eul_wid: oow-ag
Phoenician History FragmentsἈποσπάσματα
Philon of Byblos Phoenician History Fragments PDF
The Phoenician History is a historical and mythographical work composed in Greek by Philon of Byblos, a Hellenized Phoenician scholar active around 100 CE. The text survives only in fragmentary form, preserved through 62 quotations within the Praeparatio Evangelica of the early Christian historian Eusebius. Philon presented his work not as an original composition but as a translation into Greek of much older writings attributed to a legendary Phoenician sage named Sanchuniathon, whom tradition placed before the time of the Trojan War.
The extant fragments offer a rationalized and euhemeristic account of Phoenician origins and theology. They describe a primordial cosmos emerging from wind and chaos, followed by a succession of divine figures who are interpreted not as supernatural beings but as deified natural elements, human inventors, or ancient kings. This approach systematically reduces myth to a form of exaggerated history, highlighting Phoenician claims to fundamental cultural innovations such as writing, agriculture, and urban construction. The narrative implicitly positions this Phoenician tradition as an older, more authentic wisdom that was later corrupted into the familiar pantheon of Greek mythology.
The historical value of the work is complex and contested by modern scholars. While it represents a rare attempt to convey Phoenician tradition to a Greek-educated audience fascinated by ancient oriental wisdom, the material is heavily mediated through layers of Hellenistic philosophical thought and literary convention. The degree to which it preserves authentic pre-Hellenic Phoenician beliefs remains a subject of debate. Its survival is owed entirely to Eusebius, who quoted it extensively to support his polemical argument that pagan religion was itself a derivative and degenerate tradition. Consequently, Philon’s fragments constitute a crucial, if problematic, source for the study of ancient Phoenician culture and the practices of Hellenistic historiography and mythography.
| 3c,790,F 1 | EUSEB. P.E. 1, 9, 19: ἡ γοῦν τῶν ἐθνῶν ἁπάντων πολύθεος πλάνη μακροῖς ὕστερον αἰῶσι πέφανται, ἀρξαμένη μὲν ἀπὸ Φοινίκων καὶ Αἰγυπτίων, διαβᾶσα δὲ ἐκ τούτων ἐπί τε τὰ λοιπὰ ἔθνη καὶ μέχρις αὐτῶν Ἑλλήνων, ὡς καὶ τοῦτο πάλιν ἡ τῶν παλαιτάτων ἱστορία κατέχει, ἣν καὶ αὐτὴν ἐπισκέψασθαι καιρὸς ἀπὸ τῶν Φοινικικῶν ἀρξαμένους. (20) ἱστορεῖ δὲ ταῦτα Σαγχουνιάθω ν , ἀνὴρ παλαίτατος καὶ τῶν Τρωικῶν χρόνω ν , ὥς φασ ι , πρεσβύτερο ς , ὃν καὶ ἐ π ’ ἀκριβείαι καὶ ἀληθείαι τῆς Φοινικικῆς ἱστορίας ἀποδεχθῆναι μαρτυροῦσι ν . Φίλων δὲ τούτου πᾶσαν τὴν συγγραφὴν —ὁ Βύβλιος, οὐχ ὁ Ἑβραῖος— μεταβαλὼν ἀπὸ τῆς Φοινίκων γλώττης ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα φωνὴν ἐξέδωκ ε . (21) μέμνηται τούτων ὁ καθ’ ἡμᾶς τὴν καθ’ ἡμῶν πεποιημένος συσκευὴν ἐν τετάρτωι τῆς πρὸς ἡμᾶς ὑποθέσεως (Porphyrios 260 F 34), ὧδε τῶι ἀνδρὶ μαρτυρῶν πρὸς λέξιν· «ἱστορεῖ δὲ τὰ περὶ Ἰουδαίων ἀληθέστατα, ὅτι καὶ τοῖς τόποις καὶ τοῖς ὀνόμασιν αὐτῶν τὰ συμφωνότατα, Σαγχουνιάθων ὁ Βηρύτιο ς , εἰληφὼς τὰ ὑπομνήματα παρὰ Ἱερομβάλου τοῦ ἱερέως θεοῦ Ἰευώ (?) , ὃς Ἀβιβάλωι τῶι βασιλεῖ Βηρυτίων τὴν ἱστορίαν ἀναθεὶς ὑ π ’ ἐκείνου καὶ τῶν κα τ ’ αὐτὸν ἐξεταστῶν τῆς ἀληθείας παρεδέχθ η . οἱ δὲ τούτων χρόνοι καὶ πρὸ τῶν Τρωικῶν πίπτουσι χρόνω ν , καὶ σχεδὸν τοῖς Μωσέως πλησιάζουσιν, ὡς αἱ τῶν Φοινίκης βασιλέων μηνύουσι διαδοχα ί . Σαγχουνιάθων δὲ ὁ κατὰ τὴν Φοινίκων διάλεκτον φιλαλήθως πᾶσαν τὴν παλαιὰν ἱστορίαν ἐκ τῶν κατὰ πόλιν ὑπομνημάτων καὶ τῶν ἐν τοῖς ἱεροῖς ἀναγραφῶν συναγαγὼν δὴ καὶ συγγράψας ἐπὶ Σεμιράμεως γέγονεν τῆς Ἀσσυρίων βασιλίδο ς , ἣ πρὸ τῶν Ἰλιακῶν ἢ κατ’ αὐτούς γε τοὺς χρόνους γενέσθαι ἀναγέγραπται. τὰ δὲ τοῦ Σαγχουνιάθωνος εἰς Ἑλλάδα γλῶσσαν ἡρμήνευσεν Φίλων ὁ Βύβλιο ς . (22) ταῦτα μὲν ὁ δηλωθείς, ἀλήθειαν ὁμοῦ καὶ παλαιότητα τῶι δὴ θεολόγωι μαρτυρήσας· ὁ δὲ προιὼν οὐ τὸν ἐπὶ πάντων θεὸν οὐδὲ μὴν θεοὺς τοὺς κατ’ οὐρανόν, θνητοὺς δὲ ἄνδρας καὶ γυναῖκας, οὐδὲ τὸν τρόπον ἀστείους, οἵους δι’ ἀρετὴν ἄξιον εἶναι ἀποδέξασθαι ἢ ζηλῶσαι τῆς φιλοσοφίας, φαυλότητος δὲ καὶ μοχθηρίας ἁπάσης κακίαν περιβεβλημένους θεολογεῖ· καὶ μαρτυρεῖ γε τούτους αὐτοὺς ἐκείνους εἶναι τοὺς εἰσέτι καὶ νῦν θεοὺς παρὰ τοῖς πᾶσιν νενομισμένους κατά τε τὰς πόλεις καὶ τὰς χώρας. δέχου δὲ καὶ τούτων ἐκ τῶν ἐγγράφων τὰς ἀποδείξεις. (23) ὁ δὴ Φίλων εἰς ἐννέα βίβλους τὴν πᾶσαν τοῦ Σαγχουνιάθωνος πραγματείαν διελὼν κατὰ τὸ προοίμιον τοῦ πρώτου συγγράμματος αὐτοῖς ῥήμασι προλέγει περὶ τοῦ Σαγχουνιάθωνος ταῦτα· (24) « τούτων οὕτως ἐχόντων ὁ Σαγχουνιάθω ν , ἀνὴρ πολυμαθὴς καὶ πολυπράγμων γενόμενος καὶ τὰ ἐξ ἀρχῆ ς , ἀ φ ’ οὗ τὰ πάντα συνέστ η , παρὰ πάντων εἰδέναι ποθῶ ν , πολυφροντιστικῶς ἐξεμάστευσεν τὰ Τααύτο υ , εἰδὼς ὅτι τῶν ὑ φ ’ ἥλιον γεγονότων πρῶτός ἐστι Τάαυτος ὁ τῶν γραμμάτων τὴν εὕρεσιν ἐπινοήσας καὶ τῆς τῶν ὑπομνημάτων γραφῆς κατάρξας καὶ ἀπὸ τοῦδε ὥσπερ κρηπῖδα βαλόμενος τοῦ λόγο υ , ὃν Αἰγύπτιοι μὲν ἐκάλεσαν Θωύ θ , Ἀλεξανδρεῖς δὲ Θώ θ , Ἑρμῆν δὲ Ἕλληνες μετέφρασα ν» . (25) ταῦτα εἰπὼν ἐπιμέμφεται τοῖς νεωτέροις τοῖς μετὰ ταῦτα ὡς ἂν βεβιασμένως καὶ οὐκ ἀληθῶς τοὺς περὶ θεῶν μύθους ἐπ’ ἀλληγορίας καὶ φυσικὰς διηγήσεις τε καὶ θεωρίας ἀνάγουσι. λέγει δ’ οὖν προιών· (26) « ἀλ λ ’ οἱ μὲν νεώτεροι τῶν ἱερολόγων τὰ μὲν γεγονότα πράγ‐ |
