eul_wid: jag-ab
DOI 10.5281/zenodo.20335421 PDFMarkdown

Fragments on Cookery and Philosophy by Damoxenus the Comic Poet

The Fragments on Cookery and Philosophy by the comic poet Damoxenus is a lost work of Middle Comedy known only by its title and the notation that it comprised 64 passages. No direct quotations from the play survive. The title itself suggests a satirical juxtaposition of pretentious philosophical intellectualism with the mundane, practical art of cookery, a thematic pairing that was a staple of the genre in the 4th century BCE. Based on the conventions of Middle Comedy, the fragments likely featured satire aimed at philosophical schools, possibly including the Pythagoreans and their specific dietary rules, while exploring broader themes of gluttony and bodily excess. The work’s title and structure are preserved solely through the ancient bibliographic tradition, most notably recorded by Athenaeus in his Deipnosophistae, who drew upon the catalogue of Callimachus. While its direct literary influence is untraceable due to its complete loss, the preservation of its title confirms the thematic range of Middle Comedy and the genre’s enduring focus on mocking social and intellectual pretensions through the lens of domestic and bodily jesting.

ΑΥΤΟΝ ΠΕΝΘΩΝ.
Εἰ δʼ οὐχ ἱκανόν σοι, τὸν ἐλέφανθʼ ἥκει φέρων
ὁ παῖς. Β. τί δʼ ἐστὶ τοῦτο, πρὸς θεῶν; Α. ῥυτόν
δίκρουνον, ἡλίκον τι τρεῖς χωρεῖν χόας,
Ἄλκωνος ἔργον. προὔπιεν δέ μοί ποτε
ἐν Κυψέλοις Ἀδαῖος.
ΣΥΝΤΡΟΦΟΙ.
Ἐπικούρου δέ με
ὁρᾷς μαθητὴν ὄντα τοῦ σοφοῦ, παρʼ ᾧ
ἐν δύʼ ἔτεσιν καὶ μησὶν οὐχ ὅλοις δέκα
τάλαντʼ ἐγώ σοι κατεπύκνωσα τέτταρα.
Β. τοῦτο δὲ τί ἐστιν; εἰπέ μοι. Α. καθήγισα.
μάγειρος ἦν κἀκεῖνος. οὐκ ἤδει θεοί.
Β. ποῖος μάγειρος; Α. ἡ φύσις πάσης τέχνης
ἀρχέγονόν ἐστʼ, ἀρχέγονον, ὦλιτήριε.
οὐκ ἔστιν οὐδὲν τοῦ πονεῖν σοφώτερον,
ἦν τʼ εὐχερὲς τὸ πρᾶγμα τοῦ λόγου τριβήν
ἔχοντι τούτου· πολλὰ γὰρ συμβάλλεται.
διόπερ μάγειρον ὅταν ἴδῃς ἀγράμματον
μὴ Δημόκριτόν τε πάντα διανεγνωκότα
καὶ τὸν Ἐπικούρου κανόνα, μινθώσας ἄφες
ὡς ἐκ διατριβῆς. τοῦτο δεῖ γὰρ εἰδέναι,
τίνʼ ἔχει διαφορὰν πρῶτον, ὦ βέλτιστε σύ,
γλαυκίσκος ἐν χειμῶνι καὶ θέρει, πάλιν
ποῖος περὶ δύσιν Πλειάδος συνειδέναι
ἰχθὺς ὑπὸ τροπάς τʼ ἐστὶ χρησιμώτατος.
αἱ μεταβολαὶ γὰρ αἵ τε κινήσεις κακόν
ἠλίβατον ἀνθρώποισιν ἀλλοιώματα
