eul_wid: upu-az
DOI 10.5281/zenodo.20418549

Hymnic Collection Anonymous Hymn 3 To Apollo in Greek

The Hymn to Apollo, designated as Hymn 3 in the collection of Homeric Hymns, is a brief, forty-line invocation composed in dactylic hexameter. While ancient tradition ascribed these hymns to Homer, modern scholarship identifies them as the anonymous compositions of rhapsodes, likely dating from the seventh or sixth century BCE. The poem functions as a concise celebration of Apollo's essential divine powers. It addresses the god with his characteristic epithets, including lord of the silver bow, the far-shooter, and master of the golden-lyre, while also acknowledging his prophetic authority. Such hymns were typically performed as preludes, or prooimia, to longer recitations of epic poetry, serving both to honor the deity and to invoke his patronage for the ensuing performance. Preserved in full within the medieval manuscript tradition of the Homeric Hymns, this work stands as a complete and archetypal example of early Greek hymnic poetry, effectively distilling the primary spheres of influence associated with a major Olympian god.

1 Μνήσομαι οὐδὲ λάθωμαι Ἀπόλλωνος ἑκάτοιο,
2 ὅν τε θεοὶ κατὰ δῶμα Διὸς τρομέουσιν ἰόντα·
3 καί ῥά τ’ ἀναΐσσουσιν ἐπὶ σχεδὸν ἐρχομένοιο
4 πάντες ἀφ’ ἑδράων, ὅτε φαίδιμα τόξα τιταίνει.
5 Λητὼ δ’ οἴη μίμνε παραὶ Διὶ τερπικεραύνῳ,
6 ἥ ῥα βιόν τ’ ἐχάλασσε καὶ ἐκλήϊσε φαρέτρην,
7 καί οἱ ἀπ’ ἰφθίμων ὤμων χείρεσσιν ἑλοῦσα
8 τόξον ἀνεκρέμασε πρὸς κίονα πατρὸς ἑοῖο
9 πασσάλου ἐκ χρυσέου· τὸν δ’ εἰς θρόνον εἷσεν ἄγουσα.
10 τῷ δ’ ἄρα νέκταρ ἔδωκε πατὴρ δέπαϊ χρυσείῳ
11 δεικνύμενος φίλον υἱόν, ἔπειτα δὲ δαίμονες ἄλλοι
12 ἔνθα καθίζουσιν· χαίρει δέ τε πότνια Λητώ,
13 οὕνεκα τοξοφόρον καὶ καρτερὸν υἱὸν ἔτικτεν.
14 χαῖρε μάκαιρ’ ὦ Λητοῖ, ἐπεὶ τέκες ἀγλαὰ τέκνα
15 Ἀπόλλωνά τ’ ἄνακτα καὶ Ἄρτεμιν ἰοχέαιραν,
16 τὴν μὲν ἐν Ὀρτυγίῃ, τὸν δὲ κραναῇ ἐνὶ Δήλῳ,
17 κεκλιμένη πρὸς μακρὸν ὄρος καὶ Κύνθιον ὄχθον,
18 ἀγχοτάτω φοίνικος ὑπ’ Ἰνωποῖο ῥεέθροις.
19 [para]Πῶς τάρ ς’ ὑμνήσω πάντως εὔυμνον ἐόντα;
20 πάντῃ γάρ τοι, Φοῖβε, νομὸς βεβλήαται ᾠδῆς,
21 ἠμὲν ἀν’ ἤπειρον πορτιτρόφον ἠδ’ ἀνὰ νήσους.
22 πᾶσαι δὲ σκοπιαί τοι ἅδον καὶ πρώονες ἄκροι
23 ὑψηλῶν ὀρέων ποταμοί θ’ ἅλα δὲ προρέοντες,
24 ἀκταί τ’ εἰς ἅλα κεκλιμέναι λιμένες τε θαλάσσης.
25 ἦ ὥς σε πρῶτον Λητὼ τέκε χάρμα βροτοῖσι,
26 κλινθεῖσα πρὸς Κύνθου ὄρος κραναῇ ἐνὶ νήσῳ
27 Δήλῳ ἐν ἀμφιρύτῃ; ἑκάτερθε δὲ κῦμα κελαινὸν
28 ἐξῄει χέρσον δὲ λιγυπνοίοις ἀνέμοισιν·
29 ἔνθεν ἀπορνύμενος πᾶσι θνητοῖσιν ἀνάσσεις.
30 ὅσσους Κρήτη τ’ ἐντὸς ἔχει καὶ δῆμος Ἀθηνῶν
31 νῆσός τ’ Αἰγίνη ναυσικλειτή τ’ Εὔβοια
32 Αἰγαί τ’ Εἰρεσίαι τε καὶ ἀγχιάλη Πεπάρηθος
33 Θρηΐκιός τ’ Ἀθόως καὶ Πηλίου ἄκρα κάρηνα
34 Θρηϊκίη τε Σάμος Ἴδης τ’ ὄρεα σκιόεντα
35 Σκῦρος καὶ Φώκαια καὶ Αὐτοκάνης ὄρος αἰπὺ
36 Ἴμβρος τ’ εὐκτιμένη καὶ Λῆμνος ἀμιχθαλόεσσα
37 Λέσβος τ’ ἠγαθέη Μάκαρος ἕδος Αἰολίωνος
38 καὶ Χίος, ἣ νήσων λιπαρωτάτη εἰν ἁλὶ κεῖται,
39 παιπαλόεις τε Μίμας καὶ Κωρύκου ἄκρα κάρηνα
40 καὶ Κλάρος αἰγλήεσσα καὶ Αἰσαγέης ὄρος αἰπὺ
41 καὶ Σάμος ὑδρηλὴ Μυκάλης τ’ αἰπεινὰ κάρηνα
42 Μίλητός τε Κόως τε, πόλις Μερόπων ἀνθρώπων,
43 καὶ Κνίδος αἰπεινὴ καὶ Κάρπαθος ἠνεμόεσσα
44 Νάξος τ’ ἠδὲ Πάρος Ῥήναιά τε πετρήεσσα,
45 τόσσον ἔπ’ ὠδίνουσα Ἑκηβόλον ἵκετο Λητώ,
46 εἴ τίς οἱ γαιέων υἱεῖ θέλοι οἰκία θέσθαι.
