καὶ νὴ Δίʼ ὅ γʼ Ἑρμῆς
πέτεται θεὸς ὢν πτέρυγάς τε φορεῖ, κἄλλοι γε θεοὶ πάνυ πολλοί.
Αὐτίκα Νίκη πέτεται πτερύγοιν χρυσαῖν καὶ νὴ Δίʼ Ἔρως γε·
Ἶριν δέ γʼ Ὅμηρος ἔφασκʼ ἰκέλην εἶναι τρήρωνι πελείῃ.
Εὐελπίδης Ὁ Ζεὺς δʼ ἡμῖν οὐ βροντήσας πέμψει πτερόεντα κεραυνόν;
Χορός Ἢν δʼ οὖν ἡμᾶς μὲν ὑπʼ ἀγνοίας εἶναι νομίσωσι τὸ μηδέν,
τούτους δὲ θεοὺς τοὺς ἐν Ὀλύμπῳ; Πισθέταιρος Τότε χρὴ στρούθων νέφος ἀρθὲν
καὶ σπερμολόγων ἐκ τῶν ἀγρῶν τὸ σπέρμʼ αὐτῶν ἀνακάψαι·
κἄπειτʼ αὐτοῖς ἡ Δημήτηρ πυροὺς πεινῶσι μετρείτω.
Εὐελπίδης Οὐκ ἐθελήσει μὰ Δίʼ, ἀλλʼ ὄψει προφάσεις αὐτὴν παρέχουσαν.
Πισθέταιρος Οἱ δʼ αὖ κόρακες τῶν ζευγαρίων, οἷσιν τὴν γῆν καταροῦσιν,
καὶ τῶν προβάτων τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐκκοψάντων ἐπὶ πείρᾳ·
εἶθʼ Ἁπόλλων ἰατρός γʼ ὢν ἰάσθω· μισθοφορεῖ δέ.
Εὐελπίδης Μή, πρίν γʼ ἂν ἐγὼ τὼ βοιδαρίω τὠμὼ πρώτιστʼ ἀποδῶμαι.
Πισθέταιρος Ἢν δʼ ἡγῶνται σὲ θεόν, σὲ βίον, σὲ δὲ Γῆν, σὲ Κρόνον, σὲ Ποσειδῶ,
ἀγάθʼ αὐτοῖσιν πάντα παρέσται. Χορός Λέγε δή μοι τῶν ἀγαθῶν ἕν.
Πισθέταιρος Πρῶτα μὲν αὐτῶν τὰς οἰνάνθας οἱ πάρνοπες οὐ κατέδονται,
ἀλλὰ γλαυκῶν λόχος εἷς αὐτοὺς καὶ κερχνῄδων ἐπιτρίψει.
Εἶθʼ οἱ κνῖπες καὶ ψῆνες ἀεὶ τὰς συκᾶς οὐ κατέδονται,
ἀλλʼ ἀναλέξει πάντας καθαρῶς αὐτοὺς ἀγέλη μία κιχλῶν.
Χορός Πλουτεῖν δὲ πόθεν δώσομεν αὐτοῖς; καὶ γὰρ τούτου σφόδρʼ ἐρῶσιν.
Πισθέταιρος Τὰ μέταλλʼ αὐτοῖς μαντευομένοις οὗτοι δώσουσι τὰ χρηστά,
τάς τʼ ἐμπορίας τὰς κερδαλέας πρὸς τὸν μάντιν κατεροῦσιν,
ὥστʼ ἀπολεῖται τῶν ναυκλήρων οὐδείς. Χορός Πῶς οὐκ ἀπολεῖται;
Πισθέταιρος Προερεῖ τις ἀεὶ τῶν ὀρνίθων μαντευομένῳ περὶ τοῦ πλοῦ·
«Νυνὶ μὴ πλεῖ, χειμὼν ἔσται.» «Νυνὶ πλεῖ, κέρδος ἐπέσται.»
Εὐελπίδης Γαῦλον κτῶμαι καὶ ναυκληρῶ, κοὐκ ἂν μείναιμι παρʼ ὑμῖν.
Πισθέταιρος Τοὺς θησαυτρούς τʼ αὐτοῖς δείξουσʼ οὓς οἱ πρότεροι κατέθεντο
τῶν ἀργυρίων· οὗτοι γὰρ ἴσασι· λέγουσι δέ τοι τάδε πάντες·
«Οὐδεὶς οἶδεν τὸν θησαυρὸν τὸν ἐμὸν πλὴν εἴ τις ἄρʼ ὄρνις.»
Εὐελπίδης Πωλῶ γαῦλον, κτῶμαι σμινύην, καὶ τὰς ὑδρίας ἀνορύττω.
Χορός Πῶς δʼ ὑγίειαν δώσουσʼ αὐτοῖς, οὖσαν παρὰ τοῖσι θεοῖσιν;
Πισθέταιρος Ἢν εὖ πράττωσʼ, οὐχ ὑγιεία μεγάλη τοῦτʼ ἐστί; Εὐελπίδης Σάφʼ ἴσθι,
ὡς ἄνθρωπός γε κακῶς πράττων ἀτεχνῶς οὐδεὶς ὑγιαίνει.
Χορός Πῶς δʼ εἰς γῆράς ποτʼ ἀφίξονται; καὶ γὰρ τοῦτʼ ἔστʼ ἐν Ὀλύμπῳ.
Ἢ παιδάριʼ ὄντʼ ἀποθνῄσκειν δεῖ; Πισθέταιρος Μὰ Δίʼ ἀλλὰ τριακόσιʼ αὐτοῖς
ἔτι προσθήσουσʼ ὄρνιθες ἔτη. Χορός Παρὰ τοῦ; Πισθέταιρος Παρὰ τοῦ; παρʼ ἑαυτῶν.
Οὐκ οἶσθʼ ὅτι πέντʼ ἀνδρῶν γενεὰς ζώει λακέρυζα κορώνη;
Εὐελπίδης Αἰβοῖ, πολλῷ κρείττους οὗτοι τοῦ Διὸς ἡμῖν βασιλεύειν.
Πισθέταιρος Οὐ γὰρ πολλῷ;
Πρῶτον μέν γʼ οὐχὶ νεὼς ἡμᾶς
οἰκοδομεῖν δεῖ λιθίνους αὐτοῖς,
οὐδὲ θυρῶσαι χρυσαῖσι θύραις,
ἀλλʼ ὑπὸ θάμνοις καὶ πρινιδίοις
οἰκήσουσιν. Τοῖς δʼ αὖ σεμνοῖς
τῶν ὀρνίθων δένδρον ἐλάας
ὁ νεὼς ἔσται. Κοὐκ εἰς Δελφοὺς
οὐδʼ εἰς Ἄμμωνʼ ἐλθόντες ἐκεῖ
θύσομεν, ἀλλʼ ἐν ταῖσιν κομάροις
καὶ τοῖς κοτίνοις στάντες, ἔχοντες
κριθάς, πυροὺς εὐξόμεθʼ αὐτοῖς
ἀνατείνοντες τὼ χεῖρʼ ἀγαθῶν
διδόναι τὸ μέρος· καὶ ταῦθʼ ἡμῖν
παραχρῆμʼ ἔσται
πυροὺς ὀλίγους προβαλοῦσιν.
Χορός Ὦ φίλτατʼ ἐμοὶ πολὺ πρεσβυτῶν ἐξ ἐχθίστου μεταπίπτων,
οὐκ ἔστιν ὅπως ἂν ἐγώ ποθʼ ἑκὼν τῆς σῆς γνώμης ἔτʼ ἀφείμην.
Ἐπαυχήσας δὲ τοῖς σοῖς λόγοις
ἐπηπείλησα καὶ κατώμοσα,
ἢν σὺ παρʼ ἐμὲ θέμενος ὁμόφρο-
νας λόγους δίκαιος ἄδολος
ὅσιος ἐπὶ θεοὺς ἴῃς,
ἐμοὶ φρονῶν ξυνῳδά, μὴ
πολὺν χρόνον θεοὺς ἔτι
σκῆπτρα τἀμὰ τρίψειν.
Ἀλλʼ ὅσα μὲν δεῖ ῥώμῃ πράττειν, ἐπὶ ταῦτα τεταξόμεθʼ ἡμεῖς·
ὅσα δὲ γνώμῃ δεῖ βουλεύειν, ἐπὶ σοὶ τάδε πάντʼ ἀνάκειται.
Ἔποψ Καὶ μὴν μὰ τὸν Δίʼ οὐχὶ νυστάζειν ἔτι
ὥρα ʼστὶν ἡμῖν οὐδὲ μελλονικιᾶν,
ἀλλʼ ὡς τάχιστα δεῖ τι δρᾶν. Πρῶτον δέ τοι
εἰσέλθετʼ εἰς νεοττιάν τε τὴν ἐμὴν
καὶ τἀμὰ κάρφη καὶ τὰ παρόντα φρύγανα, καὶ τοὔνομʼ ἡμῖν φράσατον. Πισθέταιρος Ἀλλὰ ῥᾴδιον.
Ἐμοὶ μὲν ὄνομα Πισθέταιρος, τῳδεδὶ
Εὐελπίδης Κριῶθεν. Ἔποψ Ἀλλὰ χαίρετον
ἄμφω. Πισθέταιρος Δεχόμεθα. Ἔποψ Δεῦρο τοίνυν εἴσιτον.
Πισθέταιρος Ἴωμεν· εἰσηγοῦ σὺ λαβὼν ἡμᾶς. Ἔποψ Ἴθι.
Πισθέταιρος Ἀτάρ, τὸ δεῖνα, δεῦρʼ ἐπανάκρουσαι πάλιν.
Φέρʼ ἴδω, φράσον νῷν, πῶς ἐγώ τε χοὐτοσὶ
ξυνεσόμεθʼ ὑμῖν πετομένοις οὐ πετομένω;
Ἔποψ Καλῶς. Πισθέταιρος Ὅρα νυν, ὡς ἐν Αἰσώπου λόγοις
ἐστὶν λεγόμενον δή τι, τὴν ἀλώπεχʼ, ὡς
φλαύρως ἐκοινώνησεν αἰετῷ ποτε.
Ἔποψ Μηδὲν φοβηθῇς· ἔστι γάρ τι ῥιζίον,
ὃ διατραγόντʼ ἔσεσθον ἐπτερωμένω.
Πισθέταιρος Οὕτω μὲν εἰσίωμεν. Ἄγε δή, Ξανθία
καὶ Μανόδωρε, λαμβάνετε τὰ στρώματα.
Χορός Οὗτος, σὲ καλῶ, σὲ λέγω. Ἔποψ Τί καλεῖς; Χορός Τούτους μὲν ἄγων μετὰ σαυτοῦ
ἀρίστισον εὖ· τὴν δʼ ἡδυμελῆ ξύμφωνον ἀηδόνα Μούσαις
κατάλειφʼ ἡμῖν δεῦρʼ ἐκβιβάσας, ἵνα παίσωμεν μετʼ ἐκείνης.
Πισθέταιρος Ὢ τοῦτο μέντοι νὴ Δίʼ αὐτοῖσιν πιθοῦ.
Ἐκβίβασον ἐκ τοῦ βουτόμου τοὐρνίθιον·
ἐκβίβασον αὐτοῦ, πρὸς θεῶν, αὐτήν, ἵνα
καὶ νὼ θεασώμεσθα τὴν ἀηδόνα.
Ἔποψ Ἀλλʼ εἰ δοκεῖ σφῷν, ταῦτα χρὴ δρᾶν. Ἡ Πρόκνη,
ἔκβαινε καὶ σαυτὴν ἐπιδείκνυ τοῖς ξένοις.
Πισθέταιρος Ὦ Ζεῦ πολυτίμηθʼ, ὡς καλὸν τοὐρνίθιον·
ὡς δʼ ἁπαλόν, ὡς δὲ λευκόν. Ἆρά γʼ οἶσθʼ ὅτι
ἐγὼ διαμηρίζοιμʼ ἂν αὐτὴν ἡδέως;
Εὐελπίδης Ὅσον δʼ ἔχει τὸν χρυσόν, ὥσπερ παρθένος.
Ἐγὼ μὲν αὐτὴν κἂν φιλῆσαί μοι δοκῶ.
Πισθέταιρος Ἀλλʼ, ὦ κακόδαιμον, ῥύγχος ὀβελίσκοιν ἔχει.
Εὐελπίδης Ἀλλʼ ὥσπερ ᾠὸν νὴ Δίʼ ἀπολέψαντα χρὴ
ἀπὸ τῆς κεφαλῆς τὸ λέμμα κᾆθʼ οὕτω φιλεῖν.
Ἔποψ Ἴωμεν. Πισθέταιρος Ἡγοῦ δὴ σὺ νῷν τύχἀγαθῇ.
Χορός Ὦ φίλη, ὦ ξουθή,
ὦ φίλτατον ὀρνέων,
πάντων ξύννομε τῶν ἐμῶν
ὕμνων, ξύντροφʼ ἀηδοῖ,
ἦλθες ἦλθες ὤφθης,
ἡδὺν φθόγγον ἐμοὶ φέρουσʼ.
Ἀλλʼ, ὦ καλλιβόαν κρέκουσʼ
αὐλὸν φθέγμασιν ἠρινοῖς,
ἄρχου τῶν ἀναπαίστων.
Ἄγε δὴ φύσιν ἄνδρες ἀμαυρόβιοι, φύλλων γενεᾷ προσόμοιοι,
ὀλιγοδρανέες, πλάσματα πηλοῦ, σκιοειδέα φῦλʼ ἀμενηνά,
ἀπτῆνες ἐφημέριοι, ταλαοὶ βροτοί, ἀνέρες εἰκελόνειροι,
προσέχετε τὸν νοῦν τοῖς ἀθανάτοις ἡμῖν, τοῖς αἰὲν ἐοῦσιν,
τοῖς αἰθερίοις, τοῖσιν ἀγήρῳς, τοῖς ἄφθιτα μηδομένοισιν,
ἵνʼ ἀκούσαντες πάντα παρʼ ἡμῶν ὀρθῶς περὶ τῶν μετεώρων,
φύσιν οἰωνῶν γένεσίν τε θεῶν ποταμῶν τʼ Ἐρέβους τε Χάους τε
εἰδότες ὀρθῶς, Προδίκῳ παρʼ ἐμοῦ κλάειν εἴπητε τὸ λοιπόν.
Χάος ἦν καὶ Νὺξ Ἔρεβός τε μέλαν πρῶτον καὶ Τάρταρος εὐρύς·
γῆ δʼ οὐδʼ ἀὴρ οὐδʼ οὐρανὸς ἦν· Ἐρέβους δʼ ἐν ἀπείροσι κόλποις
τίκτει πρώτιστον ὑπηνέμιον Νὺξ ἡ μελανόπτερος ᾠόν,
ἐξ οὗ περιτελλομέναις ὥραις ἔβλαστεν Ἔρως ὁ ποθεινός,
στίλβων νῶτον πτερύγοιν χρυσαῖν, εἰκὼς ἀνεμώκεσι δίναις.
