eul_wid: qnq-be
DOI 10.5281/zenodo.20335421 PDFMarkdown

On Verbal Nouns by Herodian of Alexandria

On Verbal Nouns is a grammatical treatise by the 2nd-century CE scholar Herodian of Alexandria. The work systematically classifies and explains the formation of nouns derived from verbs, a category encompassing many agent nouns and adjectives. It is preserved not as a continuous text but as a collection of six distinct passages, indicating it was likely a compilation of specific discussions or excerpts intended for reference. Composed during the Roman Imperial Period, a time of revived scholarly interest in classical Greek language known as the Second Sophistic, the treatise reflects Herodian's lifelong project to systematize Greek grammar. As the son of the grammarian Apollonius Dyscolus and a prominent intellectual figure in Rome, Herodian sought to establish rules and regularities based on classical Attic models, aiming his work at an audience of advanced students and teachers.

The surviving fragments focus on detailed rules of accentuation and morphology for various noun endings. They analyse patterns for nouns ending in -of the, -ēs, and -ytēs, among others, often prescribing correct usage by distinguishing between common Hellenistic forms and those sanctioned by Attic tradition. The text illustrates Herodian's methodological reliance on analogy, arguing for consistent grammatical principles derived from the observed patterns of reputable classical authors. The work survives exclusively through quotations in later Byzantine grammatical compilations, encyclopedias such as the Suda, and scholia on ancient texts. These six passages have been extracted and reconstructed from those secondary sources. Despite its fragmentary state, On Verbal Nouns exerted considerable authority for centuries, playing a significant role in Byzantine education and the preservation of Greek linguistic knowledge.

ΠΕΡΙ ΡΗΜΑΤΙΚΩΝ ΟΝΟΜΑΤΩΝ.

Αἴλιος Ἡρωδιανός τὸ αἴτιον τοῦ μονοσυλλαβῆσαι τὸ Ζεύς ἐν τῷ περὶ ῥηματικῶν ὀνομάτων λέγομεν. Περὶ τῶν εἰς ων.

Ἀριστοφάνους Σχόλια ὡς ἀπὸ τοῦ ἀλγήσω μέλλοντος ἀλγηδών ἀλγηδόνος, οὕτω καὶ ἀπὸ τοῦ χαίρω χαιρήσω χαιρηδών.

Θεόγνωστος τὰ εἰς ημων δισύλλαβα ἐκ τρίτης καὶ δευτέρας συζυγίας τῶν περισπωμένων παρηγμένα—μνήμων, κτήμων, στήμων, γνώμων.

Θεόγνωστος οἰκτίρμων, ἐλεήμων παρὰ ῥῆμα. Περὶ τῶν εἰς ης.

Γεώργιος ὁ Χοιροβοσκός τὰ εἰς ης ἰαμβικὰ ἔχοντα ῥῆμα ὁριστικὸν χρόνου ἐνεστῶτος παρακείμενον αὐτοῖς καὶ φυλάττοντα τὸ σύμφωνον ἀπὸ τοῦ ἐνεστῶτος διὰ τοῦ τος κλίνεται οἷόν ἐστι Λάχης, παράκειται γὰρ αὐτῷ τὸ λάχω, λείβω λέβης, δαίρω Δάρης, χαίρω Χάρης, πλανῶ πλάνης, πένω πένης, τρέμω Τρόμης, κρατῶ Κράτης. τὸ δὲ δότης δότου, πλύτης πλύτου, θύτης θύτου οὐκ ἔχει ἀπὸ ἐνεστῶτος τὸ τ, διὸ οὐ κλίνεται διὰ τοῦ τος. ὁ γὰρ ἐνεστὼς διδῶ καὶ πλύνω καὶ θύω ἐστίν.

