ΗΡΑΚΛΕΙΔΑΙ
Ἰόλαος Πάλαι ποτʼ ἐστὶ τοῦτʼ ἐμοὶ δεδογμένον·
ὁ μὲν δίκαιος τοῖς πέλας πέφυκʼ ἀνήρ,
ὁ δʼ ἐς τὸ κέρδος λῆμʼ ἔχων ἀνειμένον
πόλει τʼ ἄχρηστος καὶ συναλλάσσειν βαρύς,
αὑτῶι δʼ ἄριστος· οἶδα δʼ οὐ λόγωι μαθών.
ἐγὼ γὰρ αἰδοῖ καὶ τὸ συγγενὲς σέβων,
ἐξὸν κατʼ Ἄργος ἡσύχως ναίειν, πόνων
πλείστων μετέσχον εἷς ἀνὴρ Ἡρακλέει,
ὅτʼ ἦν μεθʼ ἡμῶν· νῦν δʼ, ἐπεὶ κατʼ οὐρανὸν
ναίει, τὰ κείνου τέκνʼ ἔχων ὑπὸ πτεροῖς
σώιζω τάδʼ αὐτὸς δεόμενος σωτηρίας.
ἐπεὶ γὰρ αὐτῶν γῆς ἀπηλλάχθη πατήρ,
πρῶτον μὲν ἡμᾶς ἤθελʼ Εὐρυσθεὺς κτανεῖν·
ἀλλʼ ἐξέδραμεν, καὶ πόλις μὲν οἴχεται,
ψυχὴ δʼ ἐσώθη. φεύγομεν δʼ ἀλώμενοι
ἄλλην ἀπʼ ἄλλης ἐξοριζόντων πόλιν.
πρὸς τοῖς γὰρ ἄλλοις καὶ τόδʼ Εὐρυσθεὺς κακοῖς
ὕβρισμʼ ἐς ἡμᾶς ἠξίωσεν ὑβρίσαι·
πέμπων ὅπου γῆς πυνθάνοιθʼ ἱδρυμένους
κήρυκας ἐξαιτεῖ τε κἀξείργει χθονός,
πόλιν προτείνων Ἄργος οὐ σμικρὸν φίλην
ἐχθράν τε θέσθαι, χαὐτὸν εὐτυχοῦνθʼ ἅμα.
οἱ δʼ ἀσθενῆ μὲν τἀπʼ ἐμοῦ δεδορκότες,
σμικροὺς δὲ τούσδε καὶ πατρὸς τητωμένους,
τοὺς κρείσσονας σέβοντες ἐξείργουσι γῆς.
ἐγὼ δὲ σὺν φεύγουσι συμφεύγω τέκνοις
καὶ σὺν κακῶς πράσσουσι συμπράσσω κακῶς,
ὀκνῶν προδοῦναι, μή τις ὧδʼ εἴπηι βροτῶν·
Ἴδεσθʼ, ἐπειδὴ παισὶν οὐκ ἔστιν πατήρ,
Ἰόλαος οὐκ ἤμυνε συγγενὴς γεγώς.
πάσης δὲ χώρας Ἑλλάδος τητώμενοι
Μαραθῶνα καὶ σύγκληρον ἐλθόντες χθόνα
ἱκέται καθεζόμεσθα βώμιοι θεῶν
προσωφελῆσαι· πεδία γὰρ τῆσδε χθονὸς
δισσοὺς κατοικεῖν Θησέως παῖδας λόγος
κλήρωι λαχόντας ἐκ γένους Πανδίονος,
τοῖσδʼ ἐγγὺς ὄντας· ὦν ἕκατι τέρμονας
κλεινῶν Ἀθηνῶν τήνδʼ ἀφικόμεσθʼ ὁδόν.
δυοῖν γερόντοιν δὲ στρατηγεῖται φυγή·
ἐγὼ μὲν ἀμφὶ τοῖσδε καλχαίνων τέκνοις,
ἡ δʼ αὖ τὸ θῆλυ παιδὸς Ἀλκμήνη γένος
ἔσωθε ναοῦ τοῦδʼ ὑπηγκαλισμένη
σώιζει· νέας γὰρ παρθένους αἰδούμεθα
ὄχλωι πελάζειν κἀπιβωμιοστατεῖν.
Ὕλλος δʼ ἀδελφοί θʼ οἷσι πρεσβεύει γένος
ζητοῦσʼ ὅπου γῆς πύργον οἰκιούμεθα,
ἢν τῆσδʼ ἀπωθώμεσθα πρὸς βίαν χθονός.
ὦ τέκνα τέκνα, δεῦρο, λαμβάνεσθʼ ἐμῶν
πέπλων· ὁρῶ κήρυκα τόνδʼ Εὐρυσθέως
στείχοντʼ ἐφʼ ἡμᾶς, οὗ διωκόμεσθʼ ὕπο
πάσης ἀλῆται γῆς ἀπεστερημένοι.
ὦ μῖσος, εἴθʼ ὄλοιο χὠ πέμψας σʼ ἀνήρ,
ὡς πολλὰ δὴ καὶ τῶνδε γενναίωι πατρὶ
ἐκ τοῦδε ταὐτοῦ στόματος ἤγγειλας κακά.
Κῆρυξ ἦ που καθῆσθαι τήνδʼ ἕδραν καλὴν δοκεῖς
πόλιν τʼ ἀφῖχθαι σύμμαχον, κακῶς φρονῶν·
οὐ γάρ τις ἔστιν ὃς πάροιθʼ αἱρήσεται
τὴν σὴν ἀχρεῖον δύναμιν ἀντʼ Εὐρυσθέως.
χώρει· τί μοχθεῖς ταῦτʼ; ἀνίστασθαί σε χρὴ
ἐς Ἄργος, οὗ σε λεύσιμος μένει δίκη.
Ἰόλαος οὐ δῆτʼ, ἐπεί μοι βωμὸς ἀρκέσει θεοῦ,
ἐλευθέρα τε γαῖʼ ἐν ἧι βεβήκαμεν.
Κῆρυξ βούληι πόνον μοι τῆιδε προσθεῖναι χερί;
Ἰόλαος οὔτοι βίαι γέ μʼ οὐδὲ τούσδʼ ἄξεις λαβών.
Κῆρυξ γνώσηι σύ· μάντις δʼ ἦσθʼ ἄρʼ οὐ καλὸς τάδε.
Ἰόλαος οὐκ ἂν γένοιτο τοῦτʼ ἐμοῦ ζῶντός ποτε.
Κῆρυξ ἄπερρʼ· ἐγὼ δὲ τούσδε, κἂν σὺ μὴ θέληις,
ἄξω νομίζων οὗπέρ εἰσʼ Εὐρυσθέως.
Ἰόλαος ὦ τὰς Ἀθήνας δαρὸν οἰκοῦντες χρόνον,
ἀμύνεθʼ· ἱκέται δʼ ὄντες ἀγοραίου Διὸς
βιαζόμεσθα καὶ στέφη μιαίνεται,
πόλει τʼ ὄνειδος καὶ θεῶν ἀτιμίαν.
Χορός ἔα ἔα· τίς ἡ βοὴ βωμοῦ πέλας
ἕστηκε; ποίαν συμφορὰν δείξει τάχα;
ἴδετε τὸν γέροντʼ ἀμαλὸν ἐπὶ πέδωι
χύμενον· ὦ τάλας
πρὸς τοῦ ποτʼ ἐν γῆι πτῶμα δύστηνον πίτνεις;
Ἰόλαος ὅδʼ ὦ ξένοι με σοὺς ἀτιμάζων θεοὺς
ἕλκει βιαίως Ζηνὸς ἐκ προβωμίων.
Χορός σὺ δʼ ἐκ τίνος γῆς, ὦ γέρον, τετράπτολιν
ξύνοικον ἦλθες λαόν; ἢ
πέραθεν ἁλίωι πλάται
κατέχετʼ ἐκλιπόντες Εὐβοῖδʼ ἀκτάν;
Ἰόλαος οὐ νησιώτην, ὦ ξένοι, τρίβω βίον,
ἀλλʼ ἐκ Μυκηνῶν σὴν ἀφίγμεθα χθόνα.
Χορός ὄνομα τί σε, γέρον, Μυκηναῖος ὠ-
νόμαζεν λεώς;
Ἰόλαος τὸν Ἡράκλειον ἴστε που παραστάτην
Ἰόλαον· οὐ γὰρ σῶμʼ ἀκήρυκτον τόδε.
Χορός οἶδʼ εἰσακούσας καὶ πρίν· ἀλλὰ τοῦ ποτε
ἐν χειρὶ σᾶι κομίζεις κόρους
νεοτρεφεῖς; φράσον.
Ἰόλαος Ἡρακλέους οἵδʼ εἰσὶ παῖδες, ὦ ξένοι,
ἱκέται σέθεν τε καὶ πόλεως ἀφιγμένοι.
Χορός τί χρέος; ἦ λόγων πόλεος, ἔνεπέ μοι,
μελόμενοι τυχεῖν;
Ἰόλαος μήτʼ ἐκδοθῆναι μήτε πρὸς βίαν θεῶν
τῶν σῶν ἀποσπασθέντες εἰς Ἄργος μολεῖν.
Κῆρυξ ἀλλʼ οὔτι τοῖς σοῖς δεσπόταις τάδʼ ἀρκέσει,
οἳ σοῦ κρατοῦντες ἐνθάδʼ εὑρίσκουσί σε.
Χορός εἰκὸς θεῶν ἱκτῆρας αἰδεῖσθαι, ξένε,
καὶ μὴ βιαίωι χειρὶ δαι-
μόνων ἀπολιπεῖν σφʼ ἕδη·
πότνια γὰρ Δίκα τάδʼ οὐ πείσεται.
Κῆρυξ ἔκπεμπέ νυν γῆς τούσδε τοὺς Εὐρυσθέως,
κοὐδὲν βιαίωι τῆιδε χρήσομαι χερί.
Χορός ἄθεον ἱκεσίαν μεθεῖναι πόλει
ξένων προστροπάν.
Κῆρυξ καλὸν δέ γʼ ἔξω πραγμάτων ἔχειν πόδα,
εὐβουλίας τυχόντα τῆς ἀμείνονος.
Χορός Κῆρυξ
Χορός οὔκουν τυράννωι τῆσδε γῆς φράσαντά σε
χρῆν ταῦτα τολμᾶν, ἀλλὰ μὴ βίαι ξένους
θεῶν ἀφέλκειν, γῆν σέβοντʼ ἐλευθέραν;
Κῆρυξ τίς δʼ ἐστὶ χώρας τῆσδε καὶ πόλεως ἄναξ;
Χορός ἐσθλοῦ πατρὸς παῖς Δημοφῶν ὁ Θησέως.
Κῆρυξ πρὸς τοῦτον ἁγὼν ἆρα τοῦδε τοῦ λόγου
μάλιστʼ ἂν εἴη· τἄλλα δʼ εἴρηται μάτην.
Χορός καὶ μὴν ὅδʼ αὐτὸς ἔρχεται σπουδὴν ἔχων
Ἀκάμας τʼ ἀδελφός, τῶνδʼ ἐπήκοοι λόγων.
Δημοφῶν ἐπείπερ ἔφθης πρέσβυς ὢν νεωτέρους
βοηδρομήσας τήνδʼ ἐπʼ ἐσχάραν Διός,
λέξον, τίς ὄχλον τόνδʼ ἀθροίζεται τύχη;
Χορός ἱκέται κάθηνται παῖδες οἵδʼ Ἡρακλέους
βωμὸν καταστέψαντες, ὡς ὁρᾶις, ἄναξ,
πατρός τε πιστὸς Ἰόλεως παραστάτης.
Δημοφῶν τί δῆτʼ ἰυγμῶν ἥδʼ ἐδεῖτο συμφορά;
Χορός βίαι νιν οὗτος τῆσδʼ ἀπʼ ἐσχάρας ἄγειν
ζητῶν βοὴν ἔστησε κἄσφηλεν γόνυ
γέροντος, ὥστε μʼ ἐκβαλεῖν οἴκτωι δάκρυ.
Δημοφῶν καὶ μὴν στολήν γʼ Ἕλληνα καὶ ῥυθμὸν πέπλων
ἔχει, τὰ δʼ ἔργα βαρβάρου χερὸς τάδε.