Οὗτος δὲ Χάει πτερόεντι μιγεὶς νύχιος κατὰ Τάρταρον εὐρὺν
ἐνεόττευσεν γένος ἡμέτερον, καὶ πρῶτον ἀνήγαγεν εἰς φῶς.
Πρότερον δʼ οὐκ ἦν γένος ἀθανάτων, πρὶν Ἔρως ξυνέμειξεν ἅπαντα·
ξυμμειγνυμένων δʼ ἑτέρων ἑτέροις γένετʼ οὐρανὸς ὠκεανός τε
καὶ γῆ πάντων τε θεῶν μακάρων γένος ἄφθιτον. Ὧδε μέν ἐσμεν
πολὺ πρεσβύτατοι πάντων μακάρων ἡμεῖς. Ὡς δʼ ἐσμὲν Ἔρωτος
πολλοῖς δῆλον· πετόμεσθά τε γὰρ καὶ τοῖσιν ἐρῶσι σύνεσμεν·
πολλοὺς δὲ καλοὺς ἀπομωμοκότας παῖδας πρὸς τέρμασιν ὥρας
διὰ τὴν ἰσχὺν τὴν ἡμετέραν διεμήρισαν ἄνδρες ἐρασταί,
ὁ μὲν ὄρτυγα δούς, ὁ δὲ πορφυρίωνʼ, ὁ δὲ χῆνʼ, ὁ δὲ Περσικὸν ὄρνιν.
Πάντα δὲ θνητοῖς ἐστιν ἀφʼ ἡμῶν τῶν ὀρνίθων τὰ μέγιστα.
Πρῶτα μὲν ὥρας φαίνομεν ἡμεῖς ἦρος, χειμῶνος, ὀπώρας·
σπείρειν μέν, ὅταν γέρανος κρώζουσʼ εἰς τὴν Λιβύην μεταχωρῇ·
καὶ πηδάλιον τότε ναυκλήρῳ φράζει κρεμάσαντι καθεύδειν,
εἶτα δʼ Ὀρέστῃ χλαῖναν ὑφαίνειν, ἵνα μὴ ῥιγῶν ἀποδύῃ.
Ἰκτῖνος δʼ αὖ μετὰ ταῦτα φανεὶς ἑτέραν ὥραν ἀποφαίνει,
ἡνίκα πεκτεῖν ὥρα προβάτων πόκον ἠρινόν· εἶτα χελιδών,
ὅτε χρὴ χλαῖναν πωλεῖν ἤδη καὶ ληδάριόν τι πρίασθαι.
Ἐσμὲν δʼ ὑμῖν Ἄμμων, Δελφοί, Δωδώνη, Φοῖβος Ἀπόλλων.
Ἐλθόντες γὰρ πρῶτον ἐπʼ ὄρνις οὕτω πρὸς ἅπαντα τρέπεσθε,
πρός τʼ ἐμπορίαν, καὶ πρὸς βιότου κτῆσιν, καὶ πρὸς γάμον ἀνδρός.
Ὄρνιν τε νομίζετε πάνθʼ ὅσαπερ περὶ μαντείας διακρίνει·
φήμη γʼ ὑμῖν ὄρνις ἐστί, πταρμόν τʼ ὄρνιθα καλεῖτε,
ξύμβολον ὄρνιν, φωνὴν ὄρνιν, θεράποντʼ ὄρνιν, ὄνον ὄρνιν.
Ἆρʼ οὐ φανερῶς ἡμεῖς ὑμῖν ἐσμὲν μαντεῖος Ἀπόλλων;
Ἢν οὖν ἡμᾶς νομίσητε θεούς,
ἕξετε χρῆσθαι μάντεσι Μούσαις
αὔραις, ὥραις, χειμῶνι, θέρει,
μετρίῳ πνίγει· κοὐκ ἀποδράντες
καθεδούμεθʼ ἄνω σεμνυνόμενοι
παρὰ ταῖς νεφέλαις ὥσπερ χὠ Ζεύς·
ἀλλὰ παρόντες δώσομεν ὑμῖν
αὐτοῖς, παισίν, παίδων παισίν,
πλουθυγίειαν, βίον, εἰρήνην,
νεότητα, γέλωτα, χορούς, θαλίας
γάλα τʼ ὀρνίθων. Ὥστε παρέσται
κοπιᾶν ὑμῖν ὑπὸ τῶν ἀγαθῶν·
οὕτω πλουτήσετε πάντες.
Μοῦσα λοχμαία,
τιοτιοτιοτιοτιοτιγξ,
ποικίλη, μεθʼ ἧς ἐγὼ
νάπαισί τε καὶ κορυφαῖς ἐν ὀρείαις,
τιοτιοτιοτιγξ,
ἑζόμενος μελίας ἔπι φυλλοκόμου,
τιοτιοτιοτιγξ,
διʼ ἐμῆς γένυος ξουθῆς μελέων
Πανὶ νόμους ἱεροὺς ἀναφαίνω
σεμνά τε Μητρὶ χορεύματʼ ὀρείᾳ,
τοτοτοτοτοτοτοτοτοτιγξ,
ἔνθεν ὡσπερεὶ μέλιττα
Φρύνιχος ἀμβροσίων μελέων ἀπε-
βόσκετο καρπὸν ἀεὶ φέ- ρων γλυκεῖαν ᾠδάν,
τιοτιοτιοτιγξ.
Εἰ μετʼ ὀρνίθων τις ὑμῶν, ὦ θεαταί, βούλεται
διαπλέκειν ζῶν ἡδέως τὸ λοιπόν, ὡς ἡμᾶς ἴτω.
Ὅσα γὰρ ἐνθάδʼ ἐστὶν αἰσχρὰ τῷ νόμῳ κρατούμενα,
ταῦτα πάντʼ ἐστὶν παρʼ ἡμῖν τοῖσιν ὄρνισιν καλά.
Εἰ γὰρ ἐνθάδʼ ἐστὶν αἰσχρὸν τὸν πατέρα τύπτειν νόμῳ,
τοῦτʼ ἐκεῖ καλὸν παρʼ ἡμῖν ἐστιν, ἤν τις τῷ πατρὶ
προσδραμὼν εἴπῃ πατάξας· «Αἶρε πλῆκτρον, εἰ μάχει.»
Εἰ δὲ τυγχάνει τις ὑμῶν δραπέτης ἐστιγμένος,
ἀτταγᾶς οὗτος παρʼ ἡμῖν ποικίλος κεκλήσεται.
Εἰ δὲ τυγχάνει τις ὢν Φρὺξ μηδὲν ἧττον Σπινθάρου,
φρυγίλος ὄρνις οὗτος ἔσται, τοῦ Φιλήμονος γένους.
Εἰ δὲ δοῦλός ἐστι καὶ Κὰρ ὥσπερ Ἐξηκεστίδης,
φυσάτω πάππους παρʼ ἡμῖν, καὶ φανοῦνται φράτερες.
Εἰ δʼ ὁ Πεισίου προδοῦναι τοῖς ἀτίμοις τὰς πύλας
βούλεται, πέρδιξ γενέσθω, τοῦ πατρὸς νεόττιον·
ὡς παρʼ ἡμῖν οὐδὲν αἰσχρόν ἐστιν ἐκπερδικίσαι.
Τοιάδε κύκνοι,
τιοτιοτιοτιοτιοτιγξ,
συμμιγῆ βοὴν ὁμοῦ
πτεροῖσι κρέκοντες ἴακχον Ἀπόλλω,
τιοτιοτιοτιγξ,
ὄχθῳ ἐφεζόμενοι παρʼ Ἕβρον ποταμόν,
τιοτιοτιοτιγξ,
διὰ δʼ αἰθέριον νέφος ἦλθε βοά·
πτῆξε δὲ φῦλά τε ποικίλα θηρῶν,
κύματά τʼ ἔσβεσε νήνεμος αἴθρη,
τοτοτοτοτοτοτοτοτοτιγξ·
πᾶς δʼ ἐπεκτύπησʼ Ὄλυμπος·
εἷλε δὲ θάμβος ἄνακτας· Ὀλυμπιά-
δες δὲ μέλος Χάριτες Μοῦ-
σαί τʼ ἐπωλόλυξαν,
τιοτιοτιοτιγξ.
Οὐδέν ἐστʼ ἄμεινον οὐδʼ ἥδιον ἢ φῦσαι πτερά.
Αὐτίχʼ ὑμῶν τῶν θεατῶν εἴ τις ἦν ὑπόπτερος,
εἶτα πεινῶν τοῖς χοροῖσι τῶν τραγῳδῶν ἤχθετο,
ἐκπτόμενος ἂν οὗτος ἠρίστησεν ἐλθὼν οἴκαδε,
κᾆτʼ ἂν ἐμπλησθεὶς ἐφʼ ἡμᾶς αὖθις αὖ κατέπτετο.
Εἴ τε Πατροκλείδης τις ὑμῶν τυγχάνει χεζητιῶν,
οὐκ ἂν ἐξίδισεν εἰς θοἰμάτιον, ἀλλʼ ἀνέπτετο,
κἀποπαρδὼν κἀναπνεύσας αὖθις αὖ κατέπτετο.
Εἴ τε μοιχεύων τις ὑμῶν ἐστιν ὅστις τυγχάνει,
κᾆθʼ ὁρᾷ τὸν ἄνδρα τῆς γυναικὸς ἐν βουλευτικῷ,
οὗτος ἂν πάλιν παρʼ ὑμῶν πτερυγίσας ἀνέπτετο,
εἶτα βινήσας ἐκεῖθεν αὖθις αὖ κατέπτετο.
Ἆρʼ ὑπόπτερον γενέσθαι παντός ἐστιν ἄξιον;
Ὡς Διειτρέφης γε πυτιναῖα μόνον ἔχων πτερὰ
ᾑρέθη φύλαρχος, εἶθʼ ἵππαρχος, εἶτʼ ἐξ οὐδενὸς
μεγάλα πράττει κἀστὶ νυνὶ ξουθὸς ἱππαλεκτρυών.
Πισθέταιρος Ταυτὶ τοιαυτί. Εὐελπίδης Μὰ Δίʼ ἐγὼ μὲν πρᾶγμά πω
γελοιότερον οὐκ εἶδον οὐδεπώποτε.
Πισθέταιρος Ἐπὶ τῷ γελᾷς; Εὐελπίδης Ἐπὶ τοῖσι σοῖς ὠκυπτέροις.
Οἶσθʼ ᾧ μάλιστʼ ἔοικας ἐπτερωμένος;
Πισθέταιρος Εἰς εὐτέλειαν χηνὶ σύ γε γεγραμμένῳ.
Εὐελπίδης Σὺ δὲ κοψίχῳ γε σκάφιον ἀποτετιλμένῳ.
Πισθέταιρος Ταυτὶ μὲν ᾐκάσμεσθα κατὰ τὸν Αἰσχύλον
«Τάδʼ οὐχ ὑπʼ ἄλλων, ἀλλὰ τοῖς αὑτῶν πτεροῖς.»
Χορός Ἄγε δὴ τί χρὴ δρᾶν; Πισθέταιρος Πρῶτον ὄνομα τῇ πόλει
θέσθαι τι μέγα καὶ κλεινόν, εἶτα τοῖς θεοῖς
θῦσαι μετὰ τοῦτο. Εὐελπίδης Ταῦτα κἀμοὶ συνδοκεῖ.
Χορός Φέρʼ ἴδω, τί δʼ ἡμῖν τοὔνομʼ ἔσται τῇ πόλει;
Πισθέταιρος Βούλεσθε τὸ μέγα τοῦτο τοὐκ Λακεδαίμονος
Σπάρτην ὄνομα καλῶμεν αὐτήν; Εὐελπίδης Ἡράκλεις·
σπάρτην γὰρ ἂν θείμην ἐγὼ τἠμῇ πόλει;
Οὐδʼ ἂν χαμεύνῃ πάνυ γε κειρίαν γʼ ἔχων.
Πισθέταιρος Τί δῆτʼ ὄνομʼ αὐτῇ θησόμεσθʼ; Εὐελπίδης Ἐντευθενὶ
ἐκ τῶν νεφελῶν καὶ τῶν μετεώρων χωρίων
χαῦνόν τι πάνυ. Πισθέταιρος Βούλει Νεφελοκοκκυγίαν;
Χορός Ἰοῦ ἰοῦ· καλόν γʼ ἀτεχνῶς σὺ καὶ μέγʼ ηὗρες τοὔνομα.
Εὐελπίδης Ἆρʼ ἐστὶν αὑτηγὶ Νεφελοκοκκυγία,
ἵνα καὶ τὰ Θεογένους τὰ πολλὰ χρήματα
τά τʼ Αἰσχίνου ʼσθʼ ἅπαντα; Πισθέταιρος Καὶ λῷστον μὲν οὖν
τὸ Φλέγρας πεδίον, ἵνʼ οἱ θεοὶ τοὺς γηγενεῖς
ἀλαζονευόμενοι καθυπερηκόντισαν.
Χορός Λιπαρὸν τὸ χρῆμα τῆς πόλεως. Τίς δαὶ θεὸς
πολιοῦχος ἔσται; Τῷ ξανοῦμεν τὸν πέπλον;
Εὐελπίδης Τί δʼ οὐκ Ἀθηναίαν ἐῶμεν πολιάδα;
Πισθέταιρος Καὶ πῶς ἂν ἔτι γένοιτʼ ἂν εὔτακτος πόλις,
ὅπου θεὸς γυνὴ γεγονυῖα πανοπλίαν
ἕστηκʼ ἔχουσα, Κλεισθένης δὲ κερκίδα;
Χορός Τίς δαὶ καθέξει τῆς πόλεως τὸ Πελαργικόν;
Πισθέταιρος Ὄρνις. Χορός Ἀφʼ ἡμῶν; Τοῦ γένους; Πισθέταιρος Τοῦ Περσικοῦ,
ὅσπερ λέγεται δεινότατος εἶναι πανταχοῦ,
Ἄρεως νεοττός— Εὐελπίδης Ὦ νεοττὲ δέσποτα.
Πισθέταιρος ὡς ὁ θεὸς ἐπιτήδειος οἰκεῖν ἐπὶ πετρῶν.
Ἄγε νυν σὺ μὲν βάδιζε πρὸς τὸν ἀέρα
καὶ τοῖσι τειχίζουσι παραδιακόνει,
χάλικας παραφόρει, πηλὸν ἀποδὺς ὄργασον,
λεκάνην ἀνένεγκε, κατάπεσʼ ἀπὸ τῆς κλίμακος,
φυλακὰς κατάστησαι, τὸ πῦρ ἔγκρυπτʼ ἀεί,
κωδωνοφορῶν περίτρεχε καὶ κάθευδʼ ἐκεῖ.