| 3c,790,F 1 (50) | ματα ἐξ ἀρχῆς ἀπεπέμψαντ ο , ἀλληγορίας δὲ καὶ μύθους ἐπινοήσαντες καὶ τοῖς κοσμικοῖς παθήμασι συγγένειαν πλασάμενοι μυστήρια κατέστησα ν , καὶ πολὺν αὐτοῖς ἐπῆγον τῦφο ν , ὡς μὴ ῥαιδίως τινὰ συνορᾶν τὰ κα τ ’ ἀλήθειαν γενόμεν α · ὁ δὲ συμβαλὼν τοῖς ἀπὸ τῶν ἀδύτων εὑρεθεῖσιν ἀποκρύφοις Ἀμμουνέων γράμμασι συγκειμένοις ἃ δὴ οὐκ ἦν πᾶσι γνώριμ α , τὴν μάθησιν ἁπάντων αὐτὸς ἤσκησ ε , καὶ τέλος ἐπιθεὶς τῆι πραγματείαι τὸν κα τ ’ ἀρχὰς μῦθον καὶ τὰς ἀλληγορίας ἐκποδὼν ποιησάμενο ς , ἐξηνύσατο τὴν πρόθεσι ν , ἕως πάλιν οἱ ἐπιγενόμενοι ἱερεῖς χρόνοις ὕστερον ἠθέλησαν αὐτὴν ἀποκρύψαι καὶ εἰς τὸ μυθῶδες ἀποκαταστῆσα ι , ἐξ οὗ τὸ μυστικὸν ἀνέκυπτεν οὐδέπω φθάσαν εἰς Ἕλληνα ς . (27) τούτοις ἑξῆς φησίν· « ταῦ θ ’ ἡμῖν εὕρηται ἐπιμελῶς εἰδέναι τὰ Φοινίκων ποθοῦσι καὶ πολλὴν ἐξερευνησαμένοις ὕλη ν , οὐχὶ τὴν πα ρ ’ Ἕλλησ ι · διάφωνος γὰρ αὕτη καὶ φιλονεικότερον ὑ π ’ ἐνίων μᾶλλον ἢ πρὸς ἀλήθειαν συντεθεῖσ α» . (28) καὶ μεθ’ ἕτερα· « οὕτως τε ἔχειν πεπεῖσθαι ἡμῖν παρέστ η , ὡς ἐκεῖνος γέγραφ ε , τὴν διαφωνίαν ὁρῶσι τὴν πα ρ ’ Ἕλλησ ι , περὶ ἧς μοι τρία πεφιλοτίμηται βιβλία τὴν ἐπιγραφὴν ἔχοντα Παραδόξου ἱστορίας (F 12/3)». (29) καὶ αὖθις μεθ’ ἕτερα ἐπιλέγει· « προδιαρθρῶσαι δὲ ἀναγκαῖον πρὸς τὴν αὖθις σαφήνειαν καὶ τὴν τῶν κατὰ μέρος διάγνωσι ν , ὅτι οἱ παλαίτατοι τῶν βαρβάρω ν , ἐξαιρέτως δὲ Φοίνικές τε καὶ Αἰγύπτιο ι , πα ρ ’ ὧν καὶ οἱ λοιποὶ παρέλαβον ἄνθρωπο ι , θεοὺς ἐνόμιζον μεγίστους τοὺς τὰ πρὸς τὴν βιωτικὴν χρείαν εὑρόντας ἢ καὶ κατά τι εὖ ποιήσαντας τὰ ἔθν η · εὐεργέτας τε τούτους καὶ πολλῶν αἰτίους ἀγαθῶν ἡγούμενοι ὡς θεοὺς προσεκύνου ν , καὶ εἰς τὸ χρεὼν μεταστάντας ναοὺς κατασκευασάμενοι στήλας τε καὶ ῥάβδους ἀφιέρουν ἐξ ὀνόματος αὐτῶ ν , καὶ ταῦτα μεγάλως σεβόμενοι καὶ ἑορτὰς ἔνεμον αὐτοῖς τὰς μεγίστας Φοίνικε ς , ἐξαιρέτως δὲ καὶ ἀπὸ τῶν σφετέρων βασιλέων τοῖς κοσμικοῖς στοιχείοις καί τισι τῶν νομιζομένων θεῶν τὰς ὀνομασίας ἐπέθεσα ν · φυσικοὺς δὲ ἥλιον καὶ σελήνην καὶ τοὺς λοιποὺς πλανήτας ἀστέρας καὶ τὰ στοιχεῖα καὶ τὰ τούτοις συναφῆ θεοὺς μόνους ἐγίνωσκο ν , ὥσ τ ’ αὐτοῖς τοὺς μὲν θνητοὺς τοὺς δὲ ἀθανάτους θεοὺς εἶνα ι» . |
| 3c,790,F 2 | EUSEB. P.E. 1, 9, 30—10, 42: ταῦτα (F 1) κατὰ τὸ προοίμιον ὁ Φίλων διαστειλάμενος ἑξῆς ἀπάρχεται τῆς τοῦ Σαγχουνιάθωνος ἑρμηνεία ς , ὧδέ πως τὴν Φοινικικὴν ἐκτιθέμενος θεολογία ν · (10) τὴν τῶν ὅλων ἀρχὴν ὑποτίθεται ἀέρα ζοφώδη καὶ πνευματώδη ἢ πνοὴν ἀέρος ζοφώδους καὶ χάος θολερὸν ἐρεβῶδες· ταῦτα δὲ εἶναι ἄπειρα καὶ διὰ πολὺν αἰῶνα μὴ ἔχειν πέρας. « ὅτε δ έ » φησίν « ἠράσθη τὸ πνεῦμα τῶν ἰδίων ἀρχῶ ν , καὶ ἐγένετο σύγκρασι ς , ἡ πλοκὴ ἐκείνη ἐκλήθη Πόθο ς · αὕτη δὲ ἀρχὴ κτίσεως ἁπάντω ν · αὐτὸ δὲ οὐκ ἐγίνωσκε τὴν αὑτοῦ κτίσι ν . καὶ ἐκ τῆς αὐτοῦ συμπλοκῆς τοῦ πνεύματος ἐγένετο Μώ τ . τοῦτό τινές φασιν ἰλύ ν , οἱ δὲ ὑδατώδους μίξεως σῆψι ν . καὶ ἐκ ταύτης ἐγένετο πᾶσα σπορὰ κτίσεως καὶ γένεσις τῶν ὅλω ν . (2) ἦν δέ τινα ζῶια οὐκ ἔχοντα αἴσθησι ν , ἐξ ὧν ἐγένετο ζῶια νοερ ά · καὶ ἐκλήθη Ζοφασημί ν , τοῦ τ ’ ἔστιν οὐρανοῦ κατόπτα ι . καὶ ἀνεπλάσθη ὁμοίως ὠιοῦ σχήματ ι . καὶ ἐξέλαμψε Μώ τ , ἥλιός τε καὶ σελήνη ἀστέρες τε καὶ ἄστρα μεγάλ α» . (3) τοιαύτη μὲν αὐτῶν ἡ κοσμογονία, ἄντικρυς ἀθεότητα εἰσάγουσα· ἴδωμεν δὲ ἑξῆς, ὡς καὶ τὴν ζωιογονίαν ὑποστῆναι λέγει. φησὶν οὖν· (4) « καὶ τοῦ ἀέρος διαυγάσαντο ς , διὰ πύρωσιν καὶ τῆς θαλάσσης καὶ τῆς γῆς ἐγένετο πνεύματα καὶ νέφη καὶ οὐρανίων ὑδάτων μέγισται καταφοραὶ καὶ χύσει ς . καὶ ἐπειδὴ διεκρίθη καὶ τοῦ ἰδίου τόπου διεχωρίσθη διὰ τὴν τοῦ ἡλίου πύρωσι ν , καὶ πάλιν συνήντησε πάντα ἐν ἀέρι τάδε τοῖσδ ε , καὶ συνέρραξα ν , βρονταί τε ἀπετελέσθησαν καὶ ἀστραπα ί , καὶ πρὸς τὸν πάταγον τῶν βροντῶν τὰ προγεγραμμένα νοερὰ ζῶια ἐγρηγόρησε ν , καὶ πρὸς τὸν ἦχον ἐπτύρ η , καὶ ἐκινήθη ἔν τε γῆι καὶ θαλάσσηι ἄρρεν καὶ θῆλ υ» . (5) τοιαύτη αὐτοῖς καὶ ἡ ζωιογονία. τούτοις ἑξῆς ὁ αὐτὸς συγγραφεὺς ἐπιφέρει λέγων· « ταῦ θ ’ ηὑρέθη ἐν τῆι κοσμογονίαι γεγραμμένα Τααύτου καὶ τοῖς ἐκείνου ὑπομνήμασιν ἔκ τε στοχασμῶν καὶ τεκμηρίω ν , ὧν ἑώρακεν αὐτοῦ ἡ διάνοια καὶ ηὗρε καὶ ἡμῖν ἐφώτισε ν» . (6) ἑξῆς τούτοις ὀνόματα τῶν ἀνέμων εἰπὼν Νότου καὶ Βορέου καὶ τῶν λοιπῶν ἐπιλέγει· « ἀλ λ ’ οὗτοί γε πρῶτοι ἀφιέρωσαν τὰ τῆς γῆς βλαστήματ α , καὶ θεοὺς ἐνόμισα ν , καὶ προσεκύνουν ταῦτ α , ἀ φ ’ ὧν αὐτοί τε διεγένοντο καὶ οἱ ἑπόμενοι καὶ οἱ πρὸ αὐτῶν πάντε ς , καὶ χοὰς καὶ ἐπιθύσεις ἐποίου ν» . 〈ἔλεον δὲ καὶ οἶκτον καὶ κλαυθμὸν βλαστήματι γῆς ἀπιόντι καθιέρου ν , καὶ γενέσει ζώιων ἐκ γῆς πρώτηι καὶ τῆι ἐξ ἀλλήλων καὶ τελευτῆ ι , κα θ ’ ἣν τοῦ ζῆν ἀπήρχοντο 〉. » καὶ ἐπιλέγει· « αὗται δ ’ ἦσαν αἱ ἐπίνοιαι τῆς προσκυνήσεως ὅμοιαι τῆι αὐτῶν ἀσθενείαι καὶ ψυχῆς 〈ἔτι〉 ἀτολμία ι» . (7) εἶτά φησι γεγενῆσθαι ἐκ τοῦ Κολπία ἀνέμου καὶ γυναικὸς Βάαυ (τοῦτο δὲ νύκτα ἑρμηνεύει) Αἰῶνα καὶ Πρωτόγονον θνητοὺς ἄνδρας οὕτω καλουμένους· εὑρεῖν δὲ τὸν Αἰῶνα τὴν ἀπὸ δένδρων τροφήν. ἐκ τούτων τοὺς γενομένους κληθῆναι Γένος καὶ Γενεάν, καὶ οἰκῆσαι τὴν Φοινίκην· αὐχμῶν δὲ γενομένων, τὰς χεῖρας ὀρέγειν εἰς οὐρανὸν πρὸς τὸν ἥλιον· « τοῦτον γάρ (φησίν) θεὸν ἐνόμιζον μόνον οὐρανοῦ κύριον Βεελσάμην καλοῦντε ς , ὅ ἐστι παρὰ Φοίνιξι κύριος οὐρανο ῦ , Ζεὺς δὲ πα ρ ’ Ἕλλησι ν» . (8) μετὰ δὲ ταῦτα πλάνην Ἕλλησιν αἰτιᾶται λέγων· « οὐ γὰρ ματαίως αὐτὰ πολλαχῶς διεστειλάμεθ α , ἀλλὰ πρὸς τὰς αὖθις παρεκδοχὰς τῶν ἐν τοῖς πράγμασιν ὀνομάτω ν , ἅπερ οἱ Ἕλληνες |