σὸν δὴ τὸ φράζειν ἐστί, μὴ μέλλειν δʼ, ἐμοὶ
ποίας ἀφῖξαι δεῦρο γῆς ὅρους λιπών.
Κῆρυξ Ἀργεῖός εἰμι· τοῦτο γὰρ θέλεις μαθεῖν·
ἐφʼ οἷσι δʼ ἥκω καὶ παρʼ οὗ λέγειν θέλω.
πέμπει Μυκηνῶν δεῦρό μʼ Εὐρυσθεὺς ἄναξ
ἄξοντα τούσδε· πολλὰ δʼ ἦλθον, ὦ ξένε,
δίκαιʼ ἁμαρτῆι δρᾶν τε καὶ λέγειν ἔχων.
Ἀργεῖος ὢν γὰρ αὐτὸς Ἀργείους ἄγω
ἐκ τῆς ἐμαυτοῦ τούσδε δραπέτας ἔχων,
νόμοισι τοῖς ἐκεῖθεν ἐψηφισμένους
θανεῖν· δίκαιοι δʼ ἐσμὲν οἰκοῦντες πόλιν
αὐτοὶ καθʼ αὑτῶν κυρίους κραίνειν δίκας.
πολλῶν δὲ κἄλλων ἑστίας ἀφιγμένοι
ἐν τοῖσιν αὐτοῖς τοισίδʼ ἕσταμεν λόγοις,
κοὐδεὶς ἐτόλμησʼ ἴδια προσθέσθαι κακά.
ἀλλʼ ἤ τινʼ ἐς σὲ μωρίαν ἐσκεμμένοι
δεῦρʼ ἦλθον ἢ κίνδυνον ἐξ ἀμηχάνων
ῥίπτοντες, εἴτʼ οὖν εἴτε μὴ γενήσεται
οὐ γὰρ φρενήρη γʼ ὄντα σʼ ἐλπίζουσί που
μόνον τοσαύτης ἣν ἐπῆλθον Ἑλλάδος
τὰς τῶνδʼ ἀβούλως συμφορὰς κατοικτιεῖν.
φέρʼ ἀντίθες γάρ· τούσδε τʼ ἐς γαῖαν παρεὶς
ἡμᾶς τʼ ἐάσας ἐξάγειν, τί κερδανεῖς;
τὰ μὲν παρʼ ἡμῶν τοιάδʼ ἔστι σοι λαβεῖν·
Ἄργους τοσήνδε χεῖρα τήν τʼ Εὐρυσθέως
ἰσχὺν ἅπασαν τῆιδε προσθέσθαι πόλει.
ἢν δʼ ἐς λόγους τε καὶ τὰ τῶνδʼ οἰκτίσματα
βλέψας πεπανθῆις, ἐς πάλην καθίσταται
δορὸς τὸ πρᾶγμα· μὴ γὰρ ὡς μεθήσομεν
δόξηις ἀγῶνος τούσδʼ ἄτερ χαλυβδικοῦ.
τί δῆτα φήσεις, ποῖα πεδίʼ ἀφαιρεθείς,
τί ῥυσιασθείς, πόλεμον Ἀργείοις ἔχειν;
ποίοις δʼ ἀμύνων συμμάχοις, τίνος δʼ ὕπερ
θάψεις νεκροὺς πεσόντας; ἦ κακὸν λόγον
κτήσηι πρὸς ἀστῶν, εἰ γέροντος οὕνεκα
τύμβου, τὸ μηδὲν ὄντος, ὡς εἰπεῖν ἔπος,
παίδων τε τῶνδʼ ἐς ἄντλον ἐμβήσηι πόδα.
ἐρεῖς τὸ λῶιστον ἐλπίδʼ εὑρήσειν μόνον·
καὶ τοῦτο πολλῶι τοῦ παρόντος ἐνδεές.
κακῶς γὰρ Ἀργείοισιν οἵδʼ ὡπλισμένοις
μάχοιντʼ ἂν ἡβήσαντες, εἴ τι τοῦτό σε
ψυχὴν ἐπαίρει· χοὐν μέσωι πολὺς χρόνος
ἐν ὧι διεργασθεῖτʼ ἄν. ἀλλʼ ἐμοὶ πιθοῦ·
δοὺς μηδὲν ἀλλὰ τἄμʼ ἐῶν ἄγειν ἐμὲ
κτῆσαι Μυκήνας, μηδʼ ὅπερ φιλεῖτε δρᾶν
πάθηις σὺ τοῦτο, τοὺς ἀμείνονας παρὸν
φίλους ἑλέσθαι τοὺς κακίονας λαβεῖν.
Χορός τίς ἂν δίκην κρίνειεν ἢ γνοίη λόγον,
πρὶν ἂν παρʼ ἀμφοῖν μῦθον ἐκμάθηι σαφῶς;
Ἰόλαος ἄναξ, ὑπάρχει γὰρ τόδʼ ἐν τῆι σῆι χθονί,
εἰπεῖν ἀκοῦσαί τʼ ἐν μέρει πάρεστί μοι,
κοὐδείς μʼ ἀπώσει πρόσθεν ὥσπερ ἄλλοθεν.
ἡμῖν δὲ καὶ τῶιδʼ οὐδέν ἐστιν ἐν μέσωι·
ἐπεὶ γὰρ Ἄργους οὐ μέτεσθʼ ἡμῖν ἔτι,
ψήφωι δοκῆσαν, ἀλλὰ φεύγομεν πάτραν,
πῶς ἂν δικαίως ὡς Μυκηναίους ἄγοι
ὅδʼ ὄντας ἡμᾶς, οὓς ἀπήλασαν χθονός;
ξένοι γάρ ἐσμεν. ἢ τὸν Ἑλλήνων ὅρον
φεύγειν δικαιοῦθʼ ὅστις ἂν τἄργος φύγηι;
οὔκουν Ἀθήνας γʼ· οὐ γὰρ Ἀργείων φόβωι
τοὺς Ἡρακλείους παῖδας ἐξελῶσι γῆς.
οὐ γάρ τι Τραχίς ἐστιν οὐδʼ Ἀχαιικὸν
πόλισμʼ ὅθεν σὺ τούσδε, τῆι δίκηι μὲν οὔ,
τὸ δʼ Ἄργος ὀγκῶν, οἷάπερ καὶ νῦν λέγεις,
ἤλαυνες ἱκέτας βωμίους καθημένους.
εἰ γὰρ τόδʼ ἔσται καὶ λόγους κρινοῦσι σούς,
οὐκ οἶδʼ Ἀθήνας τάσδʼ ἐλευθέρας ἔτι.
ἀλλʼ οἶδʼ ἐγὼ τὸ τῶνδε λῆμα καὶ φύσιν·
θνήισκειν θελήσουσʼ· ἡ γὰρ αἰσχύνη πάρος
τοῦ ζῆν παρʼ ἐσθλοῖς ἀνδράσιν νομίζεται.
πόλει μὲν ἀρκεῖ· καὶ γὰρ οὖν ἐπίφθονον
λίαν ἐπαινεῖν ἐστι, πολλάκις δὲ δὴ
καὐτὸς βαρυνθεὶς οἶδʼ ἄγαν αἰνούμενος.
σοὶ δʼ ὡς ἀνάγκη τούσδε βούλομαι φράσαι
σώιζειν, ἐπείπερ τῆσδε προστατεῖς χθονός.
Πιτθεὺς μέν ἐστι Πέλοπος, ἐκ δὲ Πιτθέως
Αἴθρα, πατὴρ δʼ ἐκ τῆσδε γεννᾶται σέθεν
Θησεύς. πάλιν δὲ τῶνδʼ ἄνειμί σοι γένος·
Ἡρακλέης ἦν Ζηνὸς Ἀλκμήνης τε παῖς,
κείνη δὲ Πέλοπος θυγατρός· αὐτανεψίων
πατὴρ ἂν εἴη σός τε χὠ τούτων γεγώς.
γένους μὲν ἥκεις ὧδε τοῖσδε, Δημοφῶν·
ἃ δʼ ἐκτὸς ἤδη τοῦ προσήκοντός σε δεῖ
τεῖσαι λέγω σοι παισί. φημὶ γάρ ποτε
σύμπλους γενέσθαι τῶνδʼ ὑπασπίζων πατρὶ
ζωστῆρα Θησεῖ τὸν πολυκτόνον μέτα
Ἅιδου τʼ ἐρεμνῶν ἐξανήγαγεν μυχῶν
πατέρα σόν· Ἑλλὰς πᾶσα τοῦτο μαρτυρεῖ.
ὧν ἀντιδοῦναί σʼ οἵδʼ ἀπαιτοῦσιν χάριν,
μήτʼ ἐκδοθῆναι μήτε πρὸς βίαν θεῶν
τῶν σῶν ἀποσπασθέντες ἐκπεσεῖν χθονός.
σοὶ γὰρ τόδʼ αἰσχρὸν χωρὶς ἐν πόλει τʼ ἴσον,
ἱκέτας ἀλήτας συγγενεῖς—οἴμοι κακῶν·
βλέψον πρὸς αὐτούς, βλέψον—ἕλκεσθαι βίαι.
ἀλλʼ ἄντομαί σε καὶ καταστέφων χεροῖν
καὶ πρὸς γενείου, μηδαμῶς ἀτιμάσηις
τοὺς Ἡρακλείους παῖδας ἐς χέρας λαβεῖν·
γενοῦ δὲ τοῖσδε συγγενής, γενοῦ φίλος
πατὴρ ἀδελφὸς δεσπότης· ἅπαντα γὰρ
τἄλλʼ ἐστὶ κρείσσω πλὴν ὑπʼ Ἀργείοις πεσεῖν.
Χορός ὤικτιρʼ ἀκούσας τούσδε συμφορᾶς, ἄναξ.
τὴν δʼ εὐγένειαν τῆς τύχης νικωμένην
νῦν δὴ μάλιστʼ ἐσεῖδον· οἵδε γὰρ πατρὸς
ἐσθλοῦ γεγῶτες δυστυχοῦσʼ ἀναξίως.
Δημοφῶν τρισσαί μʼ ἀναγκάζουσι συννοίας ὁδοί,
Ἰόλαε, τοὺς σοὺς μὴ παρώσασθαι λόγους·
τὸ μὲν μέγιστον Ζεὺς ἐφʼ οὗ σὺ βώμιος
θακεῖς νεοσσῶν τήνδʼ ἔχων πανήγυριν,
τὸ συγγενές τε καὶ τὸ προυφείλειν καλῶς
πράσσειν παρʼ ἡμῶν τούσδε πατρώιαν χάριν,
τό τʼ αἰσχρόν, οὗπερ δεῖ μάλιστα φροντίσαι·
εἰ γὰρ παρήσω τόνδε συλᾶσθαι βίαι
ξένου πρὸς ἀνδρὸς βωμόν, οὐκ ἐλευθέραν
οἰκεῖν δοκήσω γαῖαν, Ἀργείων δʼ ὄκνωι
ἱκέτας προδοῦναι· καὶ τάδʼ ἀγχόνης πέλας.
ἀλλʼ ὤφελες μὲν εὐτυχέστερος μολεῖν,
ὅμως δὲ καὶ νῦν μὴ τρέσηις ὅπως σέ τις
σὺν παισὶ βωμοῦ τοῦδʼ ἀποσπάσει βίαι.
σὺ δʼ Ἄργος ἐλθὼν ταῦτά τʼ Εὐρυσθεῖ φράσον
πρὸς τοῖσδέ τʼ, εἴ τι τοισίδʼ ἐγκαλεῖ ξένοις,
δίκης κυρήσειν· τούσδε δʼ οὐκ ἄξεις ποτέ.
Κῆρυξ οὐκ ἢν δίκαιον ἦι τι καὶ νικῶ λόγωι;
Δημοφῶν καὶ πῶς δίκαιον τὸν ἱκέτην ἄγειν βίαι;
Κῆρυξ οὔκουν ἐμοὶ τόδʼ αἰσχρὸν ἀλλʼ οὐ σοὶ βλάβος;
Δημοφῶν ἐμοί γʼ, ἐάν σοι τούσδʼ ἐφέλκεσθαι μεθῶ.