Κήρυκα δὲ πέμψον τὸν μὲν εἰς θεοὺς ἄνω,
ἕτερον δʼ ἄνωθεν αὖ παρʼ ἀνθρώπους κάτω,
κἀκεῖθεν αὖθις παρʼ ἐμέ. Εὐελπίδης Σὺ δέ γʼ αὐτοῦ μένων
οἴμωζε παρʼ ἔμʼ. Πισθέταιρος Ἴθʼ, ὦγάθʼ, οἷ πέμπω σʼ ἐγώ.
Οὐδὲν γὰρ ἄνευ σοῦ τῶνδʼ ἃ λέγω πεπράξεται.
Ἐγὼ δʼ ἵνα θύσω τοῖσι καινοῖσιν θεοῖς,
τὸν ἱερέα πέμψοντα τὴν πομπὴν καλῶ.
Παῖ παῖ, τὸ κανοῦν αἴρεσθε καὶ τὴν χέρνιβα.
Χορός Ὁμορροθῶ, συνθέλω,
συμπαραινέσας ἔχω
προσόδια μεγάλα σεμνὰ προσιέναι θεοῖ-
σιν, ἅμα δὲ προσέτι χάριτος ἕνε-
κα προβάτιόν τι θύειν.
Ἴτω ἴτω ἴτω δὲ Πυθιὰς βοά,
συναυλείτω δὲ Χαῖρις ᾠδᾷ.
Πισθέταιρος Παῦσαι σὺ φυσῶν. Ἡράκλεις, τουτὶ τί ἦν;
Τουτὶ μὰ Δίʼ ἐγὼ πολλὰ δὴ καὶ δείνʼ ἰδὼν
οὔπω κόρακʼ εἶδον ἐμπεφορβειωμένον.
Ἱερεῦ, σὸν ἔργον, θῦε τοῖς καινοῖς θεοῖς.
Ἱερεύς Δράσω τάδʼ. Ἀλλὰ ποῦ ʼστιν ὁ τὸ κανοῦν ἔχων;
Εὔχεσθε τῇ Ἑστίᾳ τῇ ὀρνιθείῳ καὶ τῷ ἰκτίνῳ τῷ
ἑστιούχῳ καὶ ὄρνισιν Ὀλυμπίοις καὶ Ὀλυμπίῃσι
πᾶσι καὶ πάσῃσιν—
Πισθέταιρος Ὦ Σουνιέρακε, χαῖρʼ, ἄναξ Πελαργικέ.
Ἱερεύς καὶ κύκνῳ Πυθίῳ καὶ Δηλίῳ καὶ Λητοῖ Ὀρτυγομή-
τρᾳ καὶ Ἀρτέμιδι Ἀκαλανθίδι—
Πισθέταιρος Οὐκέτι Κολαινίς, ἀλλʼ Ἀκαλανθὶς Ἄρτεμις.
Ἱερεύς καὶ φρυγίλῳ Σαβαζίῳ καὶ στρούθῳ μεγάλῃ Μητρὶ
θεῶν καὶ ἀνθρώπων—
Πισθέταιρος Δέσποινα Κυβέλη, στροῦθε, μῆτερ Κλεοκρίτου.
Ἱερεύς διδόναι Νεφελοκοκκυγιεῦσιν ὑγίειαν καὶ σωτηρίαν
αὐτοῖσι καὶ Χίοισι—
Πισθέταιρος Χίοισιν ἥσθην πανταχοῦ προσκειμένοις.
Ἱερεύς καὶ ἥρωσιν ὄρνισι καὶ ἡρώων παισί, πορφυρίωνι καὶ
πελεκᾶντι καὶ πελεκίνῳ καὶ φλέξιδι καὶ τέτρακι καὶ
ταὧνι καὶ ἐλεᾷ καὶ βασκᾷ καὶ ἐλασᾷ καὶ ἐρῳδιῷ καὶ
καταρράκτῃ καὶ μελαγκορύφῳ καὶ αἰγιθάλῳ—
Πισθέταιρος Παῦʼ· ἐς κόρακας· παῦσαι καλῶν. Ἰοὺ ἰού·
ἐπὶ ποῖον, ὦ κακόδαιμον, ἱερεῖον καλεῖς
ἁλιαιέτους καὶ γῦπας; Οὐχ ὁρᾷς ὅτι
ἰκτῖνος εἷς ἂν τοῦτό γʼ οἴχοιθʼ ἁρπάσας;
Ἄπελθʼ ἀφʼ ἡμῶν καὶ σὺ καὶ τὰ στέμματα·
ἐγὼ γὰρ αὐτὸς τουτογὶ θύσω μόνος.
Χορός Εἶτʼ αὖθις αὖ τἄρα σοι
δεῖ με δεύτερον μέλος
χέρνιβι θεοσεβὲς ὅσιον ἐπιβοᾶν, καλεῖν
δὲ μάκαρας, ἕνα τινὰ μόνον, εἴ-
περ ἱκανὸν ἕξετʼ ὄψον.
Τὰ γὰρ παρόντα θύματʼ οὐδὲν ἄλλο πλὴν
γένειόν τʼ ἐστὶ καὶ κέρατα.
Πισθέταιρος Θύοντες εὐξώμεσθα τοῖς πτερίνοις θεοῖς.
Ποιητής Νεφελοκοκκυγίαν τὰν εὐδαίμονα
κλῇσον, ὦ Μοῦσα, τεαῖς ἐν ὕμνων ἀοιδαῖς.
Πισθέταιρος Τουτὶ τὸ πρᾶγμα ποδαπόν; Εἰπέ μοι, τίς εἶ;
Ποιητής Ἐγώ; μελιγλώσσων ἐπέων ἱεὶς ἀοιδὰν
Μουσάων θεράπων ὀτρηρός,
κατὰ τὸν Ὅμηρον.
Πισθέταιρος Ἔπειτα δῆτα δοῦλος ὢν κόμην ἔχεις;
Ποιητής Οὔκ, ἀλλὰ πάντες ἐσμὲν οἱ διδάσκαλοι
Μουσάων θεράποντες ὀτρηροί,
κατὰ τὸν Ὅμηρον.
Πισθέταιρος Οὐκ ἐτὸς ὀτρηρὸν καὶ τὸ ληδάριον ἔχεις.
Ἀτάρ, ὦ ποητά, κατὰ τί δεῦρʼ ἀνεφθάρης;
Ποιητής Μέλη πεπόηκʼ εἰς τὰς Νεφελοκοκκυγίας
τὰς ὑμετέρας κύκλιά τε πολλὰ καὶ καλὰ
καὶ παρθένεια καὶ κατὰ τὰ Σιμωνίδου.
Πισθέταιρος Ταυτὶ σὺ πότʼ ἐπόησας; Ἀπὸ πόσου χρόνου;
Ποιητής Πάλαι, πάλαι δὴ τήνδʼ ἐγὼ κλῄζω πόλιν.
Πισθέταιρος Οὐκ ἄρτι θύω τὴν δεκάτην ταύτης ἐγώ,
καὶ τοὔνομʼ ὥσπερ παιδίῳ νυνδὴ ʼθέμην;
Ποιητής Ἀλλά τις ὠκεῖα Μουσάων φάτις
οἷάπερ ἵππων ἀμαρυγά.
Σὺ δὲ πάτερ, κτίστορ Αἴτνας,
ζαθέων ἱερῶν ὁμώνυμε,
δὸς ἐμὶν ὅ τι περ
τεᾷ κεφαλᾷ θέλεις
πρόφρων δόμεν ἐμὶν τεῶν.
Πισθέταιρος Τουτὶ παρέξει τὸ κακὸν ἡμῖν πράγματα,
εἰ μή τι τούτῳ δόντες ἀποφευξούμεθα.
Οὗτος, σὺ μέντοι σπολάδα καὶ χιτῶνʼ ἔχεις,
ἀπόδυθι καὶ δὸς τῷ ποητῇ τῷ σοφῷ.
Ἔχε τὴν σπολάδα· πάντως δέ μοι ῥιγῶν δοκεῖς.
Ποιητής Τόδε μὲν οὐκ ἀέκουσα φίλα
Μοῦσα δῶρον δέχεται·
τὺ δὲ τεᾷ φρενὶ μάθε Πινδάρειον ἔπος—
Πισθέταιρος Ἅνθρωπος ἡμῶν οὐκ ἀπαλλαχθήσεται.
Ποιητής Νομάδεσσι γὰρ ἐν Σκύθαις ἀλᾶται στρατῶν
ὃς ὑφαντοδόνητον ἔσθος οὐ πέπαται.
Ἀκλεὴς δʼ ἔβα σπολὰς ἄνευ χιτῶνος.
Ξύνες ὅ τοι λέγω.
Πισθέταιρος Ξυνίημʼ ὅτι βούλει τὸν χιτωνίσκον λαβεῖν.
Ἀπόδυθι· δεῖ γὰρ τὸν ποητὴν ὠφελεῖν.
Ἄπελθε τουτονὶ λαβών. Ποιητής Ἀπέρχομαι,
κἀς τὴν πόλιν ἀπελθὼν ποήσω τοιαδί·
«Κλῇσον, ὦ χρυσόθρονε, τὰν τρομεράν, κρυεράν·
νιφόβολα πεδία πολύπορά τʼ ἤλυθον. Ἀλαλαί.»
Πισθέταιρος Νὴ τὸν Δίʼ ἀλλʼ ἤδη πέφευγας ταυταγὶ
τὰ κρυερὰ τονδὶ τὸν χιτωνίσκον λαβών.
Τουτὶ μὰ Δίʼ ἐγὼ τὸ κακὸν οὐδέποτʼ ἤλπισα,
οὕτω ταχέως τοῦτον πεπύσθαι τὴν πόλιν.
Αὖθις σὺ περιχώρει λαβὼν τὴν χέρνιβα.
Εὐφημία ʼστω. Χρησμολόγος Μὴ κατάρξῃ τοῦ τράγου.
Πισθέταιρος Σὺ δʼ εἶ τίς; Χρησμολόγος Ὅστις; χρησμολόγος. Πισθέταιρος Οἴμωζέ νυν.
Χρησμολόγος Ὦ δαιμόνιε, τὰ θεῖα μὴ φαύλως φέρε·
ὡς ἔστι Βάκιδος χρησμὸς ἄντικρυς λέγων
εἰς τὰς Νεφελοκοκκυγίας. Πισθέταιρος Κἄπειτα πῶς
ταῦτʼ οὐκ ἐχρησμολόγεις σὺ πρὶν ἐμὲ τὴν πόλιν
τήνδʼ οἰκίσαι; Χρησμολόγος Τὸ θεῖον ἐνεπόδιζέ με.
Πισθέταιρος Ἀλλʼ οὐδὲν οἷον εἰσακοῦσαι τῶν ἐπῶν.
Χρησμολόγος Ἀλλʼ ὅταν οἰκήσωσι λύκοι πολιαί τε κορῶναι
ἐν ταὐτῷ τὸ μεταξὺ Κορίνθου καὶ Σικυῶνος, —
Πισθέταιρος Τί οὖν προσήκει δῆτʼ ἐμοὶ Κορινθίων;
Χρησμολόγος Ἠινίξαθʼ ὁ Βάκις τοῦτο πρὸς τὸν ἀέρα.
πρῶτον Πανδώρᾳ θῦσαι λευκότριχα κριόν·
ὃς δέ κʼ ἐμῶν ἐπέων ἔλθῃ πρώτιστα προφήτης,
τῷ δόμεν ἱμάτιον καθαρὸν καὶ καινὰ πέδιλα—
Πισθέταιρος Ἔνεστι καὶ τὰ πέδιλα; Χρησμολόγος Λαβὲ τὸ βιβλίον.
καὶ φιάλην δοῦναι καὶ σπλάγχνων χεῖρʼ ἐνιπλῆσαι, —
Πισθέταιρος Καὶ σπλάγχνα διδόνʼ ἔνεστι; Χρησμολόγος Λαβὲ τὸ βιβλίον.
κἢν μέν, θέσπιε κοῦρε, ποῇς ταῦθʼ ὡς ἐπιτέλλω,
αἰετὸς ἐν νεφέλῃσι γενήσεαι· αἰ δέ κε μὴ δῷς,
οὐκ ἔσεʼ οὐ τρυγών, οὐ λάιος, οὐ δρυκολάπτης.
Πισθέταιρος Καὶ ταῦτʼ ἔνεστʼ ἐνταῦθα; Χρησμολόγος Λαβὲ τὸ βιβλίον.
Πισθέταιρος Οὐδὲν ἄρʼ ὅμοιός ἐσθʼ ὁ χρησμὸς τουτῳί,
ὃν ἐγὼ παρὰ τἀπόλλωνος ἐξεγραψάμην·
Αὐτὰρ ἐπὴν ἄκλητος ἰὼν ἄνθρωπος ἀλαζὼν
λυπῇ θύοντας καὶ σπλαγχνεύειν ἐπιθυμῇ,
δὴ τότε χρὴ τύπτειν αὐτὸν πλευρῶν τὸ μεταξὺ—
Χρησμολόγος Οὐδὲν λέγειν οἶμαί σε. Πισθέταιρος Λαβὲ τὸ βιβλίον.
καὶ φείδου μηδὲν μηδʼ αἰετοῦ ἐν νεφέλῃσιν,
μήτʼ ἢν Λάμπων ᾖ μήτʼ ἢν ὁ μέγας Διοπείθης.
Χρησμολόγος Καὶ ταῦτʼ ἔνεστʼ ἐνταῦθα; Πισθέταιρος Λαβὲ τὸ βιβλίον.
Οὐκ εἶ θύραζʼ; Ἐς κόρακας. Χρησμολόγος Οἴμοι δείλαιος.
Πισθέταιρος Οὔκουν ἑτέρωσε χρησμολογήσεις ἐκτρέχων;
Μέτων Ἥκω παρʼ ὑμᾶς— Πισθέταιρος Ἕτερον αὖ τουτὶ κακόν.
Τί δαὶ σὺ δράσων; Τίς ἰδέα βουλεύματος;
Τίς ἡπίνοια—τίς ὁ κόθορνος—τῆς ὁδοῦ;
Μέτων Γεωμετρῆσαι βούλομαι τὸν ἀέρα
ὑμῖν διελεῖν τε κατὰ γύας. Πισθέταιρος Πρὸς τῶν θεῶν,
σὺ δʼ εἶ τίς ἀνδρῶν; Μέτων Ὅστις εἴμʼ ἐγώ; Μέτων,
ὃν οἶδεν Ἑλλὰς χὠ Κολωνός. Πισθέταιρος Εἰπέ μοι,
ταυτὶ δέ σοι τί ἐστι; Μέτων Κανόνες ἀέρος.