Γεώργιος ὁ Χοιροβοσκός τὰ εἰς της λήγοντα ἀρσενικὰ φύσει δισύλλαβα βαρύνεται οἷον δότης, πλύτης, θύτης, πράτης· διὰ τοῦτο τὸ ψάλτης ἀναλογώτερόν ἐστι κατὰ τὴν κοινὴν διάλεκτον βαρυνόμενον τοῦ παρὰ τοῖς Ἀττικοῖς ὀξυνομένου. τὸ δὲ λῃστής ἀπὸ τρισυλλάβου ληϊστής ἐγένετο.

Ἐτυμολογικὸν τὸ Μέγα τὰ εἰς της λήγοντα ἀρσενικὰ καθαρὸν ἔχοντα τὸ τ βραχείᾳ παραληγόμενα ὑπὲρ δύο συλλαβὰς βαρύνεται καὶ ἁπλᾶ ὄντα, ἀρότης, ἐργάτης. σεσημείωται τὸ εὑρετής. τὸ μέντοι λυριστής, λεπιστής, χλευαστής ὀξύνεται, ὅτι οὐ καθαρὸν τὸ τ· τὸ ἀθλητής, μαχητής, μαθητής, ὅτι οὐ βραχεῖαν ἔχει τὴν παραλήγουσαν.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ εἰς ατης τὸ α μακρὸν ἔχοντα ῥηματικὰ θεατής, πειρατής ὀξύνεται.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ εἰς υτης τὸ υ μακρὸν ἔχοντα ῥηματικὰ ὀξύνεται κωλυτής, μηνυτής.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς, Ἐτυμολογικὸν τὸ Μέγα, Γεώργιος ὁ Χοιροβοσκός τὰ εἰς ης ἐπίθετα παρὰ ῥῆμα σύνθετα εἰς ους ποιοῦντα τὴν γενικὴν ὀξύνεται εὐσεβής, εὐλαβής, θεοφιλής, αὐτοσφαγής, πολυδευκής, Πολυδεύκης δὲ τὸ κύριον βαρύνεται. βαρύνεται δὲ τὰ παρὰ τὸ ὄλω πανώλης, ἐξώλης, προώλης καὶ τὰ παρὰ τὸ ἀρκῶ αὐτάρκης καὶ τὰ παρὰ τὸ ἀντῶ προσάντης καὶ τὰ παρὰ τὸ ἅδω αὐθάδης. τὰ μέντοι παρὰ ῥῆμα σύνθετα εἰς ου ἔχοντα τὴν γενικὴν βαρύνεται οἷον πωλῶ παντοπώλης, μετρῶ γεωμέτρης, παιδοτρίβης, χρεωφείλης, ναυβάτης, ἐργομίσης, προτύπτης. Περὶ τῶν εἰς ις.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ εἰς ις ἐσχηματισμένα ἀπὸ βαρυτόνων μελλόντων ἢ δευτέρου προσώπου τοῦ παθητικοῦ παρακειμένου βαρύνεται καὶ συστέλλει τὸ ι, ποιήσω ποίησις, γνώσω γνῶσις, πράξω πρᾶξις, πέφανσαι φάνσις, μεμίανσαι μίανσις. τὸ δὲ ἁψίς σεσημείωται μακρὸν ἔχον τὸ ι.

Εὐστάθιος ὁ Θεσσαλονίκης τὸ τροφαλίς εἴρηται παρὰ τὸ τρέφεσθαι ὅ ἐστι πήγνυσθαι, ἐξ οὗ καὶ τὸ τρόφι κῦμα εἴρηται.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ εἰς ξις καὶ ψις ἀπὸ μελλόντων ἐσχηματισμένα βαρύνεται, ἕξω ἕξις, λέξω λέξις, ψύξω ψύξις. σεσημείωται ἁψίς ὀξυνόμενον.