| 3c,790,F 2 (50) | ἀγνοήσαντες ἄλλως ἐξεδέξαντ ο , πλανηθέντες τῆι ἀμφιβολίαι τῆς μεταφράσεω ς» . (9) ἑξῆς φησιν ἀπὸ Γένους Αἰῶνος καὶ Πρωτογόνου γεννηθῆναι αὖθις παῖδας θνητούς, οἷς εἶναι ὀνόματα Φῶς καὶ Πῦρ καὶ Φλόξ· οὗτοι (φησίν) ἐκ παρατριβῆς ξύλων εὗρον πῦρ, καὶ τὴν χρῆσιν ἐδίδαξαν. υἱοὺς δὲ ἐγέννησαν οὗτοι μεγέθει τε καὶ ὑπεροχῆι κρείσσονας, ὧν τὰ ὀνόματα τοῖς ὄρεσιν ἐπετέθη ὧν ἐκράτησαν, ὡς ἐξ αὐτῶν κληθῆναι τὸ Κάσσιον καὶ τὸν Λίβανον καὶ τὸν Ἀντιλίβανον καὶ τὸ Βραθύ. ἐκ τούτων (φησίν) ἐγεννήθη〈σαν〉 Σαμημροῦμος, ὁ καὶ Ὑψουράνιος, 〈καὶ Οὔσωοσ〉· ἀπὸ μητέρων δὲ (φησίν) ἐχρημάτιζον, τῶν τότε γυναικῶν ἀνέδην μισγομένων οἷς ἂν ἐντύχοιεν. (10) εἶτά φησι τὸν Ὑψουράνιον οἰκῆσαι Τύρον, καλύβας τε ἐπινοῆσαι ἀπὸ καλάμων καὶ θρύων καὶ παπύρου· στασιάσαι δὲ πρὸς τὸν ἀδελφὸν Οὔσωον, ὃς σκέπην τῶι σώματι πρῶτος ἐκ δερμάτων ὧν ἴσχυσε συλλαβεῖν θηρίων εὗρε. ῥαγδαίων δὲ γενομένων ὄμβρων καὶ πνευμάτων, παρατριβέντα τὰ ἐν τῆι Τύρωι δένδρα πῦρ ἀνάψαι, καὶ τὴν αὐτῶν ὕλην καταφλέξαι· δένδρου δὲ λαβόμενον τὸν Οὔσωον καὶ ἀποκλαδεύσαντα πρῶτον τολμῆσαι εἰς θάλασσαν ἐμβῆναι· ἀνιερῶσαι δὲ δύο στήλας Πυρὶ καὶ Πνεύματι, καὶ προσκυνῆσαι αἷμά τε σπένδειν αὐταῖς ἐξ ὧν ἤγρευε θηρίων. τούτων δὲ τελευτησάντων, τοὺς ἀπολειφθέντας φησὶ ῥάβδους αὐτοῖς ἀφιερῶσαι, καὶ τὰς στήλας προσκυνεῖν, καὶ τούτοις ἑορτὰς ἄγειν κατ’ ἔτος. (11) χρόνοις δὲ ὕστερον πολλοῖς ἀπὸ τῆς Ὑψουρανίου γενεᾶς γενέσθαι Ἀγρέα καὶ Ἁλιέα τοῦς ἁλιείας καὶ ἄγρας εὑρετάς, ἐξ ὧν κληθῆναι ἀγρευτὰς καὶ ἁλιεῖς. ἐξ ὧν γενέσθαι δύο ἀδελφοὺς σιδήρου εὑρετὰς καὶ τῆς τούτου ἐργασίας, ὧν θάτερον τὸν Χουσὼρ λόγους ἀσκῆσαι καὶ ἐπωιδὰς καὶ μαντείας. εἶναι δὲ τοῦτον τὸν Ἥφαιστον, εὑρεῖν δὲ καὶ ἄγκιστρον καὶ δέλεαρ καὶ ὁρμιὰν καὶ σχεδίαν, πρῶτόν τε πάντων ἀνθρώπων πλεῦσαι. διὸ καὶ ὡς θεὸν αὐτὸν μετὰ θάνατον ἐσεβάσθησαν. καλεῖσθαι δὲ αὐτὸν καὶ Δία Μειλίχιον· οἱ δὲ τοὺς ἀδελφοὺς αὐτοῦ τοίχους φασὶν ἐπινοῆσαι ἐκ πλίνθων. (12) μετὰ ταῦτα ἐκ τοῦ γένους τούτων γενέσθαι νεανίας δύο, καλεῖσθαι δὲ αὐτῶν τὸν μὲν Τεχνίτην. τὸν δὲ Γήινον Αὐτόχθονα· οὗτοι ἐπενόησαν τῶι πηλῶι τῆς πλίνθου συμμιγνύειν φορυτόν, καὶ τῶι ἡλίωι αὐτὰς τερσαίνειν· ἀλλὰ καὶ στέγας ἐξεῦρον. ἀπὸ τούτων ἐγένοντο ἕτεροι, ὧν ὁ μὲν Ἀγρὸς ἐκαλεῖτο, ὁ δὲ Ἀγροῦ ἥρως ἢ Ἀγρότης, οὗ καὶ ξόανον εἶναι μάλα σεβάσμιον καὶ ναὸν ζυγοφορούμενον ἐν Φοινίκηι· παρὰ δὲ Βυβλίοις ἐξαιρέτως θεῶν ὁ μέγιστος ὀνομάζεται. (13) ἐπενόησαν δὲ οὗτοι αὐλὰς προστιθέναι τοῖς οἴκοις καὶ περιβόλους καὶ σπήλαια. ἐκ τούτων ἀγρόται καὶ κυνηγοί. οὗτοι δὲ καὶ Ἀλῆται καὶ Τιτᾶνες καλοῦνται. ἀπὸ τούτων γενέσθαι Ἄμυνον καὶ Μάγον, οἳ κατέδειξαν κώμας καὶ ποίμνας. ἀπὸ τούτων γενέσθαι Μισὼρ καὶ Συδύκ, τουτέστιν εὔλυτον καὶ δίκαιον. οὗτοι τὴν τοῦ ἁλὸς χρῆσιν εὗρον. (14) ἀπὸ Μισὼρ Τάαυτος, ὃς εὗρε τὴν τῶν πρώτων στοιχείων γραφήν, ὃν Αἰγύπτιοι μὲν Θωύθ, Ἀλεξανδρεῖς δὲ Θώθ, Ἕλληνες δὲ Ἑρμῆν ἐκάλεσαν. ἐκ δὲ τοῦ Συδὺκ Διόσκουροι ἢ Κάβειροι ἢ Κορύβαντες ἢ Σαμοθρᾶικες· οὗτοι (φησί) πρῶτοι πλοῖον εὗρον. ἐκ τούτων γεγόνασιν ἕτεροι, οἳ καὶ βοτάνας εὗρον καὶ τὴν τῶν δακετῶν ἴασιν καὶ ἐπωιδάς. (15) κατὰ τούτους γίνεταί τις Ἑλιοῦν καλούμενος Ὕψιστος καὶ θήλεια λεγομένη Βηρούθ, οἳ καὶ κατώικουν περὶ Βύβλον. ἐξ ὧν γεννᾶται Ἐπίγειος Αὐτόχθων, ὃν ὕστερον ἐκάλεσαν Οὐρανόν, ὡς ἀπ’ αὐτοῦ καὶ τὸ ὑπὲρ ἡμᾶς στοιχεῖον δι’ ὑπερβολὴν τοῦ κάλλους ὀνομάζειν οὐρανόν. γεννᾶται δὲ τούτωι ἀδελφὴ ἐκ τῶν προειρημένων, ἣ καὶ ἐκλήθη Γῆ· καὶ διὰ τὸ κάλλος ἀπ’ αὐτῆς (φησίν) ἐκάλεσαν τὴν ὁμώνυμον γῆν. ὁ δὲ τούτων πατὴρ ὁ Ὕψιστος ἐν συμβολῆι θηρίων (?) τελευτήσας ἀφιερώθη, ὧι χοὰς καὶ θυσίας οἱ παῖδες ἐτέλεσαν. (16) παραλαβὼν δὲ ὁ Οὐρανὸς τὴν τοῦ πατρὸς ἀρχὴν ἄγεται πρὸς γάμον τὴν ἀδελφὴν Γῆν, καὶ ποιεῖται ἐξ αὐτῆς παῖδας τέσσαρας· Ἦλον τὸν καὶ Κρόνον |
| 3c,790,F 2 (100) | καὶ Βαίτυλον καὶ Δαγὼν (ὅς ἐστι Σίτων) καὶ Ἄτλαντα. καὶ ἐξ ἄλλων δὲ γαμετῶν ὁ Οὐρανὸς πολλὴν ἔσχε γενεάν· διὸ χαλεπαίνουσα ἡ Γῆ τὸν Οὐρανὸν ζηλοτυποῦσα ἐκάκιζεν, ὡς καὶ διαστῆναι ἀλλήλων. (17) ὁ δὲ Οὐρανὸς ἀποχωρήσας αὐτῆς, μετὰ βίας ὅτε καὶ ἐβούλετο ἐπιὼν καὶ πλησιάζων αὐτῆι, πάλιν ἀπηλλάττετο· ἐπιχειρεῖν δὲ καὶ τοὺς ἐξ αὐτῆς παῖδας διαφθείρειν, τὴν δὲ Γῆν ἀμύνασθαι πολλάκις, συμμαχίαν αὑτῆι συλλεξαμένην. εἰς ἄνδρας δὲ προελθὼν ὁ Κρόνος, Ἑρμῆι τῶι τρισμεγίστωι συμβούλωι καὶ βοηθῶι χρώμενος—οὗτος γὰρ ἦν αὐτῶι γραμματεύς—τὸν πατέρα Οὐρανὸν ἀμύνεται τιμωρῶν τῆι μητρί. (18) Κρόνωι δὲ γίνονται παῖδες Περσεφόνη καὶ Ἀθηνᾶ. ἡ μὲν οὖν πρώτη παρθένος ἐτελεύτα, τῆς δὲ Ἀθηνᾶς γνώμηι καὶ Ἑρμοῦ κατεσκεύασε Κρόνος ἐκ σιδήρου ἅρπην καὶ δόρυ. εἶτα ὁ Ἑρμῆς τοῖς τοῦ Κρόνου συμμάχοις λόγους μαγείας διαλεχθεὶς πόθον ἐνεποίησε τῆς κατὰ τοῦ Οὐρανοῦ μάχης ὑπὲρ τῆς Γῆς· καὶ οὕτως Κρόνος τὸν Οὐρανὸν πολέμωι συμβαλὼν τῆς ἀρχῆς ἤλασε, καὶ τὴν βασιλείαν διεδέξατο. ἑάλω δὲ ἐν τῆι μάχηι καὶ ἡ ἐπέραστος τοῦ Οὐρανοῦ σύγκοιτος ἐγκύμων οὖσα, ἣν ἐκδίδωσιν ὁ Κρόνος Δαγῶνι πρὸς γάμον· τίκτει δὲ παρὰ τούτωι ὃ κατὰ γαστρὸς ἐξ Οὐρανοῦ ἔφερεν, ὃ καὶ ἐκάλεσε Δημαροῦν. (19) ἐπὶ τούτοις ὁ Κρόνος τεῖχος περιβάλλει τῆι ἑαυτοῦ οἰκήσει, καὶ πόλιν πρώτην κτίζει τὴν ἐπὶ Φοινίκης Βύβλον. (20) μετὰ ταῦτα τὸν ἀδελφὸν τὸν ἴδιον Ἄτλαντα ὑπονοήσας ὁ Κρόνος μετὰ γνώμης τοῦ Ἑρμοῦ εἰς βάθος γῆς ἐμβαλὼν κατέχωσε. κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον οἱ ἀπὸ τῶν Διοσκούρων σχεδίας καὶ πλοῖα