Αὐτίκα γὰρ ἀήρ ἐστι τὴν ἰδέαν ὅλος
κατὰ πνιγέα μάλιστα. Προσθεὶς οὖν ἐγὼ
τὸν κανόνʼ ἄνωθεν τουτονὶ τὸν καμπύλον,
ἐνθεὶς διαβήτην—μανθάνεις; Πισθέταιρος Οὐ μανθάνω.
Μέτων Ὀρθῷ μετρήσω κανόνι προστιθείς, ἵνα
ὁ κύκλος γένηταί σοι τετράγωνος κἀν μέσῳ
ἀγορά, φέρουσαι δʼ ὦσιν εἰς αὐτὴν ὁδοὶ
ὀρθαὶ πρὸς αὐτὸ τὸ μέσον, ὥσπερ δʼ ἀστέρος
αὐτοῦ κυκλοτεροῦς ὄντος ὀρθαὶ πανταχῇ
ἀκτῖνες ἀπολάμπωσιν. Πισθέταιρος Ἅνθρωπος Θαλῆς.
Μέτων— Μέτων Τί ἐστιν; Πισθέταιρος Ἴσθʼ ὁτιὴ φιλῶ σʼ ἐγώ,
κἀμοὶ πιθόμενος ὑπαποκίνει τῆς ὁδοῦ.
Μέτων Τί δʼ ἐστὶ δεινόν; Πισθέταιρος Ὥσπερ ἐν Λακεδαίμονι
ξενηλατοῦνται καὶ κεκίνηνταί τινες.
Πληγαὶ συχναὶ κατʼ ἄστυ. Μέτων Μῶν στασιάζετε;
Πισθέταιρος Μὰ τὸν Δίʼ οὐ δῆτʼ. Μέτων Ἀλλὰ πῶς; Πισθέταιρος Ὁμοθυμαδὸν
σποδεῖν ἅπαντας τοὺς ἀλαζόνας δοκεῖ.
Μέτων Ὑπάγοιμι τἄρʼ ἄν. Πισθέταιρος Νὴ Δίʼ, ὡς οὐκ οἶδʼ ἂν εἰ
φθαίης ἄν· ἐπίκεινται γὰρ ἐγγὺς αὑταιί.
Μέτων Οἴμοι κακοδαίμων. Πισθέταιρος Οὐκ ἔλεγον ἐγὼ πάλαι;
Οὐκ ἀναμετρήσει σαυτὸν ἀπιὼν ἀλλαχῇ;
Ἐπίσκοπος Ποῦ πρόξενοι; Πισθέταιρος Τίς ὁ Σαρδανάπαλλος οὑτοσί;
Ἔποψ Ἐπίσκοπος ἥκω δεῦρο τῷ κυάμῳ λαχὼν
εἰς τὰς Νεφελοκοκκυγίας. Πισθέταιρος Ἐπίσκοπος;
Ἔπεμψε δὲ τίς σε δεῦρο; Ἔποψ Φαῦλον βιβλίον
Τελέου τι. Πισθέταιρος Βούλει δῆτα τὸν μισθὸν λαβὼν
μὴ πράγματʼ ἔχειν ἀλλʼ ἀπιέναι; Ἔποψ Νὴ τοὺς θεούς.
Ἐκκλησιάσαι γοῦν ἐδεόμην οἴκοι μένων·
ἔστιν γὰρ ἃ διʼ ἐμοῦ πέπρακται Φαρνάκῃ.
Πισθέταιρος Ἄπιθι λαβών· ἔστιν δʼ ὁ μισθὸς οὑτοσί.
Ἔποψ Τουτὶ τί ἦν; Πισθέταιρος Ἐκκλησία περὶ Φαρνάκου.
Ἔποψ Μαρτύρομαι τυπτόμενος ὢν ἐπίσκοπος.
Πισθέταιρος Οὐκ ἀποσοβήσεις; Οὐκ ἀποίσεις τὼ κάδω;
Οὐ δεινά; Καὶ πέμπουσιν ἤδη ʼπισκόπους
εἰς τὴν πόλιν, πρὶν καὶ τεθύσθαι τοῖς θεοῖς;
Ψηφισματοπώλης «Ἐὰν δʼ ὁ Νεφελοκοκκυγιεὺς τὸν Ἀθηναῖον ἀδικῇ—»
Πισθέταιρος Τουτὶ τί ἐστιν αὖ κακόν, τὸ βιβλίον;
Ψηφισματοπώλης Ψηφισματοπώλης εἰμὶ καὶ νόμους νέους
ἥκω παρʼ ὑμᾶς δεῦρο πωλήσων. Πισθέταιρος Τὸ τί;
Ψηφισματοπώλης «Χρῆσθαι Νεφελοκοκκυγιᾶς τοῖς αὐτοῖς μέτροισι
καὶ σταθμοῖσι καὶ ψηφίσμασι καθάπερ Ὀλοφύξιοι.»
Πισθέταιρος Σὺ δέ γʼ οἷσπερ Ὡτοτύξιοι χρήσει τάχα.
Ψηφισματοπώλης Οὗτος, τί πάσχεις; Πισθέταιρος Οὐκ ἀποίσεις τοὺς νόμους;
Πικροὺς ἐγώ σοι τήμερον δείξω νόμους.
Ἔποψ Καλοῦμαι Πισθέταιρον ὕβρεως εἰς τὸν Μουνιχιῶνα μῆνα.
Πισθέταιρος Ἄληθες, οὗτος; Ἔτι γὰρ ἐνταῦθʼ ἦσθα σύ;
Ψηφισματοπώλης «Ἐὰν δέ τις ἐξελαύνῃ τοὺς ἄρχοντας καὶ μὴ δέχη- ται κατὰ τὴν στήλην—»
Πισθέταιρος Οἴμοι κακοδαίμων, καὶ σὺ γὰρ ἐνταῦθʼ ἦσθʼ ἔτι;
Ἔποψ Ἀπολῶ σε καὶ γράψω σε μυρίας δραχμάς—
Πισθέταιρος Ἐγὼ δὲ σοῦ γε τὼ κάδω διασκεδῶ.
Ψηφισματοπώλης Μέμνησʼ ὅτε τῆς στήλης κατετίλας ἑσπέρας;
Πισθέταιρος Αἰβοῖ· λαβέτω τις αὐτόν. Οὗτος, οὐ μενεῖς;
Ἀπίωμεν ἡμεῖς ὡς τάχιστʼ ἐντευθενὶ
θύσοντες εἴσω τοῖς θεοῖσι τὸν τράγον.
Χορός Ἤδη ʼμοὶ τῷ παντόπτᾳ
καὶ παντάρχᾳ θνητοὶ πάντες
θύσουσʼ εὐκταίαις εὐχαῖς.
Πᾶσαν μὲν γὰρ γᾶν ὀπτεύω,
σῴζω δʼ εὐθαλεῖς καρποὺς
κτείνων παμφύλων γένναν
θηρῶν, ἃ πάντʼ ἐν γαίᾳ
ἐκ κάλυκος αὐξανόμενον γένυσι παμφάγοις
δένδρεσί τʼ ἐφημένα καρπὸν ἀποβόσκεται.
Κτείνω δʼ οἳ κήπους εὐώδεις
φθείρουσιν λύμαις ἐχθίσταις·
ἑρπετά τε καὶ δάκετα πάνθʼ ὅσαπερ
ἔστιν, ὑπʼ ἐμᾶς πτέρυγος ἐν φοναῖς ὄλλυται.
Τῇδε μέντοι θἠμέρᾳ μάλιστʼ ἐπαναγορεύεται·
«Ἢν ἀποκτείνῃ τις ὑμῶν Διαγόραν τὸν Μήλιον,
λαμβάνειν τάλαντον, ἤν τε τῶν τυράννων τίς τινα
τῶν τεθνηκότων ἀποκτείνῃ, τάλαντον λαμβάνειν.»
Βουλόμεσθʼ οὖν νῦν ἀνειπεῖν ταῦτα χἠμεῖς ἐνθάδε·
«Ἢν ἀποκτείνῃ τις ὑμῶν Φιλοκράτη τὸν Στρούθιον,
λήψεται τάλαντον, ἢν δὲ ζῶντʼ ἀπαγάγῃ, τέτταρα,
ὅτι συνείρων τοὺς σπίνους πωλεῖ καθʼ ἑπτὰ τοὐβολοῦ,
εἶτα φυσῶν τὰς κίχλας δείκνυσι καὶ λυμαίνεται,
τοῖς τε κοψίχοισιν εἰς τὰς ῥῖνας ἐγχεῖ τὰ πτερά,
τὰς περιστεράς θʼ ὁμοίως ξυλλαβὼν εἵρξας ἔχει,
κἀπαναγκάζει παλεύειν δεδεμένας ἐν δικτύῳ.»
Ταῦτα βουλόμεσθʼ ἀνειπεῖν· κεἴ τις ὄρνιθας τρέφει
εἱργμένους ὑμῶν ἐν αὐλῇ, φράζομεν μεθιέναι.
Ἢν δὲ μὴ πείθησθε, συλληφθέντες ὑπὸ τῶν ὀρνέων
αὖθις ὑμεῖς αὖ παρʼ ἡμῖν δεδεμένοι παλεύσετε.
Εὔδαιμον φῦλον πτηνῶν
οἰωνῶν, οἳ χειμῶνος μὲν
χλαίνας οὐκ ἀμπισχνοῦνται·
οὐδʼ αὖ θερμὴ πνίγους ἡμᾶς
ἀκτὶς τηλαυγὴς θάλπει·
ἀλλʼ ἀνθηρῶν λειμώνων
φύλλων τʼ ἐν κόλποις ναίω,
ἡνίκʼ ἂν ὁ θεσπέσιος ὀξὺ μέλος ἀχέτας
θάλπεσι μεσημβρινοῖς ἡλιομανὴς βοᾷ.
Χειμάζω δʼ ἐν κοίλοις ἄντροις
νύμφαις οὐρείαις ξυμπαίζων·
ἠρινά τε βοσκόμεθα παρθένια
λευκότροφα μύρτα Χαρίτων τε κηπεύματα.
Τοῖς κριταῖς εἰπεῖν τι βουλόμεσθα τῆς νίκης πέρι,
ὅσʼ ἀγάθʼ, ἢν κρίνωσιν ἡμᾶς, πᾶσιν αὐτοῖς δώσομεν,
ὥστε κρείττω δῶρα πολλῷ τῶν Ἀλεξάνδρου λαβεῖν.
Πρῶτα μὲν γάρ, οὗ μάλιστα πᾶς κριτὴς ἐφίεται,
γλαῦκες ὑμᾶς οὔποτʼ ἐπιλείψουσι Λαυρειωτικαί·
ἀλλʼ ἐνοικήσουσιν ἔνδον, ἔν τε τοῖς βαλλαντίοις
ἐννεοττεύσουσι κἀκλέψουσι μικρὰ κέρματα.
Εἶτα πρὸς τούτοισιν ὥσπερ ἐν ἱεροῖς οἰκήσετε·
τὰς γὰρ ὑμῶν οἰκίας ἐρέψομεν πρὸς αἰετόν·
κἂν λαχόντες ἀρχίδιον εἶθʼ ἁρπάσαι βούλησθέ τι,
ὀξὺν ἱερακίσκον εἰς τὰς χεῖρας ὑμῖν δώσομεν.
Ἢν δέ που δειπνῆτε, πρηγορεῶνας ὑμῖν πέμψομεν.
Ἢν δὲ μὴ κρίνητε, χαλκεύεσθε μηνίσκους φορεῖν
ὥσπερ ἁνδριάντες· ὡς ὑμῶν ὃς ἂν μὴ μῆνʼ ἔχῃ,
ὅταν ἔχητε χλανίδα λευκήν, τότε μάλισθʼ οὕτω δίκην
δώσεθʼ ἡμῖν, πᾶσι τοῖς ὄρνισι κατατιλώμενοι.
Πισθέταιρος Τὰ μὲν ἱέρʼ ἡμῖν ἐστιν, ὦρνιθες, καλά.
Ἀλλʼ ὡς ἀπὸ τοῦ τείχους πάρεστιν ἄγγελος
οὐδείς, ὅτου πευσόμεθα τἀκεῖ πράγματα.
Ἀλλʼ οὑτοσὶ τρέχει τις Ἀλφειὸν πνέων.
Ἄγγελος Αʹ Ποῦ ποῦ ʼστι, ποῦ ποῦ ποῦ ʼστι, ποῦ ποῦ ποῦ ʼστι, ποῦ,
ποῦ Πισθέταιρός ἐστιν ἅρχων; Πισθέταιρος Οὑτοσί.
Ἄγγελος Αʹ Ἐξῳκοδόμηταί σοι τὸ τεῖχος. Πισθέταιρος Εὖ λέγεις.
Ἄγγελος Αʹ Κάλλιστον ἔργον καὶ μεγαλοπρεπέστατον·
ὥστʼ ἂν ἐπάνω μὲν Προξενίδης ὁ Κομπασεὺς
καὶ Θεογένης ἐναντίω δύʼ ἅρματε,
ἵππων ὑπόντων μέγεθος ὅσον ὁ δούριος,
ὑπὸ τοῦ πλάτους ἂν παρελασαίτην. Πισθέταιρος Ἡράκλεις.
Ἄγγελος Αʹ Τὸ δὲ μῆκός ἐστι, καὶ γὰρ ἐμέτρησʼ αὔτʼ ἐγώ,
ἑκατοντορόγυιον. Πισθέταιρος Ὦ Πόσειδον, τοῦ μάκρους.
Τίνες ᾠκοδόμησαν αὐτὸ τηλικουτονί;
Ἄγγελος Αʹ Ὄρνιθες, οὐδεὶς ἄλλος, οὐκ Αἰγύπτιος
πλινθοφόρος, οὐ λιθουργός, οὐ τέκτων παρῆν,
ἀλλʼ αὐτόχειρες, ὥστε θαυμάζειν ἐμέ.
Ἐκ μέν γε Λιβύης ἧκον ὡς τρισμύριαι
γέρανοι θεμελίους καταπεπωκυῖαι λίθους·
τούτους δʼ ἐτύκιζον αἱ κρέκες τοῖς ῥύγχεσιν.
Ἕτεροι δʼ ἐπλινθούργουν πελαργοὶ μύριοι·
ὕδωρ δʼ ἐφόρουν κάτωθεν εἰς τὸν ἀέρα
οἱ χαραδριοὶ καὶ τἄλλα ποτάμιʼ ὄρνεα.
