eul_wid: hps-az
DOI 10.5281/zenodo.20335421 PDFMarkdown

Arbitration by Menander of Athens

Arbitration is a comedy by the Athenian playwright Menander, composed around 300 BCE. A definitive work of Greek New Comedy, it exemplifies the genre's shift from political satire to intricate domestic and romantic plots. Written in verse in the Attic dialect, the play centres on the young Athenian Charisios, who abandons his wife, Pamphile, after she gives birth to a child he believes cannot be his own. The central dramatic mechanism is a legal hearing, or arbitration, conducted between two slaves, Davus and Syrus, over a set of trinkets discovered with an abandoned infant. This proceeding ultimately reveals that Charisios himself fathered the child following an earlier, unrecognized encounter with Pamphile at a festival. The narrative explores themes of mistaken identity, marital duty, social ethics, and the pervasive role of chance in human affairs.

The complete text of the play is lost. Modern understanding derives from approximately 897 fragments, largely recovered from papyri discovered in Egypt during the 20th century. These fragments permit a substantial reconstruction of the plot, though the text remains incomplete in several sections. The play was likely written for performance at Athenian dramatic festivals, and its depiction of private arbitration reflects a common legal practice of the period. Scholars regard the work as a sophisticated study of character and social convention, notable for its comparatively nuanced and sympathetic portrayal of female figures such as Pamphile and the courtesan Habrotonon. Its plot structure, built upon a recognition scene that resolves a domestic crisis, proved highly influential, directly shaping the comedies of the Roman playwright Terence and, through this lineage, much of the subsequent Western comic tradition.

ΕΠΙΤΡΕΠΟΝΤΕΣ
Σμικρίνης ἅνθρωπος οἶνον. αὐτὸ τοῦτʼ ἐκπλήττομαι
ἔγωγʼ. ὑπὲρ δὲ τοῦ μεθύσκεσθʼ οὐ λέγω.
ἀπιστίαι γάρ ἐσθʼ ὅμοιον τοῦτό γε,
εἰ καὶ βιάζεται κοτύλην τις τοὐβόλου
ὠνούμενος πίνειν ἑαυτόν. Χαιρέστρατος τοῦτʼ ἐγὼ
προσέμενον· οὗτος ἐμπεσὼν διασκεδᾶι
τὸν ἔρωτα. Σμικρίνης τί δέ μοι τοῦτο; πάλιν οἰμωζέτω.
προῖκα δὲ λαβὼν τάλαντα τέτταρʼ ἀργύρου
οὐ τῆς γυναικὸς νενόμιχʼ αὑτὸν οἰκέτην·
ἀπόκοιτός ἐστι· πορνοβοσκῶι δώδεκα
τῆς ἡμέρας δραχμὰς δίδωσι. Χαιρέστρατος δώδεκα·
πέπυστʼ ἀκριβῶς οὑτοσὶ τὰ πράγματα.
Σμικρίνης μηνὸς διατροφὴν ἀνδρὶ καὶ πρὸς ἡμερῶν
ἕξ. Χαιρέστρατος εὖ λελόγισται. δύʼ ὀβόλους τῆς ἡμέρας,
ἱκανόν τι τῶι πεινῶντι πρὸς πτισάνην ποτέ.
Ἁβρότονον Χαρίσιός σε προσμένει, Χαιρέστρατε.
τίς ὅδʼ ἐστι δή, γλυκύτατε; Χαιρέστρατος ὁ τῆς νύμφης πατήρ.
Ἁβρότονον ἀλλὰ τί παθὼν ὡς ἄθλιός τις
… ὁ τρισκακοδαίμων ψάλτριαν
… σαν γυναῖκα
Ἁβρότονον οὕτως ἀγαθόν τι σοι γένοιτο, μὴ λέγε
? …
Σμικρίνης οὐκ ἐς κόρακας; οἰμώξει μακρά.
εἴσειμι νῦν εἴσω, σαφῶς τε πυθόμενος
ὅπως ἔχει τὰ τῆς θυγατρός, βουλεύσομαι
ὅντινα τρόπον πρὸς τοῦτον ἤδη προσβαλῶ.
Ἁβρότονον φράσωμεν αὐτῶι τοῦτον ἥκοντʼ ἐνθάδε;
Χαιρέστρατος φράσωμεν. οἷον κίναδος· οἰκίαν ποεῖ
ἀνάστατον. Ἁβρότονον πολλὰς ἐβουλόμην ἅμα.
Χαιρέστρατος πολλάς; Ἁβρότονον μίαν μὲν τὴν ἐφεξῆς. Χαιρέστρατος τὴν ἐμήν;
Ἁβρότονον τὴν σήν γʼ. ἴωμεν δεῦρο πρὸς Χαρίσιον.
Χαιρέστρατος ἴωμεν· ὡς καὶ μειρακυλλίων ὄχλος
εἰς τὸν τόπον τις ἔρχεθʼ ὑποβεβρεγμένων
οἷς μὴ ʼνοχλεῖν εὔκαιρον εἶναί μοι δοκεῖ. ΧΟΡΟΥ
Ὀνήσιμος ἐπισφαλῆ μὲν πάντα τἀνθρώπων
οιομ
καὶ τοπ
ὁ δεσπότης
ὁ γέρων
οὐδὲ λο
Συρίσκος
φεύγεις τὸ δίκαιον. Δᾶος συκοφαντεῖς δυστυχής.
οὐ δεῖ σʼ ἔχειν τὰ μὴ σά. Συρίσκος ἐπιτρεπτέον τινί
ἐστι περὶ τούτων. Δᾶος βούλομαι· κρινώμεθα.
Συρίσκος τίς οὖν; Δᾶος ἐμοὶ μὲν πᾶς ἱκανός. δίκαια δὲ
πάσχω· τί γάρ σοι μετεδίδουν; Συρίσκος τοῦτον λαβεῖν
βούλει κριτήν; Δᾶος ἀγαθῆι τύχηι. Συρίσκος πρὸς τῶν θεῶν,
βέλτιστε, μικρὸν ἂν σχολάσαις ἡμῖν χρόνον;
Σμικρίνης ὑμῖν; περὶ τίνος; Συρίσκος ἀντιλέγομεν πρᾶγμά τι.
Σμικρίνης τί οὖν ἐμοὶ μέλει; Συρίσκος κριτὴν τούτου τινὰ
ζητοῦμεν ἴσον· εἰ δή σε μηδὲν κωλύει,
διάλυσον ἡμᾶς. Σμικρίνης ὦ κάκιστʼ ἀπολούμενοι,
δίκας λέγοντες περιπατεῖτε, διφθέρας
ἔχοντες; Συρίσκος ἀλλʼ ὅμως. τὸ πρᾶγμʼ ἐστὶν βραχύ,
καὶ ῥάιδιον μαθεῖν. πάτερ, δὸς τὴν χάριν·
μὴ καταφρονήσηις, πρὸς θεῶν. ἐν παντὶ δεῖ
καιρῶι τὸ δίκαιον ἐπικρατεῖν ἁπανταχοῦ,
καὶ τὸν παρατυγχάνοντα τούτου τοῦ μέρους
ἔχειν πρόνοιαν κοινόν ἐστι τῶι βίωι
πάντων. Δᾶος μετρίωι γε συμπέπλεγμαι ῥήτορι.
τί γὰρ μετεδίδουν; Σμικρίνης ἐμμενεῖτʼ οὖν, εἰπέ μοι,
οἷς ἂν δικάσω; Συρίσκος πάντως. Σμικρίνης ἀκούσομαι· τί γὰρ
τό με κωλύον; σὺ πρότερος ὁ σιωπῶν λέγε.
Δᾶος μικρόν γʼ ἄνωθεν, οὐ τὰ πρὸς τοῦτον μόνον
πραχθένθʼ, ἵνʼ ἦι σοι καὶ σαφῆ τὰ πράγματα.
ἐν τῶι δασεῖ τῶι πλησίον τῶν χωρίων
τούτων ἐποίμαινον τριακοστὴν ἴσως,
βέλτιστε, ταύτην ἡμέραν αὐτὸς μόνος
κἀκκείμενον παιδάριον εὗρον νήπιον
ἔχον δέραια καὶ τοιουτονί τινα
κόσμον. Συρίσκος περὶ τούτων ἐστίν. Δᾶος οὐκ ἐᾶι λέγειν.
Σμικρίνης ἐὰν λαλῆις μεταξύ, τῆι βακτηρίαι
καθίξομαί σου. Συρίσκος καὶ δικαίως. Σμικρίνης λέγε. Δᾶος λέγω.
