eul_wid: kmi-ab
DOI 10.5281/zenodo.20335421 PDFMarkdown

Epigrams by Theodoridas of Syracuse

The Epigrams of Theodoridas of Syracuse constitute a collection of short poems attributed to the Hellenistic poet, who was active in the 3rd century BCE. The collection as it exists today is not a single, unified book from antiquity but a modern assemblage of 84 passages ascribed to him. These poems survive exclusively through their inclusion in the much later Byzantine compilation known as the Greek Anthology. They are written in a literary Greek dialect and encompass the traditional thematic range of the epigrammatic genre, including dedicatory verses that describe offerings made to gods, sepulchral epitaphs intended for tombs, and erotic verses concerning love and desire.

The work’s preservation is entirely indirect. The poems were initially gathered by the anthologist Meleager of Gadara around 100 BCE and were subsequently incorporated into the expanding corpus of the Greek Anthology. No independent manuscript of Theodoridas’s epigrams exists; some of the attributed passages are merely single lines or fragments cited by other ancient authors. Theodoridas's output reflects the Hellenistic period, during which the epigram evolved from a practical inscription into a sophisticated literary form cultivated by educated circles. His poems exemplify the era’s self-conscious artistry, characterized by polished description and refined expression.

ΘΕΟΔΩΡΙΔΑ
Ἅλικες αἵ τε κόμαι καὶ ὁ Κρωβύλος, ἃς ἀπὸ Φοίβῳ
πέξατο μολπαστᾷ κῶρος ὁ τετραετής·
αἰχμητὰν δʼ ἐπέθυσεν ἀλέκτορα καὶ πλακόεντα
παῖς Ἡγησιδίκου πίονα τυροφόρον.
Ὤπολλον, θείης τὸν Κρωβύλον εἰς τέλος ἄνδρα
οἴκου καὶ κτεάνων χεῖρας ὕπερθεν ἔχειν.
ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ
Καλλὼ σὺν τέττιγι Χαρισθένεος τρίχα τήνδε
κουρόσυνον κούραις θῆκʼ Ἀμαρυνθιάσι
σὺν βοῒ χερνιφθέντα· πάις δʼ ἴσον ἀστέρι λάμπει,
πωλικὸν ὡς ἵππος χνοῦν ἀποσεισάμενος.
ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ
Ἄρτεμις, ἡ Γόργοιο φύλαξ κτεάνων τε καὶ ἀγροῦ,
τόξῳ μὲν κλῶπας βάλλε, σάου δὲ φίλους·
καί σοι ἐπιρρέξει Γόργος χιμάροιο νομαίης
αἷμα καὶ ὡραίους ἄρνας ἐπὶ προθύροις.
ΘΕΟΔΩΡΙΔΑ
Μυριόπουν σκολόπενδραν ὑπʼ Ὠρίωνι κυκηθεὶς
πόντος Ἰαπύγων ἔβρασʼ ἐπὶ σκοπέλους·
καὶ τόδʼ ἀπὸ βλοσυροῦ σελάχευς μέγα πλευρὸν ἀνῆψαν
δαίμοσι βουφόρτων κοίρανοι εἰκοσόρων.
ΘΕΟΔΩΡΙΔΑ
Εἰνάλιʼ ὦ λαβύρινθε, τύ μοι λέγε, τίς σʼ ἀνέθηκεν
ἀγρέμιον πολιᾶς ἐξ ἁλὸς εὑρόμενος.
«Παίγνιον ἀντριάσιν Διονύσιος ἄνθετο Νύμφαις
—δῶρον δʼ ἐξ ἱερᾶς εἰμι Πελωριάδος—
υἱὸς Πρωτάρχου· σκολιὸς δʼ ἐξέπτυσε πορθμός,
