eul_wid: ccg-ac
DOI 10.5281/zenodo.20335421 PDFMarkdown

Fragments on Heracles and Omphale by Ion of Chios

The Fragments on Heracles and Omphale by the 5th-century BCE poet Ion of Chios consist of 132 passages believed to originate from his satyr-play Omphale. The play dramatized the mythological episode in which Heracles, enslaved to Queen Omphale as punishment, exchanges clothing and roles with her, a scenario rich with inherent comedy and spectacle. The surviving fragments indicate the work explored central themes through the conventions of satyr-drama, including the comic effeminization of Heracles and Omphale's assumption of his heroic attributes, the condition of the supreme hero subjected to servitude, the contrast between Heracles' outward disguise and his inherent nature, and a subversive critique of traditional masculine ideals through comedy. The complete text is lost; the fragments survive exclusively through quotations in later lexicographers, grammarians, and commentators, who cited Ion's lines for their linguistic or mythological content. While its direct influence is untraceable, Ion's treatment helped establish the comic and critical tone associated with the Heracles and Omphale myth. His broader reputation as a philosophical poet suggests the play may have contained more than simple farce, though the scant fragments cannot confirm this dimension.

ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ
οἴσῃ δὲ δῶρον ἄξιον δραμήματος
ἔκπωμα δακτυλωτόν, ἄχραντον πυρί,
Πελίου μέγʼ ἆθλον, Κάστορος δʼ ἔργον ποδῶν
κακῶν ἀπέστω θάνατος, ὡς ἴδῃ κακά
ἱππικὸν χλίδος
πεδανῷ ὕπνῳ
αἰετός
ΑΛΚΜΗΝΗ
καὶ μὴν ἅπαντα τίκτεται πρῶτον γοναῖς
ἄϊδρα, πειραθέντα δʼ ἐκδιδάσκεται
καταφράκτοις ψυχαῖς
σάγη φερέσβιος
αὐτάγητοι
ΑΡΓΕΙΟΙ
οὐδεὶς ἀναιτίατος ἀγγέλλων κακά
ὡς παλαιὸν ακις σάρον
φαιδρός
ΕΥΡΥΤΙΔΑΙ
ἐκ ζαθέων πιθακνῶν ἀφύσαντες ὄλπαις
οἶνον ὑπερφίαλον κελαρύζετε
ἀθίκτους κόρας
ἰήιος
κυδρός
ψαλάσσων
ΛΑΕΡΤΗΣ
ἴθι μοι δόμον, οἰκέτα,
κλεῖσον ὑπόπτερος,
μή τις ἔλθῃ βροτῶν
ΜΕΓΑ ΔΡΑΜΑ
ψαθαρὸν νάρθηκα
μελαγχετον
ὀνοταζομένη
ΟΜΦΑΛΗ ΣΑΤΥΡΟΙ
ἡ σκηνὴ τοῦ δράματος ὑπόκειται πρὸ τῶν τῆς Ὀμφάλης βασιλείων
Ὅρων μὲν ἤδη Πέλοπος ἐξελαύνομεν,
Ἑρμῆ, βόρειον ἵππον, ἄνεται δʼ ὁδός
Εὐβοῖδα μὲν γῆν λεπτὸς Εὐρίπου κλύδων
Βοιωτίας ἀκτῆς ἐχώρισεν ἐκτέμνων
πρὸς κρῆτα πορθμόν
σπίλον Παρνασσίαν
ἴτʼ ἐκφορεῖτε, παρθένοι, κύπελλα καὶ μεσομφάλους