ἀνειλόμην, ἀπῆλθον οἴκαδʼ αὔτʼ ἔχων,
τρέφειν ἔμελλον. ταῦτʼ ἔδοξέ μοι τότε·
ἐν νυκτὶ βουλὴν δʼ, ὅπερ ἅπασι γίνεται,
διδοὺς ἐμαυτῶι διελογιζόμην· ἐμοὶ
τί παιδοτροφίας καὶ κακῶν; πόθεν δʼ ἐγὼ
τοσαῦτʼ ἀναλώσω; τί φροντίδων ἐμοί;
τοιουτοσί τις ἦν. ἐποίμαινον πάλιν
ἕωθεν. ἦλθεν οὗτος—ἐστὶ δʼ ἀνθρακεύς—
εἰς τὸν τόπον τὸν αὐτὸν ἐκπρίσων ἐκεῖ
στελέχη· πρότερον δέ μοι συνήθης ἐγεγόνει.
λαλοῦμεν ἀλλήλοις. σκυθρωπὸν ὄντα με
ἰδών, «τί σύννους» φησὶ «Δᾶος;» «τί γάρ;» ἐγώ,
«περίεργός εἰμι,» καὶ τὸ πρᾶγμʼ αὐτῶι λέγω,
ὡς εὗρον, ὡς ἀνειλόμην. ὁ δὲ τότε μὲν
εὐθὺς πρὶν εἰπεῖν πάντʼ ἐδεῖθʼ, «οὕτω τί σοι
ἀγαθὸν γένοιτο Δᾶε» παρʼ ἕκαστον λέγων,
«ἐμοὶ τὸ παιδίον δός. οὕτως εὐτυχής,
οὕτως ἐλεύθερος. γυναῖκά» φησι «γὰρ
ἔχω, τεκούσηι δʼ ἀπέθανεν τὸ παιδίον»,
ταύτην λέγων, ἣ νῦν ἔχει τὸ παιδίον.
ἐδέου Συρίσκε; Συρίσκος ἔγωγε. Δᾶος ὅλην τὴν ἡμέραν
κατέτριψε. λιπαροῦντι καὶ πείθοντί με
ὑπεσχόμην. ἔδωκʼ, ἀπῆλθεν μυρία
εὐχόμενος ἀγαθά· λαμβάνων μου κατεφίλει
τὰς χεῖρας. ἐπόεις ταῦτα; Συρίσκος ἐπόουν. Δᾶος ἀπηλλάγη.
μετὰ τῆς γυναικὸς περιτυχών μοι νῦν ἄφνω
τὰ τότε συνεκτεθέντα τούτωι—μικρὰ δὲ
ἦν ταῦτα καὶ λῆρός τις, οὐθέν—ἀξιοῖ
ἀπολαμβάνειν καὶ δεινὰ πάσχειν φήσʼ, ὅτι
οὐκ ἀποδίδωμʼ, αὐτὸς δʼ ἔχειν ταῦτʼ ἀξιῶ.
ἐγὼ δέ γʼ αὐτόν φημι δεῖν ἔχειν χάριν
οὗ μετέλαβεν δεόμενος· εἰ μὴ πάντα δὲ
τούτωι δίδωμʼ, οὐκ ἐξετασθῆναί με δεῖ.
εἰ καὶ βαδίζων εὗρεν ἅμʼ ἐμοὶ ταῦτα καὶ
ἦν κοινὸς Ἑρμῆς, τὸ μὲν ἂν οὗτος ἔλαβεν ἄν,
τὸ δʼ ἐγώ· μόνου δʼ εὑρόντος, οὐ παρὼν τότε
ἅπαντʼ ἔχειν οἴει σε δεῖν, ἐμὲ δʼ οὐδὲ ἕν;
τὸ πέρας· δέδωκά σοι τι τῶν ἐμῶν ἐγώ·
εἰ τοῦτʼ ἀρεστόν ἐστί σοι, καὶ νῦν ἔχε·
εἰ δʼ οὐκ ἀρέσκει, μετανοεῖς δʼ, ἀπόδος πάλιν
καὶ μηδὲν ἀδίκει μηδʼ ἐλαττοῦ. πάντα δέ,
τὰ μὲν παρʼ ἑκόντος, τὰ δὲ κατισχύσαντά με,
οὐ δεῖ σʼ ἔχειν. εἴρηκα τόν γʼ ἐμὸν λόγον.
Συρίσκος εἴρηκεν; Σμικρίνης οὐκ ἤκουσας; εἴρηκεν. Συρίσκος καλῶς.
οὐκοῦν ἐγὼ μετὰ ταῦτα. μόνος εὗρʼ οὑτοσὶ
τὸ παιδίον, καὶ πάντα ταῦθʼ ἃ νῦν λέγει
ὀρθῶς λέγει, καὶ γέγονεν οὕτως, ὦ πάτερ.
οὐκ ἀντιλέγω. δεόμενος, ἱκετεύων ἐγὼ
ἔλαβον παρʼ αὐτοῦ τοῦτʼ· ἀληθῆ γὰρ λέγει.
ποιμήν τις ἐξήγγειλέ μοι, πρὸς ὃν οὑτοσὶ
ἐλάλησε, τῶν τούτωι συνέργων, ἅμα τινὰ
κόσμον συνευρεῖν αὐτόν· ἐπὶ τοῦτον, πάτερ,
αὐτὸς πάρεστιν οὑτοσί. —τὸ παιδίον
δός μοι γύναι. —τὰ δέραια καὶ γνωρίσματα
οὗτός σʼ ἀπαιτεῖ Δᾶʼ· ἑαυτῶι φησι γὰρ
ταῦτʼ ἐπιτεθῆναι κόσμον, οὐ σοὶ διατροφήν.
κἀγὼ συναπαιτῶ κύριος γεγενημένος
τούτου· σὺ δʼ ἐπόησάς με δούς. νῦν γνωστέον
βέλτιστέ σοι ταῦτʼ ἐστίν, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ,
τὰ χρυσίʼ ἢ ταῦθʼ ὅ τι ποτʼ ἐστὶ πότερα δεῖ
κατὰ τὴν δόσιν τῆς μητρός, ἥτις ἦν ποτε,
τῶι παιδίωι τηρεῖσθʼ, ἕως ἂν ἐκτραφῆι,
ἢ τὸν λελωποδυτηκότʼ αὐτὸν ταῦτʼ ἔχειν,
εἰ πρῶτος εὗρε τἀλλότρια. τί οὖν τότε,
ὅτʼ ἐλάμβανον τοῦτʼ, οὐκ ἀπήιτουν ταῦτά σε;
οὔπω παρʼ ἐμοὶ τότʼ ἦν ὑπὲρ τούτου λέγειν.
ἥκω δὲ καὶ νῦν οὐκ ἐμαυτοῦ σʼ οὐδὲ ἓν
ἴδιον ἀπαιτῶν. κοινὸς Ἑρμῆς; μηδὲ ἓν
εὕρισχʼ, ὅπου πρόσεστι σῶμʼ ἀδικούμενον·
οὐχ εὕρεσις τοῦτʼ ἔστιν ἀλλʼ ἀφαίρεσις.
βλέψον δὲ κἀκεῖ, πάτερ· ἴσως ἔσθʼ οὑτοσὶ
ὁ παῖς ὑπὲρ ἡμᾶς καὶ τραφεὶς ἐν ἐργάταις
ὑπερόψεται ταῦτʼ, εἰς δὲ τὴν αὑτοῦ φύσιν
ἄιξας ἐλεύθερόν τι τολμήσει πονεῖν,
θηρᾶν λέοντας, ὅπλα βαστάζειν, τρέχειν
ἐν ἀγῶσι. τεθέασαι τραγωιδούς, οἶδʼ ὅτι,
καὶ ταῦτα κατέχεις πάντα. Νηλέα τινὰ
Πελίαν τʼ ἐκείνους εὗρε πρεσβύτης ἀνὴρ
αἰπόλος, ἔχων οἵαν ἐγὼ νῦν διφθέραν,
ὡς δʼ ἤισθετʼ αὐτοὺς ὄντας αὑτοῦ κρείττονας,
λέγει τὸ πρᾶγμʼ, ὡς εὗρεν, ὡς ἀνείλετο.
ἔδωκε δʼ αὐτοῖς πηρίδιον γνωρισμάτων,
ἐξ οὗ μαθόντες πάντα τὰ καθʼ αὑτοὺς σαφῶς
ἐγένοντο βασιλεῖς οἱ τότʼ ὄντες αἰπόλοι.