Κῆρυξ σὺ δʼ ἐξόριζε κἆιτʼ ἐκεῖθεν ἄξομεν.
Δημοφῶν σκαιὸς πέφυκας τοῦ θεοῦ πλείω φρονῶν.
Κῆρυξ δεῦρʼ, ὡς ἔοικε, τοῖς κακοῖσι φευκτέον.
Δημοφῶν ἅπασι κοινὸν ῥῦμα δαιμόνων ἕδρα.
Κῆρυξ ταῦτʼ οὐ δοκήσει τοῖς Μυκηναίοις ἴσως.
Δημοφῶν οὔκουν ἐγὼ τῶν ἐνθάδʼ εἰμὶ κύριος;
Κῆρυξ βλάπτων γʼ ἐκείνους μηδέν, ἢν σὺ σωφρονῆις.
Δημοφῶν βλάπτεσθʼ, ἐμοῦ γε μὴ μιαίνοντος θεούς.
Κῆρυξ οὐ βούλομαί σε πόλεμον Ἀργείοις ἔχειν.
Δημοφῶν κἀγὼ τοιοῦτος· τῶνδε δʼ οὐ μεθήσομαι.
Κῆρυξ ἄξω γε μέντοι τοὺς ἐμοὺς ἐγὼ λαβών.
Δημοφῶν οὐκ ἆρʼ ἐς Ἄργος ῥαιδίως ἄπει πάλιν.
Κῆρυξ πειρώμενος δὴ τοῦτό γʼ αὐτίκʼ εἴσομαι.
Δημοφῶν κλαίων ἄρʼ ἅψηι τῶνδε κοὐκ ἐς ἀμβολάς.
Κῆρυξ μὴ πρὸς θεῶν κήρυκα τολμήσηις θενεῖν.
Δημοφῶν εἰ μή γʼ ὁ κῆρυξ σωφρονεῖν μαθήσεται.
Χορός ἄπελθε· καὶ σὺ τοῦδε μὴ θίγηις, ἄναξ.
Κῆρυξ στείχω· μιᾶς γὰρ χειρὸς ἀσθενὴς μάχη.
ἥξω δὲ πολλὴν Ἄρεος Ἀργείου λαβὼν
πάγχαλκον αἰχμὴν δεῦρο. μυρίοι δέ με
μένουσιν ἀσπιστῆρες Εὐρυσθεύς τʼ ἄναξ
αὐτὸς στρατηγῶν· Ἀλκάθου δʼ ἐπʼ ἐσχάτοις
καραδοκῶν τἀνθένδε τέρμασιν μένει.
λαμπρὸς δʼ ἀκούσας σὴν ὕβριν φανήσεται
σοὶ καὶ πολίταις γῆι τε τῆιδε καὶ φυτοῖς·
μάτην γὰρ ἥβην ὧδέ γʼ ἂν κεκτήιμεθα
πολλὴν ἐν Ἄργει, μή σε τιμωρούμενοι.
Δημοφῶν φθείρου· τὸ σὸν γὰρ Ἄργος οὐ δέδοικʼ ἐγώ.
ἐνθένδε δʼ οὐκ ἔμελλες αἰσχύνας ἐμὲ
ἄξειν βίαι τούσδʼ· οὐ γὰρ Ἀργείων πόλιν
ὑπήκοον τήνδʼ ἀλλʼ ἐλευθέραν ἔχω.
Χορός ὥρα προνοεῖν, πρὶν ὅροις πελάσαι
στρατὸν Ἀργείων·
μάλα δʼ ὀξὺς Ἄρης ὁ Μυκηναίων,
ἐπὶ τοῖσι δὲ δὴ μᾶλλον ἔτʼ ἢ πρίν.
πᾶσι γὰρ οὗτος κήρυξι νόμος,
δὶς τόσα πυργοῦν τῶν γιγνομένων.
πόσα νιν λέξειν βασιλεῦσι δοκεῖς,
ὡς δείνʼ ἔπαθεν καὶ παρὰ μικρὸν
ψυχὴν ἦλθεν διακναῖσαι;
Ἰόλαος οὐκ ἔστι τοῦδε παισὶ κάλλιον γέρας
ἢ πατρὸς ἐσθλοῦ κἀγαθοῦ πεφυκέναι·
τὸ δυστυχὲς γὰρ ηὑγένειʼ ἀμύνεται
τῆς δυσγενείας μᾶλλον· ἡμεῖς γὰρ κακῶν
ἐς τοὔσχατον πεσόντες ηὕρομεν φίλους
καὶ ξυγγενεῖς τούσδʼ, οἳ τοσῆσδʼ οἰκουμένης
Ἑλληνίδος γῆς τῶνδε προύστησαν μόνοι.
δότʼ, ὦ τέκνʼ, αὐτοῖς χεῖρα δεξιάν, δότε,
ὑμεῖς τε παισί, καὶ πέλας προσέλθετε.
ὦ παῖδες, ἐς μὲν πεῖραν ἤλθομεν φίλων·
ἢν δʼ οὖν ποθʼ ὑμῖν νόστος ἐς πάτραν φανῆι
καὶ δώματʼ οἰκήσητε καὶ τιμὰς πατρὸς
σωτῆρας αἰεὶ καὶ φίλους νομίζετε,
καὶ μήποτʼ ἐς γῆν ἐχθρὸν αἴρεσθαι δόρυ
μέμνησθέ μοι τήνδʼ, ἀλλὰ φιλτάτην πόλιν
πασῶν νομίζετʼ. ἄξιοι δʼ ὑμῖν σέβειν
οἳ γῆν τοσήνδε καὶ Πελασγικὸν λεὼν
ἡμῶν ἀπηλλάξαντο πολεμίους ἔχειν,
πτωχοὺς ἀλήτας εἰσορῶντες ἀλλʼ ὅμως.
ἐγὼ δὲ καὶ ζῶν καὶ θανών, ὅταν θάνω,
πολλῶι σʼ ἐπαίνωι Θησέως, ὦ τᾶν, πέλας
ὑψηλὸν ἀρῶ καὶ λέγων τάδʼ εὐφρανῶ,
ὡς εὖ τʼ ἐδέξω καὶ τέκνοισιν ἤρκεσας
τοῖς Ἡρακλείοις, εὐγενὴς δʼ ἀνʼ Ἑλλάδα
σώιζεις πατρώιαν δόξαν, ἐξ ἐσθλῶν δὲ φὺς
οὐδὲν κακίων τυγχάνεις γεγὼς πατρός,
παύρων μετʼ ἄλλων· ἕνα γὰρ ἐν πολλοῖς ἴσως
εὕροις ἂν ὅστις ἐστὶ μὴ χείρων πατρός.
Χορός ἀεί ποθʼ ἥδε γαῖα τοῖς ἀμηχάνοις
σὺν τῶι δικαίωι βούλεται προσωφελεῖν.
τοιγὰρ πόνους δὴ μυρίους ὑπὲρ φίλων
ἤνεγκε καὶ νῦν τόνδʼ ἀγῶνʼ ὁρῶ πέλας.
Δημοφῶν σοί τʼ εὖ λέλεκται καὶ τὰ τῶνδʼ αὐχῶ, γέρον,
τοιαῦτʼ ἔσεσθαι· μνημονεύσεται χάρις.
κἀγὼ μὲν ἀστῶν σύλλογον ποιήσομαι,
τάξω δʼ ὅπως ἂν τὸν Μυκηναίων στρατὸν
πολλῆι δέχωμαι χειρί· πρῶτα μὲν σκοποὺς
πέμψω πρὸς αὐτόν, μὴ λάθηι με προσπεσών·
ταχὺς γὰρ Ἄργει πᾶς ἀνὴρ βοηδρόμος·
μάντεις τʼ ἀθροίσας θύσομαι. σὺ δʼ ἐς δόμους
σὺν παισὶ χώρει, Ζηνὸς ἐσχάραν λιπών.
εἰσὶν γὰρ οἵ σου, κἂν ἐγὼ θυραῖος ὦ,
μέριμναν ἕξουσʼ. ἀλλʼ ἴθʼ ἐς δόμους, γέρον.
Ἰόλαος οὐκ ἂν λίποιμι βωμόν, εὐξόμεσθα δὲ
ἱκέται μένοντες ἐνθάδʼ εὖ πρᾶξαι πόλιν.
ὅταν δʼ ἀγῶνος τοῦδʼ ἀπαλλαχθῆις καλῶς,
ἴμεν πρὸς οἴκους. θεοῖσι δʼ οὐ κακίοσιν
χρώμεσθα συμμάχοισιν Ἀργείων, ἄναξ·
τῶν μὲν γὰρ Ἥρα προστατεῖ, Διὸς δάμαρ,
ἡμῶν δʼ Ἀθάνα. φημὶ δʼ εἰς εὐπραξίαν
καὶ τοῦθʼ ὑπάρχειν, θεῶν ἀμεινόνων τυχεῖν·
νικωμένη γὰρ Παλλὰς οὐκ ἀνέξεται.
Χορός εἰ σὺ μέγʼ αὐχεῖς, ἕτεροι
σοῦ πλέον οὐ μέλονται,
ξεῖνʼ ἀπʼ Ἀργόθεν ἐλθών,
μεγαληγορίαισι δʼ ἐμὰς φρένας οὐ φοβήσεις.
μήπω ταῖς μεγάλαισιν οὕ-
τω καὶ καλλιχόροις Ἀθά-
ναις εἴη. σὺ δʼ ἄφρων ὅ τʼ Ἄρ-
γει Σθενέλου τύραννος·
ὃς πόλιν ἐλθὼν ἑτέραν
οὐδὲν ἐλάσσονʼ Ἄργους
θεῶν ἱκτῆρας ἀλάτας
καὶ ἐμᾶς χθονὸς ἀντομένους ξένος ὢν βιαίως
ἕλκεις, οὐ βασιλεῦσιν εἴ-
ξας, οὐκ ἄλλο δίκαιον εἰ-
πών· ποῦ ταῦτα καλῶς ἂν εἴ-
η παρά γʼ εὖ φρονοῦσιν;
εἰρήνα μὲν ἔμοιγʼ ἀρέ-
σκει· σοὶ δʼ, ὦ κακόφρων ἄναξ,
λέγω, εἰ πόλιν ἥξεις,
οὐχ οὕτως ἃ δοκεῖς κυρή-
σεις· οὐ σοὶ μόνωι ἔγχος οὐδʼ
ἰτέα κατάχαλκός ἐστιν.
ἀλλʼ, ὦ πολέμων ἐρα-
στά, μή μοι δορὶ συνταρά-
ξηις τὰν εὖ χαρίτων ἔχου-
σαν πόλιν, ἀλλʼ ἀνάσχου.
Ἰόλαος ὦ παῖ, τί μοι σύννοιαν ὄμμασιν φέρων
ἥκεις; νέον τι πολεμίων λέξεις πέρι;
μέλλουσιν ἢ πάρεισιν ἢ τί πυνθάνηι;
οὐ γάρ τι μὴ ψεύσηις γε κήρυκος λόγους·
ὁ γὰρ στρατηγὸς εὐτυχὴς τὰ πρόσθεν ὢν
εἶσιν, σάφʼ οἶδα, καὶ μάλʼ οὐ σμικρὸν φρονῶν
ἐς τὰς Ἀθήνας. ἀλλά τοι φρονημάτων
ὁ Ζεὺς κολαστὴς τῶν ἄγαν ὑπερφρόνων.
Δημοφῶν ἥκει στράτευμʼ Ἀργεῖον Εὐρυσθεύς τʼ ἄναξ·
ἐγώ νιν αὐτὸς εἶδον. ἄνδρα γὰρ χρεών,
ὅστις στρατηγεῖν φησʼ ἐπίστασθαι καλῶς,
οὐκ ἀγγέλοισι τοὺς ἐναντίους ὁρᾶν.
πεδία μὲν οὖν γῆς ἐς τάδʼ οὐκ ἐφῆκέ πω
στρατόν, λεπαίαν δʼ ὀφρύην καθήμενος
σκοπεῖ — δόκησιν δὴ τόδʼ ἂν λέγοιμί σοι —
ποίαι προσάξει στρατόπεδον τὰ νῦν δορὸς
ἐν ἀσφαλεῖ τε τῆσδʼ ἱδρύσεται χθονός.