ἐν ταῖς τροφαῖς ποιοῦσι, μανθάνεις; τὸ δέ
ληφθὲν καθʼ ὥραν ἀποδίδωσι τὴν χάριν.
τίς παρακολουθεῖ ταῦτα; τοιγαροῦν στρόφοι
καὶ πνευμάτια γιγνόμενα τὸν κεκλημένον
ἀσχημονεῖν ποιοῦσι. παρὰ δʼ ἐμοὶ τρέφει
τὸ προσφερόμενον βρῶμα, καὶ λεπτύνεται
ὀρθῶς τε διαπνεῖ. τοιγαροῦν εἰς τοὺς πόρους
ὁ χυμὸς ὁμαλῶς πανταχοῦ συνίσταται.
χυμὸς λέγεις Δημόκριτος οὐδὲν πρᾶγμα τά
γινόμενα ποιεῖ τὸν φαγόντʼ ἀρθριτικόν.
Β. καὶ τῆς ἰατρικῆς τι μετέχειν μοι δοκεῖς.
Α. καὶ πᾶς ὁ φύσεως ἐντός. ἡ δʼ ἀπειρία
τῶν νῦν μαγείρων κατανόει πρὸς τῶν θεῶν
οἵα ʼστίν. ἅλμην ὅταν ἴδῃς ἐξ ἰχθύων
ὑπεναντίων αὑτοῖσι ποιοῦντας μίαν,
καὶ σήσαμʼ ὑποτρίβοντας εἰς ταύτην, λαβών
ἕκαστον αὐτῶν κατὰ μέρος προσπαρδέτω.
Β. ὥς μοι κέχρησαι. Α. τί γὰρ ἂν εὖ γένοιτʼ ἔτι,
τῆς ἰδιότητος πρὸς ἑτέραν μεμιγμένης
καὶ συμπλεκομένης οὐχὶ συμφώνους ἁφάς;
τὸ ταῦτα διορᾶν ἐστιν εὐψύχου τέχνης,
οὐ τοῦ διανίζειν λοπάδας οὐδʼ ὄζειν καπνοῦ.
ἐγὼ γὰρ εἰς τοὐπτάνιον οὐκ εἰσέρχομαι.
Β. ἀλλὰ τί; Α. θεωρῶ πλησίον καθήμενος,
πονοῦσι δʼ ἕτεροι. Β. σὺ δέ; Α. λέγω τὰς αἰτίας
καὶ τἀποβαῖνον· ὀξὺ τὸ περίκομμʼ, ἄφες.
Β. ἁρμονικός, οὐ μάγειρος. Α. ἐπίτεινον τὸ πῦρ.
ὁμαλιζέτω τοῖς τάχεσιν· ἡ πρώτη λοπάς
ζεῖ ταῖς ἐφεξῆς οὐχὶ συμφώνως. νοεῖς
τὸν τύπον; Β. Ἄπολλον. Α. καὶ τί φαίνεται; Β. τέχνη.
Α. εἶτʼ οὐδὲν εἰκῆ παρατίθημι, μανθάνεις;
βρῶμʼ, ἀλλὰ μίξας πάντα κατὰ συμφωνίαν.
Β. πῶς; Α. ἔστιν αὑτοῖς ἃ διὰ τεττάρων ἔχει
κοινωνίαν, διὰ πέντε, διὰ πασῶν πάλιν.
ταῦτα προσάγω πρὸς αὐτὰ τὰ διαστήματα,
καὶ ταῖς ἐπιφοραῖς εὐθὺς οἰκείως πλέκω·
ἐνίοτε δʼ ἀφεστὼς παρακελεύομαι, πόθεν
ἅπτει; τί τούτῳ μιγνύειν μέλλεις; ὅρα,
διάφωνον ἕλκεις· οὐχ ὑπερβήσει σοφόν;
Ἐπίκουρος οὕτω κατεπύκνου τὴν ἡδονήν,
ἐμασᾶτʼ ἐπιμελῶς, εἶδε τἀγαθὸν μόνος
ἐκεῖνος οἷόν ἐστιν· οἱ δʼ ἐν τῇ στοᾷ
ζητοῦσι συνεχῶς οἷόν ἐστʼ οὐκ εἰδότες.
οὐκοῦν ὅ γʼ οὐκ ἔχουσιν, ἀγνοοῦσι δέ,
οὐδʼ ἂν ἑτέρῳ δοίησαν. Β. οὕτω συνδοκεῖ·
ἀφῶμεν οὖν τὰ λοιπά. δῆλα δὴ πάλαι.
Νεανίας τις ἐσφαίριζεν εἷς
ἐτῶν ἴσως . . ἑπτακαίδεκα,
Κῷος· θεοὺς γὰρ φαίνεθʼ ἡ νῆσος φέρειν.
ὃς ἐπεί ποτʼ ἐμβλέψειε τοῖς καθημένοις,
ἢ λαμβάνων τὴν σφαῖραν ἢ διδούς, ἅμα
πάντες ἐβοῶμεν . . . . .
ἥ τʼ εὐρυθμία τό τʼ ἦθος ἡ τάξις θʼ ὅση
ἐν τῷ τι πράττειν ἢ λέγειν ἐφαίνετο.
πέρας τι κάλλους, ἄνδρες. οὔτʼ ἀκήκοα
ἔμπροσθεν οὔθʼ ἑόρακα τοιαύτην χάριν.
κακὸν ἄν τι μεῖζον ἔλαβον, εἰ πλείω χρόνον
ἔμεινα· καὶ νῦν δʼ οὐχ ὑγιαίνειν μοι δοκῶ.