εἰ δʼ ἐκλαβὼν ἐκεῖνα Δᾶος ἀπέδοτο,
αὐτὸς ἵνα κερδάνειε δραχμὰς δώδεκα,
ἀγνῶτες ἂν τὸν πάντα διετέλουν χρόνον
οἱ τηλικοῦτοι καὶ τοιοῦτοι τῶι γένει.
οὐ δὴ καλῶς ἔχει τὸ μὲν σῶμʼ ἐκτρέφειν
ἐμὲ τοῦτο, τὴν δὲ τοῦδε τῆς σωτηρίας
ἐλπίδα λαβόντα Δᾶον ἀφανίσαι, πάτερ.
γαμῶν ἀδελφήν τις διὰ γνωρίσματα
ἐπέσχε, μητέρʼ ἐντυχὼν ἐρρύσατο,
ἔσωσʼ ἀδελφόν. ὄντʼ ἐπισφαλῆ φύσει
τὸν βίον ἁπάντων τῆι προνοίαι δεῖ, πάτερ,
τηρεῖν, πρὸ πολλοῦ ταῦθʼ ὁρῶντʼ ἐξ ὧν ἔνι.
ἀλλʼ «ἀπόδος, εἰ μή» φησʼ «ἀρέσκει.» τοῦτο γὰρ
ἰσχυρὸν οἴεταί τι πρὸς τὸ πρᾶγμʼ ἔχειν.
οὐκ ἔστι δίκαιον· εἴ τι τῶν τούτου σε δεῖ
ἀποδιδόναι, καὶ τοῦτο πρὸς ζητεῖς λαβεῖν,
ἵνʼ ἀσφαλέστερον πονηρεύσηι πάλιν,
εἰ νῦν τι τῶν τούτου σέσωκεν ἡ Τύχη;
εἴρηκα. κρῖνον ὅ τι δίκαιον νενόμικας.
Σμικρίνης ἀλλʼ εὔκριτʼ ἐστί· πάντα τὰ συνεκκείμενα
τοῦ παιδίου ʼστί. τοῦτο γινώσκω. Δᾶος καλῶς·
τὸ παιδίον δέ; Σμικρίνης οὐ γνώσομʼ εἶναι μὰ Δία σοῦ
τοῦ νῦν ἀδικοῦντος, τοῦ βοηθοῦντος δὲ καὶ
ἐπεξιόντος τἀδικεῖν μέλλοντί σοι.
Συρίσκος πόλλʼ ἀγαθά σοι γένοιτο. Δᾶος δεινή γʼ ἡ κρίσις
νὴ τὸν Δία τὸν Σωτῆρʼ· ἅπανθʼ εὑρὼν ἐγὼ
ἅπαντα περιέσπασμʼ. ὁ δʼ οὐχ εὑρὼν ἔχει.
οὐκοῦν ἀποδιδῶ; Σμικρίνης φημί. Δᾶος δεινή γʼ ἡ κρίσις,
ἢ μηθὲν ἀγαθόν μοι γένοιτο. Συρίσκος φέρε ταχύ.
Δᾶος ὦ Ἡράκλεις, ἃ πέπονθα. Συρίσκος τὴν πήραν χάλα
καὶ δεῖξον· ἐν ταύτηι περιφέρεις γάρ. βραχὺ
πρόσμεινον, ἱκετεύω σʼ, ἵνʼ ἀποδῶι. Δᾶος τί γὰρ ἐγὼ
ἐπέτρεψα τούτωι; Σμικρίνης δός ποτʼ, ἐργαστήριον.
Δᾶος αἰσχρά γʼ ἃ πέπονθα. Σμικρίνης πάντʼ ἔχεις; Συρίσκος οἶμαί γε δή,
εἰ μή τι καταπέπωκε τὴν δίκην ἐμοῦ
λέγοντος, ὡς ἡλίσκετο. Δᾶος οὐκ ἂν ὠιόμην.
Συρίσκος ἀλλʼ εὐτύχει, βέλτιστε. τοιούτους ἔδει
θᾶττον δικάζειν πάντας. Δᾶος ἀδίκου πράγματος.
ὦ Ἡράκλεις, οὐ γέγονε δεινοτέρα κρίσις.
Συρίσκος πονηρὸς ἦσθας. Δᾶος ὦ πόνηρʼ, ὅπως σὺ νῦν
τούτωι φυλάξεις αὐτα … η
εὖ ἴσθι, τηρήσω σε πάντα τὸν χρόνον.
Συρίσκος οἴμωζε καὶ βάδιζε. σὺ δὲ ταυτί, γύναι,
λαβοῦσα πρὸς τὸν τρόφιμον ἐνθάδʼ εἴσφερε
Χαιρέστρατον. νῦν γὰρ μενοῦμεν ἐνθάδε,
εἰς αὔριον δʼ ἐπʼ ἔργον ἐξορμήσομεν
τὴν ἀποφορὰν ἀποδόντες. ἀλλὰ ταῦτά μοι
πρῶτʼ ἀπαρίθμησαι καθʼ ἕν. ἔχεις κοιτίδα τινά;
βάλλʼ εἰς τὸ προκόλπιον. Ὀνήσιμος μάγειρον βραδύτερον
οὐδεὶς ἑόρακε· τηνικαῦτʼ ἐχθὲς πάλαι
ἔπινον. Συρίσκος οὑτοσὶ μὲν εἶναι φαίνεται
ἀλεκτρυών τις καὶ μάλα στριφνός· λαβέ.
τουτὶ δὲ διάλιθόν τι. πέλεκυς οὑτοσί.
Ὀνήσιμος τί ταῦτα; Συρίσκος ὑπόχρυσος δακτύλιός τις οὑτοσί,
αὐτὸς σιδηροῦς· γλύμμα ταῦρος ἢ τράγος·
οὐκ ἂν διαγνοίην· Κλεόστρατος δέ τις
ἐστὶν ὁ ποήσας, ὡς λέγει τὰ γράμματα.
Ὀνήσιμος ἐπίδειξον. Συρίσκος ἤν. σὺ δʼ εἶ τίς; Ὀνήσιμος οὗτός ἐστι. Συρίσκος τίς;
Ὀνήσιμος ὁ δακτύλιος. Συρίσκος ὁ ποῖος; οὐ γὰρ μανθάνω.
Ὀνήσιμος τοῦ δεσπότου τοὐμοῦ Χαρισίου. Συρίσκος χολᾶις.
Ὀνήσιμος ὃν ἀπώλεσεν. Συρίσκος τὸν δακτύλιον θές, ἄθλιε.
Ὀνήσιμος τὸν ἡμέτερόν σοι θῶ; πόθεν δʼ αὐτὸν λαβὼν
ἔχεις; Συρίσκος Ἄπολλον καὶ θεοί, δεινοῦ κακοῦ.
οἷον ἀποσῶσαι χρήματʼ ἐστὶν ὀρφανοῦ
παιδός. ὁ προσελθὼν εὐθὺς ἁρπάζειν βλέπει.
τὸν δακτύλιον θές, φημί. Ὀνήσιμος προσπαίζεις ἐμοί;
τοῦ δεσπότου ʼστι, νὴ τὸν Ἀπόλλω καὶ θεούς.
Συρίσκος ἀποσφαγείην πρότερον ἂν δήπουθεν ἢ
τούτωι τι καθυφείμην. ἄραρε, δικάσομαι
ἅπασι καθʼ ἕνα. παιδίου ʼστιν, οὐκ ἐμά. —
στρεπτόν τι τουτί· λαβὲ σύ. πορφυρᾶ πτέρυξ.
εἴσω δὲ πάραγε. —σὺ δὲ τί μοι λέγεις; Ὀνήσιμος ἐγώ;
Χαρισίου ʼστιν οὑτοσί· τοῦτόν ποτε
μεθύων ἀπώλεσʼ, ὡς ἔφη. Συρίσκος Χαιρεστράτου
εἴμʼ οἰκέτης. ἢ σῶιζε τοῦτον ἀσφαλῶς,
ἤ μοι δός, ἵνʼ ἐγώ σοι παρέχω σῶν. Ὀνήσιμος βούλομαι
αὐτὸς φυλάττειν. Συρίσκος οὐδὲ ἕν μοι διαφέρει·
εἰς ταὐτὸ γὰρ παράγομεν, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ,
δεῦρʼ ἀμφότεροι. Ὀνήσιμος νυνὶ μὲν οὖν συνάγουσι καὶ
οὐκ ἔστιν εὔκαιρον τὸ μηνύειν ἴσως
αὐτῶι περὶ τούτων, αὔριον δέ. Συρίσκος καταμενῶ,
αὔριον ὅτωι βούλεσθʼ ἐπιτρέπειν ἑνὶ λόγωι
ἕτοιμος. οὐδὲ νῦν κακῶς ἀπήλλαχα.