καὶ τἀμὰ μέντοι πάντʼ ἄραρʼ ἤδη καλῶς·
πόλις τʼ ἐν ὅπλοις σφάγιά θʼ ἡτοιμασμένα
ἕστηκεν οἷς χρὴ ταῦτα τέμνεσθαι θεῶν,
θυηπολεῖται δʼ ἄστυ μάντεων ὕπο.
χρησμῶν δʼ ἀοιδοὺς πάντας εἰς ἓν ἁλίσας
ἤλεγξα καὶ βέβηλα καὶ κεκρυμμένα·
καὶ τῶν μὲν ἄλλων διάφορʼ ἐστὶ θεσφάτοις
πόλλʼ· ἓν δὲ πᾶσι γνῶμα ταὐτὸν ἐμπρέπει·
σφάξαι κελεύουσίν με παρθένον κόρηι
Δήμητρος, ἥτις ἐστὶ πατρὸς εὐγενοῦς,
τροπαῖά τʼ ἐχθρῶν καὶ πόλει σωτηρίαν.
ἐγὼ δʼ ἔχω μέν, ὡς ὁρᾶις, προθυμίαν
τοσήνδʼ ἐς ὑμᾶς· παῖδα δʼ οὔτʼ ἐμὴν κτενῶ
οὔτʼ ἄλλον ἀστῶν τῶν ἐμῶν ἀναγκάσω
ἄκονθʼ· ἑκὼν δὲ τίς κακῶς οὕτω φρονεῖ,
ὅστις τὰ φίλτατʼ ἐκ χερῶν δώσει τέκνα;
καὶ νῦν πυκνὰς ἂν συστάσεις ἂν εἰσίδοις,
τῶν μὲν λεγόντων ὡς δίκαιος ἦ ξένοις
ἱκέταις ἀρήγειν, τῶν δὲ μωρίαν ἐμοῦ
κατηγορούντων· εἰ δὲ μὴ δράσω τόδε,
οἰκεῖος ἤδη πόλεμος ἐξαρτύεται.
ταῦτʼ οὖν ὅρα σὺ καὶ συνεξεύρισχʼ ὅπως
αὐτοί τε σωθήσεσθε καὶ πέδον τόδε,
κἀγὼ πολίταις μὴ διαβληθήσομαι.
οὐ γὰρ τυραννίδʼ ὥστε βαρβάρων ἔχω·
ἀλλʼ, ἢν δίκαια δρῶ, δίκαια πείσομαι.
Χορός ἀλλʼ ἦ πρόθυμον οὖσαν οὐκ ἐᾶι θεὸς
ξένοις ἀρήγειν τήνδε χρήιζουσιν πόλιν;
Ἰόλαος ὦ τέκνʼ, ἔοιγμεν ναυτίλοισιν οἵτινες
χειμῶνος ἐκφυγόντες ἄγριον μένος
ἐς χεῖρα γῆι συνῆψαν, εἶτα χερσόθεν
πνοαῖσιν ἠλάθησαν ἐς πόντον πάλιν.
οὕτω δὲ χἠμεῖς τῆσδʼ ἀπωθούμεσθα γῆς
ἤδη πρὸς ἀκταῖς ὄντες ὡς σεσωμένοι.
οἴμοι· τί δῆτʼ ἔτερψας ὦ τάλαινά με
ἐλπὶς τότʼ, οὐ μέλλουσα διατελεῖν χάριν;
συγγνωστὰ γάρ τοι καὶ τὰ τοῦδʼ, εἰ μὴ θέλει
κτείνειν πολιτῶν παῖδας, αἰνέσαι δʼ ἔχω
καὶ τἀνθάδʼ· εἰ θεοῖσι δὴ δοκεῖ τάδε
πράσσειν ἔμʼ, οὔτοι σοί γʼ ἀπόλλυται χάρις.
ὦ παῖδες, ὑμῖν δʼ οὐκ ἔχω τί χρήσομαι.
ποῖ τρεψόμεσθα; τίς γὰρ ἄστεπτος θεῶν;
ποῖον δὲ γαίας ἕρκος οὐκ ἀφίγμεθα;
ὀλούμεθʼ, ὦ τέκνʼ, ἐκδοθησόμεσθα δή.
κἀμοῦ μὲν οὐδὲν εἴ με χρὴ θανεῖν μέλει,
πλὴν εἴ τι τέρψω τοὺς ἐμοὺς ἐχθροὺς θανών·
ὑμᾶς δὲ κλαίω καὶ κατοικτίρω, τέκνα,
καὶ τὴν γεραιὰν μητέρʼ Ἀλκμήνην πατρός.
ὦ δυστάλαινα τοῦ μακροῦ βίου σέθεν,
τλήμων δὲ κἀγὼ πολλὰ μοχθήσας μάτην.
χρῆν χρῆν ἄρʼ ἡμᾶς ἀνδρὸς εἰς ἐχθροῦ χέρας
πεσόντας αἰσχρῶς καὶ κακῶς λιπεῖν βίον.
ἀλλʼ οἶσθʼ ὅ μοι σύμπραξον· οὐχ ἅπασα γὰρ
πέφευγεν ἐλπὶς τῶνδέ μοι σωτηρίας.
ἔμʼ ἔκδος Ἀργείοισιν ἀντὶ τῶνδʼ, ἄναξ,
καὶ μήτε κινδύνευε σωθήτω τέ μοι
τέκνʼ· οὐ φιλεῖν δεῖ τὴν ἐμὴν ψυχήν· ἴτω.
μάλιστα δʼ Εὐρυσθεύς με βούλοιτʼ ἂν λαβὼν
τὸν Ἡράκλειον σύμμαχον καθυβρίσαι·
σκαιὸς γὰρ ἁνήρ. τοῖς σοφοῖς δʼ εὐκτὸν σοφῶι
ἔχθραν συνάπτειν, μὴ ἀμαθεῖ φρονήματι·
πολλῆς γὰρ αἰδοῦς καὶ δίκης τις ἂν τύχοι.
Χορός ὦ πρέσβυ, μή νυν τήνδʼ ἐπαιτιῶ πόλιν·
τάχʼ ἂν γὰρ ἡμῖν ψευδὲς ἀλλʼ ὅμως κακὸν
γένοιτʼ ὄνειδος ὡς ξένους προυδώκαμεν.
Δημοφῶν γενναῖα μὲν τάδʼ εἶπας ἀλλʼ ἀμήχανα.
οὐ σοῦ χατίζων δεῦρʼ ἄναξ στρατηλατεῖ·
τί γὰρ γέροντος ἀνδρὸς Εὐρυσθεῖ πλέον
θανόντος; ἀλλὰ τούσδε βούλεται κτανεῖν.
δεινὸν γὰρ ἐχθροῖς βλαστάνοντες εὐγενεῖς,
νεανίαι τε καὶ πατρὸς μεμνημένοι
λύμης· ἃ κεῖνον πάντα προσκοπεῖν χρεών.
ἀλλʼ εἴ τινʼ ἄλλην οἶσθα καιριωτέραν
βουλὴν ἑτοίμαζʼ, ὡς ἔγωγʼ ἀμήχανος
χρησμῶν ἀκούσας εἰμὶ καὶ φόβου πλέως.
Παρθένος ξένοι, θράσος μοι μηδὲν ἐξόδοις ἐμαῖς
προσθῆτε· πρῶτον γὰρ τόδʼ ἐξαιτήσομαι·
γυναικὶ γὰρ σιγή τε καὶ τὸ σωφρονεῖν
κάλλιστον εἴσω θʼ ἥσυχον μένειν δόμων.
τῶν σῶν δʼ ἀκούσας, Ἰόλεως, στεναγμάτων
ἐξῆλθον, οὐ ταχθεῖσα πρεσβεύειν γένους,
ἀλλʼ, εἰμὶ γάρ πως πρόσφορος, μέλει δέ μοι
μάλιστʼ ἀδελφῶν τῶνδε κἀμαυτῆς πέρι,
θέλω πυθέσθαι μὴ ʼπὶ τοῖς πάλαι κακοῖς
προσκείμενόν τι πῆμα σὴν δάκνει φρένα.
Ἰόλαος ὦ παῖ, μάλιστα σʼ οὐ νεωστὶ δὴ τέκνων
τῶν Ἡρακλείων ἐνδίκως αἰνεῖν ἔχω.
ἡμῖν δὲ δόξας εὖ προχωρῆσαι δρόμος
πάλιν μεθέστηκʼ αὖθις ἐς τἀμήχανον·
χρησμῶν γὰρ ὠιδούς φησι σημαίνειν ὅδε
οὐ ταῦρον οὐδὲ μόσχον ἀλλὰ παρθένον
σφάξαι κόρηι Δήμητρος ἥτις εὐγενής,
εἰ χρὴ μὲν ἡμᾶς, χρὴ δὲ τήνδʼ εἶναι πόλιν.
ταῦτʼ οὖν ἀμηχανοῦμεν· οὔτε γὰρ τέκνα
σφάξειν ὅδʼ αὑτοῦ φησιν οὔτʼ ἄλλου τινός.
κἀμοὶ λέγει μὲν οὐ σαφῶς, λέγει δέ πως,
εἰ μή τι τούτων ἐξαμηχανήσομεν,
ἡμᾶς μὲν ἄλλην γαῖαν εὑρίσκειν τινά,
αὐτὸς δὲ σῶσαι τήνδε βούλεσθαι χθόνα.
Παρθένος ἐν τῶιδε κἀχόμεσθα σωθῆναι λόγωι;
Ἰόλαος ἐν τῶιδε, τἄλλα γʼ εὐτυχῶς πεπραγότες.
Παρθένος μή νυν τρέσηις ἔτʼ ἐχθρὸν Ἀργείων δόρυ·
ἐγὼ γὰρ αὐτὴ πρὶν κελευσθῆναι, γέρον,
θνήισκειν ἑτοίμη καὶ παρίστασθαι σφαγῆι.
τί φήσομεν γάρ, εἰ πόλις μὲν ἀξιοῖ
κίνδυνον ἡμῶν οὕνεκʼ αἴρεσθαι μέγαν,
αὐτοὶ δὲ προστιθέντες ἄλλοισιν πόνους,
παρόν σφε σῶσαι, φευξόμεσθα μὴ θανεῖν;
οὐ δῆτʼ, ἐπεί τοι καὶ γέλωτος ἄξια,
στένειν μὲν ἱκέτας δαιμόνων καθημένους,
πατρὸς δʼ ἐκείνου φύντας οὗ πεφύκαμεν
κακοὺς ὁρᾶσθαι· ποῦ τάδʼ ἐν χρηστοῖς πρέπει;
κάλλιον, οἶμαι, τῆσδʼ—ὃ μὴ τύχοι ποτέ—
πόλεως ἁλούσης χεῖρας εἰς ἐχθρῶν πεσεῖν
κἄπειτʼ ἄτιμα πατρὸς οὖσαν εὐγενοῦς
παθοῦσαν Ἅιδην μηδὲν ἧσσον εἰσιδεῖν.
ἀλλʼ ἐκπεσοῦσα τῆσδʼ ἀλητεύσω χθονός;
κοὐκ αἰσχυνοῦμαι δῆτʼ, ἐὰν δή τις λέγηι
Τί δεῦρʼ ἀφίκεσθʼ ἱκεσίοισι σὺν κλάδοις
αὐτοὶ φιλοψυχοῦντες; ἔξιτε χθονός·
κακοῖς γὰρ ἡμεῖς οὐ προσωφελήσομεν.
ἀλλʼ οὐδὲ μέντοι, τῶνδε μὲν τεθνηκότων,
αὐτὴ δὲ σωθεῖσʼ, ἐλπίδʼ εὖ πράξειν ἔχω·
πολλοὶ γὰρ ἤδη τῆιδε προύδοσαν φίλους.
τίς γὰρ κόρην ἔρημον ἢ δάμαρτʼ ἔχειν
ἢ παιδοποιεῖν ἐξ ἐμοῦ βουλήσεται;
οὔκουν θανεῖν ἄμεινον ἢ τούτων τυχεῖν
ἀναξίαν; ἄλληι δὲ κἂν πρέποι τινὶ
μᾶλλον τάδʼ, ἥτις μὴ ʼπίσημος ὡς ἐγώ.