συνθέντες ἔπλευσαν, καὶ ἐκριφέντες κατὰ τὸ Κάσσιον ὄρος ναὸν αὐτόθι ἀφιέρωσαν. οἱ δὲ σύμμαχοι Ἤλου τοῦ Κρόνου Ἐλωεὶμ ἐπεκλήθησαν, ὡς ἂν Κρόνιοι οὗτοι ἦσαν οἱ λεγόμενοι ἐπὶ Κρόνου. (21) Κρόνος δὲ υἱὸν ἔχων Σάδιδον ἰδίωι αὐτὸν σιδήρωι διεχρήσατο δι’ ὑπονοίας αὐτὸν ἐσχηκώς, καὶ τῆς ψυχῆς αὐτόχειρ τοῦ παιδὸς γενόμενος ἐστέρησεν· ὡσαύτως καὶ θυγατρὸς ἰδίας τὴν κεφαλὴν ἀπέτεμεν, ὡς πάντας ἐκπεπλῆχθαι θεοὺς τὴν Κρόνου γνώμην. (22) χρόνου δὲ προιόντος Οὐρανὸς ἐν φυγῆι τυγχάνων θυγατέρα αὐτοῦ παρθένον Ἀστάρτην μεθ’ ἑτέρων ἀδελφῶν αὐτῆς δύο Ῥέας καὶ Διώνης, δόλωι τὸν Κρόνον ἀνελεῖν ὑποπέμπει, ἃς καὶ ἑλὼν ὁ Κρόνος κουριδίας γαμετὰς ἀδελφὰς οὔσας ἐποιήσατο. (23) γνοὺς δὲ Οὐρανὸς ἐπιστρατεύει κατὰ τοῦ Κρόνου Εἱμαρμένην καὶ Ὥραν μεθ’ ἑτέρων συμμάχων, καὶ ταύτας ἐξοικειωσάμενος ὁ Κρόνος παρ’ ἑαυτῶι κατέσχεν. ἔτι δὲ (φησίν) ἐπενόησε θεὸς Οὐρανὸς βαιτύλια, λίθους ἐμψύχους μηχανησάμενος. (24) Κρόνωι δὲ ἐγένοντο ἀπὸ Ἀστάρτης θυγατέρες ἑπτὰ Τιτανίδες ἢ Ἀρτέμιδες. καὶ πάλιν τῶι αὐτῶι γίνονται ἀπὸ Ῥέας παῖδες ἑπτά, ὧν ὁ νεώτατος ἅμα τῆι γενέσει ἀφιερώθη· καὶ ἀπὸ Διώνης θήλειαι ** , καὶ ἀπὸ Ἀστάρτης πάλιν ἄρρενες δύο, Πόθος καὶ Ἔρως. (25) ὁ δὲ Δαγὼν ἐπειδὴ εὗρε σῖτον καὶ ἄροτρον, ἐκλήθη Ζεὺς Ἀρότριος. Συδύκωι δὲ τῶι λεγομένωι δικαίωι μία τῶν Τιτανίδων συνελθοῦσα γεννᾶι τὸν Ἀσκληπιόν. (26) ἐγεννήθησαν δὲ καὶ ἐν Περαίαι Κρόνωι τρεῖς παῖδες, Κρόνος ὁμώνυμος τῶι πατρὶ καὶ Ζεὺς Βῆλος καὶ Ἀπόλλων. κατὰ τούτους γίνονται Πόντος καὶ Τυφὼν καὶ Νηρεὺς πατὴρ Πόντου, Βήλου δὲ παῖς. (27) ἀπὸ δὲ τοῦ Πόντου γίνεται Σιδών, ἣ καθ’ ὑπερβολὴν εὐφωνίας πρώτη ὕμνον ὠιδῆς εὗρε, καὶ Ποσειδῶν. τῶι δὲ Δημαροῦντι γίνεται Μέλκαθρος ὁ καὶ Ἡρακλῆς. (28) εἶτα πάλιν Οὐρανὸς πολεμεῖ Πόντωι, καὶ ἀποστὰς Δημαροῦντι † προστίθεται ἔπεισί τε Πόντωι ὁ Δημαροῦς, τροποῦται δὲ αὐτὸν ὁ Πόντος· ὁ δὲ Δημαροῦς φυγῆς θυσίαν ηὔξατο. (29) ἔτει δὲ τριακοστῶι δευτέρωι τῆς ἑαυτοῦ κρατήσεως καὶ βασιλείας ὁ Ἦλος (τοῦτ’ ἔστιν ὁ Κρόνος) Οὐρανὸν τὸν πατέρα λοχήσας ἐν τόπωι τινὶ μεσογείωι καὶ λαβὼν ὑποχείριον ἐκτέμνει αὐτοῦ τὰ αἰδοῖα σύνεγγυς πηγῶν τε καὶ ποταμῶν, ἔνθα ἀφιερώθη Οὐρανός, καὶ ἀπηρτίσθη αὐτοῦ τὸ πνεῦμα, καὶ ἀπέσταξεν αὐτοῦ τὸ αἷμα τῶν |
| 3c,790,F 2 (150) | αἰδοίων εἰς τὰς πηγὰς καὶ τῶν ποταμῶν τὰ ὕδατα· καὶ μέχρι τούτου δείκνυται τὸ χωρίον. (30) τοσαῦτα μὲν δὴ τὰ τοῦ Κρόνου, καὶ τοιαῦτά γε τὰ σεμνὰ τοῦ παρ’ Ἕλλησι βοωμένου βίου τῶν ἐπὶ Κρόνου, οὓς καί φασι γεγονέναι πρῶτον χρύσεόν τε γένος μερόπων ἀνθρώπων, τῆς μακαριζομένης ἐκείνης τῶν παλαιῶν εὐδαιμονίας. πάλιν δὲ ὁ συγγραφεὺς τούτοις μεθ’ ἕτερα ἐπιφέρει λέγων· (31) « Ἀστάρτη δὲ ἡ μεγίστη καὶ Ζεὺς Δημαροῦς καὶ Ἄδωδος βασιλεὺς θεῶν ἐβασίλευον τῆς χώρας Κρόνου γνώμη ι . ἡ δὲ Ἀστάρτη ἐπέθηκε τῆι ἰδίαι κεφαλῆι βασιλείας παράσημον κεφαλὴν ταύρο υ · περινοστοῦσα δὲ τὴν οἰκουμένην εὗρεν ἀεροπετῆ ἀστέρ α , ὃν καὶ ἀνελομένη ἐν Τύρωι τῆι ἁγίαι νήσωι ἀφιέρωσ ε . τὴν δὲ Ἀστάρτην Φοίνικες τὴν Ἀφροδίτην εἶναι λέγουσ ι . ( 3 2 ) καὶ ὁ Κρόνος δὲ περιιὼν τὴν οἰκουμένην Ἀθηνᾶι τῆι ἑαυτοῦ θυγατρὶ δίδωσι τῆς Ἀττικῆς τὴν βασιλεία ν . ( 3 3 ) λοιμοῦ δὲ γενομένου καὶ φθορᾶ ς , τὸν ἑαυτοῦ μονογενῆ υἱὸν ** ὁ Κρόνος Οὐρανῶι τῶι πατρὶ ὁλοκαρπο ῖ , καὶ τὰ αἰδοῖα περιτέμνετα ι , ταὐτὸν ποιῆσαι καὶ τοὺς ἅ μ ’ αὐτῶι συμμάχους ἐξαναγκάσα ς . ( 3 4 ) καὶ με τ ’ οὐ πολὺ ἕτερον αὐτοῦ παῖδα ἀπὸ Ῥέας ὀνομαζόμενον Μοὺθ ἀποθανόντα ἀφιερο ῖ · Θάνατον δὲ τοῦτον καὶ Πλούτωνα Φοίνικες ὀνομάζουσ ι . ( 3 5 ) καὶ ἐπὶ τούτοις ὁ Κρόνος Βύβλον μὲν τὴν πόλιν θεᾶι Βααλτίδι τῆι καὶ Διώνηι δίδωσ ι , Βηρυτὸν δὲ Ποσειδῶνι καὶ Καβείροις Ἀγρόταις τε καὶ Ἁλιεῦσι ν , οἳ καὶ τὰ τοῦ Πόντου λείψανα εἰς τὴν Βηρυτὸν ἀφιέρωσα ν . ( 3 6 ) πρὸ δὲ τούτων θεὸς Τάαυτος μιμησάμενος τῶν συνόντων (? ) θεῶν ὄψει ς , Κρόνου τε καὶ Δαγῶνος καὶ τῶν λοιπῶ ν , διετύπωσεν τοὺς ἱεροὺς τῶν στοιχείων χαρακτῆρα ς . ἐπενόησε δὲ καὶ τῶι Κρόνωι παράσημα βασιλείας ὄμματα τέσσαρα ἐκ τῶν ἐμπροσθίων καὶ ὀπισθίων μερῶ ν , 〈δύο μὲν ἐγρηγορότα 〉 , δύο δὲ ἡσυχῆ μύοντ α · καὶ ἐπὶ τῶν ὤμων πτερὰ τέσσαρ α , δύο μὲν ὡς ἱπτάμεν α , δύο δὲ ὡς ὑφειμέν α . ( 3 7 ) τὸ δὲ σύμβολον ἦ ν , ἐπειδὴ Κρόνος κοιμώμενος ἔβλεπ ε , καὶ ἐγρηγορῶς ἐκοιμᾶτ ο · καὶ ἐπὶ τῶν πτερῶν ὁμοίω ς , ὅτι ἀναπαυόμενος ἵπτατ ο , καὶ ἱπτάμενος ἀνεπαύετ ο . τοῖς δὲ λοιποῖς θεοῖς δύο ἑκάστωι πτερώματα ἐπὶ τῶν ὤμω ν , ὡς ὅτι δὴ συνίπταντο τῶι Κρόνω ι · καὶ αὐτῶι δὲ πάλιν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς πτερὰ δύ ο , ἓν ἐπὶ τοῦ ἡγεμονικωτάτου νοῦ καὶ ἓν ἐπὶ τῆς αἰσθήσεω ς . ( 3 8 ) ἐλθὼν δὲ ὁ Κρόνος εἰς νότου χώραν ἅπασαν τὴν Αἴγυπτον παρέδωκε θεῶι Τααύτω ι , ὅπως βασίλειον αὐτῶι γένητα ι . ταῦτα δὲ (φησί) πρῶτοι πάντων ὑπεμνηματίσαντο οἱ ἑπτὰ Συδὲκ παῖδες Κάβειροι καὶ ὁ ὄγδοος αὐτῶν ἀδελφὸς Ἀσκληπιό ς , ὡς αὐτοῖς ἐνετείλατο θεὸς Τάαυτο ς . ( 3 9 ) ταῦτα πάντα ὁ Θαβίω ν , ὃς πάμπρωτος τῶν ἀ π ’ αἰῶνος γεγονότων Φοινίκων ἱεροφάντης ἀλληγορήσας τοῖς τε φυσικοῖς καὶ κοσμικοῖς πάθεσιν ἀναμίξα ς , παρέδωκε τοῖς ὀργεῶσι καὶ τελετῶν κατάρχουσι προφήται ς · οἱ δὲ τὸν τῦφον αὔξειν ἐκ παντὸς ἐπινοοῦντες τοῖς αὐτῶν διαδόχοις παρέδοσαν καὶ τοῖς ἐπεισάκτοι ς , ὧν ἦν καὶ Εἰσίριος 〈ὁ〉 τῶν τριῶν γραμμάτων εὑρετή ς , ἀδελφὸς Χνᾶ τοῦ πρώτου μετονομασθέντος Φοίνικο ς» . (40) εἶθ’ ἑξῆς αὖθις ἐπιλέγει· « οἱ δὲ Ἕλληνες εὐφυίαι πάντας ὑπερβαλλόμενοι τὰ μὲν πρῶτα πλεῖστα ἐξιδιώσαντ ο , εἶτα καὶ τοῖς |