Ἐτυμολογικὸν τὸ Μέγα, Γεώργιος ὁ Χοιροβοσκός τὰ εἰς ρις θηλυκὰ ῥηματικὰ δισύλλαβα βαρύτονα ἑνὶ φωνήεντι θέλει παραλήγεσθαι οἷον χαίρω χάρις, εἴρω Ἶρις, δαίω δῆρις, τὸ δὲ κουρίς τὸ ἐργαλεῖον τοῦ κουρέως ὀξύνεται. τὸ δὲ Χαῖρις Χαίριδος ὄνομα κύριον ἀρσενικόν ἐστι.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ εἰς σις ἀπὸ μέλλοντος γινόμενα ἢ ἀπὸ δευτέρου προσώπου τοῦ παθητικοῦ παρακειμένου βαρύνεται ποιήσω ποίησις, λύσω λύσις, κέκρισαι κρίσις. Περὶ τῶν εἰς ος.

Ἐπιμερισμοὶ Ὁμηρικοί παρὰ τὸ ἀλῶ τὸ πλανῶμαι ἀλαός ὁ περιπλανώμενος.

Αἴλιος Ἡρωδιανός τὰ εἰς ος λήγοντα ὀνόματα παρὰ ῥῆμα γινόμενα καθαρεύοντα καὶ τῷ ε παραληγόμενα ὀξύνεσθαι θέλει, φωλεύω φωλεός, ὀχεύω ὀχεός καὶ πλεονασμῷ τοῦ σ ὀσχεός. καὶ παρὰ τὸ σωρεύω δὲ ὁ σωρεός, τὸ δὲ σωρός κατὰ συγκοπὴν ἀπετελεῖτο. καὶ παρὰ τὸ λοχεύω δὲ ὁ λοχεός ἔσται κατʼ ὀξεῖαν τάσιν. ἀλλʼ οὖν γε βαρυτόνως οἱ πλείους ἀνέγνωσαν πλεονασμὸν ἐκδεξάμενοι τοῦ ε ὥστε παρὰ τὴν λόχου γενικὴν λόχοιο γενέσθαι καὶ λοχέοιο. παρὰ κηδεύω δὲ κηδεός. κελεύω Κελεός ὄνομα κύριον, ὠρεύω Ὠρεός.

Σοῦδα Ἐτυμολογικὸν τὸ Μέγα τὰ διὰ τοῦ αλεος ἀπὸ τριῶν παράγεται μερῶν, ἀπὸ ὀνόματος δεῖμα δειμαλέος, ἀπὸ ῥήματος οἰδῶ οἰδαλέος, ἀπὸ ἐπιρρήματος ῥίμφα ῥιμφαλέος.

Ὤριον ὁ Θηβαῖος, Ἐτυμολογικὸν τὸ Μέγα ὥσπερ ἀπὸ τοῦ ἁρμόζω γίνεται ἁρμόδιος τὸν αὐτὸν τρόπον ἀπὸ τοῦ ῥοίζω γίνεται ῥοίδιος καὶ πλεονασμῷ τοῦ ε καὶ ἐκτάσει τοῦ ο εἰς ω ἐρῳδιός καὶ μένει τὸ ι προσγεγραμμένον.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς, Γεώργιος ὁ Χοιροβοσκός τὰ ἀπὸ ἐνεστώτων γενόμενα εἰς ιος προπαροξύνεται αἰτῶ αἴτιος, ἁρμόζω ἁρμόδιος, ἀρκῶ ἄρκιος, ἀρτῶ ἄρτιος. τὸ δὲ ἀντῶ ἀντίος σεσημείωται παροξυνόμενον.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ εἰς ιος ἀπὸ μέλλοντος γινόμενα προπαροξύνεται, ὀρθώσομαι Ὀρθώσιος, ἀσπάσομαι ἀσπάσιος, φυλάξομαι φυλάξιος, ἀλέξω ἀλέξιος, κτήσω κτήσιος, αἰνήσω Αἰνήσιος, ἀρκέσιος καὶ πλεονασμῷ τοῦ ι Ἀρκείσιος, ἄρσω ἄρσιος καὶ ἀνάρσιος, ἄξω ἄξιος, θαυμάσω θαυμάσιος. τὸ μέντοι πλήσω πλησίος καὶ τὸ δέξομαι δεξιός καὶ ἕψομαι ἀνεψιός.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὸ ἐπιπόλαιος οὐκ ἀπὸ τοῦ ἐπιπολῆς παρῆκται, ἀλλὰ παρὰ τὸ ἐπιπολάζω. οἱ πλείους αὐτὸ περισπῶσιν.