πάντων δʼ ἀμελήσανθʼ, ὡς ἔοικε, δεῖ δίκας
μελετᾶν· διὰ τουτὶ πάντα νυνὶ σώιζεται. ΧΟΡΟΥ
Ὀνήσιμος τὸν δακτύλιον ὥρμηκα πλεῖν ἢ πεντάκις
τῶι δεσπότηι δεῖξαι προσελθών, καὶ σφόδρα
ὢν ἐγγὺς ἤδη καὶ πρὸς αὐτῶι παντελῶς
ἀναδύομαι. καὶ τῶν πρότερόν μοι μεταμέλει
μηνυμάτων· λέγει γὰρ ἐπιεικῶς πυκνά
«ὡς τὸν φράσαντα ταῦτά μοι κακὸν κακῶς
ὁ Ζεὺς ἀπολέσαι.» μή με δὴ διαλλαγεὶς
πρὸς τὴν γυναῖκα τὸν φράσαντα ταῦτα καὶ
συνειδότʼ ἀφανίσηι λαβών. καλῶς ποῶν
ἕτερόν τι πρὸς τούτοις κυκᾶν ἀπεσχόμην.
κἀνταῦθα κακὸν ἔνεστιν ἐπιεικῶς μέγα.
Ἁβρότονον ἐᾶτέ μʼ ἱκετεύω σε καὶ μή μοι κακὰ
παρέχετʼ. ἐμαυτήν, ὡς ἔοικεν, ἁθλία
λέληθα χλευάζουσʼ· ἐρᾶσθαι προσεδόκων,
θεῖον δὲ μισεῖ μῖσος ἅνθρωπός με τι.
οὐκέτι μʼ ἐᾶι γὰρ οὐδὲ κατακεῖσθαι, τάλαν,
παρʼ αὑτόν, ἀλλὰ χωρίς. Ὀνήσιμος ἀλλʼ ἀποδῶ πάλιν
παρʼ οὗ παρέλαβον ἀρτίως; ἄτοπον. Ἁβρότονον τάλας
οὗτος. τί τοσοῦτον ἀργύριον ἀπολλύει;
ἐπεὶ τό γʼ ἐπὶ τούτωι τὸ τῆς θεοῦ φέρειν
κανοῦν ἔμοιγʼ οἷόν τε νῦν ἐστʼ, ὦ τάλαν·
ἁγνὴ γάμων γάρ, φασίν, ἡμέραν τρίτην
ἤδη κάθημαι. Ὀνήσιμος πῶς ἂν οὖν, πρὸς τῶν θεῶν,
πῶς ἄν, ἱκετεύω— Συρίσκος ποῦ ʼστιν, ὃν ζητῶν ἐγὼ
περιέρχομʼ ἔνδον; οὗτος ἀπόδος, ὦγαθέ,
τὸν δακτύλιον, ἢ δεῖξον ὧι μέλλεις ποτέ.
κρινώμεθʼ· ἐλθεῖν δεῖ μέ ποι. Ὀνήσιμος τοιουτονί
ἐστιν τὸ πρᾶγμʼ, ἄνθρωπε· τοῦ μὲν δεσπότου
ἔστʼ, οἶδʼ ἀκριβῶς, οὑτοσὶ Χαρισίου,
ὀκνῶ δὲ δεῖξαι· πατέρα γὰρ τοῦ παιδίου
αὐτὸν ποῶ σχεδόν τι τοῦτον προσφέρων
μεθʼ οὗ συνεξέκειτο. Συρίσκος πῶς, ἀβέλτερε;
Ὀνήσιμος Ταυροπολίοις ἀπώλεσεν τοῦτόν ποτε
παννυχίδος οὔσης καὶ γυναικῶν. κατὰ λόγον
ἐστὶν βιασμὸν τοῦτον εἶναι παρθένου·
ἣ δʼ ἔτεκε τοῦτο κἀξέθηκε δηλαδή.
εἰ μέν τις οὖν εὑρὼν ἐκείνην προσφέροι
τοῦτον, σαφὲς ἄν τι δεικνύοι τεκμήριον·
νυνὶ δʼ ὑπόνοιαν καὶ ταραχὴν ἔχει. Συρίσκος σκόπει
αὐτὸς περὶ τούτων. εἰ δʼ ἀνασείεις, ἀπολαβεῖν
τὸν δακτύλιόν με βουλόμενος δοῦναί τε σοι
μικρόν τι, ληρεῖς. οὐκ ἔνεστιν οὐδὲ εἷς
παρʼ ἐμοὶ μερισμός. Ὀνήσιμος οὐδὲ δέομαι. Συρίσκος ταῦτα δή.
ἥξω διαδραμών—εἰς πόλιν γὰρ ἔρχομαι
νυνί—περὶ τούτων εἰσόμενος τί δεῖ ποεῖν.
Ἁβρότονον τὸ παιδάριον, ὃ νῦν τιθηνεῖθʼ ἡ γυνή,
Ὀνήσιμʼ, ἔνδον, οὗτος εὗρεν ἁνθρακεύς;
Ὀνήσιμος ναί, φησίν. Ἁβρότονον ὡς κομψόν, τάλαν. Ὀνήσιμος καὶ τουτονὶ
τὸν δακτύλιον ἐπόντα τοὐμοῦ δεσπότου.
Ἁβρότονον αἴ, δύσμορʼ· εἶτʼ εἰ τρόφιμος ὄντως ἐστί σου,
τρεφόμενον ὄψει τοῦτον ἐν δούλου μέρει,
κοὐκ ἂν δικαίως ἀποθάνοις; Ὀνήσιμος ὅπερ λέγω,
τὴν μητέρʼ οὐδεὶς οἶδεν. Ἁβρότονον ἀπέβαλεν δέ, φήις,
Ταυροπολίοις αὐτόν; Ὀνήσιμος παροινῶν γʼ, ὡς ἐμοὶ
τὸ παιδάριον εἶφʼ ἁκόλουθος. Ἁβρότονον δηλαδὴ
εἰς τὰς γυναῖκας παννυχιζούσας μόνας
ἐνέπεσε· κἀμοῦ γὰρ παρούσης ἐγένετο
τοιοῦτον ἕτερον. Ὀνήσιμος σοῦ παρούσης; Ἁβρότονον πέρυσι, ναί,
Ταυροπολίοις· παισὶν γὰρ ἔψαλλον κόραις,
αὕτη θʼ ὁμοῦ συνέπαιζεν. οὐδʼ ἐγὼ τότε,
οὔπω γάρ, ἄνδρʼ ἤιδειν τί ἐστι. Ὀνήσιμος καὶ μάλα.
Ἁβρότονον μὰ τὴν Ἀφροδίτην. Ὀνήσιμος τὴν δὲ παῖδά γʼ ἥτις ἦν
οἶσθας; Ἁβρότονον πυθοίμην ἄν· παρʼ αἷς γὰρ ἦν ἐγὼ
γυναιξί, τούτων ἦν φίλη. Ὀνήσιμος πατρὸς τίνος
ἤκουσας; Ἁβρότονον οὐδὲν οἶδα· πλὴν ἰδοῦσά γε
γνοίην ἂν αὐτήν. εὐπρεπής τις, ὦ θεοί·
καὶ πλουσίαν ἔφασάν τινα. Ὀνήσιμος αὕτη ʼστιν τυχόν.
Ἁβρότονον οὐκ οἶδʼ· ἐπλανήθη γὰρ μεθʼ ἡμῶν οὖσʼ ἐκεῖ,
εἶτʼ ἐξαπίνης κλάουσα προστρέχει μόνη,
τίλλουσʼ ἑαυτῆς τὰς τρίχας, καλὸν πάνυ
καὶ λεπτόν, ὦ θεοί, ταραντῖνον σφόδρα
ἀπολωλεκυῖʼ· ὅλον γὰρ ἐγεγόνει ῥάκος.