Πισθέταιρος Ἐπηλοφόρουν δʼ αὐτοῖσι τίνες; Ἄγγελος Αʹ Ἐρῳδιοὶ
λεκάναισι. Πισθέταιρος Τὸν δὲ πηλὸν ἐνεβάλλοντο πῶς;
Ἄγγελος Αʹ Τοῦτʼ, ὦγάθʼ, ἐξηύρητο καὶ σοφώτατα·
οἱ χῆνες ὑποτύπτοντες ὥσπερ ταῖς ἄμαις
εἰς τὰς λεκάνας ἐνέβαλλον αὐτὸν τοῖν ποδοῖν.
Πισθέταιρος Τί δῆτα πόδες ἂν οὐκ ἂν ἐργασαίατο;
Ἄγγελος Αʹ Καὶ νὴ Δίʼ αἱ νῆτταί γε περιεζωσμέναι
ἐπλινθοφόρουν· ἄνω δὲ τὸν ὑπαγωγέα
ἐπέτοντʼ ἔχουσαι κατόπιν ὥσπερ παιδία,
τὸν πηλὸν ἐν τοῖς στόμασιν αἱ χελιδόνες.
Πισθέταιρος Τί δῆτα μισθωτοὺς ἂν ἔτι μισθοῖτό τις;
Φέρʼ ἴδω, τί δαί; Τὰ ξύλινα τοῦ τείχους τίνες
ἀπηργάσαντʼ; Ἄγγελος Αʹ Ὄρνιθες ἦσαν τέκτονες
σοφώτατοι πελεκᾶντες, οἳ τοῖς ῥύγχεσιν
ἀπεπελέκησαν τὰς πύλας· ἦν δʼ ὁ κτύπος
αὐτῶν πελεκώντων ὥσπερ ἐν ναυπηγίῳ.
Καὶ νῦν ἅπαντʼ ἐκεῖνα πεπύλωται πύλαις
καὶ βεβαλάνωται καὶ φυλάττεται κύκλῳ,
ἐφοδεύεται, κωδωνοφορεῖται, πανταχῇ
φυλακαὶ καθεστήκασι καὶ φρυκτωρίαι
ἐν τοῖσι πύργοις. Ἀλλʼ ἐγὼ μὲν ἀποτρέχων
ἀπονίψομαι· σὺ δʼ αὐτὸς ἤδη τἄλλα δρᾶ.
Χορός Οὗτος, τί ποιεῖς; Ἆρα θαυμάζεις ὅτι
οὕτω τὸ τεῖχος ἐκτετείχισται ταχύ;
Πισθέταιρος Νὴ τοὺς θεοὺς ἔγωγε· καὶ γὰρ ἄξιον·
ἴσα γὰρ ἀληθῶς φαίνεταί μοι ψεύδεσιν.
Ἀλλʼ ὅδε φύλαξ γὰρ τῶν ἐκεῖθεν ἄγγελος
εἰσθεῖ πρὸς ἡμᾶς δεῦρο πυρρίχην βλέπων.
Ἄγγελος Βʹ Ἰοὺ ἰού, ἰοὺ ἰού, ἰοὺ ἰού.
Πισθέταιρος Τί τὸ πρᾶγμα τουτί; Ἄγγελος Βʹ Δεινότατα πεπόνθαμεν.
Τῶν γὰρ θεῶν τις ἄρτι τῶν παρὰ τοῦ Διὸς
διὰ τῶν πυλῶν εἰσέπτετʼ εἰς τὸν ἀέρα,
λαθὼν κολοιοὺς φύλακας ἡμεροσκόπους.
Πισθέταιρος Ὦ δεινὸν ἔργον καὶ σχέτλιον εἰργασμένος.
Τίς τῶν θεῶν; Ἄγγελος Βʹ Οὐκ ἴσμεν· ὅτι δʼ εἶχε πτερά,
τοῦτʼ ἴσμεν. Πισθέταιρος Οὔκουν δῆτα περιπόλους ἐχρῆν
πέμψαι κατʼ αὐτὸν εὐθύς; Ἄγγελος Βʹ Ἀλλʼ ἐπέμψαμεν
τρισμυρίους ἱέρακας ἱπποτοξότας·
χωρεῖ δὲ πᾶς τις ὄνυχας ἠγκυλωμένος,
κερχνῄς, τριόρχης, γύψ, κύμινδις, αἰετός·
ῥύμῃ τε καὶ πτεροῖσι καὶ ῥοιζήμασιν
αἰθὴρ δονεῖται τοῦ θεοῦ ζητουμένου·
κἄστʼ οὐ μακρὰν ἄπωθεν, ἀλλʼ ἐνταῦθά που
ἤδη ʼστίν. Πισθέταιρος Οὐκοῦν σφενδόνας δεῖ λαμβάνειν
καὶ τόξα. Χώρει δεῦρο πᾶς ὑπηρέτης·
τόξευε, παῖε· σφενδόνην τίς μοι δότω.
Χορός Πόλεμος αἴρεται, πόλεμος οὐ φατὸς
πρὸς ἐμὲ καὶ θεούς. Ἀλλὰ φύλαττε πᾶς
ἀέρα περινέφελον, ὃν Ἔρεβος ἐτέκετο,
μή σε λάθῃ θεῶν τις ταύτῃ περῶν.
Ἄθρει δὲ πᾶς κύκλῳ περισκοπούμενος·
ὡς ἐγγὺς ἤδη δαίμονος πεδαρσίου
δίνης πτερωτὸς φθόγγος ἐξακούεται.
Πισθέταιρος Αὕτη σύ, ποῖ ποῖ ποῖ πέτει; Μένʼ ἥσυχος,
ἔχʼ ἀτρέμας αὐτοῦ· στῆθʼ· ἐπίσχες τοῦ δρόμου.
Τίς εἶ; Ποδαπή; Λέγειν ἐχρῆν ὁπόθεν πέτει.
Ἶρις Παρὰ τῶν θεῶν ἔγωγε τῶν Ὀλυμπίων.
Πισθέταιρος Ὄνομα δέ σοι τί ἐστι; Πλοῖον ἢ κυνῆ;
Ἶρις Ἶρις ταχεῖα. Πισθέταιρος Πάραλος ἢ Σαλαμινία;
Ἶρις Τί δὲ τοῦτο; Πισθέταιρος Ταυτηνί τις οὐ ξυλλήψεται
ἀναπτόμενος τρίορχος; Ἶρις Ἐμὲ ξυλλήψεται;
Τί ποτʼ ἐστὶ τουτὶ τὸ κακόν; Πισθέταιρος Οἰμώξει μακρά.
Ἶρις Ἄτοπόν γε τουτὶ πρᾶγμα. Πισθέταιρος Κατὰ ποίας πύλας
εἰσῆλθες εἰς τὸ τεῖχος, ὦ μιαρωτάτη;
Ἶρις Οὐκ οἶδα μὰ Δίʼ ἔγωγε, κατὰ ποίας πύλας.
Πισθέταιρος Ἤκουσας αὐτῆς οἷον εἰρωνεύεται;
Πρὸς τοὺς κολοιάρχους προσῆλθες; Οὐ λέγεις;
Σφραγῖδʼ ἔχεις παρὰ τῶν πελαργῶν; Ἶρις Τί τὸ κακόν;
Πισθέταιρος Οὐκ ἔλαβες; Ἶρις Ὑγιαίνεις μέν; Πισθέταιρος Οὐδὲ σύμβολον
ἐπέβαλεν ὀρνίθαρχος οὐδείς σοι παρών;
Ἶρις Μὰ Δίʼ οὐκ ἔμοιγʼ ἐπέβαλεν οὐδείς, ὦ μέλε.
Πισθέταιρος Κἄπειτα δῆθʼ οὕτω σιωπῇ διαπέτει
διὰ τῆς πόλεως τῆς ἀλλοτρίας καὶ τοῦ χάους;
Ἶρις Ποίᾳ γὰρ ἄλλῃ χρὴ πέτεσθαι τοὺς θεούς;
Πισθέταιρος Οὐκ οἶδα μὰ Δίʼ ἔγωγε· τῇδε μὲν γὰρ οὔ.
Ἀδικεῖς δὲ καὶ νῦν. Ἆρά γʼ οἶσθα τοῦθʼ ὅτι
δικαιότατʼ ἂν ληφθεῖσα πασῶν Ἰρίδων
ἀπέθανες, εἰ τῆς ἀξίας ἐτύγχανες;
Ἶρις Ἀλλʼ ἀθάνατός εἰμʼ. Πισθέταιρος Ἀλλʼ ὅμως ἂν ἀπέθανες.
Δεινότατα γάρ τοι πεισόμεσθʼ, ἐμοὶ δοκεῖ,
εἰ τῶν μὲν ἄλλων ἄρχομεν, ὑμεῖς δʼ οἱ θεοὶ
ἀκολαστανεῖτε, κοὐδέπω γνώσεσθʼ ὅτι
ἀκροατέον ὑμῖν ἐν μέρει τῶν κρειττόνων.
Φράσον δέ τοί μοι τὼ πτέρυγε ποῖ ναυστολεῖς;
Ἶρις Ἐγώ; Πρὸς ἀνθρώπους πέτομαι παρὰ τοῦ πατρὸς
φράσουσα θύειν τοῖς Ὀλυμπίοις θεοῖς
μηλοσφαγεῖν τε βουθύτοις ἐπʼ ἐσχάραις
κνισᾶν τʼ ἀγυιάς. Πισθέταιρος Τί σὺ λέγεις; Ποίοις θεοῖς;
Ἶρις Ποίοισιν; Ἡμῖν, τοῖς ἐν οὐρανῷ θεοῖς.
Πισθέταιρος Θεοὶ γὰρ ὑμεῖς; Ἶρις Τίς γάρ ἐστʼ ἄλλος θεός;
Πισθέταιρος Ὄρνιθες ἀνθρώποισι νῦν εἰσιν θεοί,
οἷς θυτέον αὐτοῖς, ἀλλὰ μὰ Δίʼ οὐ τῷ Διί.
Ἶρις Ὦ μῶρε, μῶρε, μὴ θεῶν κίνει φρένας
δεινάς, ὅπως μή σου γένος πανώλεθρον
Διὸς μακέλλῃ πᾶν ἀναστρέψῃ Δίκη,
λιγνὺς δὲ σῶμα καὶ δόμων περιπτυχὰς
καταιθαλώσῃ σου Λικυμνίαις βολαῖς.
Πισθέταιρος Ἄκουσον, αὕτη· παῦε τῶν παφλασμάτων·
ἔχʼ ἀτρέμα. Φέρʼ ἴδω, πότερα Λυδὸν ἢ Φρύγα
ταυτὶ λέγουσα μορμολύττεσθαι δοκεῖς;
Ἆρʼ οἶσθʼ ὅτι Ζεὺς εἴ με λυπήσει πέρα,
μέλαθρα μὲν αὐτοῦ καὶ δόμους Ἀμφίονος
καταιθαλώσω πυρφόροισιν αἰετοῖς,
πέμψω δὲ πορφυρίωνας εἰς τὸν οὐρανὸν
ὄρνις ἐπʼ αὐτὸν παρδαλᾶς ἐνημμένους
πλεῖν ἑξακοσίους τὸν ἀριθμόν; Καὶ δή ποτε
εἷς Πορφυρίων αὐτῷ παρέσχε πράγματα.
Σὺ δʼ εἴ με λυπήσεις τι, τῆς διακόνου
πρώτης ἀνατείνας τὼ σκέλει διαμηριῶ
τὴν Ἶριν αὐτήν, ὥστε θαυμάζειν ὅπως
οὕτω γέρων ὢν στύομαι τριέμβολον.
Ἶρις Διαρραγείης, ὦ μέλʼ, αὐτοῖς ῥήμασιν.
Πισθέταιρος Οὐκ ἀποσοβήσεις; Οὐ ταχέως; Εὐράξ, πατάξ.
Ἶρις Ἦ μήν σε παύσει τῆς ὕβρεως οὑμὸς πατήρ.
Πισθέταιρος Οἴμοι τάλας. Οὔκουν ἑτέρωσε πετομένη
καταιθαλώσεις τῶν νεωτέρων τινά;
Χορός Ἀποκεκλῄκαμεν διογενεῖς θεοὺς
μηκέτι τὴν ἐμὴν διαπερᾶν πόλιν,
μηδέ τινʼ ἱερόθυτον ἀνὰ δάπεδον ἕνʼ ἔτι
τῇδε βροτῶν θεοῖσι πέμπειν καπνόν.
Πισθέταιρος Δεινόν γε τὸν κήρυκα τὸν παρὰ τοὺς βροτοὺς
οἰχόμενον, εἰ μηδέποτε νοστήσει πάλιν.
Κῆρυξ Ὦ Πισθέταιρʼ, ὦ μακάριʼ, ὦ σοφώτατε,
ὦ κλεινότατʼ, ὦ σοφώτατʼ, ὦ γλαφυρώτατε,
ὦ τρισμακάριʼ, ὦ—κατακέλευσον. Πισθέταιρος Τί σὺ λέγεις;
Κῆρυξ Στεφάνῳ σε χρυσῷ τῷδε σοφίας οὕνεκα
στεφανοῦσι καὶ τιμῶσιν οἱ πάντες λεῴ.
Πισθέταιρος Δέχομαι. Τί δʼ οὕτως οἱ λεῲ τιμῶσί με;
Κῆρυξ Ὦ κλεινοτάτην αἰθέριον οἰκίσας πόλιν,
οὐκ οἶσθʼ ὅσην τιμὴν παρʼ ἀνθρώποις φέρει,
ὅσους τʼ ἐραστὰς τῆσδε τῆς χώρας ἔχεις.
Πρὶν μὲν γὰρ οἰκίσαι σε τήνδε τὴν πόλιν,
ἐλακωνομάνουν ἅπαντες ἄνθρωποι τότε,
ἐκόμων, ἐπείνων, ἐρρύπων, ἐσωκράτων,
σκυτάλιʼ ἐφόρουν· νῦν δʼ ὑποστρέψαντες αὖ
ὀρνιθομανοῦσι, πάντα δʼ ὑπὸ τῆς ἡδονῆς
ποιοῦσιν ἅπερ ὄρνιθες ἐκμιμούμενοι.
Πρῶτον μὲν εὐθὺς πάντες ἐξ εὐνῆς ἅμα
ἐπέτονθʼ ἕωθεν ὥσπερ ἡμεῖς ἐπὶ νομόν·
κἀκεῖθεν ἂν κατῇρον εἰς τὰ βιβλία·
εἶτʼ ἂν ἐνέμοντʼ ἐνταῦθα τὰ ψηφίσματα.
Ὠρνιθομάνουν δʼ οὕτω περιφανῶς ὥστε καὶ
πολλοῖσιν ὀρνίθων ὀνόματʼ ἦν κείμενα.