| 3c,790,F 2 (200) | προκοσμήμασι ποικίλως ἐξετραγώιδησα ν , ταῖς τε τῶν μύθων ἡδοναῖς θέλγειν ἐπινοοῦντες παντοίως ἐποίκιλλο ν . ἔνθεν Ἡσίοδος οἵ τε κυκλικοὶ περιηχημένοι Θεογονίας καὶ Γιγαντομαχίας καὶ Τιτανομαχίας ἔπλασαν ἰδίας καὶ ἐκτομά ς , οἷς συμπεριφερόμενοι ἐξενίκησαν τὴν ἀλήθεια ν . ( 4 1 ) σύντροφοι δὲ τοῖς ἐκείνων πλάσμασιν αἱ ἀκοαὶ ἡμῶν γενόμεναι καὶ προληφθεῖσαι πολλοῖς αἰῶσιν ὡς παρακαταθήκην φυλάσσουσιν ἥνπερ ἐδέξαντο μυθοποιία ν , καθάπερ καὶ ἀρχόμενος εἶπο ν , ἥτις συνεργηθεῖσα χρόνωι δυσεξίτητον αὐτῆς τὴν κατοχὴν ἀπείργαστα ι , ὥστε τὴν μὲν ἀλήθειαν δοκεῖν λῆρο ν , τὸ δὲ τῆς ἀφηγήσεως νόθον ἀλήθεια ν» . (42) ταῦτα ἀπὸ τῆς Σαγχουνιάθωνος προκείσθω γραφῆς, ἑρμηνευθείσης μὲν ὑπὸ Φίλωνος τοῦ Βυβλίου, δοκιμασθείσης δὲ ὡς ἀληθοῦς ὑπὸ τῆς Πορφυρίου τοῦ φιλοσόφου μαρτυρίας. |
| 3c,790,F 3a | PORPHYR. De abst. 2, 56 (EUSEB. P.E. 4, 16, 6): Φοίνικες δὲ ἐν ταῖς μεγάλαις συμφοραῖς ἢ πολέμων ἢ αὐχμῶν ἢ λοιμῶν ἔθυον τῶν φιλτάτων τινά, ἐπιφημίζοντες Κρόνωι· καὶ πλήρης δὲ ἡ Φοινικικὴ ἱστορία τῶν θυσάντων, ἣν Σαγχουνιάθων μὲν τῆι Φοινίκων γλώττηι συνέγραψε ν , Φίλων δὲ ὁ Βύβλιος εἰς τὴν Ἑλλάδα γλῶσσαν δ ι ’ ὀκτὼ βιβλίων ἡρμήνευσε ν . |
| 3c,790,F 3b | EUSEB. P.E. 4, 16, 11: ταῦτα μὲν οὖν ἐκ τῆς προδηλωθείσης κείσθω γραφῆς (scil. τοῦ Πορφυρίου). ἐκ δὲ τοῦ πρώτου συγγράμματος τῆς Φίλωνος Φοινικικῆς ἱστορίας παραθήσομαι ταῦτα· « ἔθος ἦν τοῖς παλαιοῖς ἐν ταῖς μεγάλαις συμφοραῖς τῶν κινδύνων ἀντὶ τῆς πάντων φθορᾶς τὸ ἠγαπημένον τῶν τέκνων τοὺς κρατοῦντας ἢ πόλεως ἢ ἔθνους εἰς σφαγὴν ἐπιδιδόναι λύτρον τοῖς τιμωροῖς δαίμοσ ι · κατεσφάττοντο δὲ οἱ διδόμενοι μυστικῶ ς . Κρόνος τοίνυ ν , ὃν οἱ Φοίνικες Ἢλ προσαγορεύουσι ν , βασιλεύων τῆς χώρας καὶ ὕστερον μετὰ τὴν τοῦ βίου τελευτὴν εἰς τὸν τοῦ Κρόνου ἀστέρα καθιερωθεί ς , ἐξ ἐπιχωρίας νύμφης Ἀνωβρὲτ λεγομένης υἱὸν ἔχων μονογεν ῆ , ὃν διὰ τοῦτο Ἰεοὺδ ἐκάλουν ( τοῦ μονογενοῦς οὕτως ἔτι καὶ νῦν καλουμένου παρὰ τοῖς Φοίνιξ ι ) κινδύνων ἐκ πολέμου μεγίστων κατειληφότων τὴν χώρα ν , βασιλικῶι κοσμήσας σχήματι τὸν υἱὸν βωμόν τε κατασκευασάμενος κατέθυσε ν» . |
| 3c,790,F 4* | EUSE B . P . E . 1 , 1 0 , 4 5 : ( F 1 0 ) ὁ δ ’ αὐτὸς πάλιν περὶ τῶν Φοινίκων στοιχείων ἐκ τῶν Σαγχουνιάθωνος μεταβάλλων θέα (? ) ὁποῖά φησι περὶ τῶν ἑρπυστικῶν καὶ ἰοβόλων θηρίω ν , ἃ δὴ χρῆσιν μὲν ἀγαθὴν ἀνθρώποις οὐδεμίαν συντελε ῖ , φθορὰν δὲ καὶ λύμην οἷς ἂν τὸν δυσαλθῆ καὶ χαλεπὸν ἰὸν ἐγχρίμψειεν ἀπεργάζετα ι . γράφει δὲ καὶ ταῦτα πρὸς λέξιν ὧδέ πως λέγω ν · ( 4 6 ) « τὴν μὲν οὖν τοῦ δράκοντος φύσιν καὶ τῶν ὄφεων αὐτὸς ἐξεθείασεν ὁ Τάαυτο ς , καὶ με τ ’ αὐτὸν αὖθις Φοίνικές τε καὶ Αἰγύπτιο ι · πνευματικώτατον γὰρ τὸ ζῶιον πάντων τῶν ἑρπετῶν καὶ πυρῶδες ὑ π ’ αὐτοῦ παρεδόθ η · πα ρ ’ ὃ καὶ τάχος ἀνυπέρβλητον διὰ τοῦ πνεύματος παρίστησ ι , χωρὶς ποδῶν τε καὶ χειρῶν ἢ ἄλλου τινὸς τῶν ἔκτοσθε ν , δ ι ’ ὧν τὰ λοιπὰ ζῶια τὰς κινήσεις ποιεῖτα ι · καὶ ποικίλων σχημάτων τύπους ἀποτελε ῖ , καὶ κατὰ τὴν πορείαν ἑλικοειδεῖς ἔχει τὰς ὁρμὰς ἐ φ ’ ὃ βούλεται τάχο ς . (47) καὶ πολυχρονιώτατον δέ ἐστι ν , οὐ μόνον τε ἐκδυόμενον τὸ γῆρας νεάζει ν , ἀλλὰ καὶ αὔξησιν ἐπιδέχεσθαι μείζονα πέφυκ ε · καὶ ἐπειδὰν τὸ ὡρισμένον μέτρον πληρώση ι , εἰς ἑαυτὸν ἀναλίσκετα ι , ὡς ἐν ταῖς ἱεραῖς ὁμοίως αὐτὸς ὁ Τάαυτος κατέταξε γραφαῖ ς . διὸ καὶ ἐν ἱεροῖς τοῦτο τὸ ζῶιον καὶ μυστηρίοις συμπαρείληπτα ι . (48) εἴρηται δὲ ἡμῖν περὶ αὐτοῦ ἐν τοῖς ἐπιγραφομένοις Ἐθωθ (ι )ῶν (? ) ὑπομνήμασιν (F 8) ἐπὶ πλεῖο ν , ἐν οἷς κατασκευάζετα ι , ὅτι ἀθάνατον εἴ η , καὶ ὡς εἰς ἑαυτὸν ἀναλύετα ι , ὥσπερ πρόκειτα ι · οὐ γὰρ θνήσκει ἰδίωι θανάτωι εἰ μὴ βίαι τινὶ πληγὲν τοῦτο τὸ ζῶιο ν . Φοίνικες δὲ αὐτὸ Ἀγαθὸν δαίμονα καλοῦσι ν . ὁμοίως καὶ Αἰγύπτιοι κνὴφ ἐπονομάζουσ ι · προστιθέασι δὲ αὐτῶι ἱέρακος κεφαλὴν διὰ τὸ πρακτικὸν τοῦ ἱέρακο ς . (49) καί φησιν Ἐπήεις (? ) ἀλληγορῶν—ὁ ὀνομασθεὶς πα ρ ’ αὐτοῖς μέγιστος ἱεροφάντης καὶ ἱερογραμματεύ ς , ὃν μετέφρασεν Ἄρειος Ἡρακλεοπολίτης—κατὰ λέξιν οὕτω ς · ‘ τὸ πρῶτον ὂν θειότατον ὄφις ἐστί ν , ἱέρακος ἔχων μορφή ν , ἄγαν ἐπίχαρι ς , ὃς εἰ ἀναβλέψει ε , φωτὸς τὸ πᾶν ἐπλήρου ἐν τῆι πρωτογόνωι χώραι αὐτο ῦ · εἰ δὲ καμμύσει ε , σκότος ἐγίνετ ο , ἔμφασιν διδοὺς ὁ Ἐπήει ς , ὅτι καὶ διάπυρόν ἐστι διὰ τοῦ φάναι διηύγασε ‘ · φωτὸς γὰρ ἴδιόν ἐστι τὸ διαυγάσα ι . (50) παρὰ Φοινίκων δὲ καὶ Φερεκύδης (Vorsokr. 5 7 [71] B 4) λαβὼν τὰς ἀφορμὰς ἐθεολόγησε περὶ τοῦ πα ρ ’ αὐτῶι λεγομένου Ὀφιονέως (? ) θεοῦ καὶ τῶν Ὀφιονιδῶ ν , περὶ ὧν αὖθις λέξομε ν . (51) ἔτι μὴν οἱ Αἰγύπτιοι ἀπὸ τῆς αὐτῆς ἐννοίας τὸν κόσμον γράφοντες περιφερῆ κύκλον ἀεροειδῆ καὶ πυρωπὸν χαράσσουσι καὶ μέσα τεταμένον ὄφιν ἱερακόμορφον ( καὶ ἔστι τὸ πᾶν σχῆμα ὡς τὸ πα ρ ’ ἡμῖν Θῆτ α) , τὸν μὲν κύκλον κόσμον μηνύοντε ς , τὸν δὲ μέσον ὄφιν συνεκτικὸν τούτου Ἀγαθὸν δαίμονα σημαίνοντε ς . (52) καὶ Ζωροάστρης δὲ ὁ μάγος ἐν τῆι Ἱερᾶι Συναγωγῆι τῶν Περσικῶν φησι κατὰ λέξι ν · ‘ ὁ δὲ θεός ἐστι κεφαλὴν ἔχων ἱέρακο ς , οὗτός ἐστιν ὁ πρῶτο ς · ἄφθαρτο ς , ἀίδιο ς , ἀγένητο ς , ἀμερή ς , ἀνομοιότατος (?) , ἡνίοχος παντὸς καλο ῦ , ἀδωροδόκητο ς , ἀγαθῶν ἀγαθώτατο ς , φρονίμων φρονιμώτατο ς . ἔστι δὲ καὶ πατὴρ εὐνομίας καὶ δικαιοσύνη ς , αὐτοδίδακτο ς , φυσικὸς καὶ τέλειος καὶ σοφὸς καὶ ἱεροῦ φυσικοῦ μόνος εὑρετήσ ‘ . τὰ δ ’ αὐτὰ καὶ Ὀστάνης φησὶ περὶ αὐτοῦ ἐν τῆι ἐπιγραφομένηι Ὀκτατεύχω ι . (53) πάντες δὲ τὰς |