47 αἱ δὲ μάλ’ ἐτρόμεον καὶ ἐδείδισαν, οὐδέ τις ἔτλη
48 Φοῖβον δέξασθαι καὶ πιοτέρη περ ἐοῦσα
49 πρίν γ’ ὅτε δή ῥ’ ἐπὶ Δήλου ἐβήσετο πότνια Λητώ,
50 καί μιν ἀνειρομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
51 [para]Δῆλ’ εἰ γάρ κ’ ἐθέλοις ἕδος ἔμμεναι υἷος ἐμοῖο
52 Φοίβου Ἀπόλλωνος, θέσθαι τ’ ἔνι πίονα νηόν·
53 ἄλλος δ’ οὔ τις σεῖό ποθ’ ἅψεται, οὐδέ σε λήσει,
54 οὐδ’ εὔβων σέ γ’ ἔσεσθαι ὀΐομαι οὔτ’ εὔμηλον,
55 οὐδὲ τρύγην οἴσεις, οὔτ’ ἂρ φυτὰ μυρία φύσεις.
56 αἰ δέ κ’ Ἀπόλλωνος ἑκαέργου νηὸν ἔχησθα,
57 ἄνθρωποί τοι πάντες ἀγινήσους’ ἑκατόμβας
58 ἐνθάδ’ ἀγειρόμενοι, κνίση δέ τοι ἄσπετος αἰεὶ
59 δημοῦ ἀναΐξει, βοσκήσεις θ’ οἵ κέ ς’ ἔχωσι
60 χειρὸς ἀπ’ ἀλλοτρίης, ἐπεὶ οὔ τοι πῖαρ ὑπ’ οὖδας.
61 [para]Ὣς φάτο· χαῖρε δὲ Δῆλος, ἀμειβομένη δὲ προσηύδα·
62 Λητοῖ κυδίστη θύγατερ μεγάλου Κοίοιο,
63 ἀσπασίη κεν ἐγώ γε γονὴν ἑκάτοιο ἄνακτος
64 δεξαίμην· αἰνῶς γὰρ ἐτήτυμόν εἰμι δυσηχὴς
65 ἀνδράσιν, ὧδε δέ κεν περιτιμήεσσα γενοίμην.
66 ἀλλὰ τόδε τρομέω Λητοῖ ἔπος, οὐδέ σε κεύσω·
67 λίην γάρ τινά φασιν ἀτάσθαλον Ἀπόλλωνα
68 ἔσσεσθαι, μέγα δὲ πρυτανευσέμεν ἀθανάτοισι
69 καὶ θνητοῖσι βροτοῖσιν ἐπὶ ζείδωρον ἄρουραν.
70 τῷ ῥ’ αἰνῶς δείδοικα κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμὸν
71 μὴ ὁπότ’ ἂν τὸ πρῶτον ἴδῃ φάος ἠελίοιο
72 νῆσον ἀτιμήσας, ἐπεὶ ἦ κραναήπεδός εἰμι,
73 ποσσὶ καταστρέψας ὤσῃ ἁλὸς ἐν πελάγεσσιν.
74 ἔνθ’ ἐμὲ μὲν μέγα κῦμα κατὰ κρατὸς ἅλις αἰεὶ
75 κλύσσει, ὁ δ’ ἄλλην γαῖαν ἀφίξεται ἥ κεν ἅδῃ οἱ
76 τεύξασθαι νηόν τε καὶ ἄλσεα δενδρήεντα·
77 πουλύποδες δ’ ἐν ἐμοὶ θαλάμας φῶκαί τε μέλαιναι
78 οἰκία ποιήσονται ἀκηδέα χήτεϊ λαῶν·
79 ἀλλ’ εἴ μοι τλαίης γε θεὰ μέγαν ὅρκον ὀμόσσαι,
80 ἐνθάδε μιν πρῶτον τεύξειν περικαλλέα νηὸν
81 ἔμμεναι ἀνθρώπων χρηστήριον, αὐτὰρ ἔπειτα
82 πάντας ἐπ’ ἀνθρώπους, ἐπεὶ ἦ πολυώνυμος ἔσται.
83 [para]Ὣς ἄρ’ ἔφη· Λητὼ δὲ θεῶν μέγαν ὅρκον ὄμοσσεν·
84 ἴστω νῦν τάδε γαῖα καὶ οὐρανὸς εὐρὺς ὕπερθεν
85 καὶ τὸ κατειβόμενον Στυγὸς ὕδωρ, ὅς τε μέγιστος
86 ὅρκος δεινότατός τε πέλει μακάρεσσι θεοῖσιν·
87 ἦ μὴν Φοίβου τῇδε θυώδης ἔσσεται αἰεὶ
88 βωμὸς καὶ τέμενος, τίσει δέ σέ γ’ ἔξοχα πάντων.