Αἴλιος Ἡρωδιανός τὸ Πείραιος προπαροξυνόμενον παρὰ ῥῆμα τὸ πειρῶ ὡς παρὰ τὸ φιλῶ Φίλαιος καὶ παρὰ τὸ βέβηκα βέβαιος.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς, Αἴλιος Ἡρωδιανός τὸ Τίμαιος προπαροξυνόμενον ἔχει ἀφορμήν, ὅτι ῥῆμα αὐτοῦ προκατάρχει

Αἴλιος Ἡρωδιανός πολλάκις τὰ εἰς αιος τρίτην ἀπὸ τέλους ἔχει τὴν ὀξεῖαν, εἰ ῥῆμα αὐτῶν προκατάρχοι ὥσπερ ἔχουσι τὸ βέβαιος — παρὰ γὰρ τὸ βέβηκα — ὡς τὸ Φίλαιος, τὸ Νίκαιος, τὸ Τίμαιος. τοιοῦτον καὶ τὸ Πήδαιος. οὐ γάρ, ὡς οἴεται ὁ Ἅβρων, παρὰ τὴν πῆδον … ἐοικὸς γὰρ μᾶλλον ἥρωϊ παρὰ τὸ πηδᾶν ἐσχηματίσθαι.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ διὰ τοῦ ωλος ὑπερδισύλλαβα ῥηματικὰ ἔχοντα τὴν τρίτην μακρὰν ὀξύνεται, φειδωλός, Αἰτωλός, ἁμαρτωλός.

Αἴλιος Ἡρωδιανός κυνυλαγμός: τὰ εἰς γμος ῥηματικὰ μετὰ προθέσεως πέφυκε συντίθεσθαι τῆς αὐτῆς τάσεως μενούσης, μετʼ ἄλλου δὲ οὐδενός. καὶ τὸ ὑλαγμός οὖν παρὰ τὸ ὑλάσσειν γεγονὸς οὐ συντεθήσεται μετʼ ἄλλου μέρους λόγου. σύνδεσμος οὖν ἐστιν ὁ κέν.

Ἐπιμερισμοὶ Ὁμηρικοί Πρίαμος ἐκ τοῦ πρίαμαι. ἐπράθη γὰρ καὶ ταύτης τῆς ἐπωνυμίας ἔτυχεν, ὡς ἱστορεῖ Λυκόφρων «ὠνητὸς αἰθαλωτόν».

Ἐτυμολογικὸν τὸ Μέγα, Γεώργιος ὁ Χοιροβοσκός ποταμός παρὰ τὸ ποτάζω ποτάσω ποτασμός καὶ ποταμός. οὕτως Ἡρωδιανός.

Ἐτυμολογικὸν τὸ Μέγα ἔστι ῥῆμα βέλλω, παρʼ ὃ βέλεμος ὡς ἔχω Ἔχεμος, Τήλεμος· πλεονασμῷ τοῦ ν βέλεμνος καὶ βέλεμνον. Ἡρωδιανὸς περὶ παθῶν.

Ἐτυμολογικὸν τὸ Μέγα τὰ εἰς ινος ὀνόματα εἰ ἀπὸ ῥήματος παραχθῇ, ἢ ἀπὸ ἐνεστῶτος ἢ ἀπὸ μέλλοντος παράγεται, ἔχω Ἐχῖνος, πράξω Πραξῖνος.

Στέφανος ὁ Βυζάντιος Νάξος νῆσος ἀπὸ τοῦ Νάξου. τινὲς δὲ παρὰ τὸ νάξαι, ὅ φασι θῦσαί τινες.