ἡγεῖσθʼ ὅπου δεῖ σῶμα κατθανεῖν τόδε
καὶ στεμματοῦτε καὶ κατάρχεσθʼ εἰ δοκεῖ·
νικᾶτε δʼ ἐχθρούς· ἥδε γὰρ ψυχὴ πάρα
ἑκοῦσα κοὐκ ἄκουσα, κἀξαγγέλλομαι
θνήισκειν ἀδελφῶν τῶνδε κἀμαυτῆς ὕπερ.
εὕρημα γάρ τοι μὴ φιλοψυχοῦσʼ ἐγὼ
κάλλιστον ηὕρηκʼ, εὐκλεῶς λιπεῖν βίον.
Χορός φεῦ φεῦ, τί λέξω παρθένου μέγαν λόγον
κλύων, ἀδελφῶν ἣ πάρος θέλει θανεῖν;
τούτων τίς ἂν λέξειε γενναίους λόγους
μᾶλλον, τίς ἂν δράσειεν ἀνθρώπων ἔτι;
Ἰόλαος ὦ τέκνον, οὐκ ἔστʼ ἄλλοθεν τὸ σὸν κάρα
ἀλλʼ ἐξ ἐκείνου· σπέρμα τῆς θείας φρενὸς
πέφυκας Ἡράκλειον· οὐδʼ αἰσχύνομαι
τοῖς σοῖς λόγοισι, τῆι τύχηι δʼ ἀλγύνομαι.
ἀλλʼ ἧι γένοιτʼ ἂν ἐνδικωτέρως φράσω·
πάσας ἀδελφὰς τῆσδε δεῦρο χρὴ καλεῖν,
κἆιθʼ ἡ λαχοῦσα θνηισκέτω γένους ὕπερ·
σὲ δʼ οὐ δίκαιον κατθανεῖν ἄνευ πάλου.
Παρθένος οὐκ ἂν θάνοιμι τῆι τύχηι λαχοῦσʼ ἐγώ·
χάρις γὰρ οὐ πρόσεστι· μὴ λέξηις, γέρον.
ἀλλʼ, εἰ μὲν ἐνδέχεσθε καὶ βούλεσθέ μοι
χρῆσθαι προθύμωι, τὴν ἐμὴν ψυχὴν ἐγὼ
δίδωμʼ ἑκοῦσα τοῖσδʼ, ἀναγκασθεῖσα δʼ οὔ.
Ἰόλαος φεῦ·
ὅδʼ αὖ λόγος σοι τοῦ πρὶν εὐγενέστερος,
κἀκεῖνος ἦν ἄριστος· ἀλλʼ ὑπερφέρεις
τόλμηι τε τόλμαν καὶ λόγωι χρηστῶι λόγον.
οὐ μὴν κελεύω γʼ οὐδʼ ἀπεννέπω, τέκνον,
θνήισκειν σʼ· ἀδελφοὺς δʼ ὠφελεῖς θανοῦσα σούς.
Παρθένος σοφῶς κελεύεις· μὴ τρέσηις μιάσματος
τοὐμοῦ μετασχεῖν, ἀλλʼ ἐλευθέρως θάνω,
ἐπεὶ σφαγῆς γε πρὸς τὸ δεινὸν εἶμʼ ἐγώ,
εἴπερ πέφυκα πατρὸς οὗπερ εὔχομαι.
ἔπου δέ, πρέσβυ· σῆι γὰρ ἐνθανεῖν χερὶ
θέλω, πέπλοις δὲ σῶμʼ ἐμὸν κρύψον παρών.
Ἰόλαος οὐκ ἂν δυναίμην σῶι παρεστάναι μόρωι.
Παρθένος σὺ δʼ ἀλλὰ τοῦδε χρῆιζε, μή μʼ ἐν ἀρσένων
ἀλλʼ ἐν γυναικῶν χερσὶν ἐκπνεῦσαι βίον.
Δημοφῶν ἔσται τάδʼ, ὦ τάλαινα παρθένων, ἐπεὶ
κἀμοὶ τόδʼ αἰσχρόν, μή σε κοσμεῖσθαι καλῶς,
πολλῶν ἕκατι, τῆς τε σῆς εὐψυχίας
καὶ τοῦ δικαίου. τλημονεστάτην δέ σε
πασῶν γυναικῶν εἶδον ὀφθαλμοῖς ἐγώ.
ἀλλʼ, εἴ τι βούληι, τούσδε τὸν γέροντά τε
χώρει προσειποῦσʼ ὑστάτοις προσφθέγμασιν.
Παρθένος ὦ χαῖρε, πρέσβυ, χαῖρε καὶ δίδασκέ μοι
τοιούσδε τούσδε παῖδας, ἐς τὸ πᾶν σοφούς,
ὥσπερ σύ, μηδὲν μᾶλλον· ἀρκέσουσι γάρ.
πειρῶ δὲ σῶσαι μὴ θανεῖν, πρόθυμος ὤν·
σοὶ παῖδές ἐσμεν, σαῖν χεροῖν τεθράμμεθα·
ὁρᾶις δὲ κἀμὲ τὴν ἐμὴν ὥραν γάμου
διδοῦσαν, ἀντὶ τῶνδε κατθανουμένην.
ὑμεῖς τʼ, ἀδελφῶν ἡ παροῦσʼ ὁμιλία,
εὐδαιμονοῖτε καὶ γένοιθʼ ὑμῖν ὅσων
ἡμὴ πάροιθε καρδία σφαλήσεται.
καὶ τὸν γέροντα τήν τʼ ἔσω γραῖαν δόμων
τιμᾶτε πατρὸς μητέρʼ Ἀλκμήνην ἐμοῦ
ξένους τε τούσδε. κἂν ἀπαλλαγὴ πόνων
καὶ νόστος ὑμῖν εὑρεθῆι ποτʼ ἐκ θεῶν,
μέμνησθε τὴν σώτειραν ὡς θάψαι χρεών·
κάλλιστά τοι δίκαιον· οὐ γὰρ ἐνδεὴς
ὑμῖν παρέστην ἀλλὰ προύθανον γένους.
τάδʼ ἀντὶ παίδων ἐστί μοι κειμήλια
καὶ παρθενείας, εἴ τι δὴ κατὰ χθονός.
εἴη γε μέντοι μηδέν· εἰ γὰρ ἕξομεν
κἀκεῖ μερίμνας οἱ θανούμενοι βροτῶν,
οὐκ οἶδʼ ὅποι τις τρέψεται· τὸ γὰρ θανεῖν
κακῶν μέγιστον φάρμακον νομίζεται.
Ἰόλαος ἀλλʼ, ὦ μέγιστον ἐκπρέπουσʼ εὐψυχίαι,
πασῶν γυναικῶν, ἴσθι, τιμιωτάτη
καὶ ζῶσʼ ὑφʼ ἡμῶν καὶ θανοῦσʼ ἔσηι πολύ.
καὶ χαῖρε· δυσφημεῖν γὰρ ἅζομαι θεὰν
ἧι σὸν κατῆρκται σῶμα, Δήμητρος κόρην.
ὦ παῖδες, οἰχόμεσθα· λύεται μέλη
λύπηι· λάβεσθε κἀς ἕδραν μʼ ἐρείσατε
αὐτοῦ πέπλοισι τοῖσδε κρύψαντες, τέκνα.
ὡς οὔτε τούτοις ἥδομαι πεπραγμένοις
χρησμοῦ τε μὴ κρανθέντος οὐ βιώσιμον·
μείζων γὰρ ἄτη· συμφορὰ δὲ καὶ τάδε.
Χορός οὔτινά φημι θεῶν ἄτερ ὄλβιον, οὐ βαρύποτμον,
ἄνδρα γενέσθαι·
οὐδὲ τὸν αὐτὸν ἀεὶ ʼμβεβάναι δόμον
εὐτυχίαι· παρὰ δʼ ἄλλαν ἄλλα
μοῖρα διώκει.
τὸν μὲν ἀφʼ ὑψηλῶν βραχὺν ὤικισε,
τὸν δʼ ἀλήταν εὐδαίμονα τεύχει.
μόρσιμα δʼ οὔτι φυγεῖν θέμις, οὐ σοφί-
αι τις ἀπώσεται, ἀλλὰ μάταν ὁ πρό-
θυμος ἀεὶ πόνον ἕξει.
ἀλλὰ σὺ μὴ προπεσὼν τὰ θεῶν φέρε μηδʼ
ὑπεράλγει
φροντίδα λύπαι·
εὐδόκιμον γὰρ ἔχει θανάτου μέρος
ἁ μελέα πρό τʼ ἀδελφῶν καὶ γᾶς,
οὐδʼ ἀκλεής νιν
δόξα πρὸς ἀνθρώπων ὑποδέξεται·
ἁ δʼ ἀρετὰ βαίνει διὰ μόχθων.
ἄξια μὲν πατρός, ἄξια δʼ εὐγενί-
ας τάδε γίγνεται· εἰ δὲ σέβεις θανά-
τους ἀγαθῶν, μετέχω σοι.
Θεράπων ὦ τέκνα, χαίρετʼ· Ἰόλεως δὲ ποῦ γέρων
μήτηρ τε πατρὸς τῆσδʼ ἕδρας ἀποστατεῖ;
Ἰόλαος πάρεσμεν, οἵα δή γʼ ἐμοῦ παρουσία.
Θεράπων τί χρῆμα κεῖσαι καὶ κατηφὲς ὄμμʼ ἔχεις;
Ἰόλαος φροντίς τις ἦλθʼ οἰκεῖος, ἧι συνειχόμην.
Θεράπων ἔπαιρέ νυν σεαυτόν, ὄρθωσον κάρα.
Ἰόλαος γέροντές ἐσμεν κοὐδαμῶς ἐρρώμεθα.
Θεράπων ἥκω γε μέντοι χάρμα σοι φέρων μέγα.
Ἰόλαος τίς δʼ εἶ σύ; ποῦ σοι συντυχὼν ἀμνημονῶ;
Θεράπων Ὕλλου πενέστης· οὔ με γιγνώσκεις ὁρῶν;
Ἰόλαος ὦ φίλταθʼ, ἥκεις ἆρα σωτὴρ νῶιν βλάβης;
Θεράπων μάλιστα· καὶ πρός γʼ εὐτυχεῖς τὰ νῦν τάδε.
Ἰόλαος ὦ μῆτερ ἐσθλοῦ παιδός, Ἀλκμήνην λέγω,
ἔξελθʼ, ἄκουσον τοῦδε φιλτάτους λόγους.
πάλαι γὰρ ὠδίνουσα τῶν ἀφιγμένων
ψυχὴν ἐτήκου νόστος εἰ γενήσεται.
Ἀλκμήνη τί χρῆμʼ ἀυτῆς πᾶν τόδʼ ἐπλήσθη στέγος,
Ἰόλαε; μῶν τίς σʼ αὖ βιάζεται παρὼν
κῆρυξ ἀπʼ Ἄργους; ἀσθενὴς μὲν ἥ γʼ ἐμὴ
ῥώμη, τοσόνδε δʼ εἰδέναι σε χρή, ξένε·
οὐκ ἔστʼ ἄγειν σε τούσδʼ ἐμοῦ ζώσης ποτέ.
ἦ τἄρʼ ἐκείνου μὴ νομιζοίμην ἐγὼ
μήτηρ ἔτʼ· εἰ δὲ τῶνδε προσθίξηι χερί,
δυοῖν γερόντοιν οὐ καλῶς ἀγωνιῆι.
Ἰόλαος θάρσει, γεραιά, μὴ τρέσηις· οὐκ Ἀργόθεν
κῆρυξ ἀφῖκται πολεμίους λόγους ἔχων.
Ἀλκμήνη τί γὰρ βοὴν ἔστησας ἄγγελον φόβου;
Ἰόλαος σὺ πρόσθε ναοῦ τοῦδʼ ὅπως βαίης πέλας.
Ἀλκμήνη οὐκ ἴσμεν ἡμεῖς ταῦτα· τίς γάρ ἐσθʼ ὅδε;
Ἰόλαος ἥκοντα παῖδα παιδὸς ἀγγέλλει σέθεν.