89 [para]Αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ ὄμοσέν τε τελεύτησέν τε τὸν ὅρκον,
90 Δῆλος μὲν μάλα χαῖρε γόνῳ ἑκάτοιο ἄνακτος,
91 Λητὼ δ’ ἐννῆμάρ τε καὶ ἐννέα νύκτας ἀέλπτοις
92 ὠδίνεσσι πέπαρτο. θεαὶ δ’ ἔσαν ἔνδοθι πᾶσαι
93 ὅσσαι ἄρισται ἔσαν, Διώνη τε Ῥείη τε
94 Ἰχναίη τε Θέμις καὶ ἀγάστονος Ἀμφιτρίτη,
95 ἄλλαι τ’ ἀθάναται, νόσφιν λευκωλένου Ἥρης·
96 ἧστο γὰρ ἐν μεγάροισι Διὸς νεφεληγερέταο.
97 μούνη δ’ οὐκ ἐπέπυστο μογοστόκος Εἰλείθυια·
98 ἧστο γὰρ ἄκρῳ Ὀλύμπῳ ὑπὸ χρυσέοισι νέφεσσιν
99 Ἥρης φραδμοσύνῃς λευκωλένου, ἥ μιν ἔρυκε
100 ζηλοσύνῃ ὅ τ’ ἄρ’ υἱὸν ἀμύμονά τε κρατερόν τε
101 Λητὼ τέξεσθαι καλλιπλόκαμος τότ’ ἔμελλεν.
102 [para]Αἱ δ’ Ἶριν προὔπεμψαν ἐϋκτιμένης ἀπὸ νήσου
103 ἀξέμεν Εἰλείθυιαν, ὑποσχόμεναι μέγαν ὅρμον
104 χρυσείοισι λίνοισιν ἐερμένον ἐννεάπηχυν·
105 νόσφιν δ’ ἤνωγον καλέειν λευκωλένου Ἥρης
106 μή μιν ἔπειτ’ ἐπέεσσιν ἀποστρέψειεν ἰοῦσαν.
107 αὐτὰρ ἐπεὶ τό γ’ ἄκουσε ποδήνεμος ὠκέα Ἶρις
108 βῆ ῥα θέειν, ταχέως δὲ διήνυσε πᾶν τὸ μεσηγύ.
109 αὐτὰρ ἐπεί ῥ’ ἵκανε θεῶν ἕδος αἰπὺν Ὄλυμπον
110 αὐτίκ’ ἄρ’ Εἰλείθυιαν ἀπὸ μεγάροιο θύραζε
111 ἐκπροκαλεσσαμένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα
112 πάντα μάλ’ ὡς ἐπέτελλον Ὀλύμπια δώματ’ ἔχουσαι.
113 τῇ δ’ ἄρα θυμὸν ἔπειθεν ἐνὶ στήθεσσι φίλοισι,
114 βὰν δὲ ποσὶ τρήρωσι πελειάσιν ἴθμαθ’ ὁμοῖαι.
115 εὖτ’ ἐπὶ Δήλου ἔβαινε μογοστόκος Εἰλείθυια,
116 τὴν τότε δὴ τόκος εἷλε, μενοίνησεν δὲ τεκέσθαι.
117 ἀμφὶ δὲ φοίνικι βάλε πήχεε, γοῦνα δ’ ἔρεισε
118 λειμῶνι μαλακῷ, μείδησε δὲ γαῖ’ ὑπένερθεν·
119 ἐκ δ’ ἔθορε πρὸ φόως δέ, θεαὶ δ’ ὀλόλυξαν ἅπασαι.
120 ἔνθα σὲ ἤϊε Φοῖβε θεαὶ λόον ὕδατι καλῷ
121 ἁγνῶς καὶ καθαρῶς, σπάρξαν δ’ ἐν φάρεϊ λευκῷ
122 λεπτῷ νηγατέῳ· περὶ δὲ χρύσεον στρόφον ἧκαν.
123 οὐδ’ ἄρ’ Ἀπόλλωνα χρυσάορα θήσατο μήτηρ,
124 ἀλλὰ Θέμις νέκταρ τε καὶ ἀμβροσίην ἐρατεινὴν
125 ἀθανάτῃσιν χερσὶν ἐπήρξατο· χαῖρε δὲ Λητὼ
126 οὕνεκα τοξοφόρον καὶ καρτερὸν υἱὸν ἔτικτεν.
127 [para]Αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ Φοῖβε κατέβρως ἄμβροτον εἶδαρ,
128 οὔ σέ γ’ ἔπειτ’ ἴσχον χρύσεοι στρόφοι ἀσπαίροντα,
129 οὐδ’ ἔτι δεσμά ς’ ἔρυκε, λύοντο δὲ πείρατα πάντα.
130 αὐτίκα δ’ ἀθανάτῃσι μετηύδα Φοῖβος Ἀπόλλων·
131 [para]εἴη μοι κίθαρίς τε φίλη καὶ καμπύλα τόξα,
132 χρήσω δ’ ἀνθρώποισι Διὸς νημερτέα βουλήν.
133 [para]Ὣς εἰπὼν ἐβίβασκεν ἀπὸ χθονὸς εὐρυοδείης
134 Φοῖβος ἀκερσεκόμης ἑκατηβόλος· αἱ δ’ ἄρα πᾶσαι
135 θάμβεον ἀθάναται, χρυσῷ δ’ ἄρα Δῆλος ἅπασα
136 Ͻ βεβρίθει καθορῶσα Διὸς Λητοῦς τε γενέθλην,
137 Ͻ γηθοσύνῃ ὅτι μιν θεὸς εἵλετο οἰκία θέσθαι
138 Ͻ νήσων ἠπείρου τε, φίλησε δὲ κηρόθι μᾶλλον.