ὄφρʼ εἴην λιπαρῶν παίγνιον Ἀντριάδων.»
ΘΕΟΔΩΡΙΔΟΥ
Ναυηγοῦ τάφος εἰμί· σὺ δὲ πλέε· καὶ γὰρ ὅθʼ ἡμεῖς
ὠλλύμεθʼ, αἱ λοιπαὶ νῆες ἐποντοπόρουν.
ΘΕΟΔΩΡΙΔΑ
Εὐφορίων, ὁ περισσὸν ἐπιστάμενός τι ποῆσαι,
Πειραϊκοῖς κεῖται τοῖσδε παρὰ σκέλεσιν.
ἀλλὰ σὺ τῷ μύστῃ ῥοιὴν ἢ μῆλον ἄπαρξαι
ἢ μύρτον· καὶ γὰρ ζωὸς ἐὼν ἐφίλει.
ΘΕΟΔΩΡΙΔΑ
Οὕτω δὴ Πύλιον τὸν Ἀγήνορος, ἄκριτε Μοῖρα,
πρώιον ἐξ ἥβας ἔθρισας Αἰολέων,
Κῆρας ἐπισσεύασα βίου κύνας. ὦ πόποι, ἀνὴρ
οἷος ἀμειδήτῳ κεῖται ἕλωρ Ἀίδῃ.
ΘΕΟΔΩΡΙΔΑ
Πέτρος ἐγὼ τὸ πάλαι γυρὴ καὶ ἄτριπτος ἐπιβλὴς
τὴν Ἡρακλείτου ἔνδον ἔχω κεφαλήν·
αἰών μʼ ἔτριψεν κροκάλαις ἴσον· ἐν γὰρ ἀμάξῃ
παμφόρῳ αἰζηῶν εἰνοδίη τέταμαι.
ἀγγέλλω δὲ βροτοῖσι, καὶ ἄστηλός περ ἐοῦσα,
θεῖον ὑλακτητὴν δήμου ἔχουσα κύνα.
ΘΕΟΔΩΡΙΔΑ
Θεύδοτε, κηδεμόνων μέγα δάκρυον, οἵ σε θανόντα
κώκυσαν μέλεον πυρσὸν ἀναψάμενοι,
αἰνόλινε, τρισάωρε, σὺ δʼ ἀντὶ γάμου τε καὶ ἥβης
κάλλιπες ἡδίστῃ ματρὶ γόους καὶ ἄχη.
ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ
Εὐρύσορον περὶ σῆμα τὸ Φαιναρέτης ποτὲ κοῦραι
κέρσαντο ξανθοὺς Θεσσαλίδες πλοκάμους
πρωτοτόκον καὶ ἄποτμον ἀτυζόμεναι περὶ νύμφην·
Λάρισσαν δὲ φίλην ἤκαχε καὶ τοκέας.
ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ
Τόλμα καὶ εἰς Ἀίδαν καὶ ἐς οὐρανὸν ἄνδρα κομίζει,
ἃ καὶ Σωσάνδρου παῖδʼ ἐπέβασε πυρᾶς
Δωρόθεον· Φθίᾳ γὰρ ἐλεύθερον ἦμαρ ἰάλλων
ἐρραίσθη Σηκῶν μεσσόθι καὶ Χιμέρας.
ΘΕΟΔΩΡΙΔΑ
Δηρίφατον κλαίω Τιμοσθένη, υἷα Μολοσσοῦ,
ξεῖνον ἐπὶ ξείνῃ Κεκροπίᾳ φθίμενον.
ΘΕΟΔΩΡΙΔΑ
Ὤιχευ ἔτʼ ἀσκίπων, Κινησία, Ἑρμόλα υἱέ,
ἐκτίσων Ἀίδῃ χρεῖος ὀφειλόμενον
γήρᾳ ἔτʼ ἄρτια πάντα φέρων· χρήστην δὲ δίκαιον
εὑρών σε στέργει παντοβίης Ἀχέρων.
ΘΕΟΔΩΡΙΔΑ
Κληῖδες πόντου σε καὶ ἐσχατιαὶ Σαλαμῖνος,
Τίμαρχʼ, ὑβριστής τʼ ὤλεσε Λὶψ ἄνεμος
νηί τε σὺν φόρτῳ τε· κόνιν δέ σου ἀμφιμέλαιναν
δέξαντʼ οἰζυροί, σχέτλιε, κηδεμόνες.
ΘΕΟΔΩΡΙΔΑ
Θεσσαλαὶ αἱ βόες αἵδε· παρὰ προθύροισι δʼ Ἀθάνας
ἑστᾶσιν καλὸν δῶρον Ἰτωνιάδος,
πᾶσαι χάλκειαι, δυοκαίδεκα, Φράδμονος ἔργον,
καὶ πᾶσαι γυμνῶν σκῦλον ἀπʼ Ἰλλυριῶν.
ΘΕΟΔΩΡΙΔΑ
Ἐκ δολίχου τἤρᾳ σφυρήλατον, ὃν τάχει κρατήσας,
Πᾶις Ἀριστομάχειος ἀνείλετο χάλκεον λέβητα.
ΘΕΟΔΩΡΙΔΑ
Μνασάλκεος τὸ σᾶμα τῶ Πλαταιΐδα
τῶ ʼλεγῃοποιῶ·
ἁ Μῶσα δʼ αὐτῶ τᾶς Σιμωνίδα πλάτας
ἧς ἀποσπάραγμα
κενά τε κλαγγὰν καὶ ʼπιλακυθίστρια
διθυραμβοχάνα·
τέθνακε, μὴ βάλωμες· εἰ δέ κε ζόεν,
τύμπανόν κʼ ἐφύση.
ΘΕΟΔΩΡΙΔΑ
Στᾶθι πέλας, δάκρυσον ἰδών, ξένε, μυρία πένθη
τᾶς ἀθυρογλώσσου Τανταλίδος Νιόβας,
ἇς ἐπὶ γᾶς ἔστρωσε δυωδεκάπαιδα λοχείαν
ἄρτι, τὰ μὲν Φοίβου τόξα, τὰ δʼ Ἀρτέμιδος.
ἁ δὲ λίθῳ καὶ σαρκὶ μεμιγμένον εἶδος ἔχουσα
πετροῦται· στενάχει δʼ ὑψιπαγὴς Σίπυλος.
θνατοῖς ἐν γλώσσᾳ δολία νόσος, ἇς ἀχάλινος
ἀφροσύνα τίκτει πολλάκι δυστυχίαν.