Στέφανος ὁ Βυζάντιος Ὄαξος πόλις Κρήτης ἀπὸ Ὀάξου. τινὲς δὲ διὰ τὸ καταγῆναι τὸν τόπον καὶ κρημνώδη ὑπάρχειν. καλοῦσι γὰρ τοὺς τοιούτους τόπους ἄξους καθάπερ καὶ ἡμεῖς ἀγμούς.

Στέφανος ὁ Βυζάντιος Ἀσκάλων. Ἄραξος Ἀράξης ὡς ἀπὸ τοῦ χαράξω Χάραξος Χαράξης.

Ὤριον ὁ Θηβαῖος ἶπος παρὰ τὸ ἴπτω καὶ ἰάπτω ὡς κόπτω κόπος. Ἡρωδιανός.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ εἰς πος δισύλλαβα μὴ ἐπιθετικὰ ἔχοντα τὸ ο ἐν τῇ παραληγούσῃ, εἰ μὴ ὑποστρέφει εἰς ῥῆμα τῷ ε παραληγόμενον, βαρύνεται, τρόπος ὁ τρέπων, τροπός ὁ τετραμμένος.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ εἰς ρος δισύλλαβα παραληγόμενα τῷ ο βαρύνεται, ὁπότε γίνεται ἀπὸ τῶν παραληγομένων τῷ ε ἢ ει ἢ αι διφθόγγῳ ῥημάτων, εἰ μή τις διαστολὴ γένοιτο, σπόρος ὅτι σπείρω, πτόρος ὁ πταρμός ὅτι πταίρω, φθόρος ὅτι φθείρω, μόρος ὅτι μείρω, κόρος ὅτι κείρω, φόρος ὅτι φέρω, φορός δὲ ὁ ἄνεμος ὀξυτόνως, ὅρος, εἵρω γάρ. —τὸ μέντοι βορός ὁ πολλὰ ἐσθίων καὶ τὸ χορός καὶ σορός ὁ τάφος καὶ τορός ὀξύνεται. οὐ γὰρ γίνεται ἀπὸ τοιούτων ῥημάτων. σεσημείωται τὸ δορός ὁ δεδαρμένος, εἰ καὶ ἐκ τοῦ δείρω γίνεται.

Ὤριον ὁ Θηβαῖος τὰ εἰς ρος ῥηματικὰ τῇ ει διφθόγγῳ θέλει παραλήγεσθαι οἷον ἀΐσσω αἴγειρος, μάσσω μάγειρος, ὀνῶ ὄνειρος.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὸ Σῶσος ἀπὸ τοῦ σώσω βαρύνεται, ὡσαύτως καὶ Βλῶσος παρὰ τὸν βλώσω μέλλοντα γεγονός.

Στέφανος ὁ Βυζάντιος Ταρσός τινὲς παρὰ τὸ τερσανθῆναι, οἱ δὲ παρὰ τὸ τερσῆναι, ἄλλοι δὲ παρὰ τὸν ταρσόν.

Αἴλιος Ἡρωδιανός, Ἐτυμολογικὸν τὸ Μέγα ὥσπερ παρὰ τὸ ἐργάζομαι γίνεται ἐργαστής καὶ ἀποβολῇ τοῦ σ ἐργάτης βαρυνόμενον καὶ ἀπὸ τοῦ δεσποστής δεσπότης, οἰστός οἶτος, οὕτω καὶ παρὰ τὸ σέσεισται σειστός καὶ ἀποβολῇ τοῦ σ καὶ ε σῖτος.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ εἰς τος ῥηματικὰ πρὸ τοῦ τ τὸ κ ἢ τὸ π ἔχοντα ὀξύνεται, πλεκτός, ἑλκτός, πνικτός, θελκτός, πεμπτός, ἑκτός ὁ ἐχόμενος.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ διὰ τοῦ ατος ῥηματικὰ ἀπὸ τῶν εἰς μι ἢ ἀπὸ δευτέρας συζυγίας τῶν περισπωμένων προπαροξύνεται, ἐρατός, ἐλατός, περατός, θεατός, φυρατός, ἰατός.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ εἰς τος ἁπλᾶ ὑπὲρ δύο συλλαβὰς ἔχοντα πρὸ τοῦ τ ψιλὸν κατʼ ἐπιπλοκὴν ἐπιθετικὰ ὄντα καὶ ῥηματικὰ ὀξύνεται, ἑλικτός, ἀμελκτός, χαρακτός, ὀρεκτός. — Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς ὀξύνεται ἱμερτός, ἐγερτός, ὑφαντός ῥηματικά.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ εἰς στος ἐπιθετικὰ ἁπλᾶ ῥηματικὰ ὑπὲρ δύο συλλαβὰς ὀξύνεται, ληϊστός, μεριστός, ὀνομαστός. τὰ δὲ σύνθετα προπαροξύνεται κτλ. Περὶ τῶν εἰς α.