Ἀλκμήνη ὦ χαῖρε καὶ σὺ τοῖσδε τοῖς ἀγγέλμασιν.
ἀτὰρ τί χώραι τῆιδε προσβαλὼν πόδα
ποῦ νῦν ἄπεστι; τίς νιν εἶργε συμφορὰ
σὺν σοὶ φανέντα δεῦρʼ ἐμὴν τέρψαι φρένα;
Θεράπων στρατὸν καθίζει τάσσεταί θʼ ὃν ἦλθʼ ἔχων.
Ἀλκμήνη τοῦδʼ οὐκέθʼ ἡμῖν τοῦ λόγου μέτεστι δή.
Ἰόλαος μέτεστιν· ἡμῶν δʼ ἔργον ἱστορεῖν τάδε.
Θεράπων τί δῆτα βούληι τῶν πεπραγμένων μαθεῖν;
Ἰόλαος πόσον τι πλῆθος συμμάχων πάρεστʼ ἔχων;
Θεράπων πολλούς· ἀριθμὸν δʼ ἄλλον οὐκ ἔχω φράσαι.
Ἰόλαος ἴσασιν, οἶμαι, ταῦτʼ Ἀθηναίων πρόμοι.
Θεράπων ἴσασι, καὶ δὴ λαιὸν ἕστηκεν κέρας.
Ἰόλαος ἤδη γὰρ ὡς ἐς ἔργον ὥπλισται στρατός;
Θεράπων καὶ δὴ παρῆκται σφάγια τάξεων ἕκας.
Ἰόλαος πόσον τι δʼ ἔστʼ ἄπωθεν Ἀργεῖον δόρυ;
Θεράπων ὥστʼ ἐξορᾶσθαι τὸν στρατηγὸν ἐμφανῶς.
Ἰόλαος τί δρῶντα; μῶν τάσσοντα πολεμίων στίχας;
Θεράπων ἠικάζομεν ταῦτʼ· οὐ γὰρ ἐξηκούομεν.
ἀλλʼ εἶμʼ· ἐρήμους δεσπότας τοὐμὸν μέρος
οὐκ ἂν θέλοιμι πολεμίοισι συμβαλεῖν.
Ἰόλαος κἄγωγε σὺν σοί· ταὐτὰ γὰρ φροντίζομεν,
φίλοις παρόντες, ὡς ἔοιγμεν, ὠφελεῖν.
Θεράπων ἥκιστα πρὸς σοῦ μῶρον ἦν εἰπεῖν ἔπος.
Ἰόλαος καὶ μὴ μετασχεῖν γʼ ἀλκίμου μάχης φίλοις.
Θεράπων οὐκ ἔστιν, ὦ τᾶν, ἥ ποτʼ ἦν ῥώμη σέθεν.
Ἰόλαος ἀλλʼ οὖν μαχοῦμαί γʼ ἀριθμὸν οὐκ ἐλάσσοσιν.
Θεράπων σμικρὸν τὸ σὸν σήκωμα προστίθης φίλοις.
Ἰόλαος οὐδεὶς ἔμʼ ἐχθρῶν προσβλέπων ἀνέξεται.
Θεράπων οὐκ ἔστʼ ἐν ὄψει τραῦμα μὴ δρώσης χερός.
Ἰόλαος τί δʼ; οὐ θένοιμι κἂν ἐγὼ διʼ ἀσπίδος;
Θεράπων θένοις ἄν, ἀλλὰ πρόσθεν αὐτὸς ἂν πέσοις.
Ἰόλαος μή τοί μʼ ἔρυκε δρᾶν παρεσκευασμένον.
Θεράπων δρᾶν μὲν σύ γʼ οὐχ οἷός τε, βούλεσθαι δʼ ἴσως.
Ἰόλαος ὡς μὴ μενοῦντι τἄλλα σοι λέγειν πάρα.
Θεράπων πῶς οὖν ὁπλίτης τευχέων ἄτερ φανῆι;
Ἰόλαος ἔστʼ ἐν δόμοισιν ἔνδον αἰχμάλωθʼ ὅπλα
τοῖσδʼ, οἷσι χρησόμεσθα· κἀποδώσομεν
ζῶντες, θανόντας δʼ οὐκ ἀπαιτήσει θεός.
ἀλλʼ εἴσιθʼ εἴσω κἀπὸ πασσάλων ἑλὼν
ἔνεγχʼ ὁπλίτην κόσμον ὡς τάχιστά μοι.
αἰσχρὸν γὰρ οἰκούρημα γίγνεται τόδε,
τοὺς μὲν μάχεσθαι, τοὺς δὲ δειλίαι μένειν.
Χορός λῆμα μὲν οὔπω στόρνυσι χρόνος
τὸ σόν, ἀλλʼ ἡβᾶι, σῶμα δὲ φροῦδον.
τί πονεῖς ἄλλως ἃ σὲ μὲν βλάψει,
σμικρὰ δʼ ὀνήσει πόλιν ἡμετέραν;
χρὴ γνωσιμαχεῖν σὴν ἡλικίαν,
τὰ δʼ ἀμήχανʼ ἐᾶν· οὐκ ἔστιν ὅπως
ἥβην κτήσηι πάλιν αὖθις.
Ἀλκμήνη τί χρῆμα μέλλεις σῶν φρενῶν οὐκ ἔνδον ὢν
λιπεῖν μʼ ἔρημον σὺν τέκνου τέκνοις ἐμοῖς;
Ἰόλαος ἀνδρῶν γὰρ ἀλκή· σοὶ δὲ χρὴ τούτων μέλειν.
Ἀλκμήνη τί δʼ; ἢν θάνηις σύ, πῶς ἐγὼ σωθήσομαι;
Ἰόλαος παιδὸς μελήσει παισὶ τοῖς λελειμμένοις.
Ἀλκμήνη ἢν δʼ οὖν, ὃ μὴ γένοιτο, χρήσωνται τύχηι;
Ἰόλαος οἵδʼ οὐ προδώσουσίν σε, μὴ τρέσηις, ξένοι.
Ἀλκμήνη τοσόνδε γάρ τοι θάρσος, οὐδὲν ἄλλʼ ἔχω.
Ἰόλαος καὶ Ζηνὶ τῶν σῶν, οἶδʼ ἐγώ, μέλει πόνων.
Ἀλκμήνη φεῦ· Ζεὺς ἐξ ἐμοῦ μὲν οὐκ ἀκούσεται κακῶς·
εἰ δʼ ἐστὶν ὅσιος αὐτὸς οἶδεν εἰς ἐμέ.
Θεράπων ὅπλων μὲν ἤδη τήνδʼ ὁρᾶις παντευχίαν,
φθάνοις δʼ ἂν οὐκ ἂν τοῖσδε σὸν κρύπτων δέμας·
ὡς ἐγγὺς ἁγὼν καὶ μάλιστʼ Ἄρης στυγεῖ
μέλλοντας· εἰ δὲ τευχέων φοβῆι βάρος,
νῦν μὲν πορεύου γυμνός, ἐν δὲ τάξεσιν
κόσμωι πυκάζου τῶιδʼ· ἐγὼ δʼ οἴσω τέως.
Ἰόλαος καλῶς ἔλεξας· ἀλλʼ ἐμοὶ πρόχειρʼ ἔχων
τεύχη κόμιζε, χειρὶ δʼ ἔνθες ὀξύην,
λαιόν τʼ ἔπαιρε πῆχυν, εὐθύνων πόδα.
Θεράπων ἦ παιδαγωγεῖν γὰρ τὸν ὁπλίτην χρεών;
Ἰόλαος ὄρνιθος οὕνεκʼ ἀσφαλῶς πορευτέον.
Θεράπων εἴθʼ ἦσθα δυνατὸς δρᾶν ὅσον πρόθυμος εἶ.
Ἰόλαος ἔπειγε· λειφθεὶς δεινὰ πείσομαι μάχης.
Θεράπων σύ τοι βραδύνεις, οὐκ ἐγώ, δοκῶν τι δρᾶν.
Ἰόλαος οὔκουν ὁρᾶις μου κῶλον ὡς ἐπείγεται;
Θεράπων ὁρῶ δοκοῦντα μᾶλλον ἢ σπεύδοντά σε.
Ἰόλαος οὐ ταῦτα λέξεις ἡνίκʼ ἂν λεύσσηις μʼ ἐκεῖ ...
Θεράπων τί δρῶντα; βουλοίμην δʼ ἂν εὐτυχοῦντά γε.
Ἰόλαος διʼ ἀσπίδος θείνοντα πολεμίων τινά.
Θεράπων εἰ δή ποθʼ ἥξομέν γε· τοῦτο γὰρ φόβος.
Ἰόλαος φεῦ· εἴθʼ, ὦ βραχίων, οἷον ἡβήσαντά σε
μεμνήμεθʼ ἡμεῖς, ἡνίκα ξὺν Ἡρακλεῖ
Σπάρτην ἐπόρθεις, σύμμαχος γένοιό μοι
τοιοῦτος· οἵαν ἂν τροπὴν Εὐρυσθέως
θείμην· ἐπεί τοι καὶ κακὸς μένειν δόρυ.
ἔστιν δʼ ἐν ὄλβωι καὶ τόδʼ οὐκ ὀρθῶς ἔχον,
εὐψυχίας δόκησις· οἰόμεσθα γὰρ
τὸν εὐτυχοῦντα πάντʼ ἐπίστασθαι καλῶς.
Χορός Γᾶ καὶ παννύχιος σελά-
να καὶ λαμπρόταται θεοῦ
φαεσιμβρότου αὐγαί,
ἀγγελίαν μοι ἐνέγκαι,
ἰαχήσατε δʼ οὐρανῶι
καὶ παρὰ θρόνον ἀρχέταν
γλαυκᾶς τʼ ἐν Ἀθάνας·
μέλλω τᾶς πατριώτιδος
γᾶς, μέλλω καὶ ὑπὲρ δόμων
ἱκέτας ὑποδεχθεὶς
κίνδυνον πολιῶι τεμεῖν σιδάρωι.
δεινὸν μὲν πόλιν ὡς Μυκή-
νας εὐδαίμονα καὶ δορὸς
πολυαίνετον ἀλκᾶι
μῆνιν ἐμᾶι χθονὶ κεύθειν·
κακὸν δʼ, ὦ πόλις, εἰ ξένους
ἱκτῆρας παραδώσομεν
κελεύσμασιν Ἄργους.
Ζεύς μοι σύμμαχος, οὐ φοβοῦ-
μαι, Ζεύς μοι χάριν ἐνδίκως
ἔχει· οὔποτε θνατῶν
ἥσσους δαίμονες ἔκ γʼ ἐμοῦ φανοῦνται.
ἀλλʼ, ὦ πότνια, σὸν γὰρ οὖ-
δας γᾶς καὶ πόλις, ἆς σὺ μά-
τηρ δέσποινά τε καὶ φύλαξ,
πόρευσον ἄλλαι τὸν οὐ δικαίως
τᾶιδʼ ἐπάγοντα δορυσσοῦν
στρατὸν Ἀργόθεν· οὐ γὰρ ἐμᾶι γʼ ἀρετᾶι
δίκαιός εἰμʼ ἐκπεσεῖν μελάθρων.
ἐπεί σοι πολύθυτος ἀεὶ
τιμὰ κραίνεται οὐδὲ λά-
θει μηνῶν φθινὰς ἁμέρα
νέων τʼ ἀοιδαὶ χορῶν τε μολπαί.
ἀνεμόεντι δʼ ἐπʼ ὄχθωι
ὀλολύγματα παννυχίοις ὑπὸ παρ-
θένων ἰαχεῖ ποδῶν κρότοισιν.
Ἄγγελος δέσποινα, μύθους σοί τε συντομωτάτους
κλύειν ἐμοί τε τῶιδε καλλίστους φέρω·
νικῶμεν ἐχθροὺς καὶ τροπαῖʼ ἱδρύεται
παντευχίαν ἔχοντα πολεμίων σέθεν.
Ἀλκμήνη ὦ φίλταθʼ, ἥδε σʼ ἡμέρα διήλασεν·
ἠλευθέρωσαι τοῖσδε τοῖς ἀγγέλμασιν.