139 • ἤνθης’ ὡς ὅτε τε ῥίον οὔρεος ἄνθεσιν ὕλης.
140 Αὐτὸς δ’ ἀργυρότοξε ἄναξ ἑκατηβόλ’ Ἄπολλον,
141 ἄλλοτε μέν τ’ ἐπὶ Κύνθου ἐβήσαο παιπαλόεντος,
142 ἄλλοτε δ’ ἂν νήσους τε καὶ ἀνέρας ἠλάσκαζες.
143 πολλοί τοι νηοί τε καὶ ἄλσεα δενδρήεντα,
144 πᾶσαι δὲ σκοπιαί τε φίλαι καὶ πρώονες ἄκροι
145 ὑψηλῶν ὀρέων, ποταμοί θ’ ἅλα δὲ προρέοντες·
146 ἀλλὰ σὺ Δήλῳ Φοῖβε μάλιστ’ ἐπιτέρπεαι ἦτορ,
147 ἔνθα τοι ἑλκεχίτωνες Ἰάονες ἠγερέθονται
148 αὐτοῖς σὺν παίδεσσι καὶ αἰδοίῃς ἀλόχοισιν.
149 οἱ δέ σε πυγμαχίῃ τε καὶ ὀρχηθμῷ καὶ ἀοιδῇ
150 μνησάμενοι τέρπουσιν ὅταν στήσωνται ἀγῶνα.
151 φαίη κ’ ἀθανάτους καὶ ἀγήρως ἔμμεναι αἰεὶ
152 ὃς τότ’ ἐπαντιάσει’ ὅτ’ Ἰάονες ἀθρόοι εἶεν·
153 πάντων γάρ κεν ἴδοιτο χάριν, τέρψαιτο δὲ θυμὸν
154 ἄνδρας τ’ εἰσορόων καλλιζώνους τε γυναῖκας
155 νῆάς τ’ ὠκείας ἠδ’ αὐτῶν κτήματα πολλά.
156 πρὸς δὲ τόδε μέγα θαῦμα, ὅου κλέος οὔποτ’ ὀλεῖται,
157 κοῦραι Δηλιάδες Ἑκατηβελέταο θεράπναι·
158 αἵ τ’ ἐπεὶ ἂρ πρῶτον μὲν Ἀπόλλων’ ὑμνήσωσιν,
159 αὖτις δ’ αὖ Λητώ τε καὶ Ἄρτεμιν ἰοχέαιραν,
160 μνησάμεναι ἀνδρῶν τε παλαιῶν ἠδὲ γυναικῶν
161 ὕμνον ἀείδουσιν, θέλγουσι δὲ φῦλ’ ἀνθρώπων.
162 πάντων δ’ ἀνθρώπων φωνὰς καὶ κρεμβαλιαστὺν
163 μιμεῖσθ’ ἴσασιν· φαίη δέ κεν αὐτὸς ἕκαστος
164 φθέγγεσθ’· οὕτω σφιν καλὴ συνάρηρεν ἀοιδή.
165 ἀλλ’ ἄγεθ’ ἱλήκοι μὲν Ἀπόλλων Ἀρτέμιδι ξύν,
166 χαίρετε δ’ ὑμεῖς πᾶσαι· ἐμεῖο δὲ καὶ μετόπισθε
167 μνήσασθ’, ὁππότε κέν τις ἐπιχθονίων ἀνθρώπων
168 ἐνθάδ’ ἀνείρηται ξεῖνος ταλαπείριος ἐλθών·
169 ὦ κοῦραι, τίς δ’ ὔμμιν ἀνὴρ ἥδιστος ἀοιδῶν
170 ἐνθάδε πωλεῖται, καὶ τέῳ τέρπεσθε μάλιστα;
171 ὑμεῖς δ’ εὖ μάλα πᾶσαι ὑποκρίνασθ’ ἀμφ’ ἡμέων·
172 τυφλὸς ἀνήρ, οἰκεῖ δὲ Χίῳ ἔνι παιπαλοέσσῃ,
173 τοῦ πᾶσαι μετόπισθεν ἀριστεύουσιν ἀοιδαί.
174 ἡμεῖς δ’ ὑμέτερον κλέος οἴσομεν ὅσσον ἐπ’ αἶαν
175 ἀνθρώπων στρεφόμεσθα πόλεις εὖ ναιεταώσας·
176 οἱ δ’ ἐπὶ δὴ πείσονται, ἐπεὶ καὶ ἐτήτυμόν ἐστιν.
177 αὐτὰρ ἐγὼν οὐ λήξω ἑκηβόλον Ἀπόλλωνα
178 ὑμνέων ἀργυρότοξον ὃν ἠΰκομος τέκε Λητώ.
179 ὦ ἄνα, καὶ Λυκίην καὶ Μῃονίην ἐρατεινὴν
180 καὶ Μίλητον ἔχεις ἔναλον πόλιν ἱμερόεσσαν,
181 αὐτὸς δ’ αὖ Δήλοιο περικλύστου μέγ’ ἀνάσσεις.
182 εἶσι δὲ φορμίζων Λητοῦς ἐρικυδέος υἱὸς
183 φόρμιγγι γλαφυρῇ πρὸς Πυθὼ πετρήεσσαν,
184 ἄμβροτα εἵματ’ ἔχων τεθυωμένα· τοῖο δὲ φόρμιγξ
185 χρυσέου ὑπὸ πλήκτρου καναχὴν ἔχει ἱμερόεσσαν.