Αἴλιος Ἡρωδιανός τὰ εἰς σα λήγοντα θηλυκὰ ὀνόματα τῇ ου διφθόγγῳ παραληγόμενα ὑπὲρ δύο συλλαβὰς ὁρᾶται. σχηματίζεται δὲ κατὰ τὸ πλεῖστον ἢ μετατίθεται ἀπὸ μετοχῶν, αἴθουσα αἴθουσσα, Φέρουσα, Κρέουσα, Μέδουσα, Ἀρέθουσα. οὐδὲν δʼ ὅ τι οὖν ὤφθη δισύλλαβον εἰς α λῆγον τῇ ου διφθόγγῳ παραληγόμενον ὁμοίως ἐν χρήσει τῇ τῶν παλαιῶν καὶ ἐν κοινῇ συνηθείᾳ, εἰ μὴ μόνον τὸ μοῦσα.

Εὐστάθιος ὁ Θεσσαλονίκης κνῖσα γίνεται ἀπὸ μέλλοντος τοῦ κνίζω κνίσω. διὸ καὶ διʼ ἑνὸς γράφεται σ καὶ ἔκτασιν ἔλαβε τοῦ ι.

Στέφανος ὁ Βυζάντιος, Εὐστάθιος ὁ Θεσσαλονίκης Πῖσα παρὰ τὸν πίσω μέλλοντα, οὗ ἡ χρῆσις παρὰ Πινδάρῳ. Πίνδαρος δὲ κατὰ συστολὴν τὴν πόλιν εἶπε Πίσαν.

Ἐτυμολογικὸν τὸ Γουδιανόν τὸ κνύζα ἐπὶ τοῦ παρεφθαρμένου καὶ ἐρρυπωμένου ἀπὸ τοῦ κνύω, ἀφʼ οὗ κνύος ἡ φθορά οἷον «κατὰ κνύος—ἔχευεν, ψίλωτο δὲ—κάρηνα» γίνεται ὡς παρʼ Ἀνακρέοντι «κνύζη τις ἤδη καὶ πέπειρα γενομένη σὴν διὰ μαργοσύνην».

Γεώργιος ὁ Χοιροβοσκός τὰ διὰ τοῦ εια θηλυκὰ ἔχοντα ῥῆμα ἀντιπαρακείμενον διὰ τοῦ ευω, εἰ μὴ ᾖ ἀπὸ τῶν εἰς μων ὀξυτόνων ὡς ἡγεμών ἡγεμονεύω ἡγεμονία, διὰ τῆς ει διφθόγγου γράφεται καὶ παροξύνεται, ἀλαζονεύω ἀλαζονεία κτλ.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς, Θεόγνωστος τὰ διὰ τοῦ ια παρὰ μελλόντων γινόμενα παροξύνεται, ὀρέξω ἀνορεξία, πέψω ἀπεψία, προδώσω προδοσία.