| 3c,790,F 4* (50) | ἀφορμὰς ἀπὸ τοῦ Τααύτου λαβόντες ἐφυσιολόγησα ν , ὥσπερ πρόκειτα ι . καὶ τὰ μὲν πρῶτα στοιχεῖα τὰ διὰ τῶν ὄφεων ναοὺς κατασκευασάμενοι ἐν ἀδύτοις ἀφιέρωσα ν , καὶ τούτοις ἑορτὰς καὶ θυσίας ἐπετέλουν καὶ ὄργι α , θεοὺς τοὺς μεγίστους νομίζοντες καὶ ἀρχηγοὺς τῶν ὅλω ν . τοσαῦτα καὶ περὶ τῶν ὄφεω ν» . (54) ἀλλὰ γὰρ τὰ μὲν τῆς Φοινίκων θεολογίας τοῦτον περιέχει τὸν τρόπον, ἣν ἀμεταστρεπτὶ φεύγειν .... ὁ σωτήριος εὐαγγελίζεται λόγος. (55) ὅτι δὲ μὴ μῦθοι ταῦτα καὶ ποιητῶν ἀναπλάσματα λανθάνουσάν τινα ἐν ὑπονοίαις ἔχοντα θεωρίαν τυγχάνει, σοφῶν δὲ καὶ παλαιῶν (ὡς ἂν αὐτοὶ φαῖεν) θεολόγων ἀληθεῖς μαρτυρίαι τὰ καὶ ποιητῶν ἁπάντων καὶ λογογράφων πρεσβύτερα περιέχουσαι, τό τε πιστὸν τῶν λόγων ἐπαγόμεναι ἀπὸ τῆς εἰσέτι δεῦρο ἐν ταῖς κατὰ Φοινίκην πόλεσί τε καὶ κώμαις κρατούσης τῶν θεῶν προσηγορίας τε καὶ ἱστορίας τῶν τε παρ’ ἑκάστοις ἐπιτελουμένων μυστηρίων, δῆλον ἂν εἴη ὡς μηκέτι χρῆναι τούτων βιαίους ἀνιχνεύειν φυσιολογίας, σαφῆ τὸν ἐξ αὑτῶν ἔλεγχον ἐπιφερομένων τῶν πραγμάτων. τοιαύτη μὲν οὖν ἡ Φοινίκων θεολογία. |
| 3c,790,F 5 | LYDUS De mens. 4, 154 p. 170, 3 Wü: (οἱ δὲ Φοίνι)κες κατὰ τ(ὸν τῆ)ς ὁμωνυμίας (τρόπον εἴτε κατ)ά τινα ἀ(λληγορ)ίαν ἄλλως πως περὶ Κρόνου ἔχου(σιν, ὡς ἐκ τ ῆ )ς δευτέρας τῶν Φοινικικῶν τοῦ Ἑρεννίου Φίλωνος ( ἔστι λαβε ῖ ) ν . καὶ βασιλεῦσαι δὲ αὐτὸν ἡ ἱστορία πα(ρα)δίδωσιν, (ὡς ἔμπρο)σθεν ἀφηγησάμην, κ(ατά) τε τὴν Λιβύην (καὶ) Σικελίαν (καὶ τοὺς ἑσπερίους τό)πους, καὶ π(ό)λιν κτίσαι, ὡς ὁ Χάραξ (103 F 32) φησίν, τ(ὴν τότε μὲν λεγ)ομένην Κρονίαν, νῦν δὲ Ἱερὰν πόλιν, ὡς Ἰσίγονος (περὶ Παλ?)ικῶν θεῶν (IV) καὶ Πολέμων (IV) καὶ Αἰσχύλος ἐν τῆι Αἴτνηι (F 11 N 2 ) π(αραδιδόασιν, καὶ ὡς πᾶσ)α ἡ ἱστορία κατὰ τὸν Εὐήμερον (63 T 4) ποικίλλ(εται) .... |
| 3c,790,F 6 | STEPH. BYZ. s.v. Νίσιβις· πόλις ἐν τῆι περαίαι τῆι πρὸς τῶι Τίγρητι ποταμῶι. Φίλων ἐν Φοινικικοῖς Νάσιβις φησὶ διὰ τοῦ α · Οὐράνιος (675 F 30) δὲ διὰ τοῦ ε Νέσιβις. σημαίνει δ έ , ὥς φησι Φίλω ν , νάσιβις τὰς στήλα ς · ὁ δὲ Οὐράνιος «νέσιβις» φησί, «σημαίνει τῆι Φοινίκων φωνῆι λίθοι συγκείμενοι, συμφορητοί». |
| 3c,790,F 7 | LYDUS De mens. 4, 53 p. 109, 13 Wü: ὅτι πολλὴ τοῖς θεολόγοις διαφωνὴ περὶ τοῦ παρ’ Ἑβραίων τιμωμένου θεοῦ καὶ γέγονε καὶ ἔστιν ...... ὁ μέντοι Πορφύριος ἐν τῶι Ὑπομνήματι τῶν λογίων τὸν δὶς ἐπέκεινα (τουτέστιν τὸν τῶν ὅλων δημιουργόν) τὸν παρὰ Ἰουδαίων τιμώμενον εἶναι ἀξιοῖ, ὃν ὁ Χαλδαῖος δεύτερον ἀπὸ τοῦ ἅπαξ ἐπέκεινα (τουτέστιν τοῦ ἀγαθοῦ) θεολογεῖ. οἱ μέντοι περὶ Ἰάμβλιχον καὶ Συριανὸν καὶ Πρόκλον δημιουργὸν αὐτὸν τοῦ αἰσθητοῦ κόσμου νομίζουσιν εἶναι, καλοῦντες αὐτὸν τῆς τετραστοίχου θεόν. ὁ δὲ Ῥωμαῖος Βάρρων περὶ αὐτοῦ διαλαβών φησι παρὰ Χαλδαίοις ἐν τοῖς μυστικοῖς αὐτὸν λέγεσθαι Ἰάω ἀντὶ τοῦ φῶς νοητὸν τῆι Φοινίκων γλώσσηι, ὥς φησιν Ἑρέννιος. καὶ Σαβαὼθ δὲ πολλαχοῦ λέγεται, οἷον ὁ ὑπὲρ τοὺς ἑπτὰ πόλους (τουτέστιν ὁ δημιουργός). πολλαὶ μὲν οὖν οὕτω περὶ αὐτοῦ δόξαι, κρείττους δὲ μᾶλλον οἱ ἄγνωστον αὐτὸν καὶ ἄδηλον θεολογοῦντες. ὅτι δὲ σφάλλονται οἱ Διόνυσον αὐτὸν εἶναι νομίζοντες .... ἐξ αὐτῶν ἄν τις τῶν παρ’ αὐτοῖς νομίμων λάβοι .... |
| 3c,790,F 9 | ORIGENES c. Cels. 1, 15 p. 67, 21 Koetschau: πόσωι δὲ βελτίων Κέλσου ... ὁ Πυθαγόρειος Νουμήνιος, ὅστις ἐν τῶι πρώτωι Περὶ τἀγαθοῦ λέγων περὶ τῶν ἐθνῶν ὅσα περὶ τοῦ θεοῦ ὡς ἀσωμάτου διείληφεν, ἐγκατέταξεν αὐτοῖς καὶ Ἰουδαίους ..... λέγεται δὲ καὶ Ἕρμιππον (IV) ἐν τῶι πρώτωι Περὶ νομοθετῶν ἱστορηκέναι Πυθαγόραν τὴν ἑαυτοῦ φιλοσοφίαν ἀπὸ Ἰουδαίων εἰς Ἕλληνας ἀγαγεῖν. καὶ Ἑκαταίου δὲ τοῦ ἱστορικοῦ φέρεται Περὶ Ἰουδαίων βιβλίον (264 T 7c), ἐν ὧι προστίθεται μᾶλλόν πως ὡς σοφῶι τῶι ἔθνει ἐπὶ τοσοῦτον, ὡς καὶ Ἑρέννιον Φίλωνα ἐν τῶι Περὶ Ἰουδαίων συγγράμματι πρῶτον μὲν ἀμφιβάλλει ν , εἰ τοῦ ἱστορικοῦ ἐστι τὸ σύγγραμμ α , δεύτερον δὲ λέγειν ὅτι εἴπερ ἔστιν αὐτο ῦ , εἰκὸς αὐτὸν συνηρπάσθαι ἀπὸ τῆς παρὰ Ἰουδαίοις πιθανότητο ς , καὶ συγκατατεθεῖσθαι αὐτῶν τῶι λόγω ι . |
| 3c,790,F 10 | EUSEB. P.E. 1, 10, 42: (F 2) ὁ δ’ αὐτὸς ἐν τῶι Περὶ Ἰουδαίων συγγράμματι ἔτι καὶ ταῦτα περὶ τοῦ Κρόνου γράφει· (43) « Τάαυτο ς , ὃν Αἰγύπτιοι προσαγορεύουσι Θωύ θ , σοφίαι διενεγκὼν παρὰ τοῖς Φοίνιξ ι , πρῶτος τὰ κατὰ τὴν θεοσέβειαν ἐκ τῆς τῶν χυδαίων ἀπειρίας εἰς ἐπιστημονικὴν ἐμπειρίαν διέταξε ν , ὧι μετὰ γενεὰς πλείους (? ) θεὸς Σουρμουβηλὸς Θουρώ τε ἡ μετονομασθεῖσα Χούσαρθις (? ) ἀκολουθήσαντες κεκρυμμένην τοῦ Τααύτου καὶ ἀλληγορίαις ἐπεσκιασμένην τὴν θεολογίαν ἐφώτισα ν» . (44) καὶ μετὰ βραχέα φησίν· « ἔθος ἦν—κατέθυσε ν » (= F 3b). |
| 3c,790,F 11* | HELLADIOS Chrestomath. (PHOT. Bibl. p. 529 b 27): ὅτι φλυαρεῖ καὶ οὗτος τὸν Μωσὴν Ἄλφα καλεῖσθαι, διότι ἀλφοῖς τὸ σῶμα κατάστικτος ἦν, καὶ καλεῖ τοῦ ψεύδους τὸν Φίλωνα μάρτυρα. |
| 3c,790,F 13 | SUDA s.v. Παλαίφατος Ἀβυδηνός· ἱστορικὸς (44 T 3) .... γέγονε δὲ ἐπὶ Ἀλεξάνδρου τοῦ Μακεδόνος· παιδικὰ δὲ Ἀριστοτέλους τοῦ φιλοσόφου, ὡς Φίλων ἐν τῶι ει στοιχείωι τοῦ Περὶ παραδόξου ἱστορίας βιβλίου α καὶ Θεόδωρος ὁ Ἰλιεὺς ἐν δευτέρωι Τρωικῶν (48 F 1). |
| 3c,790,F 14 | ET. GEN. (ET. M. p. 227, 52; ET. GUD. p. 306, 16 Stef) S V. γέρανος· ὁ ὄμβρος ὑπὸ Κυρηναίων παρὰ τὸ τὴν γῆν ῥαίνειν· οὕτως Ἑρέννιος Φίλων ἐν τῶι Περὶ χρηστομαθίας· φησὶ δὲ τὴν δευτέραν δασύνεσθαι. |
| 3c,790,F 15 | STEPH. BYZ. s.v. Ἀμισός· .... ἐν τῶι Πόντωι ... 〈τὸ ἐθνικὸν〉 Ἀμισηνός. λέγεται καὶ Ἀμίσιος, ὡς Φίλων ἐν τῶι Περὶ πόλεω ν . |