186 ἔνθεν δὲ πρὸς Ὄλυμπον ἀπὸ χθονὸς ὥς τε νόημα
187 εἶσι Διὸς πρὸς δῶμα θεῶν μεθ’ ὁμήγυριν ἄλλων·
188 αὐτίκα δ’ ἀθανάτοισι μέλει κίθαρις καὶ ἀοιδή.
189 Μοῦσαι μέν θ’ ἅμα πᾶσαι ἀμειβόμεναι ὀπὶ καλῇ
190 ὑμνεῦσίν ῥα θεῶν δῶρ’ ἄμβροτα ἠδ’ ἀνθρώπων
191 τλημοσύνας, ὅς’ ἔχοντες ὑπ’ ἀθανάτοισι θεοῖσι
192 ζώους’ ἀφραδέες καὶ ἀμήχανοι, οὐδὲ δύνανται
193 εὑρέμεναι θανάτοιό τ’ ἄκος καὶ γήραος ἄλκαρ·
194 αὐτὰρ ἐϋπλόκαμοι Χάριτες καὶ ἐΰφρονες Ὧραι
195 Ἁρμονίη θ’ Ἥβη τε Διὸς θυγάτηρ τ’ Ἀφροδίτη
196 ὀρχεῦντ’ ἀλλήλων ἐπὶ καρπῷ χεῖρας ἔχουσαι·
197 τῇσι μὲν οὔτ’ αἰσχρὴ μεταμέλπεται οὔτ’ ἐλάχεια,
198 ἀλλὰ μάλα μεγάλη τε ἰδεῖν καὶ εἶδος ἀγητὴ
199 Ἄρτεμις ἰοχέαιρα ὁμότροφος Ἀπόλλωνι.
200 ἐν δ’ αὖ τῇσιν Ἄρης καὶ ἐΰσκοπος Ἀργειφόντης
201 παίζους’· αὐτὰρ ὁ Φοῖβος Ἀπόλλων ἐγκιθαρίζει
202 καλὰ καὶ ὕψι βιβάς, αἴγλη δέ μιν ἀμφιφαείνει
203 μαρμαρυγαί τε ποδῶν καὶ ἐϋκλώστοιο χιτῶνος.
204 οἱ δ’ ἐπιτέρπονται θυμὸν μέγαν εἰσορόωντες
205 Λητώ τε χρυσοπλόκαμος καὶ μητίετα Ζεὺς
206 υἷα φίλον παίζοντα μετ’ ἀθανάτοισι θεοῖσι.
207 πῶς τ’ ἄρ ς’ ὑμνήσω πάντως εὔυμνον ἐόντα;
208 ἠέ ς’ ἐνὶ μνηστῇσιν ἀείδω καὶ φιλότητι
209 ὅππως μνωόμενος ἔκιες Ἀζαντίδα κούρην
210 Ἴσχυ’ ἅμ’ ἀντιθέῳ Ἐλατιονίδῃ εὐίππῳ;
211 ἢ ἅμα Φόρβαντι Τριοπέῳ γένος, ἢ ἅμ’ Ἐρευθεῖ;
212 ἢ ἅμα Λευκίππῳ καὶ Λευκίπποιο δάμαρτι
213 πεζός, ὁ δ’ ἵπποισιν; οὐ μὴν Τρίοπός γ’ ἐνέλειπεν.
214 ἢ ὡς τὸ πρῶτον χρηστήριον ἀνθρώποισι
215 ζητεύων κατὰ γαῖαν ἔβης ἑκατηβόλ’ Ἄπολλον;
216 Πιερίην μὲν πρῶτον ἀπ’ Οὐλύμποιο κατῆλθες·
217 Λέκτον τ’ ἠμαθόεντα παρέστιχες ἠδ’ Αἰνιῆνας
218 καὶ διὰ Περραιβούς· τάχα δ’ εἰς Ἰαωλκὸν ἵκανες,
219 Κηναίου τ’ ἐπέβης ναυσικλείτης Εὐβοίης·
220 στῆς δ’ ἐπὶ Ληλάντῳ πεδίῳ, τό τοι οὐχ ἅδε θυμῷ
221 τεύξασθαι νηόν τε καὶ ἄλσεα δενδρήεντα.
222 ἔνθεν δ’ Εὔριπον διαβὰς ἑκατηβόλ’ Ἄπολλον
223 βῆς ἀν’ ὄρος ζάθεον χλωρόν· τάχα δ’ ἷξες ἀπ’ αὐτοῦ
224 ἐς Μυκαλησσὸν ἰὼν καὶ Τευμησσὸν λεχεποίην.
225 Θήβης δ’ εἰσαφίκανες ἕδος καταειμένον ὕλῃ·
226 οὐ γάρ πώ τις ἔναιε βροτῶν ἱερῇ ἐνὶ Θήβῃ,
227 οὐδ’ ἄρα πω τότε γ’ ἦσαν ἀταρπιτοὶ οὐδὲ κέλευθοι
228 Θήβης ἂμ πεδίον πυρηφόρον, ἀλλ’ ἔχεν ὕλη.
229 ἔνθεν δὲ προτέρω ἔκιες ἑκατηβόλ’ Ἄπολλον,
230 Ὀγχηστὸν δ’ ἷξες Ποσιδήϊον ἀγλαὸν ἄλσος·
231 ἔνθα νεοδμὴς πῶλος ἀναπνέει ἀχθόμενός περ
232 ἕλκων ἅρματα καλά, χαμαὶ δ’ ἐλατὴρ ἀγαθός περ
233 ἐκ δίφροιο θορὼν ὁδὸν ἔρχεται· οἱ δὲ τέως μὲν
234 κείν’ ὄχεα κροτέουσιν ἀνακτορίην ἀφιέντες.