τὰ ἀπὸ ἐνεστώτων παρηγμένα θηλυκὰ εἰς εια προπαροξύνεται, ἀπόλω ἀπώλεια, μήδω Μήδεια, θέρω θέρεια, θάλλω Θάλεια, ἀνθῶ Ἄνθεια.

Στέφανος ὁ Βυζάντιος ἀγυιά: Ἡρακλέων ὁ Γλαύκου παρὰ τὸ ἄγω φησίν. ἔστι δὲ ὡς παρὰ τὸ ἅρπω ἅρπυια, ὀρέγω ὀρέγυια. Περὶ τῶν εἰς η.

Ἐπιμερισμοὶ Ὁμηρικοί τὰ εἰς η καθαρὸν τῷ ο παραληγόμενα ὧν προκατάρχῃ ῥῆμα τῷ ε παραληγόμενον πάντα ὀξύνεται, ζέω ζοή, πνέω πνοή, χέω χοή.

Ἐτυμολογικὸν τὸ Μέγα τὰ εἰς ω καθαρὸν λήγοντα βαρύτονα ῥήματα τὴν παραλήγουσαν ἐν τοῖς ῥηματικοῖς ὀνόμασι βραχεῖαν ἔχει, κονίω κονία, φύω φυή, ἀκούω ἀκοή.

Αἴλιος Ἡρωδιανός, Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ εἰς η λήγοντα θηλυκὰ μετὰ συμφώνου δισύλλαβα ὀξύνεται τῷ ο παραληγόμενα, εἰ γένοιτο ἀπὸ ῥημάτων τῷ ε παραληγομένων μόνῳ οἷον τρέπω τροπή, τρέφω τροφή, νέμω νομή, στρέφω στροφή, ῥοπή, σπονδή, ὁλκή, πλοκή, φορβή. προσέθηκα τῷ ε παραληγόμενα μόνῳ, ἵνα νῦν ἐκφύγω τὸ πόρπη. τοῦτο γὰρ ἀπὸ τοῦ πείρω.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ εἰς βη ἰαμβικὰ ῥηματικὰ ὀξύνεται, λαβή, τριβή.

Γεώργιος ὁ Χοιροβοσκός τὰ εἰς γη δισύλλαβα προσηγορικὰ ὄντα καὶ ῥηματικὰ ἔχοντα τὴν πρὸ τέλους συλλαβὴν εἰς σύμφωνον καταλήγουσαν ὀξύνεται οἷον φθογγή, κλαγγή, ὀργή καὶ εἴ τι ὅμοιον.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ εἰς γη ἰαμβικὰ ῥηματικὰ ὄντα ὀξύνεται, ταγή ἀπὸ τοῦ τάσσω, φυγή, σφαγή.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ εἰς κη ἰαμβικά, εἰ μὲν τῷ ο παραλήγοιτο, ὀξύνεται ῥηματικὰ ὄντα, πλέκω πλοκή, δέκω δοκή ἡ ὑπόνοια, πέκω ποκή τὸ ἔριον.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς ἡ φυλακή ἀπὸ τοῦ φυλάσσω ὡς ἰακή ἀπὸ τοῦ ἰάζω. — Ἐτυμολογικὸν τὸ Μέγα τὸ δὲ ἀνάγκη εἰ ἦν ἀπὸ ῥήματος τοῦ ἀνάσσω, ὀξύνοιτο ἂν ὡς στενάχω στεναχή.

Αἴλιος Ἡρωδιανός τὸ ἀϊκή ὠξυτονήθη ἴσως ὅτι ῥηματικὸν ὑπῆρχεν ἀπὸ τοῦ ἀΐσσω ὡς φυλάσσω φυλακή, ὑλάσσω ὑλακή.

Θεόγνωστος τὰ διὰ τοῦ ολη ῥηματικὰ ὄντα ὀξύνεται, στέλλω στολή, βάλλω βολή, χέω χολή.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὸ ἀλαλή ὁ θόρυβος παρὰ τὸ λαλῶ.