Ὀνήσιμος καὶ τοῦτον εἶχεν; Ἁβρότονον εἶχʼ ἴσως, ἀλλʼ οὐκ ἐμοὶ
ἔδειξεν· οὐ γὰρ ψεύσομαι. Ὀνήσιμος τί χρὴ ποεῖν
ἐμὲ νῦν; Ἁβρότονον ὅρα σὺ τοῦτʼ· ἐὰν δὲ νοῦν ἔχηις
ἐμοί τε πείθηι, τοῦτο πρὸς τὸν δεσπότην
φανερὸν ποήσεις· εἰ γάρ ἐστʼ ἐλευθέρας
παιδός, τί τοῦτον λανθάνειν δεῖ τὸ γεγονός;
Ὀνήσιμος πρότερον ἐκείνην ἥτις ἐστίν, Ἁβρότονον,
εὕρωμεν. ἐπὶ τούτωι δʼ ἐμοὶ νῦν συγγενοῦ.
Ἁβρότονον οὐκ ἂν δυναίμην, τὸν ἀδικοῦντα πρὶν σαφῶς
τίς ἐστιν εἰδέναι. φοβοῦμαι τοῦτʼ ἐγώ,
μάτην τι μηνύειν πρὸς ἐκείνας ἃς λέγω.
τίς οἶδεν εἰ καὶ τοῦτον ἐνέχυρον λαβὼν
τότε τις παρʼ αὐτοῦ τῶν παρόντων ἀπέβαλεν
ἕτερος; κυβεύων τυχὸν ἴσως εἰς συμβολὰς
ὑπόθημʼ ἔδωκʼ, ἢ συντιθέμενος περί τινος
περιείχετʼ, εἶτʼ ἔδωκεν· ἕτερα μυρία
ἐν τοῖς πότοις τοιαῦτα γίνεσθαι φιλεῖ.
πρὶν εἰδέναι δὲ τὸν ἀδικοῦντʼ οὐ βούλομαι
ζητεῖν ἐκείνην οὐδὲ μηνύειν ἐγὼ
τοιοῦτον οὐδέν. Ὀνήσιμος οὐ κακῶς μέντοι λέγεις.
τί οὖν ποήσηι τις; Ἁβρότονον θέασʼ, Ὀνήσιμε,
ἂν συναρέσηι σοι τοὐμὸν ἐνθύμημʼ ἄρα.
ἐμὸν ποήσομαι τὸ πρᾶγμα τοῦτʼ ἐγώ,
τὸν δακτύλιον λαβοῦσά τʼ εἴσω τουτονὶ
εἴσειμι πρὸς ἐκεῖνον. Ὀνήσιμος λέγʼ ὃ λέγεις· ἄρτι γὰρ
νοῶ. Ἁβρότονον κατιδών μʼ ἔχουσαν ἀνακρινεῖ πόθεν
εἴληφα. φήσω «Ταυροπολίοις παρθένος
ἔτʼ οὖσα», τά τʼ ἐκείνηι γενόμενα πάντʼ ἐμὰ
ποουμένη· τὰ πλεῖστα δʼ αὐτῶν οἶδʼ ἐγώ.
Ὀνήσιμος ἄριστά γʼ ἀνθρώπων. Ἁβρότονον ἐὰν οἰκεῖον ἦι
αὐτῶι τὸ πρᾶγμα δʼ, εὐθὺς ἥξει φερόμενος
ἐπὶ τὸν ἔλεγχον καὶ μεθύων γε νῦν ἐρεῖ
πρότερος ἅπαντα καὶ προπετῶς· ἃ δʼ ἂν λέγηι
προσομολογήσω τοῦ διαμαρτεῖν μηδὲ ἓν
προτέρα λέγουσα. Ὀνήσιμος ὑπέρευγε νὴ τὸν Ἥλιον.
Ἁβρότονον τὰ κοινὰ ταυτὶ δʼ ἀκκιοῦμαι τῶι λόγωι
τοῦ μὴ διαμαρτεῖν· «ὡς ἀναιδὴς ἦσθα καὶ
ἰταμός τις». Ὀνήσιμος εὖγε. Ἁβρότονον «κατέβαλες δέ μʼ ὡς σφόδρα·
ἱμάτια δʼ οἷʼ ἀπώλεσʼ ἡ τάλαινʼ ἐγώ»
φήσω. πρὸ τούτου δʼ ἔνδον αὐτὸ βούλομαι
λαβοῦσα κλαῦσαι καὶ φιλῆσαι καὶ πόθεν
ἔλαβεν ἐρωτᾶν τὴν ἔχουσαν. Ὀνήσιμος Ἡράκλεις.
Ἁβρότονον τὸ πέρας δὲ πάντων, «παιδίον τοίνυν» ἐρῶ
«ἐστὶ γεγονός σοι», καὶ τὸ νῦν εὑρημένον
δείξω. Ὀνήσιμος πανούργως καὶ κακοήθως, Ἁβρότονον.
Ἁβρότονον ἂν δʼ ἐξετασθῆι ταῦτα καὶ φανῆι πατὴρ
ὢν οὗτος αὐτοῦ, τὴν κόρην ζητήσομεν
κατὰ σχολήν. Ὀνήσιμος ἐκεῖνο δʼ οὐ λέγεις, ὅτι
ἐλευθέρα γίνηι σύ· τοῦ γὰρ παιδίου
μητέρα σε νομίσας λύσετʼ εὐθὺς δηλαδή.
Ἁβρότονον οὐκ οἶδα· βουλοίμην δʼ ἄν. Ὀνήσιμος οὐ γὰρ οἶσθα σύ;
ἀλλʼ ἦ χάρις τις, Ἁβρότονον, τούτων ἐμοί;
Ἁβρότονον νὴ τὼ θεώ, πάντων γʼ ἐμαυτῆι σʼ αἴτιον
ἡγήσομαι τούτων. Ὀνήσιμος ἐὰν δὲ μηκέτι
ζητῆις ἐκείνην ἐξεπίτηδες, ἀλλʼ ἐᾶις
παρακρουσαμένη με, πῶς τὸ τοιοῦθʼ ἕξει; Ἁβρότονον τάλαν,
τίνος ἕνεκεν; παίδων ἐπιθυμεῖν σοι δοκῶ;
ἐλευθέρα μόνον γενοίμην, ὦ θεοί.
τοῦτον λάβοιμι μισθὸν ἐκ τούτων. Ὀνήσιμος λάβοις.
Ἁβρότονον οὐκοῦν συναρέσκει σοι; Ὀνήσιμος συναρέσκει διαφόρως·
ἂν γὰρ κακοηθεύσηι, μαχοῦμαί σοι τότε·
δυνήσομαι γάρ. ἐν δὲ τῶι παρόντι νῦν
ἴδωμεν εἰ τοῦτʼ ἐστίν. Ἁβρότονον οὐκοῦν συνδοκεῖ;
Ὀνήσιμος μάλιστα. Ἁβρότονον τὸν δακτύλιον ἀποδίδου ταχύ.
Ὀνήσιμος λάμβανε. Ἁβρότονον φίλη Πειθοῖ, παροῦσα σύμμαχος
πόει κατορθοῦν τοὺς λόγους οὓς ἂν λέγω.
Ὀνήσιμος τοπαστικὸν τὸ γύναιον. ὡς ἤισθηθʼ ὅτι
κατὰ τὸν ἔρωτʼ οὐκ ἔστʼ ἐλευθερίας τυχεῖν
ἄλλως δʼ ἀλύει, τὴν ἑτέραν πορεύεται
ὁδόν. ἀλλʼ ἐγὼ τὸν πάντα δουλεύσω χρόνον,
λέμφος, ἀπόπληκτος, οὐδαμῶς προνοητικὸς
τὰ τοιαῦτα. παρὰ ταύτης δʼ ἴσως τι λήψομαι,
ἂν ἐπιτύχηι· καὶ γὰρ δίκαιον. ὡς κενὰ
καὶ διαλογίζομʼ ὁ κακοδαίμων, προσδοκῶν
χάριν κομιεῖσθαι παρὰ γυναικός· μὴ μόνον
κακόν τι προσλάβοιμι. νῦν ἐπισφαλῆ
τὰ πράγματʼ ἐστὶ τὰ περὶ τὴν κεκτημένην·
ταχέως ἐὰν γὰρ εὑρεθῆι πατρὸς κόρη
ἐλευθέρου μήτηρ τε τοῦ νῦν παιδίου
γεγονυῖʼ, ἐκείνην λήψεται ταύτην
… ν ἀπολείπειν
καὶ νῦν χαριέντως ἐκνενευκέναι δοκῶ
τῶι μὴ διʼ ἐμοῦ ταυτὶ κυκᾶσθαι. χαιρέτω
τὸ πολλὰ πράττειν· ἂν δέ τις λάβηι μέ τι
περιεργασάμενον ἢ λαλήσαντʼ ἐκτεμεῖν
δίδωμʼ ἐμαυτοῦ τοὺς ὀδόντας· —οὑτοσὶ
τίς ἐσθʼ ὁ προσιών; Σμικρίνης ἀναστρέφει
ἐξ ἄστεως πάλιν ταρακτικῶς ἔχων
αὖτις· πέπυσται τὰς ἀληθείας ἴσως
παρά τινος οὗτος. ἐκποδὼν δὲ βούλομαι
ποιεῖν ἐμαυτόν … λα … ειν·
προ … ν με δεῖ.