μιᾶς δʼ ἔμʼ οὔπω συμφορᾶς ἐλευθεροῖς·
φόβος γὰρ εἴ μοι ζῶσιν οὓς ἐγὼ θέλω.
Ἄγγελος ζῶσιν, μέγιστόν γʼ εὐκλεεῖς κατὰ στρατόν.
Ἀλκμήνη ὁ μὲν γέρων οὐκ ἔστιν Ἰόλεως ὅδε;
Ἄγγελος μάλιστα, πράξας γʼ ἐκ θεῶν κάλλιστα δή.
Ἀλκμήνη τί δʼ ἔστι; μῶν τι κεδνὸν ἠγωνίζετο;
Ἄγγελος νέος μεθέστηκʼ ἐκ γέροντος αὖθις αὖ.
Ἀλκμήνη θαυμάστʼ ἔλεξας· ἀλλά σʼ εὐτυχῆ φίλων
μάχης ἀγῶνα πρῶτον ἀγγεῖλαι θέλω.
Ἄγγελος εἷς μου λόγος σοι πάντα σημανεῖ τάδε.
ἐπεὶ γὰρ ἀλλήλοισιν ὁπλίτην στρατὸν
κατὰ στόμʼ ἐκτείνοντες ἀντετάξαμεν,
ἐκβὰς τεθρίππων Ὕλλος ἁρμάτων πόδα
ἔστη μέσοισιν ἐν μεταιχμίοις δορός.
κἄπειτʼ ἔλεξεν· Ὦ στρατήγʼ ὃς Ἀργόθεν
ἥκεις, τί τήνδε γαῖαν οὐκ εἰάσαμεν
καὶ τὰς Μυκήνας οὐδὲν ἐργάσηι κακὸν
ἀνδρὸς στερήσας· ἀλλʼ ἐμοὶ μόνος μόνωι
μάχην συνάψας, ἢ κτανὼν ἄγου λαβὼν
τοὺς Ἡρακλείους παῖδας ἢ θανὼν ἐμοὶ
τιμὰς πατρώιους καὶ δόμους ἔχειν ἄφες.
στρατὸς δʼ ἐπήινεσʼ ἔς τʼ ἀπαλλαγὰς πόνων
καλῶς λελέχθαι μῦθον ἔς τʼ εὐψυχίαν.
ὁ δʼ οὔτε τοὺς κλύοντας αἰδεσθεὶς λόγων
οὔτʼ αὐτὸς αὑτοῦ δειλίαν στρατηγὸς ὢν
ἐλθεῖν ἐτόλμησʼ ἐγγὺς ἀλκίμου δορός,
ἀλλʼ ἦν κάκιστος· εἶτα τοιοῦτος γεγὼς
τοὺς Ἡρακλείους ἦλθε δουλώσων γόνους;
Ὕλλος μὲν οὖν ἀπώιχετʼ ἐς τάξιν πάλιν·
μάντεις δʼ, ἐπειδὴ μονομάχου διʼ ἀσπίδος
διαλλαγὰς ἔγνωσαν οὐ τελουμένας,
ἔσφαζον, οὐκ ἔμελλον, ἀλλʼ ἀφίεσαν
λαιμῶν βοείων εὐθὺς οὔριον φόνον.
οἱ δʼ ἅρματʼ εἰσέβαινον, οἱ δʼ ὑπʼ ἀσπίδων
πλευροῖς ἔχριμπτον πλεύρʼ· Ἀθηναίων δʼ ἄναξ
στρατῶι παρήγγειλʼ οἷα χρὴ τὸν εὐγενῆ·
Ὦ ξυμπολῖται, τῆι τε βοσκούσηι χθονὶ
καὶ τῆι τεκούσηι νῦν τινʼ ἀρκέσαι χρεών.
ὁ δʼ αὖ τό τʼ Ἄργος μὴ καταισχῦναι θέλειν
καὶ τὰς Μυκήνας συμμάχους ἐλίσσετο.
ἐπεὶ δʼ ἐσήμηνʼ ὄρθιον Τυρσηνικῆι
σάλπιγγι καὶ συνῆψαν ἀλλήλοις μάχην,
πόσον τινʼ αὐχεῖς πάταγον ἀσπίδων βρέμειν,
πόσον τινὰ στεναγμὸν οἰμωγήν θʼ ὁμοῦ;
τὰ πρῶτα μέν νυν πίτυλος Ἀργείου δορὸς
ἐρρήξαθʼ ἡμᾶς, εἶτʼ ἐχώρησαν πάλιν.
τὸ δεύτερον δὲ ποὺς ἐπαλλαχθεὶς ποδί,
ἀνὴρ δʼ ἐπʼ ἀνδρὶ στάς, ἐκαρτέρει μάχη·
πολλοὶ δʼ ἔπιπτον. ἦν δὲ τοῦ κελεύσματος
Ὦ τὰς Ἀθήνας—Ὦ τὸν Ἀργείων γύην
σπείροντες—οὐκ ἀρήξετʼ αἰσχύνην πόλει;
μόλις δὲ πάντα δρῶντες οὐκ ἄτερ πόνων
ἐτρεψάμεσθʼ Ἀργεῖον ἐς φυγὴν δόρυ.
κἀνταῦθʼ ὁ πρέσβυς Ὕλλον ἐξορμώμενον
ἰδών, ὀρέξας ἱκέτευσε δεξιὰν
Ἰόλαος ἐμβῆσαί νιν ἵππειον δίφρον.
λαβὼν δὲ χερσὶν ἡνίας Εὐρυσθέως
πώλοις ἐπεῖχε. τἀπὸ τοῦδʼ ἤδη κλύων
λέγοιμʼ ἂν ἄλλων, δεῦρό γʼ αὐτὸς εἰσιδών.
Παλληνίδος γὰρ σεμνὸν ἐκπερῶν πάγον
δίας Ἀθάνας, ἅρμʼ ἰδὼν Εὐρυσθέως,
ἠράσαθʼ Ἥβηι Ζηνί θʼ ἡμέραν μίαν
νέος γενέσθαι κἀποτείσασθαι δίκην
ἐχθρούς. κλύειν δὴ θαύματος πάρεστί σοι·
δισσὼ γὰρ ἀστέρʼ ἱππικοῖς ἐπὶ ζυγοῖς
σταθέντʼ ἔκρυψαν ἅρμα λυγαίωι νέφει·
σὸν δὴ λέγουσι παῖδά γʼ οἱ σοφώτεροι
Ἥβην θʼ· ὁ δʼ ὄρφνης ἐκ δυσαιθρίου νέων
βραχιόνων ἔδειξεν ἡβητὴν τύπον.
αἱρεῖ δʼ ὁ κλεινὸς Ἰόλεως Εὐρυσθέως
τέτρωρον ἅρμα πρὸς πέτραις Σκιρωνίσιν,
δεσμοῖς τε δήσας χεῖρας ἀκροθίνιον
κάλλιστον ἥκει τὸν στρατηλάτην ἄγων
τὸν ὄλβιον πάροιθε. τῆι δὲ νῦν τύχηι
βροτοῖς ἅπασι λαμπρὰ κηρύσσει μαθεῖν,
τὸν εὐτυχεῖν δοκοῦντα μὴ ζηλοῦν πρὶν ἂν
θανόντʼ ἴδηι τις· ὡς ἐφήμεροι τύχαι.
Χορός ὦ Ζεῦ τροπαῖε, νῦν ἐμοὶ δεινοῦ φόβου
ἐλεύθερον πάρεστιν ἦμαρ εἰσιδεῖν.
Ἀλκμήνη ὦ Ζεῦ, χρόνωι μὲν τἄμʼ ἐπεσκέψω κακά,
χάριν δʼ ὅμως σοι τῶν πεπραγμένων ἔχω·
καὶ παῖδα τὸν ἐμὸν πρόσθεν οὐ δοκοῦσʼ ἐγὼ
θεοῖς ὁμιλεῖν νῦν ἐπίσταμαι σαφῶς.
ὦ τέκνα, νῦν δὴ νῦν ἐλεύθεροι πόνων,
ἐλεύθεροι δὲ τοῦ κακῶς ὀλουμένου
Εὐρυσθέως ἔσεσθε καὶ πόλιν πατρὸς
ὄψεσθε, κλήρους δʼ ἐμβατεύσετε χθονὸς
καὶ θεοῖς πατρώιοις θύσεθʼ, ὧν ἀπειργμένοι
ξένοι πλανήτην εἴχετʼ ἄθλιον βίον.
ἀτὰρ τί κεύθων Ἰόλεως σοφόν ποτε
Εὐρυσθέως ἐφείσαθʼ ὥστε μὴ κτανεῖν;
λέξον· παρʼ ἡμῖν μὲν γὰρ οὐ σοφὸν τόδε,
ἐχθροὺς λαβόντα μὴ ἀποτείσασθαι δίκην.
Ἄγγελος τὸ σὸν προτιμῶν, ὥς νιν ὀφθαλμοῖς ἴδοις
κρατοῦντα καὶ σῆι δεσποτούμενον χερί.
οὐ μὴν ἑκόντα γʼ αὐτὸν ἀλλὰ πρὸς βίαν
ἔζευξʼ ἀνάγκηι· καὶ γὰρ οὐκ ἐβούλετο
ζῶν ἐς σὸν ἐλθεῖν ὄμμα καὶ δοῦναι δίκην.
ἀλλʼ, ὦ γεραιά, χαῖρε καὶ μέμνησό μοι
ὃ πρῶτον εἶπας ἡνίκʼ ἠρχόμην λόγου,
ἐλευθερώσειν μʼ· ἐν δὲ τοῖς τοιοῖσδε χρὴ
ἀψευδὲς εἶναι τοῖσι γενναίοις στόμα.
Χορός ἐμοὶ χορὸς μὲν ἡδύς, εἰ λίγεια λω-
τοῦ χάρις ἐνὶ δαΐ·
ἡδεῖα δʼ εὔχαρις Ἀφροδί-
τα· τερπνὸν δέ τι καὶ φίλων
ἆρʼ εὐτυχίαν ἰδέσθαι
τῶν πάρος οὐ δοκούντων.
πολλὰ γὰρ τίκτει Μοῖρα τελεσσιδώ-
τειρʼ Αἰών τε Χρόνου παῖς.
ἔχεις ὁδόν τινʼ, ὦ πόλις, δίκαιον· οὐ
χρή ποτε τοῦδʼ ἀφέσθαι,
τιμᾶν θεούς· ὁ δὲ μή σε φά-
σκων ἐγγὺς μανιᾶν ἐλαύ-
νει, δεικνυμένων ἐλέγχων
τῶνδʼ· ἐπίσημα γάρ τοι
θεὸς παραγγέλλει, τῶν ἀδίκων παραι-
ρῶν φρονήματος αἰεί.
ἔστιν ἐν οὐρανῶι βεβα-
κὼς ὁ σὸς γόνος, ὦ γεραι-
ά· φεύγω λόγον ὡς τὸν Ἅι-
δα δόμον κατέβα, πυρὸς
δεινᾶι φλογὶ σῶμα δαισθείς·
Ἥβας τʼ ἐρατὸν χροΐ-
ζει λέχος χρυσέαν κατʼ αὐλάν.
ὦ Ὑμέναιε, δισ-
σοὺς παῖδας Διὸς ἠξίωσας.
συμφέρεται τὰ πολλὰ πολ-
λοῖς· καὶ γὰρ πατρὶ τῶνδʼ Ἀθά-
ναν λέγουσʼ ἐπίκουρον εἶ-
ναι, καὶ τούσδε θεᾶς πόλις
καὶ λαὸς ἔσωσε κείνας·
ἔσχεν δʼ ὕβριν ἀνδρὸς ὧι
θυμὸς ἦν πρὸ δίκας βίαιος.
μήποτʼ ἐμοὶ φρόνη-
μα ψυχά τʼ ἀκόρεστος εἴη.