Πέρδιξ μὲν εἷς κάπηλος ὠνομάζετο
χωλός, Μενίππῳ δʼ ἦν Χελιδὼν τοὔνομα,
Ὀπουντίῳ δʼ ὀφθαλμὸν οὐκ ἔχων Κόραξ,
Κορυδὸς Φιλοκλέει, Χηναλώπηξ Θεογένει,
Ἶβις Λυκούργῳ, Χαιρεφῶντι Νυκτερίς,
Συρακοσίῳ δὲ Κίττα· Μειδίας δέ τοι
Ὄρτυξ ἐκαλεῖτο· καὶ γὰρ ᾔκειν ὄρτυγι
ὑπὸ στυφοκόπου τὴν κεφαλὴν πεπληγμένῳ.
Ἦιδον δʼ ὑπὸ φιλορνιθίας πάντες μέλη,
ὅπου χελιδὼν ἦν τις ἐμπεποημένη
ἢ πηνέλοψ ἢ χήν τις ἢ περιστερὰ
ἢ πτέρυγες, ἢ πτεροῦ τι καὶ σμικρὸν προσῆν.
Τοιαῦτα μὲν τἀκεῖθεν. Ἓν δέ σοι λέγω·
Ἥξουσʼ ἐκεῖθεν δεῦρο πλεῖν ἢ μυρίοι
πτερῶν δεόμενοι καὶ τρόπων γαμψωνύχων.
Ὥστε πτερῶν σοι τοῖς ἐποίκοις δεῖ ποθέν.
Πισθέταιρος Οὐ τἄρα μὰ Δίʼ ἡμῖν ἔτʼ ἔργον ἑστάναι.
Ἀλλʼ ὡς τάχιστα σὺ μὲν ἰὼν τὰς ἀρρίχους
καὶ τοὺς κοφίνους ἅπαντας ἐμπίμπλη πτερῶν·
Μανῆς δὲ φερέτω μοι θύραζε τὰ πτερά·
ἐγὼ δʼ ἐκείνων τοὺς προσιόντας δέξομαι.
Χορός Τάχα δὴ πολυάνορα τάνδε πόλιν
καλεῖ τις ἀνθρώπων·
τύχη μόνον προσείη.
Κατέχουσι δʼ ἔρωτες ἐμᾶς πόλεως.
Πισθέταιρος Θᾶττον φέρειν κελεύω.
Χορός Τί γὰρ οὐκ ἔνι ταύτῃ
καλὸν ἀνδρὶ μετοικεῖν;
Σοφία, Πόθος, ἀμβρόσιαι Χάριτες
τό τε τῆς ἀγανόφρονος Ἡσυχίας
εὐήμερον πρόσωπον.
Πισθέταιρος Ὡς βλακικῶς διακονεῖς. Οὐ θᾶττον ἐγκονήσεις;
Χορός Φερέτω κάλαθον ταχύ τις πτερῶν.
Σὺ δʼ αὖθις ἐξόρμα
τύπτων γε τοῦτον ὡδί.
Πάνυ γὰρ βραδύς ἐστί τις ὥσπερ ὄνος.
Πισθέταιρος Μανῆς γάρ ἐστι δειλός.
Χορός Σὺ δὲ τὰ πτερὰ πρῶτον
διάθες τάδε κόσμῳ·
τά τε μουσίχʼ ὁμοῦ τά τε μαντικὰ καὶ
τὰ θαλάττιʼ. Ἔπειτα δʼ ὅπως φρονίμως
πρὸς ἄνδρʼ ὁρῶν πτερώσεις.
Πισθέταιρος Οὔ τοι μὰ τὰς κερχνῇδας ἔτι σου σχήσομαι,
οὕτως ὁρῶν σε δειλὸν ὄντα καὶ βραδύν.
Πατραλοίας Γενοίμαν αἰετὸς ὑψιπέτας,
ὡς ἂν ποταθείην ὑπὲρ ἀτρυγέτου
γλαυκᾶς ἐπʼ οἶδμα λίμνας.
Πισθέταιρος Ἔοικεν οὐ ψευδαγγελήσειν ἅγγελος·
ᾄδων γὰρ ὅδε τις αἰετοὺς προσέρχεται.
Πατραλοίας Αἰβοῖ.
Οὐκ ἔστιν οὐδὲν τοῦ πέτεσθαι γλυκύτερον.
Ὀρνιθομανῶ γὰρ καὶ πέτομαι καὶ βούλομαι
οἰκεῖν μεθʼ ὑμῶν κἀπιθυμῶ τῶν νόμων.
Πισθέταιρος Ποίων νόμων; Πολλοὶ γὰρ ὀρνίθων νόμοι.
Πατραλοίας Πάντων· μάλιστα δʼ ὅτι καλὸν νομίζεται
τὸν πατέρα τοῖς ὄρνισιν ἄγχειν καὶ δάκνειν.
Πισθέταιρος Καὶ νὴ Δίʼ ἀνδρεῖόν γε πάνυ νομίζομεν,
ὃς ἂν πεπλήγῃ τὸν πατέρα νεοττὸς ὤν.
Πατραλοίας Διὰ ταῦτα μέντοι δεῦρʼ ἀνοικισθεὶς ἐγὼ
ἄγχειν ἐπιθυμῶ τὸν πατέρα καὶ πάντʼ ἔχειν.
Πισθέταιρος Ἀλλʼ ἔστιν ἡμῖν τοῖσιν ὄρνισιν νόμος
παλαιὸς ἐν ταῖς τῶν πελαργῶν κύρβεσιν·
«Ἐπὴν ὁ πατὴρ ὁ πελαργὸς ἐκπετησίμους
πάντας ποήσῃ τοὺς πελαργιδέας τρέφων,
δεῖ τοὺς νεοττοὺς τὸν πατέρα πάλιν τρέφειν.»
Πατραλοίας Ἀπέλαυσα τἄρα νὴ Δίʼ ἐλθὼν ἐνθαδί,
εἴπερ γέ μοι καὶ τὸν πατέρα βοσκητέον.
Πισθέταιρος Οὐδέν γʼ· ἐπειδήπερ γὰρ ἦλθες, ὦ μέλε,
εὔνους, πτερώσω σʼ ὥσπερ ὄρνιν ὀρφανόν.
Σοὶ δʼ, ὦ νεανίσκʼ, οὐ κακῶς ὑποθήσομαι,
ἀλλʼ οἷάπερ αὐτὸς ἔμαθον ὅτε παῖς ἦν. Σὺ γὰρ
τὸν μὲν πατέρα μὴ τύπτε, ταυτηνδὶ λαβὼν
τὴν πτέρυγα καὶ τουτὶ τὸ πλῆκτρον θἀτέρᾳ,
νομίσας ἀλεκτρυόνος ἔχειν τονδὶ λόφον,
φρούρει, στρατεύου, μισθοφορῶν σαυτὸν τρέφε.
Τὸν πατέρʼ ἔα ζῆν. Ἀλλʼ ἐπειδὴ μάχιμος εἶ,
εἰς τἀπὶ Θρᾴκης ἀποπέτου κἀκεῖ μάχου.
Πατραλοίας Νὴ τὸν Διόνυσον εὖ γέ μοι δοκεῖς λέγειν,
καὶ πείσομαί σοι. Πισθέταιρος Νοῦν ἄρʼ ἕξεις νὴ Δία.
Κινησίας Ἀναπέτομαι δὴ πρὸς Ὄλυμπον πτερύγεσσι κούφαις·
πέτομαι δʼ ὁδὸν ἄλλοτʼ ἐπʼ ἄλλαν μελέων—
Πισθέταιρος Τουτὶ τὸ πρᾶγμα φορτίου δεῖται πτερῶν.
Κινησίας ἀφόβῳ φρενὶ σώματί τε νέαν ἐφέπων.
Πισθέταιρος Ἀσπαζόμεσθα φιλύρινον Κινησίαν.
Τί δεῦρο πόδα σὺ κυλλὸν ἀνὰ κύκλον κυκλεῖς;
Κινησίας Ὄρνις γενέσθαι βούλομαι λιγύφθογγος ἀηδών.
Πισθέταιρος Παῦσαι μελῳδῶν, ἀλλʼ ὅ τι λέγεις εἰπέ μοι.
Κινησίας Ὑπὸ σοῦ πτερωθεὶς βούλομαι μετάρσιος
ἀναπτόμενος ἐκ τῶν νεφελῶν καινὰς λαβεῖν
ἀεροδονήτους καὶ νιφοβόλους ἀναβολάς.
Πισθέταιρος Ἐκ τῶν νεφελῶν γὰρ ἄν τις ἀναβολὰς λάβοι;
Κινησίας Κρέμαται μὲν οὖν ἐντεῦθεν ἡμῶν ἡ τέχνη.
Τῶν διθυράμβων γὰρ τὰ λαμπρὰ γίγνεται
ἀέρια καὶ σκοτεινὰ καὶ κυαναυγέα
καὶ πτεροδόνητα· σὺ δὲ κλύων εἴσει τάχα.
Πισθέταιρος Οὐ δῆτʼ ἔγωγε. Κινησίας Νὴ τὸν Ἡρακλέα σύ γε.
Ἅπαντα γὰρ δίειμί σοι τὸν ἀέρα.
Εἴδωλα πετηνῶν αἰθεροδρόμων
οἰωνῶν ταναοδείρων—
Πισθέταιρος Ὠόπ. Κινησίας τὸν ἀλαδρόμον ἀλάμενος
ἅμʼ ἀνέμων πνοαῖσι βαίην—
Πισθέταιρος Νὴ τὸν Δίʼ ἦ ʼγώ σου καταπαύσω τὰς πνοὰς.
Κινησίας τοτὲ μὲν νοτίαν στείχων πρὸς ὁδόν,
τοτὲ δʼ αὖ βορέᾳ σῶμα πελάζων
ἀλίμενον αἰθέρος αὔλακα τέμνων.
Χαρίεντά γʼ, ὦ πρεσβῦτʼ, ἐσοφίσω καὶ σοφά.
Πισθέταιρος Οὐ γὰρ σὺ χαίρεις πτεροδόνητος γενόμενος;
Κινησίας Ταυτὶ πεπόηκας τὸν κυκλιοδιδάσκαλον,
ὃς ταῖσι φυλαῖς περιμάχητός εἰμʼ ἀεί;
Πισθέταιρος Βούλει διδάσκειν καὶ παρʼ ἡμῖν οὖν μένων
Λεωτροφίδῃ χορὸν πετομένων ὀρνέων
Κεκροπίδα φυλήν; Κινησίας Καταγελᾷς μου, δῆλος εἶ.
Ἀλλʼ οὖν ἔγωγʼ οὐ παύσομαι, τοῦτʼ ἴσθʼ ὅτι,
πρὶν ἂν πτερωθεὶς διαδράμω τὸν ἀέρα.
Συκοφάντης Ὄρνιθες τίνες οἵδʼ οὐδὲν ἔχοντες πτεροποίκιλοι,
τανυσίπτερε ποικίλα χελιδοῖ;
Πισθέταιρος Τουτὶ τὸ κακὸν οὐ φαῦλον ἐξεγρήγορεν.
Ὅδʼ αὖ μινυρίζων δεῦρό τις προσέρχεται.
Συκοφάντης Τανυσίπτερε ποικίλα μάλʼ αὖθις.
Πισθέταιρος Εἰς θοἰμάτιον τὸ σκόλιον ᾄδειν μοι δοκεῖ,
δεῖσθαι δʼ ἔοικεν οὐκ ὀλίγων χελιδόνων.
Συκοφάντης Τίς ὁ πτερῶν δεῦρʼ ἐστὶ τοὺς ἀφικνουμένους;
Πισθέταιρος Ὁδὶ πάρεστιν· ἀλλʼ ὅτου δεῖ χρὴ λέγειν.
Συκοφάντης Πτερῶν, πτερῶν δεῖ· μὴ πύθῃ τὸ δεύτερον.
Πισθέταιρος Μῶν εὐθὺ Πελλήνης πέτεσθαι διανοεῖ;
Συκοφάντης Μὰ Δίʼ, ἀλλὰ κλητήρ εἰμι νησιωτικὸς
καὶ συκοφάντης— Πισθέταιρος Ὦ μακάριε τῆς τέχνης.
Συκοφάντης καὶ πραγματοδίφης. Εἶτα δέομαι πτερὰ λαβὼν
κύκλῳ περισοβεῖν τὰς πόλεις καλούμενος.
Πισθέταιρος Ὑπὸ πτερύγων τι προσκαλεῖ σοφώτερον;
Συκοφάντης Μὰ Δίʼ, ἀλλʼ ἵνʼ οἱ λῃσταί τε μὴ λυπῶσί με,
μετὰ τῶν γεράνων τʼ ἐκεῖθεν ἀναχωρῶ πάλιν,
ἀνθʼ ἕρματος πολλὰς καταπεπωκὼς δίκας.
Πισθέταιρος Τουτὶ γὰρ ἐργάζει σὺ τοὔργον; Εἰπέ μοι,
νεανίας ὢν συκοφαντεῖς τοὺς ξένους;
Συκοφάντης Τί γὰρ πάθω; Σκάπτειν γὰρ οὐκ ἐπίσταμαι.
Πισθέταιρος Ἀλλʼ ἔστιν ἕτερα νὴ Δίʼ ἔργα σώφρονα,
ἀφʼ ὧν διαζῆν ἄνδρα χρῆν τοσουτονὶ
ἐκ τοῦ δικαίου μᾶλλον ἢ δικορραφεῖν.
Συκοφάντης Ὦ δαιμόνιε, μὴ νουθέτει μʼ, ἀλλὰ πτέρου.
Πισθέταιρος Νῦν τοι λέγων πτερῶ σε. Συκοφάντης Καὶ πῶς ἂν λόγοις
ἄνδρα πτερώσειας σύ; Πισθέταιρος Πάντες τοι λόγοις
ἀναπτεροῦνται. Συκοφάντης Πάντες; Πισθέταιρος Οὐκ ἀκήκοας,
ὅταν λέγωσιν οἱ πατέρες ἑκάστοτε
τὸ μειράκιον ἐν τοῖσι κουρείοις ταδί;
«Δεινῶς γέ μου τὸ μειράκιον Διειτρέφης
λέγων ἀνεπτέρωκεν ὥσθʼ ἱππηλατεῖν.»
Ὁ δέ τις τὸν αὑτοῦ φησιν ἐπὶ τραγῳδίᾳ
ἀνεπτερῶσθαι καὶ πεποτῆσθαι τὰς φρένας.
Συκοφάντης Λόγοισι τἄρα καὶ πτεροῦνται; Πισθέταιρος Φήμʼ ἐγώ.
Ὑπὸ γὰρ λόγων ὁ νοῦς τε μετεωρίζεται
ἐπαίρεταί τʼ ἄνθρωπος. Οὕτω καὶ σʼ ἐγὼ
ἀναπτερώσας βούλομαι χρηστοῖς λόγοις
τρέψαι πρὸς ἔργον νόμιμον. Συκοφάντης Ἀλλʼ οὐ βούλομαι.