Σμικρίνης εξηι
ἄσωτ
ὅλη γὰρ
εὐθὺς … δη
σαφῶς
πίνειν … ιων
τοὔνομ … ψαλτρίας
ζῆν αὐτὸν … ης ἔφη
πλέον ἡμερῶν
αυτὸν διαλλ … ενον.
οἴμοι τάλας … η
κοινωνὸ … λη
προσῆλθ … εγω
ὅτε τὴν … υ τοῦτο γε
πυνθανομενο … τησέ με
φιλο … τῶι τρόπωι
ἐναντι … τα τὴν ἁπλοῦν
… καὶ ψάλτριαν
… κύβοι τυχόν
… λὰ χαιρέτω.
Καρίων … πολλῶν ἐγὼ
… ων ἐκτησάμην
...
… η μοι μόνη
...
...
οὐδεὶς ς … ἕτερος ὑμῖν. Σμικρίνης ποικίλον
ἄριστον ἀριστῶσιν. Καρίων ὢ τρισάθλιος
ἐγὼ κατὰ πολλά. νῦν μὲν οὖν οὐκ οἶδʼ ὅπως
διασκεδάννυντʼ ἐκτός· ἀλλʼ ἐὰν πάλιν
π … μαγείρου τις τύχηι
… βαλεῖτʼ ἐς μακαρίαν.
Σμικρίνης … ις τινος
Σμικρίνης Χα … ψαλτρίας
Καρίων νῦν … ωσι καὶ
με Σμικρίνης … ἆρα γε
Καρίων … έχουσι δή
Σμικρίνης ς Καρίων … πέμπειν ἵνα
… τὰ χρήματα
αι … ν ἡλίκη
ει … λομαι
εἶναι … δέσποινʼ οἰκίας.
ὦ Ἡράκλεις … Σιμίας
ἀπίωμεν Χαιρέστρατος … νὴ τὸν Ἥλιον
μικροῦ γ … ταύτην ἐγώ.
πρώην αρ … τὰς ὀφρῦς
ἐπάνωθεν
ἔγωγʼ ἀπολοίμην
ὀκνηρο
Σμικρίνης ἔπειτα δ
θυγατέρα
τέτοκε κ —
λαβόντʼ α
παρακαλες
διακονε —
Σμικρίνης Χαρ
τὸ φ
ὑμῶν ἑταῖρος οὗτος οὐδʼ ἠισχύνετο
παιδάριον ἐκ πόρνης
ου βίου
τοῦ δυστυχοῦς:
ν δυστυχῆ:
Σμικρίνης τοῦτο … ν, ἀλλʼ ἴσως ἐγὼ
πολυπραγμονῶ πλείω τε πράττω τῶν ἐμῶν,
κατὰ λόγον ἐξὸν ἀπιέναι τὴν θυγατέρα
λαβόντα. τοῦτο μὲν ποήσω καὶ σχεδὸν
δεδογμένον μοι τυγχάνει. μαρτύρομαι
ὑμᾶς δʼ ὁμο
μεθʼ ὧν ς
θυγατέρα
ἀνάξιʼ· ὑ —
Χαιρέστρατος μηδες
καιπε …
Σμικρίνης μισεῖ τὸν ἡδὺν λεγόμενον τοῦτον βίον·
ἔπινε μετὰ τοῦ δεῖνος, εἶχεν ἑσπέρας
… εν δʼ αὔριον … δεῖνʼ ἔχει
ἡμῖν κεκηδευκ … Χαιρέστρατος
Σμικρίνης ὑψηλὸς ὤν τις οὗτος οὐκ οἰμώξεται;
καταφθαρείς τʼ ἐν ματρυλείωι τὸν βίον
μετὰ τῆς καλῆς γυναικὸς ἣν ἐπεισάγει
βιώσεθʼ, ἡμᾶς δʼ οὐδὲ γινώσκειν δοκῶν
… εἰσάξει λαβὼν
δηλαδή
ἐμοὶ δοκεῖ
ιν
ἐστί μοι … ΧΟΡΟΥ
Παμφίλη
ἀλλʼ εἴ με σώιζων τοῦτο μὴ πείσαις ἐμέ,
οὐκέτι πατὴρ κρίνοιʼ ἂν ἀλλὰ δεσπότης.
Σμικρίνης λόγου δὲ δεῖται ταῦτα καὶ συμπείσεως;
οὐκ ἐπιπόλαιον; αὐτό, Παμφίλη, βοᾶι
φωνὴν ἀφιέν· εἰ δὲ κἀμὲ δεῖ λέγειν,
ἕτοιμός εἰμι, τρία δέ σοι προθήσομαι.
οὔτʼ ἂν ἔτι σωθείη ποθʼ οὗτος οὔτε σύ.
… ν ἀμελῶς ἡδέως, σὺ δʼ οὐ σφόδρα
… κουσʼ ἐαθείης ἔτʼ ἄν
… διακονω τούτων τι
… ν ἔχουσʼ· ἅπαν …
τὴν πολυτέλειαν. Θεσμοφόρια δὶς τίθει,
Σκίρα δίς· τὸν ὄλεθρον τοῦ βίου καταμάνθανε.
οὔκουν ἀπόλωλεν οὗτος ὁμολογουμένως;
σκόπει τὸ σὸν δή· φησὶ δεῖν εἰς Πειραιᾶ
αὐτὸν βαδίσαι· καθεδεῖτʼ ἐκεῖσʼ ἐλθών·
τουτ … ὀδυνήσει, περιμενεῖς πανν
ἄδειπνος· ὁ δὲ πίνει μετʼ ἐκείνης δηλαδή
… ευ … ς ἐξῆλθε
… κ … ρευο … παντ
… σοι βούλομ …
Ἁβρότονον ἔξειμʼ ἔχουσα· κλαυμυρίζεται, τάλαν,
πάλαι γάρ· οὐκ οἶδʼ ὅ τι κακὸν πέπονθέ μοι.
Παμφίλη τίς ἂν θεῶν τάλαιναν ἐλεήσειέ με;
Ἁβρότονον ὦ φίλτατον τέκνον, πότʼ ὄψει μητέρα;
καὶ … Παμφίλη πορεύσομαι.
Ἁβρότονον μικρόν, γύναι, πρόσμεινον. Παμφίλη ἐμὲ καλεῖς; Ἁβρότονον ἐγώ.
ἐναντίον βλέπε. Παμφίλη ἦ με γινώσκεις, γύναι;
Ἁβρότονον αὐτή ʼστιν ἣν ἑόρακα· χαῖρε, φιλτάτη.
Παμφίλη τίς δʼ εἶ σύ; Ἁβρότονον χεῖρα δεῦρό μοι τὴν σὴν δίδου.
λέγε μοι, γλυκεῖα, πέρυσιν ἦλθες ἐπὶ θέαν
τοῖς Ταυροπολίοις ε
Παμφίλη γύναι, πόθεν ἔχεις, εἰπέ μοι, τὸ παιδίον
λαβοῦσα; Ἁβρότονον ὁρᾶις τι, φιλτάτη, σοι γνώριμον
ὧν τοῦτʼ ἔχει; μηδέν με δείσηις, ὦ γύναι.
Παμφίλη οὐκ ἔτεκες αὐτὴ τοῦτο; Ἁβρότονον προσεποιησάμην,
οὐχ ἵνʼ ἀδικήσω τὴν τεκοῦσαν, ἀλλʼ ἵνα
κατὰ σχολὴν εὕροιμι. νῦν δʼ εὕρηκα· σὲ
ὁρῶ γάρ, ἣν καὶ τότε. Παμφίλη τίνος δʼ ἐστὶν πατρός;
Ἁβρότονον Χαρισίου. Παμφίλη τοῦτʼ οἶσθʼ ἀκριβῶς, φιλτάτη;
Ἁβρότονον εὖ οἶδʼ ἔγωγʼ· ἀλλʼ οὐ σε τὴν νύμφην ὁρῶ
τὴν ἔνδον οὖσαν; Παμφίλη ναιχί. Ἁβρότονον μακαρία γύναι,
θεῶν τις ὑμᾶς ἠλέησε. τὴν θύραν
τῶν γειτόνων τις ἐψόφηκεν ἐξιών.