235 εἰ δέ κεν ἅρματ’ ἀγῇσιν ἐν ἄλσεϊ δενδρήεντι,
236 ἵππους μὲν κομέουσι, τὰ δὲ κλίναντες ἐῶσιν·
237 ὣς γὰρ τὰ πρώτισθ’ ὁσίη γένεθ’· οἱ δὲ ἄνακτι
238 εὔχονται, δίφρον δὲ θεοῦ τότε μοῖρα φυλάσσει.
239 ἔνθεν δὲ προτέρω ἔκιες ἑκατηβόλ’ Ἄπολλον·
240 Κηφισὸν δ’ ἄρ’ ἔπειτα κιχήσαο καλλιρέεθρον,
241 ὅς τε Λιλαίηθεν προχέει καλλίρροον ὕδωρ·
242 τὸν διαβὰς Ἑκάεργε καὶ Ὠκαλέην πολύπυργον
243 ἔνθεν ἄρ’ εἰς Ἁλίαρτον ἀφίκεο ποιήεντα.
244 βῆς δ’ ἐπὶ Τελφούσης· τόθι τοι ἅδε χῶρος ἀπήμων
245 τεύξασθαι νηόν τε καὶ ἄλσεα δενδρήεντα.
246 στῆς δὲ μάλ’ ἄγχ’ αὐτῆς καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπες·
247 [para]Τελφοῦς’ ἐνθάδε δὴ φρονέω περικαλλέα νηὸν
248 ἀνθρώπων τεῦξαι χρηστήριον, οἵ τέ μοι αἰεὶ
249 ἐνθάδ’ ἀγινήσουσι τεληέσσας ἑκατόμβας,
250 ἠμὲν ὅσοι Πελοπόννησον πίειραν ἔχουσιν
251 ἠδ’ ὅσοι Εὐρώπην τε καὶ ἀμφιρύτους κάτα νήσους,
252 χρησόμενοι· τοῖσιν δέ τ’ ἐγὼ νημερτέα βουλὴν
253 πᾶσι θεμιστεύοιμι χρέων ἐνὶ πίονι νηῷ.
254 [para]Ὣς εἰπὼν διέθηκε θεμείλια Φοῖβος Ἀπόλλων
255 εὐρέα καὶ μάλα μακρὰ διηνεκές· ἡ δὲ ἰδοῦσα
256 Τελφοῦσα κραδίην ἐχολώσατο εἶπέ τε μῦθον·
257 [para]Φοῖβε ἄναξ ἑκάεργε ἔπος τί τοι ἐν φρεσὶ θήσω,
258 ἐνθάδ’ ἐπεὶ φρονέεις τεῦξαι περικαλλέα νηὸν
259 ἔμμεναι ἀνθρώποις χρηστήριον, οἱ δέ τοι αἰεὶ
260 ἐνθάδ’ ἀγινήσουσι τεληέσσας ἑκατόμβας·
261 ἀλλ’ ἔκ τοι ἐρέω, σὺ δ’ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσι·
262 πημανέει ς’ αἰεὶ κτύπος ἵππων ὠκειάων
263 ἀρδόμενοί τ’ οὐρῆες ἐμῶν ἱερῶν ἀπὸ πηγέων·
264 ἔνθα τις ἀνθρώπων βουλήσεται εἰσοράασθαι
265 ἅρματά τ’ εὐποίητα καὶ ὠκυπόδων κτύπον ἵππων
266 ἢ νηόν τε μέγαν καὶ κτήματα πόλλ’ ἐνεόντα.
267 ἀλλ’ εἰ δή τι πίθοιο, σὺ δὲ κρείσσων καὶ ἀρείων
268 ἐσσὶ ἄναξ ἐμέθεν, σεῦ δὲ σθένος ἐστὶ μέγιστον·
269 ἐν Κρίσῃ ποίησαι ὑπὸ πτυχὶ Παρνησοῖο.
270 ἔνθ’ οὔθ’ ἅρματα καλὰ δονήσεται, οὔτε τοι ἵππων
271 ὠκυπόδων κτύπος ἔσται ἐΰδμητον περὶ βωμόν.
272 ἀλλά τοι ὣς προσάγοιεν Ἰηπαιήονι δῶρα
273 ἀνθρώπων κλυτὰ φῦλα, σὺ δὲ φρένας ἀμφιγεγηθὼς
274 δέξαι’ ἱερὰ καλὰ περικτιόνων ἀνθρώπων.
275 Ὣς εἰποῦς’ Ἑκάτου πέπιθε φρένας, ὄφρα οἱ αὐτῇ
276 Τελφούσῃ κλέος εἴη ἐπὶ χθονὶ μηδ’ Ἑκάτοιο.
277 ἔνθεν δὲ προτέρω ἔκιες ἑκατηβόλ’ Ἄπολλον,
278 ἷξες δ’ ἐς Φλεγύων ἀνδρῶν πόλιν ὑβριστάων,
279 οἳ Διὸς οὐκ ἀλέγοντες ἐπὶ χθονὶ ναιετάασκον
280 ἐν καλῇ βήσσῃ Κηφισίδος ἐγγύθι λίμνης.