Θεράπων δέσποινʼ, ὁρᾶις μὲν ἀλλʼ ὅμως εἰρήσεται·
Εὐρυσθέα σοι τόνδʼ ἄγοντες ἥκομεν,
ἄελπτον ὄψιν τῶιδέ τʼ οὐχ ἧσσον τύχην·
οὐ γάρ ποτʼ ηὔχει χεῖρας ἵξεσθαι σέθεν,
ὅτʼ ἐκ Μυκηνῶν πολυπόνωι σὺν ἀσπίδι
ἔστειχε μείζω τῆς δίκης φρονῶν, πόλιν
πέρσων Ἀθάνας. ἀλλὰ τὴν ἐναντίαν
δαίμων ἔθηκε καὶ μετέστησεν τύχην.
Ὕλλος μὲν οὖν ὅ τʼ ἐσθλὸς Ἰόλεως βρέτας
Διὸς τροπαίου καλλίνικον ἵστασαν·
ἐμοὶ δὲ πρὸς σὲ τόνδʼ ἐπιστέλλουσʼ ἄγειν,
τέρψαι θέλοντες σὴν φρένʼ· ἐκ γὰρ εὐτυχοῦς
ἥδιστον ἐχθρὸν ἄνδρα δυστυχοῦνθʼ ὁρᾶν.
Ἀλκμήνη ὦ μῖσος, ἥκεις; εἶλέ σʼ ἡ Δίκη χρόνωι;
πρῶτον μὲν οὖν μοι δεῦρʼ ἐπίστρεψον κάρα
καὶ τλῆθι τοὺς σοὺς προσβλέπειν ἐναντίον
ἐχθρούς· κρατῆι γὰρ νῦν γε κοὐ κρατεῖς ἔτι.
ἐκεῖνος εἶ σύ, βούλομαι γὰρ εἰδέναι,
ὃς πολλὰ μὲν τὸν ὄνθʼ ὅπου ʼστὶ νῦν ἐμὸν
παῖδʼ ἀξιώσας, ὦ πανοῦργʼ, ἐφυβρίσαι
ὕδρας λέοντάς τʼ ἐξαπολλύναι λέγων
ἔπεμπες; ἄλλα δʼ οἷʼ ἐμηχανῶ κακὰ
σιγῶ· μακρὸς γὰρ μῦθος ἂν γένοιτό μοι.
τί γὰρ σὺ κεῖνον οὐκ ἔτλης καθυβρίσαι;
ὃς καὶ παρʼ Ἅιδην ζῶντά νιν κατήγαγες.
κοὐκ ἤρκεσέν σοι ταῦτα τολμῆσαι μόνον,
ἀλλʼ ἐξ ἁπάσης κἀμὲ καὶ τέκνʼ Ἑλλάδος
ἤλαυνες ἱκέτας δαιμόνων καθημένους,
τοὺς μὲν γέροντας, τοὺς δὲ νηπίους ἔτι.
ἀλλʼ ηὗρες ἄνδρας καὶ πόλισμʼ ἐλεύθερον,
οἵ σʼ οὐκ ἔδεισαν. δεῖ σε κατθανεῖν κακῶς,
καὶ κερδανεῖς ἅπαντα· χρῆν γὰρ οὐχ ἅπαξ
θνήισκειν σε πολλὰ πήματʼ ἐξειργασμένον.
Θεράπων οὐκ ἔστʼ ἀνυστὸν τόνδε σοι κατακτανεῖν.
Ἀλκμήνη ἄλλως ἄρʼ αὐτὸν αἰχμάλωτον εἵλομεν.
εἴργει δὲ δὴ τίς τόνδε μὴ θνήισκειν νόμος;
Θεράπων τοῖς τῆσδε χώρας προστάταισιν οὐ δοκεῖ.
Ἀλκμήνη τί δὴ τόδʼ; ἐχθροὺς τοισίδʼ οὐ καλὸν κτανεῖν;
Θεράπων οὐχ ὅντινʼ ἄν γε ζῶνθʼ ἕλωσιν ἐν μάχηι.
Ἀλκμήνη καὶ ταῦτα δόξανθʼ Ὕλλος ἐξηνέσχετο;
Θεράπων χρῆν αὐτόν, οἶμαι, τῆιδʼ ἀπιστῆσαι χθονί.
Ἀλκμήνη χρῆν τόνδε μὴ ζῆν μηδʼ ὁρᾶν φάος ἔτι.
Θεράπων τότʼ ἠδικήθη πρῶτον οὐ θανὼν ὅδε.
Ἀλκμήνη οὔκουν ἔτʼ ἐστὶν ἐν καλῶι δοῦναι δίκην;
Θεράπων οὐκ ἔστι τοῦτον ὅστις ἂν κατακτάνοι.
Ἀλκμήνη ἔγωγε· καίτοι φημὶ κἄμʼ εἶναί τινα.
Θεράπων πολλὴν ἄρʼ ἕξεις μέμψιν, εἰ δράσεις τόδε.
Ἀλκμήνη φιλῶ πόλιν τήνδʼ· οὐδὲν ἀντιλεκτέον.
τοῦτον δʼ, ἐπείπερ χεῖρας ἦλθεν εἰς ἐμάς,
οὐκ ἔστι θνητῶν ὅστις ἐξαιρήσεται.
πρὸς ταῦτα τὴν θρασεῖαν ὅστις ἂν θέληι
καὶ τὴν φρονοῦσαν μεῖζον ἢ γυναῖκα χρὴ
λέξει· τὸ δʼ ἔργον τοῦτʼ ἐμοὶ πεπράξεται.
Χορός δεινόν τι καὶ συγγνωστόν, ὦ γύναι, σʼ ἔχει
νεῖκος πρὸς ἄνδρα τόνδε, γιγνώσκω καλῶς.
Εὐρυσθεύς γύναι, σάφʼ ἴσθι μή με θωπεύσοντά σε
μηδʼ ἄλλο μηδὲν τῆς ἐμῆς ψυχῆς πέρι
λέξονθʼ ὅθεν χρὴ δειλίαν ὀφλεῖν τινα.
ἐγὼ δὲ νεῖκος οὐχ ἑκὼν τόδʼ ἠράμην·
ἤιδη γε σοὶ μὲν αὐτανέψιος γεγώς,
τῶι σῶι δὲ παιδὶ συγγενὴς Ἡρακλέει.
ἀλλʼ εἴτʼ ἔχρηιζον εἴτε μή—θεὸς γὰρ ἦν—
Ἥρα με κάμνειν τήνδʼ ἔθηκε τὴν νόσον.
ἐπεὶ δʼ ἐκείνωι δυσμένειαν ἠράμην
κἄγνων ἀγῶνα τόνδʼ ἀγωνιούμενος,
πολλῶν σοφιστὴς πημάτων ἐγιγνόμην
καὶ πόλλʼ ἔτικτον νυκτὶ συνθακῶν ἀεί,
ὅπως διώσας καὶ κατακτείνας ἐμοὺς
ἐχθροὺς τὸ λοιπὸν μὴ συνοικοίην φόβωι,
εἰδὼς μὲν οὐκ ἀριθμὸν ἀλλʼ ἐτητύμως
ἄνδρʼ ὄντα τὸν σὸν παῖδα· καὶ γὰρ ἐχθρὸς ὢν
ἀκούσεταί γʼ ἐσθλὰ χρηστὸς ὢν ἀνήρ.
κείνου δʼ ἀπαλλαχθέντος οὐκ ἐχρῆν μʼ ἄρα,
μισούμενον πρὸς τῶνδε καὶ ξυνειδότα
ἔχθραν πατρώιαν, πάντα κινῆσαι πέτρον
κτείνοντα κἀκβάλλοντα καὶ τεχνώμενον;
τοιαῦτα δρῶντι τἄμʼ ἐγίγνετʼ ἀσφαλῆ.
οὔκουν σύ γʼ ἀναλαβοῦσα τὰς ἐμὰς τύχας
ἐχθροῦ λέοντος δυσμενῆ βλαστήματα
ἤλαυνες ἂν κακοῖσιν ἀλλὰ σωφρόνως
εἴασας οἰκεῖν Ἄργος· οὔτινʼ ἂν πίθοις.
νῦν οὖν ἐπειδή μʼ οὐ διώλεσαν τότε
πρόθυμον ὄντα, τοῖσιν Ἑλλήνων νόμοις
οὐχ ἁγνός εἰμι τῶι κτανόντι κατθανών·
πόλις τʼ ἀφῆκε σωφρονοῦσα, τὸν θεὸν
μεῖζον τίουσα τῆς ἐμῆς ἔχθρας πολύ.
προσεῖπας, ἀντήκουσας· ἐντεῦθεν δὲ χρὴ
τὸν προστρόπαιον τόν τε γενναῖον καλεῖν.
οὕτω γε μέντοι τἄμʼ ἔχει· θανεῖν μὲν οὐ
χρήιζω, λιπὼν δʼ ἂν οὐδὲν ἀχθοίμην βίον.
Χορός παραινέσαι σοι σμικρόν, Ἀλκμήνη, θέλω,
τὸν ἄνδρʼ ἀφεῖναι τόνδʼ, ἐπεὶ δοκεῖ πόλει.
Ἀλκμήνη τί δʼ ἢν θάνηι τε καὶ πόλει πιθώμεθα;
Χορός τὰ λῶιστʼ ἂν εἴη· πῶς τάδʼ οὖν γενήσεται;
Ἀλκμήνη ἐγὼ διδάξω ῥαιδίως· κτανοῦσα γὰρ
τόνδʼ εἶτα νεκρὸν τοῖς μετελθοῦσιν φίλων
δώσω· τὸ γὰρ σῶμʼ οὐκ ἀπιστήσω χθονί,
οὗτος δὲ δώσει τὴν δίκην θανὼν ἐμοί.
Εὐρυσθεύς κτεῖνʼ, οὐ παραιτοῦμαί σε· τήνδε δὲ πτόλιν,
ἐπεί μʼ ἀφῆκε καὶ κατηιδέσθη κτανεῖν,
χρησμῶι παλαιῶι Λοξίου δωρήσομαι,
ὃς ὠφελήσει μείζονʼ ἢ δοκεῖ χρόνωι.
θανόντα γάρ με θάψεθʼ οὗ τὸ μόρσιμον,
δίας πάροιθε παρθένου Παλληνίδος·
καὶ σοὶ μὲν εὔνους καὶ πόλει σωτήριος
μέτοικος αἰεὶ κείσομαι κατὰ χθονός,
τοῖς τῶνδε δʼ ἐκγόνοισι πολεμιώτατος,
ὅταν μόλωσι δεῦρο σὺν πολλῆι χερὶ
χάριν προδόντες τήνδε· τοιούτων ξένων
προύστητε. πῶς οὖν ταῦτʼ ἐγὼ πεπυσμένος
δεῦρʼ ἦλθον ἀλλʼ οὐ χρησμὸν ἡζόμην θεοῦ;
Ἥραν νομίζων θεσφάτων κρείσσω πολὺ
κοὐκ ἂν προδοῦναί μʼ. ἀλλὰ μήτε μοι χοὰς
μήθʼ αἷμʼ ἐάσητʼ εἰς ἐμὸν στάξαι τάφον.
κακὸν γὰρ αὐτοῖς νόστον ἀντὶ τῶνδʼ ἐγὼ
δώσω· διπλοῦν δὲ κέρδος ἕξετʼ ἐξ ἐμοῦ·
ὑμᾶς τʼ ὀνήσω τούσδε τε βλάψω θανών.
Ἀλκμήνη τί δῆτα μέλλετʼ, εἰ πόλει σωτηρίαν
κατεργάσασθαι τοῖσί τʼ ἐξ ὑμῶν χρεών,
κτείνειν τὸν ἄνδρα τόνδʼ, ἀκούοντες τάδε;
δείκνυσι γὰρ κέλευθον ἀσφαλεστάτην·
ἐχθρὸς μὲν ἁνήρ, ὠφελεῖ δὲ κατθανών,
κομίζετʼ αὐτόν, δμῶες, εἶτα χρὴ κυσὶν
δοῦναι κτανόντας· μὴ γὰρ ἐλπίσηις ὅπως
αὖθις πατρώιας ζῶν ἔμʼ ἐκβαλεῖς χθονός.
Χορός ταῦτα δοκεῖ μοι. στείχετʼ, ὀπαδοί.
τὰ γὰρ ἐξ ἡμῶν
καθαρῶς ἔσται βασιλεῦσιν.