εἴσω λαβοῦσά μʼ ὡς σεαυτὴν εἴσαγε,
ἵνα καὶ τὰ λοιπὰ πάντα μου πύθηι σαφῶς.
Ὀνήσιμος ὑπομαίνεθʼ οὗτος, νὴ τὸν Ἀπόλλω, μαίνεται·
μεμάνητʼ ἀληθῶς· μαίνεται νὴ τοὺς θεούς.
τὸν δεσπότην λέγω Χαρίσιον. χολὴ
μέλαινα προσπέπτωκεν ἢ τοιοῦτό τι.
τί γὰρ ἄν τις εἰκάσειεν ἄλλο γεγονέναι;
πρὸς ταῖς θύραις γὰρ ἔνδον ἀρτίως πολὺν
χρόνον διακύπτων ἐνδιέτριψʼ
ὁ πατὴρ δὲ τῆς νύμφης τι περὶ τοῦ πράγματος
ἐλάλει πρὸς ἐκείνην, ὡς ἔοιχʼ, ὁ δʼ οἷα μὲν
ἤλλαττε χρώματʼ, ἄνδρες, οὐδʼ εἰπεῖν καλόν.
«ὦ γλυκυτάτη» δὲ «τῶν λόγων οἵους λέγεις»
ἀνέκραγε, τὴν κεφαλήν τʼ ἀνεπάταξε σφόδρα
αὑτοῦ. πάλιν δὲ διαλιπών, «οἵαν λαβὼν
γυναῖχʼ ὁ μέλεος ἠτύχηκα.» τὸ δὲ πέρας,
ὡς πάντα διακούσας ἀπῆλθʼ εἴσω ποτέ,
βρυχηθμὸς ἔνδον, τιλμός, ἔκστασις συχνή.
«ἐγὼ» γὰρ «ἁλιτήριος» πυκνὸν πάνυ
ἔλεγεν «τοιοῦτον ἔργον ἐξειργασμένος
αὐτὸς γεγονώς τε παιδίου νόθου πατὴρ
οὐκ ἔσχον οὐδʼ ἔδωκα συγγνώμης μέρος
οὐθὲν ἀτυχούσηι ταὔτʼ ἐκείνηι, βάρβαρος
ἀνηλεής τε.» λοιδορεῖτʼ ἐρρωμένως
αὑτῶι βλέπει θʼ ὕφαιμον ἠρεθισμένος.
πέφρικʼ ἐγὼ μέν, αὖός εἰμι τῶι δέει.
οὕτως ἔχων γὰρ αὐτὸν ἂν ἴδηι μέ που
τὸν διαβαλόντα, τυχὸν ἀποκτείνειεν ἄν.
διόπερ ὑπεκδέδυκα δεῦρʼ ἔξω λάθραι.
καὶ ποῖ τράπωμαί γʼ; εἰς τί βουλῆς; οἴχομαι.
ἀπόλωλα· τὴν θύραν πέπληχεν ἐξιών·
Ζεῦ σῶτερ, εἴπερ ἐστὶ δυνατόν, σῶιζέ με.
Χαρίσιος ἐγώ τις ἀναμάρτητος, εἰς δόξαν βλέπων
καὶ τὸ καλὸν ὅ τι πότʼ ἐστι καὶ ταἰσχρὸν σκοπῶν,
ἀκέραιος, ἀνεπίπληκτος αὐτὸς τῶι βίωι—
εὖ μοι κέχρηται καὶ προσηκόντως πάνυ
τὸ δαιμόνιον—ἐνταῦθʼ ἔδειξʼ ἄνθρωπος ὤν.
«ὦ τρισκακόδαιμον, μεγάλα φυσᾶις καὶ λαλεῖς,
ἀκούσιον γυναικὸς ἀτύχημʼ οὐ φέρεις,
αὐτὸν δὲ δείξω σʼ εἰς ὅμοιʼ ἐπταικότα,
καὶ χρήσετʼ αὐτή σοι τότʼ ἠπίως, σὺ δὲ
ταύτην ἀτιμάζεις· ἐπιδειχθήσει θʼ ἅμα
ἀτυχὴς γεγονὼς καὶ σκαιὸς ἀγνώμων τʼ ἀνήρ.»
ὅμοιά γʼ εἶπεν οἷς σὺ διενόου τότε
πρὸς τὸν πατέρα, κοινωνὸς ἥκειν τοῦ βίου
… κοὐ δεῖν τἀτύχημʼ αὐτὴν φυγεῖν
τὸ συμβεβηκός. σὺ δέ τις ὑψηλὸς σφόδρα
… ν
… βάρβαρος
… υν ταύτηι σοφῶς
… ε μέτεισι διὰ τέλους
… ονων τις· ὁ δὲ πατὴρ
… έστατʼ αὐτῆι χρήσεται. τί δέ μοι πατρός;
ἐρῶ διαρρήδην «ἐμοὶ σύ, Σμικρίνη,
μὴ πάρεχε πράγματʼ· οὐκ ἀπολείπει μʼ ἡ γυνή.
τί συνταράττεις καὶ βιάζηι Παμφίλην;
τί σʼ αὖ βλέπω ʼγώ;» Ὀνήσιμος πάνυ κακῶς ἔχω σφόδρα,
οἴμοι τάλας. καὶ σοῦ δέομαι τούτοις, γύναι,
μή μʼ ἐγκαταλίπηις. Χαρίσιος οὗτος ἐπακροώμενος
ἕστηκας ἱερόσυλέ μου; Ὀνήσιμος μὰ τοὺς θεούς,
ἀλλʼ ἀρτίως ἐξῆλθον. Χαρίσιος α … λαθεῖν
ἔσται σε πρα … μια … ης
πάντʼ ἐπακροάσει; Ὀνήσιμος
ἐγώ σε λανθάνειν πον
βροντῶντα. Χαρίσιος δια … ε
Ἁβρότονον ἀλλʼ οὐθὲν ὀφθήσει
Χαρίσιος τίς εἶ σύ; Ἁβρότονον
Χαρίσιος οὐκ εις
Ἁβρότονον οὐκ ἦν ἐμὸν
Χαρίσιος οὐκ ἦν σόν;
Ἁβρότονον βούλει μʼ ἀπ
Χαρίσιος ἀλλʼ ἐξαπει
? ἔμʼ ἐπρ
? ἔδεις
Χαρίσιος τί φήις, Ὀνήσιμʼ, ἐξεπειράθη
Ὀνήσιμος αὕτη μʼ ἔπεισε, νὴ τὸν Ἀπόλλω
Χαρίσιος καὶ σύ με περισπᾶις, ἱερόσυλε; Ἁβρότονον μὴ μάχου,
γλυκύτατε· τῆς γαμετῆς γυναικός ἐστί σου
τέκνον γάρ, οὐκ ἀλλότριον. Χαρίσιος εἰ γὰρ ὤφελεν.
Ἁβρότονον νὴ τὴν φίλην Δήμητρα. Χαρίσιος τίνα λόγον λέγεις;
Ἁβρότονον τίνα; τὸν ἀληθῆ. Χαρίσιος Παμφίλης τὸ παιδίον;
ἀλλʼ ἦν ἐμόν. Ἁβρότονον καὶ σόν γʼ ὁμοίως. Χαρίσιος Παμφίλης;
Ἁβρότονον ἱκετεύω σε, μή μʼ ἀναπτεροῦ …
… αι γαρ
Ἁβρότονον … πῶς ἐγώ, τάλαν,
… πρὶν πάντʼ εἰδέναι
Χαρίσιος … ὀρθῶς λέγεις
… ο μοι:
… τερε
… ὅμως
… το δή
… βούλομαι
… ματα. ΧΟΡΟΥ
Χαιρέστρατος … ειμενον
… ταύτη … ἐπεὶ
… ἐναντίον,
Χαιρέστρατʼ, ἤδη τὸ μετὰ ταῦτα σκεπτέον,
ὅπως διαμενεῖς ὢν Χαρισίωι φίλος
οἷός ποτʼ ἦσθα πιστός. οὐ γάρ ἐστί που
ἑταιρίδιον τοῦτʼ οὐδὲ τὸ τυχὸν
σπουδῆι δὲ καὶ παιδάριον ἥδʼ
ἐλεύθερος. πάξ. μὴ βλέπεις τ
καὶ πρῶτον αὐτὴν κατὰ μόνας
τὸν φίλτατον καὶ τὸν γλυκύτατον …
… οτρ …
καλ
εἰ τὸ καλὸν ς
ὥσπερ λύκος
ἀπελήλυθ —
ἀποστ —
φιλο —
διαι —
οὐ κρι —
καὶ ν
ὅσα μ …
ην μοι —
ἔνδον πο … —
ἔοικεν: οὐ …
οσπε
ἐπʼ αὐτὸν
ὄντως … β —
ἀλλʼ ἐξαπατ —
Ὀνήσιμος ἀπέσωσε συ …
ἐγὼ δὲ προς
ς … αν
τωμενου:
τὸν Δία
αυτοῦ τῶι σφόδρα
ως ὁμολογῶ:
εἰς ἐμὲ βλέπει
αιε
σώφρονα· τοιαυτησὶ γὰρ οὐκ ἀπέσχετʼ ἂν
ἐκεῖνος, εὖ τοῦτʼ οἶδʼ· ἐγὼ δʼ ἀφέξομαι.