281 ἔνθεν καρπαλίμως προσέβης πρὸς δειράδα θύων,
282 ἵκεο δ’ ἐς Κρίσην ὑπὸ Παρνησὸν νιφόεντα
283 κνημὸν πρὸς ζέφυρον τετραμμένον, αὐτὰρ ὕπερθεν
284 πέτρη ἐπικρέμαται, κοίλη δ’ ὑποδέδρομε βῆσσα
285 τρηχεῖ’· ἔνθα ἄναξ τεκμήρατο Φοῖβος Ἀπόλλων
286 νηὸν ποιήσασθαι ἐπήρατον εἶπέ τε μῦθον·
287 [para]ἐνθάδε δὴ φρονέω τεύξειν περικαλλέα νηὸν
288 ἔμμεναι ἀνθρώποις χρηστήριον οἵ τέ μοι αἰεὶ
289 ἐνθάδ’ ἀγινήσουσι τεληέσσας ἑκατόμβας,
290 ἠμὲν ὅσοι Πελοπόννησον πίειραν ἔχουσιν,
291 ἠδ’ ὅσοι Εὐρώπην τε καὶ ἀμφιρύτους κατὰ νήσους,
292 χρησόμενοι· τοῖσιν δ’ ἄρ’ ἐγὼ νημερτέα βουλὴν
293 πᾶσι θεμιστεύοιμι χρέων ἐνὶ πίονι νηῷ.
294 [para]Ὣς εἰπὼν διέθηκε θεμείλια Φοῖβος Ἀπόλλων
295 εὐρέα καὶ μάλα μακρὰ διηνεκές· αὐτὰρ ἐπ’ αὐτοῖς
296 λάϊνον οὐδὸν ἔθηκε Τροφώνιος ἠδ’ Ἀγαμήδης
297 υἱέες Ἐργίνου, φίλοι ἀθανάτοισι θεοῖσιν·
298 ἀμφὶ δὲ νηὸν ἔνασσαν ἀθέσφατα φῦλ’ ἀνθρώπων
299 κτιστοῖσιν λάεσσιν ἀοίδιμον ἔμμεναι αἰεί.
300 ἀγχοῦ δὲ κρήνη καλλίρροος ἔνθα δράκαιναν
301 κτεῖνεν ἄναξ Διὸς υἱὸς ἀπὸ κρατεροῖο βιοῖο
302 ζατρεφέα μεγάλην τέρας ἄγριον, ἣ κακὰ πολλὰ
303 ἀνθρώπους ἔρδεσκεν ἐπὶ χθονί, πολλὰ μὲν αὐτοὺς
304 πολλὰ δὲ μῆλα ταναύποδ’ ἐπεὶ πέλε πῆμα δαφοινόν.
305 καί ποτε δεξαμένη χρυσοθρόνου ἔτρεφεν Ἥρης
306 δεινόν τ’ ἀργαλέον τε Τυφάονα πῆμα βροτοῖσιν,
307 ὅν ποτ’ ἄρ’ Ἥρη ἔτικτε χολωσαμένη Διὶ πατρὶ
308 ἡνίκ’ ἄρα Κρονίδης ἐρικυδέα γείνατ’ Ἀθήνην
309 ἐν κορυφῇ· ἡ δ’ αἶψα χολώσατο πότνια Ἥρη
310 ἠδὲ καὶ ἀγρομένοισι μετ’ ἀθανάτοισιν ἔειπε·
311 [para]κέκλυτέ μευ πάντες τε θεοὶ πᾶσαί τε θέαιναι,
312 ὡς ἔμ’ ἀτιμάζειν ἄρχει νεφεληγερέτα Ζεὺς
313 πρῶτος, ἐπεί μ’ ἄλοχον ποιήσατο κέδν’ εἰδυῖαν·
314 καὶ νῦν νόσφιν ἐμεῖο τέκε γλαυκῶπιν Ἀθήνην,
315 ἣ πᾶσιν μακάρεσσι μεταπρέπει ἀθανάτοισιν·
316 αὐτὰρ ὅ γ’ ἠπεδανὸς γέγονεν μετὰ πᾶσι θεοῖσι
317 παῖς ἐμὸς Ἥφαιστος ῥικνὸς πόδας ὃν τέκον αὐτὴ
318 ῥίψ’ ἀνὰ χερσὶν ἑλοῦσα καὶ ἔμβαλον εὐρέϊ πόντῳ·
319 ἀλλά ἑ Νηρῆος θυγάτηρ Θέτις ἀργυρόπεζα
320 δέξατο καὶ μετὰ ᾗσι κασιγνήτῃσι κόμισσεν·
321 ὡς ὄφελ’ ἄλλο θεοῖσι χαρίσσασθαι μακάρεσσι.
322 σχέτλιε ποικιλομῆτα τί νῦν μητίσεαι ἄλλο;
323 πῶς ἔτλης οἶος τεκέειν γλαυκώπιδ’ Ἀθήνην;
324 οὐκ ἂν ἐγὼ τεκόμην; καὶ σὴ κεκλημένη ἔμπης
325 ἦα ῥ’ ἐν ἀθανάτοισιν οἳ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι.
326 φράζεο νῦν μή τοί τι κακὸν μητίσομ’ ὀπίσσω·
327 καὶ νῦν μέν τοι ἐγὼ τεχνήσομαι ὥς κε γένηται
328 παῖς ἐμὸς ὅς κε θεοῖσι μεταπρέποι ἀθανάτοισιν,
329 οὔτε σὸν αἰσχύνας’ ἱερὸν λέχος οὔτ’ ἐμὸν αὐτῆς,
330 οὐδέ τοι εἰς εὐνὴν πωλήσομαι, ἀλλ’ ἀπὸ σεῖο
331 τηλόθεν οὖσα θεοῖσι μετέσσομαι ἀθανάτοισιν.
332 [para]Ὣς εἰποῦς’ ἀπονόσφι θεῶν κίε χωομένη περ.