Ἡρακλῆς ἐνιαυσίαν γὰρ δεῖ με τὴν ὁρτὴν ἄγειν
Ὀμφάλη ἀλλʼ εἶα, Λυδαὶ ψάλτριαι, παλαιθέτων
ὕμνων ἀοιδοί, τὸν ξένον κοσμήσατε
Ὀμφάλη Λυδός τε μάγαδις αὐλὸς ἡγείσθω βοῆς
βακκάρις δὲ καὶ μύρα
καὶ Σαρδιανὸν κόσμον εἰδέναι χροός
ἄμεινον ἢ τὸν Πέλοπος ἐν νήσῳ τρόπον
καὶ τὴν μέλαιναν στίμμιν ὀμματογράφον
οἶνος οὐκ ἔνι
ἐν τῷ σκύφει
ἔσπεισας· ἀλλὰ πῖθι Πακτωλοῦ ῥοάς
ἐξανθρακώσας πυθμένʼ εὔκηλον δρυός
ὑπὸ δὲ τῆς εὐφημίας
κατέπινε καὶ τὰ κᾶλα καὶ τοὺς ἄνθρακας
εἶχεν ... τοὺς ὀδόντας ... τριστοίχους Ἡρακλῆς
ἐρρωπίζομεν
θίασος
τούς βαρβάρους ... χελιδόνας
… φησὶ δὲ περὶ
Ὀμφάλης Ἴων
… λην τι
ΤΕΥΚΡΟΣ
ἡμεῖς τʼ ἄϊδροι πρὸς πέτραις ἐπαίομεν
ἀμφιβῶτις
ΦΟΙΝΙΞ Η ΚΑΙΝΕΥΣ
ἀλλʼ ἔν τε χέρσῳ τὰς λέοντος ᾔνεσα
ἢ τὰς ἐχίνου μᾶλλον οἰζυρὰς τέχνας·
ὃς εὖτʼ ἂν ἄλλων κρεισσόνων ὁρμὴν μάθῃ,
στρόβιλος ἀμφʼ ἄκανθαν εἱλίξας δέμας
κεῖται δακεῖν τε καὶ θιγεῖν ἀμήχανος
…
καὶ τὸν πετραῖον πλεκτάναις ἀναίμοσι
στυγῶ μεταλλακτῆρα πουλύπουν χροός
ἀλλʼ ὦ θυρέτρων τῶνδε κωμῆται θεοί
ἐπὶ δʼ αὐλὸς ἀλέκτωρ
Λύδιον ὕμνον ἀχέων
δρυός μʼ ἱδρώς
καὶ θαμνομήκης ῥάβδος ἥ τʼ Αἰγυπτία
βόσκει λινουλκὸς χλαῖνα θήραγρος πέδη
εἰ δʼ ἐγὼ ὀρθὸς ἰδεῖν βίον ἀνέρος, ὦ πολιῆται
ἐκ τῶν ἀίδρων
ὡς ἀμφαδὸν πέπραγα πανταχῇ καλῶς
ΦΟΙΝΙΞ Βʹ
ἐκτύπουν ἄγων βαρύν
αὐλὸν τρέχοντι ῥυθμῷ
τιμαλφής
ΦΡΟΥΡΟΙ
καὶ πῶς παρῆλθεν θάλαμον εὐναῖον ξένος;
Ὀδυσσεύς τροπαῖον αὖ με παρεφόβησεν ἅβρα
Ὀδυσσεύς ...
Ἑλένη .. σιγᾷ μέν, ἐχθαίρει δέ, βούλεταί γε μήν
ῥοθεῖ δέ τοι σῦριγξ Ἰδαῖος ἀλέκτωρ
νιφόεσσʼ Ἑλένη
πυργείαν σκοπήν
στέφανοι χειρῶν
κλητῆρα
προσφοραῖος
ἐκ τῶν ἀέλπτων μᾶλλον ὤρχησαι φρένας
κότυλον οἴνου πλέον
Νυμφαῖον ὄχθον
οὐδʼ ὅ γε σῶμα τυπεὶς διφυεῖς τε κόρας
ἐπιλάθεται ἀλκᾶς,
ἀλλʼ ὀλιγοδρανέων φθογγάζεται·
θάνατον δʼ ὅ γε δουλοσύνας προβέβουλε
ἀμβλωπός
νῦν δʼ ἐγγὺς ἠοῦς ἡνίκʼ οὐδέπω φάος
οὐδʼ ἀμβλὺς ὄρθρος
ἀμφὶ ἄνακτας …
ἀναρσίας
ἀπροσδόκητοι καὶ ἄνοπλοι πορθούμεθα
αὐτοφρόνων καὶ ὁμοσπόνδων
ἐξῆλθον οἱ μωνῆται καί τʼ ἡμῶν τροφός
παίδων, βόθρους λιποῦσα πενθητηρίους
κακὴ ... δελφῖνος ἐν χέρσῳ βία
…
τὸ γνῶθι σαυτὸν τοῦτʼ ἔπος μὲν οὐ μέγα,
ἔργον δʼ ὅσον Ζεὺς μόνος ἐπίσταται θεῶν
φίλων δʼ ὅ τʼ ἐλθὼν λυπρὸς ὅ τʼ ἀπιὼν βαρύς
μέλας γὰρ αὐταῖς οὐ πεπαίνεται βότρυς
βραχὺν λίνου κύπασσιν ἐς μηρὸν μέσον
ἐσταλμένος
ὅταν δὲ πόντου πεδίον Αἰγαῖον δράμω
τύπτου τὸν αὑτοῦ κρᾶτα
οὐ γὰρ λόγοις Λάκαινα πυργοῦται πόλις,
ἀλλʼ εὖτʼ ἂν Ἄρης νεοχμὸς ἐμπέσῃ στρατῷ,
βουλὴ μὲν ἄρχει, χεὶρ δʼ ἐπεξεργάζεται
βομβυλιός
πυκναία
ῥᾶ
τὼ τραχεῖ
φοινικόλεγνον