Σμικρίνης ἂν μὴ κατάξω τὴν κεφαλήν σου, Σωφρόνη,
κάκιστʼ ἀπολοίμην. νουθετήσεις καὶ σύ με;
προπετῶς ἀπάγω τὴν θυγατέρʼ, ἱερόσυλε γραῦ;
ἀλλʼ ἦ περιμένω καταφαγεῖν τὴν προῖκά μου
τὸν χρηστὸν αὐτῆς ἄνδρα καὶ λόγους λέγω
περὶ τῶν ἐμαυτοῦ; ταῦτα συμπείθεις με σύ;
οὐκ ὀξυλαβῆσαι κρεῖττον; οἰμώξει μακρά,
ἂν ἔτι λαλῆις τι. κρίνομαι πρὸς Σωφρόνην;
μετάπεισον αὐτήν, ὅταν ἴδηις. οὕτω τί μοι
ἀγαθὸν γένοιτο Σωφρόνη γάρ, οἴκαδε
ἀπιών—τὸ τέλμʼ εἶδες παριοῦσʼ; ἐνταῦθά σε
τὴν νύκτα βαπτίζων ὅλην ἀποκτενῶ,
κἀγώ σε ταὔτʼ ἐμοὶ φρονεῖν ἀναγκάσω
καὶ μὴ στασιάζειν. ἡ θύρα παιητέα·
κεκλειμένη γάρ ἐστι. παῖδες, παιδίον·
ἀνοιξάτω τις. παῖδες, οὐχ ὑμῖν λέγω;
Ὀνήσιμος τίς ἐσθʼ ὁ κόπτων τὴν θύραν; ὤ, Σμικρίνης
ὁ χαλεπός, ἐπὶ τὴν προῖκα καὶ τὴν θυγατέρα
ἥκων. Σμικρίνης ἔγωγε, τρισκατάρατε. Ὀνήσιμος καὶ μάλα
ὀρθῶς· λογιστικοῦ γὰρ ἀνδρὸς καὶ σφόδρα
φρονοῦντος ἡ σπουδή, τό θʼ ἅρπασμʼ, Ἡράκλεις,
θαυμαστὸν οἷον. Σμικρίνης πρὸς θεῶν καὶ δαιμόνων—
Ὀνήσιμος οἴει τοσαύτην τοὺς θεοὺς ἄγειν σχολὴν
ὥστε τὸ κακὸν καὶ τἀγαθὸν καθʼ ἡμέραν
νέμειν ἑκάστωι, Σμικρίνη; Σμικρίνης λέγεις δὲ τί;
Ὀνήσιμος σαφῶς διδάξω σʼ. εἰσὶν αἱ πᾶσαι πόλεις,
ὅμοιον εἰπεῖν, χίλιαι· τρισμύριοι
οἰκοῦσʼ ἑκάστην. καθʼ ἕνα τούτων οἱ θεοὶ
ἕκαστον ἐπιτρίβουσιν ἢ σώιζουσι; Σμικρίνης πῶς;
λέγεις γὰρ ἐπίπονόν τινʼ αὐτοὺς ζῆν βίον.
Ὀνήσιμος οὐκ ἆρα φροντίζουσιν ἡμῶν οἱ θεοί,
φήσεις; ἑκάστωι τὸν τρόπον συνώικισαν
φρούραρχον· οὗτος ἔνδον ἐπ
ἐπέτριψεν, ἂν αὐτῶι κακῶς χρησώμεθα,
ἕτερον δʼ ἔσωσεν. οὗτός ἐσθʼ ἡμῖν θεὸς
ὅ τʼ αἴτιος καὶ τοῦ καλῶς καὶ τοῦ κακῶς
πράττειν ἑκάστωι· τοῦτον ἱλάσκου ποῶν
μηδὲν ἄτοπον μηδʼ ἀμαθές, ἵνα πράττηις καλῶς.
Σμικρίνης εἶθʼ οὑμός, ἱερόσυλε, νῦν τρόπος ποεῖ
ἀμαθές τι; Ὀνήσιμος συντρίβει σε. Σμικρίνης τῆς παρρησίας.
Ὀνήσιμος ἀλλʼ ἀπαγαγεῖν παρʼ ἀνδρὸς αὑτοῦ θυγατέρα
ἀγαθὸν σὺ κρίνεις, Σμικρίνη; Σμικρίνης λέγει δὲ τίς
τοῦτʼ ἀγαθόν; ἀλλὰ νῦν ἀναγκαῖον. Ὀνήσιμος θεᾶι;
τὸ κακὸν ἀναγκαῖον λογίζεθʼ οὑτοσί.
τοῦτόν τις ἄλλος, οὐχ ὁ τρόπος, ἀπολλύει;
καὶ νῦν μὲν ὁρμῶντʼ ἐπὶ πονηρὸν πρᾶγμά σε
ταὐτόματον ἀποσέσωκε, καὶ καταλαμβάνεις
διαλλαγὰς λύσεις τʼ ἐκείνων τῶν κακῶν.
αὖθις δʼ ὅπως μὴ λήψομαί σε, Σμικρίνη,
προπετῆ λέγω σοι· νῦν δὲ τῶν ἐγκλημάτων
ἀφεῖσο τούτων, τὸν δὲ θυγατριδοῦν λαβὼν
ἔνδον πρόσειπε. Σμικρίνης θυγατριδοῦν, μαστιγία;
Ὀνήσιμος παχύδερμος ἦσθα καὶ σύ, νοῦν ἔχειν δοκῶν.
οὕτως ἐτήρεις παῖδʼ ἐπίγαμον; τοιγαροῦν
τέρασιν ὅμοια πεντάμηνα παιδία
ἐκτρέφομεν. Σμικρίνης οὐκ οἶδʼ ὅ τι λέγεις. Ὀνήσιμος ἡ γραῦς δέ γε
οἶδʼ, ὡς ἐγὦιμαι· τότε γὰρ οὑμὸς δεσπότης
τοῖς Ταυροπολίοις, Σωφρόνη, ταύτην λαβὼν
χορῶν ἀποσπασθεῖσαν—αἰσθάνει γε; νή,
νυνὶ δʼ ἀναγνωρισμὸς αὐτοῖς γέγονε καὶ
ἅπαντʼ ἀγαθά. Σμικρίνης τί φησιν, ἱερόσυλε γραῦ;
Ὀνήσιμος «ἡ φύσις ἐβούλεθʼ, ἧι νόμων οὐδὲν μέλει·
γυνὴ δʼ ἐπʼ αὐτῶι τῶιδʼ ἔφυ.» τί μῶρος εἶ;
τραγικὴν ἐρῶ σοι ῥῆσιν ἐξ Αὔγης ὅλην
ἂν μή ποτʼ αἴσθηι, Σμικρίνη. Σμικρίνης σύ μοι χολὴν
κινεῖς παθαινομένη· σὺ γὰρ σφόδρʼ οἶσθʼ ὅ τι
οὗτος λέγει νῦν. Ὀνήσιμος οἶδε· τοῦτʼ εὖ ἴσθʼ ὅτι
ἡ γραῦς προτέρα συνῆκε. Σμικρίνης πάνδεινον λέγεις.
Ὀνήσιμος οὐ γέγονεν εὐτύχημα μεῖζον οὐδὲ ἕν.
Σμικρίνης εἰ τοῦτʼ ἀληθές ἐσθʼ ὃ λέγεις, τὸ παιδίον