Πισθέταιρος Τί δαὶ ποήσεις; Συκοφάντης Τὸ γένος οὐ καταισχυνῶ.
Παππῷος ὁ βίος συκοφαντεῖν ἐστί μοι.
Ἀλλὰ πτέρου με ταχέσι καὶ κούφοις πτεροῖς
ἱέρακος ἢ κερχνῇδος, ὡς ἂν τοὺς ξένους
καλεσάμενος κᾆτʼ ἐγκεκληκὼς ἐνθαδὶ
κατʼ αὖ πέτωμαι πάλιν ἐκεῖσε. Πισθέταιρος Μανθάνω.
Ὡδὶ λέγεις· ὅπως ἂν ὠφλήκῃ δίκην
ἐνθάδε πρὶν ἥκειν ὁ ξένος. Συκοφάντης Πάνυ μανθάνεις.
Πισθέταιρος Κἄπειθʼ ὁ μὲν πλεῖ δεῦρο, σὺ δʼ ἐκεῖσʼ αὖ πέτει
ἁρπασόμενος τὰ χρήματʼ αὐτοῦ. Συκοφάντης Πάντʼ ἔχεις.
Βέμβικος οὐδὲν διαφέρειν δεῖ. Πισθέταιρος Μανθάνω
βέμβικα. Καὶ μὴν ἔστι μοι νὴ τὸν Δία
κάλλιστα Κορκυραῖα τοιαυτὶ πτερά.
Συκοφάντης Οἴμοι τάλας, μάστιγʼ ἔχεις. Πισθέταιρος Πτερὼ μὲν οὖν,
οἷσί σε ποήσω τήμερον βεμβικιᾶν.
Συκοφάντης Οἴμοι τάλας. Πισθέταιρος Οὐ πτερυγιεῖς ἐντευθενί;
Οὐκ ἀπολιβάξεις, ὦ κάκιστʼ ἀπολούμενος;
Πικρὰν τάχʼ ὄψει στρεψοδικοπανουργίαν.
Ἀπίωμεν ἡμεῖς ξυλλαβόντες τὰ πτερά.
Χορός Πολλὰ δὴ καὶ καινὰ καὶ θαυ-
μάστʼ ἐπεπτόμεσθα καὶ
δεινὰ πράγματʼ εἴδομεν.
Ἔστι γὰρ δένδρον πεφυκὸς
ἔκτοπόν τι, Καρδίας ἀ-
πωτέρω, Κλεώνυμος,
χρήσιμον μὲν οὐδέν, ἄλ-
λως δὲ δειλὸν καὶ μέγα.
Τοῦτο τοῦ μὲν ἦρος ἀεὶ
βλαστάνει καὶ συκοφαντεῖ,
τοῦ δὲ χειμῶνος πάλιν τὰς
ἀσπίδας φυλλορροεῖ.
Ἔστι δʼ αὖ χώρα πρὸς αὐτῷ
τῷ σκότῳ πόρρω τις ἐν
τῇ λύχνων ἐρημίᾳ,
ἔνθα τοῖς ἥρωσιν ἄνθρω-
ποι ξυναριστῶσι καὶ ξύν-
εισι πλὴν τῆς ἑσπέρας.
Τηνικαῦτα δʼ οὐκέτʼ ἦν
ἀσφαλὲς ξυντυγχάνειν.
Εἰ γὰρ ἐντύχοι τις ἥρῳ
τῶν βροτῶν νύκτωρ Ὀρέστῃ,
γυμνὸς ἦν πληγεὶς ὑπʼ αὐτοῦ
πάντα τἀπὶ δεξιά.
Προμηθεύς Οἴμοι τάλας, ὁ Ζεὺς ὅπως μή μʼ ὄψεται.
Ποῦ Πισθέταιρός ἐστιν; Πισθέταιρος Ἔα, τουτὶ τί ἦν;
Τίς ὁ συγκαλυμμός; Προμηθεύς Τῶν θεῶν ὁρᾷς τινα
ἐμοῦ κατόπιν ἐνταῦθα; Πισθέταιρος Μὰ Δίʼ ἐγὼ μὲν οὔ.
Τίς δʼ εἶ σύ; Προμηθεύς Πηνίκʼ ἐστὶν ἄρα τῆς ἡμέρας;
Πισθέταιρος Ὁπηνίκα; σμικρόν τι μετὰ μεσημβρίαν.
Ἀλλὰ σὺ τίς εἶ; Προμηθεύς Βουλυτὸς ἢ περαιτέρω;
Πισθέταιρος Οἴμʼ ὡς βδελύττομαί σε. Προμηθεύς Τί γὰρ ὁ Ζεὺς ποεῖ;
Ἀπαιθριάζει τὰς νεφέλας ἢ ξυννέφει;
Πισθέταιρος Οἴμωζε μεγάλʼ. Προμηθεύς Οὕτω μὲν ἐκκεκαλύψομαι.
Πισθέταιρος Ὦ φίλε Προμηθεῦ. Προμηθεύς Παῦε παῦε, μὴ βόα.
Πισθέταιρος Τί γάρ ἐστι; Προμηθεύς Σίγα, μὴ κάλει μου τοὔνομα·
ἀπὸ γάρ μʼ ὀλεῖς, εἴ μʼ ἐνθάδʼ ὁ Ζεὺς ὄψεται.
Ἀλλʼ ἵνα φράσω σοι πάντα τἄνω πράγματα,
τουτὶ λαβών μου τὸ σκιάδειον ὑπέρεχε,
ἄνωθεν ὡς ἂν μή μʼ ὁρῶσιν οἱ θεοί.
Πισθέταιρος Ἰοῦ ἰοῦ·
εὖ γʼ ἐπενόησας αὐτὸ καὶ προμηθικῶς.
Ὑπόδυθι ταχὺ δὴ κᾆτα θαρρήσας λέγε.
Προμηθεύς Ἄκουε δή νυν. Πισθέταιρος Ὡς ἀκούοντος λέγε.
Προμηθεύς Ἀπόλωλεν ὁ Ζεύς. Πισθέταιρος Πηνίκʼ ἄττʼ ἀπώλετο;
Προμηθεύς Ἐξ οὗπερ ὑμεῖς ᾠκίσατε τὸν ἀέρα.
Θύει γὰρ οὐδεὶς οὐδὲν ἀνθρώπων ἔτι
θεοῖσιν, οὐδὲ κνῖσα μηρίων ἄπο
ἀνῆλθεν ὡς ἡμᾶς ἀπʼ ἐκείνου τοῦ χρόνου,
ἀλλʼ ὡσπερεὶ Θεσμοφορίοις νηστεύομεν
ἄνευ θυηλῶν· οἱ δὲ βάρβαροι θεοὶ
πεινῶντες ὥσπερ Ἰλλυριοὶ κεκριγότες
ἐπιστρατεύσειν φάσʼ ἄνωθεν τῷ Διί,
εἰ μὴ παρέξει τἀμπόριʼ ἀνεῳγμένα,
ἵνʼ εἰσάγοιτο σπλάγχνα κατατετμημένα.
Πισθέταιρος Εἰσὶν γὰρ ἕτεροι βάρβαροι θεοί τινες
ἄνωθεν ὑμῶν; Προμηθεύς Οὐ γάρ εἰσι βάρβαροι,
ὅθεν ὁ πατρῷός ἐστιν Ἐξηκεστίδῃ;
Πισθέταιρος Ὄνομα δὲ τούτοις τοῖς θεοῖς τοῖς βαρβάροις
τί ἐστιν; Προμηθεύς Ὅ τι ἐστίν; Τριβαλλοί. Πισθέταιρος Μανθάνω.
Ἐντεῦθεν ἆρα τοὐπιτριβείης ἐγένετο.
Προμηθεύς Μάλιστα πάντων. Ἓν δέ σοι λέγω σαφές·
Ἥξουσι πρέσβεις δεῦρο περὶ διαλλαγῶν
παρὰ τοῦ Διὸς καὶ τῶν Τριβαλλῶν τῶν ἄνω·
ὑμεῖς δὲ μὴ σπένδεσθʼ, ἐὰν μὴ παραδιδῷ
τὸ σκῆπτρον ὁ Ζεὺς τοῖσιν ὄρνισιν πάλιν,
καὶ τὴν Βασιλείαν σοὶ γυναῖκʼ ἔχειν διδῷ.
Πισθέταιρος Τίς ἐστιν ἡ Βασίλεια; Προμηθεύς Καλλίστη κόρη,
ἥπερ ταμιεύει τὸν κεραυνὸν τοῦ Διὸς
καὶ τἄλλʼ ἁπαξάπαντα, τὴν εὐβουλίαν,
τὴν εὐνομίαν, τὴν σωφροσύνην, τὰ νεώρια,
τὴν λοιδορίαν, τὸν κωλακρέτην, τὰ τριώβολα.
Πισθέταιρος Ἅπαντα τἄρʼ αὐτῷ ταμιεύει; Προμηθεύς Φήμʼ ἐγώ.
Ἥν γʼ ἢν σὺ παρʼ ἐκείνου παραλάβῃς, πάντʼ ἔχεις.
Τούτων ἕνεκα δεῦρʼ ἦλθον, ἵνα φράσαιμί σοι·
ἀεί ποτʼ ἀνθρώποις γὰρ εὔνους εἴμʼ ἐγώ.
Πισθέταιρος Μόνον θεῶν γὰρ διὰ σʼ ἀπανθρακίζομεν.
Προμηθεύς Μισῶ δʼ ἅπαντας τοὺς θεούς, ὡς οἶσθα σύ—
Πισθέταιρος Νὴ τὸν Δίʼ ἀεὶ δῆτα θεομισὴς ἔφυς.
Προμηθεύς Τίμων καθαρός. Ἀλλʼ ὡς ἂν ἀποτρέχω πάλιν
φέρε τὸ σκιάδειον, ἵνα με κἂν ὁ Ζεὺς ἴδη
ἄνωθεν, ἀκολουθεῖν δοκῶ κανηφόρῳ.
Πισθέταιρος Καὶ τὸν δίφρον γε διφροφόρει τονδὶ λαβών.
Χορός Πρὸς δὲ τοῖς Σκιάποσιν λί-
μνη τις ἔστʼ, ἄλουτος οὗ
ψυχαγωγεῖ Σωκράτης.
Ἔνθα καὶ Πείσανδρος ἦλθε
δεόμενος ψυχὴν ἰδεῖν ἣ
ζῶντʼ ἐκεῖνον προὔλιπε,
σφάγιʼ ἔχων κάμηλον ἀ-
μνόν τινʼ, ἧς λαιμοὺς τεμὼν
ὥσπερ Οὑδυσσεὺς ἀπῆλθε,
κᾆτʼ ἀνῆλθʼ αὐτῷ κάτωθεν
πρὸς τὸ λαιμᾶν τῆς καμήλου
Χαιρεφῶν ἡ νυκτερίς.
Ποσειδῶν Τὸ μὲν πόλισμα τῆς Νεφελοκοκκυγίας
ὁρᾶν τοδὶ πάρεστιν, οἷ πρεσβεύομεν.
Οὗτος, τί δρᾷς; Ἐπαρίστερʼ οὕτως ἀμπέχει;
Οὐ μεταβαλεῖς θοἰμάτιον ὧδʼ ἐπιδέξια;
Τί, ὦ κακόδαιμον; Λαισποδίας εἶ τὴν φύσιν;
Ὦ δημοκρατία, ποῖ προβιβᾷς ἡμᾶς ποτε,
εἰ τουτονὶ κεχειροτονήκασʼ οἱ θεοί;
Ἕξεις ἀτρέμας; Οἴμωζε· πολὺ γὰρ δή σʼ ἐγὼ
ἑόρακα πάντων βαρβαρώτατον θεῶν.
Ἄγε δή, τί δρῶμεν, Ἡράκλεις; Ἡρακλῆς Ἀκήκοας
ἐμοῦ γʼ ὅτι τὸν ἄνθρωπον ἄγχειν βούλομαι,
ὅστις ποτʼ ἔσθʼ ὁ τοὺς θεοὺς ἀποτειχίσας.
Ποιητής Ἀλλʼ, ὦγάθʼ, ᾑρήμεσθα περὶ διαλλαγῶν πρέσβεις.
Ἡρακλῆς Διπλασίως μᾶλλον ἄγχειν μοι δοκεῖ.
Πισθέταιρος Τὴν τυρόκνηστίν τις δότω· φέρε σίλφιον·
τυρὸν φερέτω τις· πυρπόλει τοὺς ἄνθρακας.
Ποιητής Τὸν ἄνδρα χαίρειν οἱ θεοὶ κελεύομεν
τρεῖς ὄντες ἡμεῖς. Πισθέταιρος Ἀλλʼ ἐπικνῶ τὸ σίλφιον.
Ἡρακλῆς Τὰ δὲ κρέα τοῦ ταῦτʼ ἐστίν; Πισθέταιρος Ὄρνιθές τινες
ἐπανιστάμενοι τοῖς δημοτικοῖσιν ὀρνέοις
ἔδοξαν ἀδικεῖν. Ἡρακλῆς Εἶτα δῆτα σίλφιον
ἐπικνῇς πρότερον αὐτοῖσιν; Πισθέταιρος Ὦ χαῖρʼ, Ἡράκλεις.
Τί ἐστι; Ποιητής Πρεσβεύοντες ἡμεῖς ἥκομεν
παρὰ τῶν θεῶν περὶ πολέμου καταλλαγῆς.
Πισθέταιρος Ἔλαιον οὐκ ἔνεστιν ἐν τῇ ληκύθῳ.
Ἡρακλῆς Καὶ μὴν τά γʼ ὀρνίθεια λιπάρʼ εἶναι πρέπει.
Ποιητής Ἡμεῖς τε γὰρ πολεμοῦντες οὐ κερδαίνομεν,
ὑμεῖς τʼ ἂν ἡμῖν τοῖς θεοῖς ὄντες φίλοι
ὄμβριον ὕδωρ ἂν εἴχετʼ ἐν τοῖς τέλμασιν,
ἀλκυονίδας τʼ ἂν ἤγεθʼ ἡμέρας ἀεί.
Τούτων πέρι πάντων αὐτοκράτορες ἥκομεν.
Πισθέταιρος Ἀλλʼ οὔτε πρότερον πώποθʼ ἡμεῖς ἤρξαμεν
πολέμου πρὸς ὑμᾶς, νῦν τʼ ἐθέλομεν, εἰ δοκεῖ,
ἐὰν τὸ δίκαιον ἀλλὰ νῦν ἐθέλητε δρᾶν,
σπονδὰς ποεῖσθαι. Τὰ δὲ δίκαιʼ ἐστὶν ταδί·
Τὸ σκῆπτρον ἡμῖν τοῖσιν ὄρνισιν πάλιν
τὸν Δίʼ ἀποδοῦναι· κἂν διαλλαττώμεθα
ἐπὶ τοῖσδε, τοὺς πρέσβεις ἐπʼ ἄριστον καλῶ.