| 3c,790,F 16 | STEPH. BYZ. s.v. Ἀνδανία· πόλις Μεσσήνης ὁμώνυμος τῆι χώραι· οὕτω γὰρ καὶ ἡ Μεσσήνη Ἀνδανία ἐκαλεῖτο, ἣν οἰκίσαι φασί τινας τῶν μετὰ Κρεσφόντου, καὶ οὕτω καλέσαι διὰ τὸ μὴ ἁνδάνειν αὐτοῖς. τὸ ἐθνικὸν Ἀνδανιεύ ς , ὡς Φίλων ἐν τῆι Περὶ πόλεω ν . ἐκ ταύτης Ἀριστομένης ἐγένετο, ἐπιφανέστατος στρατηγός ..... λέγεται δὲ καὶ Ἀνδάνιος ὡς Ῥιανός (265 F 46). |
| 3c,790,F 17 | ET. GEN. (ET. M. p. 149, 50) s.v. Ἀρσινόη· πόλις ἐν Συρίαι ἐπὶ βουνῶι κειμένη· ἐπὶ δὲ τοῦ βουνοῦ πηγὰς ἐξερεύγεσθαι πλείονας, καὶ ποταμοὺς γίνεσθαι μεγάλους, ἀφ’ ὧν ἡ πόλις ὠνόμασται· ἄρσαι γὰρ τὸ ποτίσαι, ἀφ’ οὗ καὶ ἄρσην ὁ τὴν γυναῖκα ποτίζων ἐν τῆι σπορᾶι. οὕτως Σερῆνος ἐν τῆι Ἐπιτομῆι τῶν Φίλωνο ς . |
| 3c,790,F 18 | ET. GEN. (ET. M. p. 207, 42) s.v. Βουκεραίς· κρήνη ἐν Πλαταιαῖς, ἥτις ὠνομάσθη ὅτι Πόλυβος ἐξ Ἄργους ἐπέκτισεν Πλαταιὰς μετὰ τὸν ἐπὶ Δευκαλίωνος κατακλυσμόν, βοὸς αὐτοῦ ἡγουμένης κατὰ χρησμόν, ὥς ποτε Κάδμου, ἣν ἐκεῖσε κατακλιθεῖσαν τῶι κέρατι πατάξαι τὴν γῆν· καὶ κρήνην ἀναφανῆναι, ἣν ἀπὸ τοῦ κέρατος τῆς βοὸς Βουκεραίδα καλεῖσθαι. οὕτως Θέων ἐν τῶι ὑπομνήματι τοῦ α Αἰτίων Καλλιμάχου (F 42 Pf). οὕτω καὶ Σερῆνος ἐν τῆι Ἐπιτομῆι τῶν Φίλωνος Περὶ πόλεω ν , Πολύιδον λέγων τὸν λαβόντα τὸν χρησμόν. |
| 3c,790,F 19 | STEPH. BYZ. s.v. Ἀγάθη· πόλις Λιγύων ἢ Κελτῶν· Σκύμνος (206 ff.) δὲ Φωκαέων αὐτήν φησιν ἐν τῆι Εὐρώπηι ..... ἔστι δὲ καὶ ἄλλη πόλις, ὡς Φίλω ν , Λ〈ιγ〉υστίων ἐπὶ λίμνης Λ〈ιγ〉υστίας· τάχα δὲ ἡ αὐτή ἐστι τῆι πρώτηι, ὡς Εὔδοξος (V)· βαρύνεται δέ. τὸ ἐθνικὸν Ἀγαθῖνος .... |
| 3c,790,F 20 | STEPH. BYZ. s.v. Ἀζανία· μέρος τῆς Ἀρκαδίας ..... καὶ ἔχει ἡ Ἀζανία πόλεις ιζ , ἃς ἔλαχεν Ἀζήν. ἔστι καὶ Μασσαλίας (? ) ἄλλ η , ὡς Φίλω ν . |
| 3c,790,F 21 | STEPH. BYZ. s.v. Ἀθῆναι· πόλεις κατὰ μὲν Ὦρον ε , κατὰ δὲ Φίλωνα ϛ . |
| 3c,790,F 22 | STEPH. BYZ. s.v. Αἴγειρα· πόλις Ἀχαίας ...... Φίλων δέ φησι Κιλικίας πόλιν εἶναι Αἴγειρα ν . |
| 3c,790,F 23 | STEPH. BYZ. s.v. Ἁλικαρνασσός· πόλις Καρίας ...... ἐκαλεῖτο δὲ Ἰσθμὸς καὶ Ζεφύριο ν , ὡς Φίλω ν , καὶ Ζεφυρία. |
| 3c,790,F 24* | STEPH. BYZ. s.v. Ἀλόπη· πόλις Θεσσαλίας, ἀπὸ Ἀλόπης τῆς Κερκυόνος, ὡς Φερεκύδης (3 F 147), ἢ τῆς Ἄκτορος, ὡς Φίλων· ἔστι δὲ μεταξὺ Λαρίσσης τῆς Κρεμαστῆς καὶ Ἐχίνου. β ἔστι καὶ τῆς Ἀττικῆς Ἀλόπη· γ Πόντου, ἀφ’ ἧς Πενθεσίλεια· δ περὶ Εὔβοιαν· ε περὶ Δελφούς· ϛ περὶ Λοκρίδα. |
| 3c,790,F 25 | STEPH. BYZ. s.v. Ἄνθεια· πόλις Πελοποννήσου πλησίον Ἄργους, ὡς Φίλων. τὸ ἐθνικὸν Ἀνθεύς. ἔστιν Ἄνθεια καὶ τοῦ Πόντου πόλις πρὸς τῆι Θράικηι ... ἧς μέμνηνται πολλοὶ καὶ Φιλέας (V). ἔστι καὶ κώμη Λιβύης. ἔστι καὶ Ἰταλίας Ῥώμης πλησίον, ἥτις καὶ Ἄντιον μετωνομάσθη, ὡς εἰρήσεται. |
| 3c,790,F 26 | STEPH. BYZ. s.v. Ἄντισσα· πόλις Λέσβου Ἐφεξῆς τῶι Σιγρίωι, ἀφ’ ἧς Τέρπανδρος ὁ Ἀντισσαῖος, διασημότατος κιθαρωιδός· ἀπὸ Ἀντίσσης τῆς Μάκαρος θυγατρὸς ἐν τοῖς Φίλωνο ς . ἔστι καὶ νῆσος μία τῶν Κυκλάδων· καὶ γ Ἰνδικῆ ς , ἣν ἀναγράφει Φίλων καὶ Δημοδάμας ὁ Μιλήσιος (428 F 3). |
| 3c,790,F 27 | STEPH. BYZ. s.v. Ἄργουρα· πόλις Θεσσαλίας ἡ πρότερον Ἄργισσα. ἔστι καὶ τόπος τῆς Εὐβοίας Ἄργουρα, ὅπου δοκεῖ τὸν Πανόπτην Ἑρμῆς πεφονευκέναι. τὸ ἐθνικὸν ἔδει Ἀργουραῖο ς , ὡς καὶ Φίλω ν · Ἀπολλόδωρος (244 F 154) δέ φησιν ... Ἀργείους ὀνομάζεσθαι .... |
| 3c,790,F 28 | STEPH. BYZ. s.v. Ἀρτέμιτα· νῆσος Τυρρηνικὴ παρὰ τὴν 〈Αἰ〉θάλειν νῆσον, ὡς Φίλω ν . |
| 3c,790,F 29 | STEPH. BYZ. s.v. Ἀσπίς· πόλις Λιβύης, ὡς Φίλω ν . |
| 3c,790,F 30 | STEPH. BYZ. s.v. Βαβυλών· Περσικὴ πόλις, μητρόπολις, Σελεύκεια καλουμένη. κτίσμα Βαβυλῶνος, ἀνδρὸς σοφωτάτου, παιδὸς Βήλου, παλαίτατον, οὐχ ὡς Ἡρόδοτος (1, 184?) ὑπὸ Σεμιράμιδος· ταύτης γὰρ ἦν ἀρχαιοτέρα ἔτεσι αβ , ὡς Ἑρέννιος. ἔστι καὶ ἐν Αἰγύπτωι πόλις. |
| 3c,790,F 31 | STEPH. BYZ. s.v. Βόσπορος· πόλις Πόντου κατὰ τὸν Κιμμέριον κόλπον, ὡς Φίλω ν , καὶ πορθμὸς ὁμώνυμος ἀπὸ Ἰοῦς 〈τῆς Ἰνάχου〉 καλούμενος, 〈καθὼσ〉 Αἰσχύλος ἐν Προμηθεῖ δεσμώτηι (732/4) 〈γράφει〉. |
| 3c,790,F 32 | STEPH. BYZ. s.v. Βουθόη· πόλις Ἰλλυρίδο ς , ὡς Φίλω ν , διὰ τὸ Κάδμον ἐπὶ ζεύγους βοῶν ὀχούμενον ταχέως ἀνύσαι τὴν ἐς Ἰλλυριοὺς ὁδόν· οἱ δὲ τὸν Κάδμον ἀπὸ τῆς Αἰγυπτίας Βουτοῦς ὀνομάσαι αὐτήν, καὶ παραφθαρεῖσαν καλεῖσθαι Βουθόην. |
| 3c,790,F 33 | STEPH. BYZ. s.v. Βοῦρα· πόλις Ἀχαίας· θηλυκῶς· ἀπὸ Βούρας θυγατρὸς Ἴωνος τοῦ Ξούθου καὶ Ἑλίκης. τὸ ἐθνικὸν Βουραῖος· Λυκόφρων (Al. 591) «Δύμη τε Βουραίοισιν ἡγεμὼν στόλου». ἐκ ταύτης ἦν Πυθέας ζωγράφο ς , οὗ ἐστιν ἔργον ὁ ἐν Περγάμωι ἐλέφα ς , ἀπὸ τοιχογραφίας ὤ ν , ὡς Φίλω ν . |
| 3c,790,F 34 | STEPH. BYZ. s.v. Γέρασα· πόλις τῆς Κοίλης Συρίας τῆς δεκαπόλεως. ἐξ αὐτῆς Ἀρίστων ῥήτωρ ἀστεῖός ἐστι ν , ὡς Φίλω ν , καὶ Κήρυκος σοφιστὴς καὶ Πλάτων νομικὸς ῥήτω ρ , πᾶσαν παίδευσιν ὡς μίαν ἀποστοματίζων καὶ ἐν συνηγορίαις καὶ παρεδρευταῖς καὶ θρόνοις τὴν ὀρθότητα τῶν νόμων ἐπιτηδεύω ν . |
| 3c,790,F 35 | STEPH. BYZ. (plen.) s.v. Δυρράχιον· πόλις Ἰλλυρική, Ἐπίδαμνος κληθεῖσα ἀπὸ Ἐπιδάμνου. τούτου θυγάτηρ Μέλισσα, ἧς καὶ Ποσειδῶνος Δυρράχιος· ἀφ’ ἧς ἐστιν ἐν Ἐπιδάμνωι τόπος Μελισσώνιος, ἔνθα Ποσειδῶν αὐτῆι συνῆλθεν, 〈 ὡς Φίλω ν . Στράβων δ’ ἐν ζ (5, 8) φησί〉· «μετὰ δὲ τὸν Ῥιζονικὸν 〈κόλπον〉 Λίσσος ἐστὶ πόλις καὶ Ἀκρόλισσος καὶ Ἐπίδαμνος, Κερκυραίων κτίσμα, ἡ νῦν Δυρράχιον ὁμωνύμως τῆι χερρονήσωι [πρότερον] λεγομένη, ἐφ’ ἧς ἵδρυται, [ὡς Φίλων]. |
| 3c,790,F 36 | STEPH. BYZ. s.v. Ἔγεστα· πόλις Σικελία ς , ἔνθα θερμὰ ὕδατ α , ὡς Φίλω ν . ἀπὸ Ἐγέστου τοῦ Τρωός. |
| 3c,790,F 37 | STEPH. BYZ. s.v. Ἐλαία (SCHOL. EUST. DION. PER. 910)· ..... ἔστι καὶ πόλις Φοινίκης Ἐλαία μεταξὺ Τύρου καὶ Σιδῶνο ς , ὡς Φίλων .... . |