Γεώργιος ὁ Χοιροβοσκός ὠτειλή ἀπὸ τοῦ οὐτήσω οὐτηλή τροπῇ τῆς ου διφθόγγου εἰς ω καὶ τοῦ η εἰς τὴν ει δίφθογγον Βοιωτιακῶς ὡς πένης πένεις. λέγεται δὲ παρʼ Αἰολεῦσιν ὠτέλλη.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὰ εἰς μη καθαρὸν ἰαμβικὰ τὸ ο παραληγόμενα ὀξύνεται, ὁπότε προϋπάρχει ῥῆμα διὰ τοῦ ε κατὰ τὴν παραλήγουσαν οἷον νομή, ἀνατομή, προνομή.

Ἐτυμολογικὸν τὸ Μέγα Αἴτνη ὄρος Σικελίας. παρὰ τὸ αἴθω τὸ καίω αἴτνη ὡς φάγω φάτνη, πήσσω πάχνη.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὸ φωνή ἀπὸ τοῦ φωνῶ καὶ ὠνή ἀπὸ τοῦ ὠνῶ ὀξύνεται.

Ἀρκάδιος ὁ Ἀντιοχεύς τὸ μολπή ἀπὸ τοῦ μέλπω καὶ πομπή ἀπὸ τοῦ πέμπω ὀξύνεται. Περὶ τῶν εἰς ω.

Στέφανος ὁ Βυζάντιος Χορτασώ πόλις Αἰγύπτου. ἀπὸ μέλλοντος ὁ σχηματισμός. ὡς γὰρ τοῦ καλύψω ἡ Καλυψώ, οὕτω καὶ τοῦ χορτάσω Χορτασώ.

Περὶ οὐδετέρων.

Αἴλιος Ἡρωδιανός ἴκρια ὡς δέμνια. ἔστι γὰρ ῥηματικόν, ὡς ἐν ἑτέροις εἴρηται.

Ἐτυμολογικὸν τὸ Μέγα παρὰ τὸ ἀράσσω ἀράχνιον ὡς δέμω δέμνιον, παίζω παίγνιον. Ἐτυμολογικὸν τὸ Μέγα τὸ ἴχνιον προπαροξυτονητέον ὁμοτόνως τῷ ἀράχνιον· οὐ γάρ ἐστιν ὑποκοριστικόν, ἀλλʼ ἀπὸ ῥήματος ἐσχημάτισται.

Ἐτυμολογικὸν τὸ Μέγα τὸ κλισίον παρὰ τὸ κλείω ἐστίν, ὃ σημαίνει τὸ περιέχω.

Αἴλιος Ἡρωδιανός, Θεόγνωστος ὕψος γέγονε παρὰ τὸ ὄπτω τὸ βλέπω ὄψω ὄψος καὶ τροπῇ Αἰολικῇ ὕψος.

Ἐπιμερισμοὶ Ὁμηρικοί γίνεται ἀπὸ μελλόντων ὀνόματα οὐδέτερα ὡς παρὰ τὸ ἅψω ἅψος, πίσω πίσεα.

Εὐστάθιος ὁ Θεσσαλονίκης κνύος ἡ φθορά παρὰ τὸ κνύω παρʼ Ἡσιόδῳ ὡς παρὰ τὸ θύω θύος καὶ φλύω φλύος παρὰ Ἀρχιλόχῳ ἐπὶ φλυαρίας. Περὶ μονοσυλλάβων.

Ἐτυμολογικὸν τὸ Γουδιανόν χθών· γίνεται παρὰ τὸ χῶ ῥῆμα χών καὶ χθών.

Ἐτυμολογικὸν τὸ Μέγα οὖς. παρὰ τὸ αὔω τὸ φωνῶ γίνεται αὖας καὶ τροπῇ τοῦ α εἰς ο οὖας. ἐκ τούτου γίνεται κατὰ ἀποβολὴν τοῦ υ ὄας καὶ κατὰ κρᾶσιν οὖς καὶ κατὰ Δωριεῖς ὦς.