Ἡρακλῆς Ἐμοὶ μὲν ἀπόχρη ταῦτα καὶ ψηφίζομαι.
Ποιητής Τί, ὦ κακόδαιμον; Ἠλίθιος καὶ γάστρις εἶ.
Ἀποστερεῖς τὸν πατέρα τῆς τυραννίδος;
Πισθέταιρος Ἄληθες; οὐ γὰρ μεῖζον ὑμεῖς οἱ θεοὶ
ἰσχύσετʼ, ἢν ὄρνιθες ἄρξωσιν κάτω;
Νῦν μέν γʼ ὑπὸ ταῖς νεφέλαισιν ἐγκεκρυμμένοι
κύψαντες ἐπιορκοῦσιν ὑμᾶς οἱ βροτοί·
ἐὰν δὲ τοὺς ὄρνις ἔχητε συμμάχους,
ὅταν ὀμνύῃ τις τὸν κόρακα καὶ τὸν Δία,
ὁ κόραξ παρελθὼν τοὐπιορκοῦντος λάθρᾳ
προσπτόμενος ἐκκόψει τὸν ὀφθαλμὸν θενών.
Ποιητής Νὴ τὸν Ποσειδῶ ταῦτά γέ τοι καλῶς λέγεις.
Ἡρακλῆς Κἀμοὶ δοκεῖ. Πισθέταιρος Τί δαὶ σὺ φῄς; Τριβαλλός Να Βαισατρευ.
Ἡρακλῆς Ὁρᾷς, ἐπαινεῖ χοὖτος. Πισθέταιρος Ἕτερόν νυν ἔτι
ἀκούσαθʼ ὅσον ὑμᾶς ἀγαθὸν ποήσομεν.
Ἐάν τις ἀνθρώπων ἱερεῖόν τῳ θεῶν
εὐξάμενοι εἶτα διασοφίζηται λέγων·
«Μενετοὶ θεοί», καὶ μἀποδιδῷ μισητίᾳ,
ἀναπράξομεν καὶ ταῦτα. Ποιητής Φέρʼ ἴδω τῷ τρόπῳ;
Πισθέταιρος Ὅταν διαριθμῶν ἀργυρίδιον τύχῃ
ἅνθρωπος οὗτος, ἢ καθῆται λούμενος,
καταπτόμενος ἰκτῖνος ἁρπάσας λάθρᾳ
προβάτοιν δυοῖν τιμὴν ἀνοίσει τῷ θεῷ.
Ἡρακλῆς Τὸ σκῆπτρον ἀποδοῦναι πάλιν ψηφίζομαι
τούτοις ἐγώ. Ποιητής Καὶ τὸν Τριβαλλόν νυν ἐροῦ.
Ἡρακλῆς Ὁ Τριβαλλός, οἰμώζειν δοκεῖ σοι; Τριβαλλός Σαυ νακα
βακταρι κρουσα. Ἡρακλῆς Φησί μʼ εὖ λέγειν πάνυ.
Ποιητής Εἴ τοι δοκεῖ σφῷν ταῦτα, κἀμοὶ συνδοκεῖ.
Οὗτος, δοκεῖ δρᾶν ταῦτα τοῦ σκήπτρου πέρι.
Πισθέταιρος Καὶ νὴ Δίʼ ἕτερόν γʼ ἐστὶν οὗ ʼμνήσθην ἐγώ.
Τὴν μὲν γὰρ Ἥραν παραδίδωμι τῷ Διί,
τὴν δὲ Βασιλείαν τὴν κόρην γυναῖκʼ ἐμοὶ
ἐκδοτέον ἐστίν. Ποιητής Οὐ διαλλαγῶν ἐρᾷς.
Ἀπίωμεν οἴκαδʼ αὖθις. Πισθέταιρος Ὀλίγον μοι μέλει.
Μάγειρε, τὸ κατάχυσμα χρὴ ποεῖν γλυκύ.
Ἡρακλῆς Ὦ δαιμόνιʼ ἀνθρώπων Πόσειδον, ποῖ φέρει;
Ἡμεῖς περὶ γυναικὸς μιᾶς πολεμήσομεν;
Ποιητής Τί δαὶ ποιῶμεν; Ἡρακλῆς Ὅ τι; διαλλαττώμεθα.
Ποιητής Τί ᾦζύρʼ; Οὐκ οἶσθʼ ἐξαπατώμενος πάλαι;
Βλάπτεις δέ τοι σὺ σαυτόν. Ἢν γὰρ ἀποθάνῃ
ὁ Ζεὺς παραδοὺς τούτοισι τὴν τυραννίδα,
πένης ἔσει σύ· σοῦ γὰρ ἅπαντα γίγνεται
τὰ χρήμαθʼ, ὅσʼ ἂν ὁ Ζεὺς ἀποθνῄσκων καταλίπῃ.
Πισθέταιρος Οἴμοι τάλας, οἷόν σε περισοφίζεται.
Δεῦρʼ ὡς ἔμʼ ἀποχώρησον, ἵνα τί σοι φράσω.
Διαβάλλεταί σʼ ὁ θεῖος, ὦ πόνηρε σύ.
Τῶν γὰρ πατρῴων οὐδʼ ἀκαρῆ μέτεστί σοι
κατὰ τοὺς νόμους· νόθος γὰρ εἶ κοὐ γνήσιος.
Ἡρακλῆς Ἐγὼ νόθος; Τί λέγεις; Πισθέταιρος Σὺ μέντοι νὴ Δία
ὤν γε ξένης γυναικός. Ἢ πῶς ἄν ποτε
ἐπίκληρον εἶναι τὴν Ἀθηναίαν δοκεῖς,
οὖσαν θυγατέρʼ, ὄντων ἀδελφῶν γνησίων;
Ἡρακλῆς Τί δʼ ἢν ὁ πατὴρ ἐμοὶ διδῷ τὰ χρήματα
νοθεῖʼ ἀποθνῄσκων; Πισθέταιρος Ὁ νόμος αὐτὸν οὐκ ἐᾷ.
Οὗτος ὁ Ποσειδῶν πρῶτος, ὃς ἐπαίρει σε νῦν,
ἀνθέξεταί σου τῶν πατρῴων χρημάτων
φάσκων ἀδελφὸς αὐτὸς εἶναι γνήσιος.
Ἐρῶ δὲ δὴ καὶ τὸν Σόλωνός σοι νόμον·
«Νόθῳ δὲ μὴ εἶναι ἀγχιστείαν παίδων ὄντων γνησίων·
ἐὰν δὲ παῖδες μὴ ὦσι γνήσιοι, τοῖς ἐγγυτάτω γένους μετεῖ-
ναι τῶν χρημάτων.»
Ἡρακλῆς Ἐμοὶ δʼ ἄρʼ οὐδὲν τῶν πατρῴων χρημάτων
μέτεστιν; Πισθέταιρος Οὐ μέντοι μὰ Δία. Λέξον δέ μοι,
ἤδη σʼ ὁ πατὴρ εἰσήγαγʼ εἰς τοὺς φράτερας;
Ἡρακλῆς Οὐ δῆτʼ ἐμέ γε. Καὶ δῆτʼ ἐθαύμαζον πάλαι.
Πισθέταιρος Τί δῆτʼ ἄνω κέχηνας αἴκειαν βλέπων;
Ἀλλʼ ἢν μεθʼ ἡμῶν ᾖς, καταστήσας σʼ ἐγὼ
τύραννον ὀρνίθων παρέξω σοι γάλα.
Ἡρακλῆς Δίκαιʼ ἔμοιγε καὶ πάλαι δοκεῖς λέγειν
περὶ τῆς κόρης, κἄγωγε παραδίδωμί σοι.
Πισθέταιρος Τί δαὶ σὺ φῄς; Ποιητής Τἀναντία ψηφίζομαι.
Πισθέταιρος Ἐν τῷ Τριβαλλῷ πᾶν τὸ πρᾶγμα. Τί σὺ λέγεις;
Τριβαλλός Καλαν κοραναυ καὶ μεγαλα βασιλιναυ
ὀρνιτο παραδίδωμι. Ἡρακλῆς Παραδοῦναι λέγει.
Ποιητής Μὰ τὸν Δίʼ οὐχ οὗτός γε· παραδοῦναι λέγει,
εἰ μὴ βαδίζει γʼ ὥσπερ αἱ χελιδόνες.
Πισθέταιρος Οὐκοῦν παραδοῦναι ταῖς χελιδόσιν λέγει.
Ποιητής Σφώ νυν διαλλάττεσθε καὶ ξυμβαίνετε·
ἐγὼ δʼ, ἐπειδὴ σφῷν δοκεῖ, σιγήσομαι.
Ἡρακλῆς Ἡμῖν ἃ λέγεις σὺ πάντα συγχωρεῖν δοκεῖ.
Ἀλλʼ ἴθι μεθʼ ἡμῶν αὐτὸς εἰς τὸν οὐρανόν,
ἵνα τὴν Βασιλείαν καὶ τὰ πάντʼ ἐκεῖ λάβῃς.
Πισθέταιρος Εἰς καιρὸν ἆρα κατεκόπησαν οὑτοιὶ
εἰς τοὺς γάμους. Ἡρακλῆς Βούλεσθε δῆτʼ ἐγὼ τέως
ὀπτῶ τὰ κρέα ταυτὶ μένων; Ὑμεῖς δʼ ἴτε.
Ποιητής Ὀπτᾷς τὰ κρές; Πολλήν γε τενθείαν λέγεις.
Οὐκ εἶ μεθʼ ἡμῶν; Ἡρακλῆς Εὖ γε μέντἂν διετέθην.
Πισθέταιρος Ἀλλὰ γαμικὴν χλανίδα δότω τις δεῦρό μοι.
Χορός Ἔστι δʼ ἐν Φαναῖσι πρὸς τῇ
Κλεψύδρᾳ πανοῦργον ἐγ-
γλωττογαστόρων γένος,
οἳ θερίζουσίν τε καὶ σπεί-
ρουσι καὶ τρυγῶσι ταῖς γλώτ-
ταισι συκάζουσί τε·
βάρβαροι δʼ εἰσὶν γένους,
Γοργίαι τε καὶ Φίλιπποι.
Κἀπὸ τῶν ἐγγλωττογαστό-
ρων ἐκείνων τῶν Φιλίππων
πανταχοῦ τῆς Ἀττικῆς ἡ
γλῶττα χωρὶς τέμνεται.
Ἄγγελος Ὦ πάντʼ ἀγαθὰ πράττοντες, ὦ μείζω λόγου,
ὦ τρισμακάριον πτηνὸν ὀρνίθων γένος,
δέχεσθε τὸν τύραννον ὀλβίοις δόμοις.
Προσέρχεται γὰρ οἷος οὔτε παμφαὴς
ἀστὴρ ἰδεῖν ἔλαμψε χρυσαυγεῖ δόμῳ
οὔθʼ ἡλίου τηλαυγὲς ἀκτίνων σέλας
τοιοῦτον ἐξέλαμψεν, οἷον ἔρχεται
ἔχων γυναικὸς κάλλος οὐ φατὸν λέγειν,
πάλλων κεραυνόν, πτεροφόρον Διὸς βέλος.
Ὀσμὴ δʼ ἀνωνόμαστος εἰς βάθος κύκλου
χωρεῖ, —καλὸν θέαμα, —θυμιαμάτων δʼ
αὖραι διαψαίρουσι πλεκτάνην καπνοῦ.
Ὁδὶ δὲ καὐτός ἐστιν. Ἀλλὰ χρὴ θεᾶς
Μούσης ἀνοίγειν ἱερὸν εὔφημον στόμα.
Χορός Ἄναγε δίεχε πάραγε πάρεχε.
Περιπέτεσθε μάκαρα μάκαρι σὺν τύχᾳ.
Ὢ φεῦ φεῦ τῆς ὥρας, τοῦ κάλλους.
Ὦ μακαριστὸν σὺ γάμον τῇδε πόλει γήμας.
Μεγάλαι μεγάλαι κατέχουσι τύχαι
γένος ὀρνίθων
διὰ τόνδε τὸν ἄνδρʼ. Ἀλλʼ ὑμεναίοις
καὶ νυμφιδίοισι δέχεσθʼ ᾠδαῖς
αὐτὸν καὶ τὴν Βασιλείαν.
Ἥρᾳ ποτʼ Ὀλυμπίᾳ
τὸν ἠλιβάτων θρόνων
ἄρχοντα θεαὶ μέγαν
Μοῖραι ξυνεκοίμισαν
ἐν τοιῷδʼ ὑμεναίῳ.
Ὑμὴν ὤ, Ὑμέναιʼ ὤ.
Ὁ δʼ ἀμφιθαλὴς Ἔρως
χρυσόπτερος ἡνίας
ηὔθυνε παλιντόνους,
Ζηνὸς πάροχος γάμων
τῆς τʼ εὐδαίμονος Ἥρας.
Ὑμὴν ὤ, Ὑμέναιʼ ὤ.
Πισθέταιρος Ἐχάρην ὕμνοις, ἐχάρην ᾠδαῖς·
ἄγαμαι δὲ λόγων. Ἄγε νυν αὑτοῦ
καὶ τὰς χθονίας κλῄσατε βροντὰς
τάς τε πυρώδεις Διὸς ἀστεροπὰς
δεινόν τʼ ἀργῆτα κεραυνόν.
Χορός Ὦ μέγα χρύσεον ἀστεροπῆς φάος,
ὦ Διὸς ἄμβροτον ἔγχος
πυρφόρον, ὦ χθόνιαι βαρυαχέες ὀμβροφόροι θʼ ἅμα βρονταί,
αἷς ὅδε νῦν χθόνα σείει,
Δῖα δὲ πάντα κρατήσας
καὶ πάρεδρον Βασίλειαν ἔχει Διός.
Ὑμὴν ὤ, Ὑμέναιʼ ὤ.
Πισθέταιρος Ἕπεσθέ νυν γαμοῦσιν, ὦ
φῦλα πάντα συννόμων
πτεροφόρʼ, ἐπὶ πέδον Διὸς
καὶ λέχος γαμήλιον.
Ὄρεξον, ὦ μάκαιρα, σὴν
χεῖρα καὶ πτερῶν ἐμῶν
λαβοῦσα συγχόρευσον· αἴ-
ρων δὲ κουφιῶ σʼ ἐγώ.
Χορός Ἀλαλαί, ἰὴ παιών·
τήνελλα καλλίνικος, ὦ
δαιμόνων ὑπέρτατε.