| 3c,790,F 38 | STEPH. BYZ. s.v. Ἰόπη· πόλις Φοινίκης πλησίον Ἰαμνία ς , ὡς Φίλω ν · ὡς δὲ Διονύσιος (Per. 910) Παλαιστίνης· Φοινίκη γὰρ καὶ ἡ Παλαιστίνη. ἐκλήθη δὲ ἀπὸ Ἰόπης τῆς Αἰόλου θυγατρός, τῆς γυναικὸς Κηφέως τοῦ κτίσαντος καὶ βασιλεύσαντος—τοῦ καταστερισθέντος, οὗ ἐστι γυνὴ Κασσιέπεια· οἱ Ἕλληνες κακῶς φασιν—, ἀφ’ οὗ Κηφῆνες οἱ Αἰθίοπες. ἔστι καὶ Θεσσαλίας ἄλλη. |
| 3c,790,F 39 | STEPH. BYZ. s.v. Κῦνος· ἐπίνειον Ὀποῦντο ς , ὡς Φίλων καὶ Παυσανίας (10, 1, 2)· Ἑκαταῖος (1 F 131) δὲ πόλιν αὐτήν φησιν. |
| 3c,790,F 40 | STEPH. BYZ. s.v. Λάμπη· πόλις Κρήτης ..... καὶ γ τῆς Ἀργολίδο ς , ὡς Φίλω ν . |
| 3c,790,F 41 | STEPH. BYZ. s.v. Λαοδίκεια· πόλις τῆς Συρίας, ἡ πρότερον Λευκὴ ἀκτὴ λεγομένη καὶ πρὸ τούτου Ῥάμιθ α · κεραυνωθεὶς γάρ τις (? ) ἐν αὐτῆι ποιμὴν ἔλεγε ‘ ῥαμάνθασ ‘ , τουτέστιν ἀ φ ’ ὕψους ὁ θεό ς · ῥάμαν γὰρ τὸ ὕψο ς , ἄθας δὲ ὁ θεό ς . οὕτως Φίλω ν . |
| 3c,790,F 42 | STEPH. BYZ. s.v. Μαρσύα· πόλις Φοινίκη ς , ὡς Ἀλέξανδρος (273 F 128) καὶ Φίλω ν , ἀπὸ † Μαρσοῦ. |
| 3c,790,F 43 | STEPH. BYZ. s.v. Μεγάλη πόλις· ..... ἔστι καὶ Ἰβηρίας Μεγάλη πόλι ς , ὡς Φίλω ν . |
| 3c,790,F 44 | STEPH. BYZ. s.v. Μεθύδριον· πόλις Ἀρκαδίας .... ἔστι καὶ ἑτέρα πόλις Θεσσαλία ς , ὡς Φίλω ν . |
| 3c,790,F 45 | STEPH. BYZ. s.v. Μελίταια· πόλις Θεσσαλίας· Ἀλέξανδρος Ἀσίαι (V)· Θεόπομπος (115 F 373) δὲ Μελίτειαν αὐτήν φησιν. ὁ πολίτης Μελιταιεύς. Ἔφορος λ (70 F 95)· ‘οἱ δὲ τύραννοι τῶν Φερῶν καὶ Μελιταιεῖς φίλοι πρότερον ὑπάρχοντεσ‘. Μελίτει α · Φίλων οὕτω γράφε ι , τὰ αὐτὰ πράγματα τῆι εἰρημένηι προσάπτω ν . τὸ ἐθνικὸν Μελιτεύς (?). Μελίτη· νῆσος μεταξὺ Ἠπείρου καὶ Ἰταλίας, ὅθεν τὰ κυνίδια Μελιταῖά φασιν. ὁ οἰκήτωρ Μελιταῖος. ἔστι καὶ πόλις ἄποικος Καρχηδονίων· καὶ δῆμος Οἰνηίδος φυλῆς. ὁ δημότης Μελιτεύς. |
| 3c,790,F 46 | STEPH. BYZ. s.v. Μυοῦς· πόλις Ἰωνίας, ὡς Φίλων καὶ Ἀπολλόδωρος ἐν α Χρονικῶν (244 F 1). |
| 3c,790,F 47 | STEPH. BYZ. s.v. Ὀλβία· πόλις Λιγυστική .... β πόλις ἐν Πόντωι· γ Βιθυνίας ἀπὸ Ὀλβίας νύμφης· δ Παμφυλία ς , ὡς Φίλων —οὐκ ἔστι δὲ Παμφυλίας ἀλλὰ τῆς τῶν Σολύμων γῆς καὶ οὐδὲ Ὀλβία ἀλλὰ Ὄλβα καλεῖται, καὶ οἱ πολῖται Ὀλβαῖοι καὶ Ὄλβιος καὶ Ὀλβία—· ε Ἰβηρίας· ϛ Σαρδοῦς· ζ Ἰλλυρίδος· η Ἑλλησπόντου· θ Κιλικίας. |
| 3c,790,F 48 | STEPH. BYZ. s.v. Τελμησσός· πόλις Καρίας· ὡς δὲ Φίλων καὶ Στράβων (14, 3, 4) Λυκία ς . ἔστι γὰρ ἀμφοτέρων ὅριον μετὰ Δαίδαλα. |
| 3c,790,F 49 | STEPH. BYZ. s.v. Τίος· πόλις Παφλαγονίας τοῦ Πόντου· ἀπὸ Τίου ἱερέως τὸ γένος Μιλησίο υ , ὡς Φίλω ν . Δημοσθένης δὲ ἐν Βιθυνιακοῖς (699 F 9) φησι κτίστην τῆς πόλεως γενέσθαι Πάταρον ἑλόντα Παφλαγονίαν, καὶ ἐκ τοῦ τιμᾶν τὸν Δία Τίον προσαγορεῦσαι. |
| 3c,790,F 50 | STEPH. BYZ. s.v. Φαραί· πόλις Μεσσήνης, ὅθεν ἦσαν οἱ Ἀφαρητιάδαι ..... εἰσὶ καὶ Φαραὶ Βοιωτίας ... ἔστι δ ’ ἄλλη Κρήτη ς , ἄποικος τῆς ἐν Μεσσήνη ι , ὡς Φίλω ν . |
| 3c,790,F 51 | SUDA s.v. Φιλιστίων· Προυσαεὺς ἢ, ὡς Φίλω ν , Σαρδιανός· κωμικός. |
| 3c,790,F 52a | STEPH. BYZ. s.v. Κύρτος· πόλις Αἰγύπτου ἐν τῶι μεσογείωι. ἐκ ταύτης Διονύσιος ἦν διάσημος ἰατρός, ἀπὸ τῆς πατρίδος, οὐκ ἀπὸ τοῦ σώματος Κυρτὸς ὀνομαζόμενος, οὗ μέμνηται Ἑρέννιος Φίλων ἐν τῶι Περὶ ἰατρῶ ν . ὁ τόνος τοῦ μὲν ἐθνικοῦ ὀξύς, ὁμόφωνος τῶι πάθει, τοῦ δὲ κυρίου τῆς πόλεως βαρύς, ὡς τὸ κόντος (?) καὶ πόντος. |
| 3c,790,F 52b | SCHOL. OREIBASIOS III p. 132 Raeder: οἱ περὶ Διονύσιον τὸν Κυρτόν] ὁ Φίλων ἐν τῶι θ Περὶ βιβλιοθήκης κτήσεως καὶ Ἕρμιππος (IV) ἐν τῶι ε Περὶ τῶν διὰ παιδείαν σεμνηθέντων ἐνδόξων ἀνδρῶν ἰατρῶν καὶ ὁ Σωρανὸς ἐν ταῖς τῶν Ἰατρῶν Διαδοχαῖς φασιν, ὅτι καὶ ὀξυτόνως εἴρηται κυρτὸς ὡς φοξὸς διὰ σωματικὴν ἀσθένειαν, βαρυτόνως δὲ ὡς ἵππος, πύργος, ἐπεὶ ἐκ μεσογαίου πόλεως τῆς Αἰγύπτου λεγομένης Κύρτου ὑπῆρχεν· ἢ ὥς φασί τινες, διὰ τὸ ἁλίσκεσθαι τοὺς ἀντιλέγοντας 〈ὑπ’〉 αὐτοῦ ὥσπερ τοὺς ἰχθῦς ὑπὸ τῶν ἁλιευτικῶν κύρτων. |
| 3c,790,F 53 | STEPH. BYZ. (plen.) s.v. Δυρράχιον· ..... ὅμως δὲ νῦν Δυρραχηνοὶ λέγονται· οὕτω γὰρ καὶ Βάλαγρος ἐν Μακεδονικοῖς (773 F 2) φησι .... καὶ Ἑρέννιος Φίλων ἐν τοῖς Ἰατροῖς Δυρραχηνὸν ἀναγράφει Φιλωνίδην οὕτω ς · « Ἀσκληπιάδης ἀκουστὰς ἔσχε Τῖτον Αὐφίδιον Σικελὸν καὶ Φιλωνίδην Δυρραχηνὸν καὶ Νίκωνα Ἀκραγαντῖνο ν» . καὶ πάλιν· « Φιλωνίδης δὲ ὁ Δυρραχηνὸς ἤκουσε μὲν Ἀσκληπιάδο υ , ἰατρεύσας δὲ ἐν τῆι πατρίδι ἐνδόξως συνετάξατο βιβλία μ ε » . |
| 3c,790,F 55 | LYDUS De magistr. 1, 12 p. 17, 6 Wü: ἐν γὰρ ταῖς Εἰκόσι Τερέντιος ὁ ἐπίκλην Βάρρων— τὸ δὲ Βάρρωνος ἐπώνυμον τὸν ἀνδρεῖον κατὰ τὴν Κελτῶν φωνήν, κατὰ δὲ Φοίνικας τὸν Ἰουδαῖον σημαίνε ι , ὡς Ἑρέννιός φησιν— .... |
| 3c,790,F 56 | EUSTATH. Dion. Per. 752: ὅτι Φροῦροι Σκυθικὸν ἔθνος βαρυτόνως πρὸς ἀντιδιαστολὴν τοῦ φρουροί, ὅπερ ὀξυνόμενον δηλοῖ τοὺς φύλακας· τινὲς δὲ Φρῦνοι γράφουσιν ὁμωνύμως τῶι ζώιωι· φρῦνοι γά ρ , καθὰ καὶ ὁ Φίλων γράφε ι , οἱ βάτραχο ι . |
| 3c,790,F 57 | EUSTATH. Hom. Il. Λ 430 p. 855, 4: αἶνος καὶ παροιμία διαφέρουσιν, καθὸ ὁ μὲν αἶνος λόγος ἐστὶ μυθικὸς ἐκφερόμενος ἀπὸ ἀλόγων ζώιων ἢ φυτῶν πρὸς ἀνθρώπων παραίνεσιν, ὥς φησι Λούκιλλος ὁ Ταρραῖος (IV) ἐν πρώτωι Παροιμιῶν· ἀπὸ μὲν ἀλόγων, ὡς παρὰ Ἀρχιλόχωι (F 89 D) ... καὶ Ἡσίοδος (Opp. 202) ...· ἀπὸ δὲ φυτῶν ὡς παρὰ Καλλιμάχωι (F 194, 6 Pf) .... καὶ ἔστιν ὁ αἶνος ἐξηπλωμένη παροιμία. καὶ οὕτω μὲν καὶ τοῦτο κατεστρωμένον οὕτω ῥητῶς ἐν τοῖς Ἑρεννίου Φίλωνο ς . |