333 αὐτίκ’ ἔπειτ’ ἠρᾶτο βοῶπις πότνια Ἥρη,
334 χειρὶ καταπρηνεῖ δ’ ἔλασε χθόνα καὶ φάτο μῦθον·
335 κέκλυτε νῦν μοι γαῖα καὶ οὐρανὸς εὐρὺς ὕπερθεν,
336 Τιτῆνές τε θεοὶ τοὶ ὑπὸ χθονὶ ναιετάοντες
337 Τάρταρον ἀμφὶ μέγαν, τῶν ἐξ ἄνδρες τε θεοί τε·
338 αὐτοὶ νῦν μευ πάντες ἀκούσατε καὶ δότε παῖδα
339 νόσφι Διός, μηδέν τι βίην ἐπιδευέα κείνου·
340 ἀλλ’ ὅ γε φέρτερος ἔστω ὅσον Κρόνου εὐρύοπα Ζεύς.
341 Ὣς ἄρα φωνήσας’ ἵμασε χθόνα χειρὶ παχείῃ·
342 κινήθη δ’ ἄρα γαῖα φερέσβιος, ἡ δὲ ἰδοῦσα
343 τέρπετο ὃν κατὰ θυμόν, ὀΐετο γὰρ τελέεσθαι.
344 ἐκ τούτου δὴ ἔπειτα τελεσφόρον εἰς ἐνιαυτὸν
345 οὔτε ποτ’ εἰς εὐνὴν Διὸς ἤλυθε μητιόεντος,
346 οὔτε ποτ’ εἰς θῶκον πολυδαίδαλον ὡς τὸ πάρος περ
347 αὐτῷ ἐφεζομένη πυκινὰς φραζέσκετο βουλάς·
348 ἀλλ’ ἥ γ’ ἐν νηοῖσι πολυλλίστοισι μένουσα
349 τέρπετο οἷς ἱεροῖσι βοῶπις πότνια Ἥρη.
350 ἀλλ’ ὅτε δὴ μῆνές τε καὶ ἡμέραι ἐξετελεῦντο
351 ἂψ περιτελλομένου ἔτεος καὶ ἐπήλυθον ὧραι,
352 ἡ δ’ ἔτεκ’ οὔτε θεοῖς ἐναλίγκιον οὔτε βροτοῖσι
353 δεινόν τ’ ἀργαλέον τε Τυφάονα πῆμα βροτοῖσιν.
354 αὐτίκα τόνδε λαβοῦσα βοῶπις πότνια Ἥρη
355 δῶκεν ἔπειτα φέρουσα κακῷ κακόν, ἡ δ’ ὑπέδεκτο·
356 ὃς κακὰ πόλλ’ ἔρδεσκε κατὰ κλυτὰ φῦλ’ ἀνθρώπων.
357 ὃς τῇ γ’ ἀντιάσειε, φέρεσκέ μιν αἴσιμον ἦμαρ
358 πρίν γέ οἱ ἰὸν ἐφῆκεν ἄναξ ἑκάεργος Ἀπόλλων
359 καρτερόν· ἡ δ’ ὀδύνῃσιν ἐρεχθομένη χαλεπῇσι
360 κεῖτο μέγ’ ἀσθμαίνουσα κυλινδομένη κατὰ χῶρον.
361 θεσπεσίη δ’ ἐνοπὴ γένετ’ ἄσπετος, ἡ δὲ καθ’ ὕλην
362 πυκνὰ μάλ’ ἔνθα καὶ ἔνθα ἑλίσσετο, λεῖπε δὲ θυμὸν
363 φοινὸν ἀποπνείους’, ὁ δ’ ἐπηύξατο Φοῖβος Ἀπόλλων·
364 [para]ἐνταυθοῖ νῦν πύθευ ἐπὶ χθονὶ βωτιανείρῃ,
365 οὐδὲ σύ γε ζωοῖσι κακὸν δήλημα βροτοῖσιν
366 ἔσσεαι, οἳ γαίης πολυφόρβου καρπὸν ἔδοντες
367 ἐνθάδ’ ἀγινήσουσι τεληέσσας ἑκατόμβας,
368 οὐδέ τί τοι θάνατόν γε δυσηλεγέ’ οὔτε Τυφωεὺς
369 ἀρκέσει οὔτε Χίμαιρα δυσώνυμος, ἀλλὰ σέ γ’ αὐτοῦ
370 πύσει γαῖα μέλαινα καὶ ἠλέκτωρ Ὑπερίων.
371 Ὣς φάτ’ ἐπευχόμενος, τὴν δὲ σκότος ὄσσε κάλυψε.
372 τὴν δ’ αὐτοῦ κατέπυς’ ἱερὸν μένος Ἠελίοιο·
373 ἐξ οὗ νῦν Πυθὼ κικλήσκεται, οἱ δὲ ἄνακτα
374 Πύθειον καλέουσιν ἐπώνυμον οὕνεκα κεῖθι
375 αὐτοῦ πῦσε πέλωρ μένος ὀξέος Ἠελίοιο.
376 Καὶ τότ’ ἄρ’ ἔγνω ᾗσιν ἐνὶ φρεσὶ Φοῖβος Ἀπόλλων
377 οὕνεκά μιν κρήνη καλλίρροος ἐξαπάφησε·
378 βῆ δ’ ἐπὶ Τελφούσῃ κοχολωμένος, αἶψα δ’ ἵκανε·
379 στῆ δὲ μάλ’ ἄγχ’ αὐτῆς καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπε·
380 [para]Τελφοῦς’, οὐκ ἄρ’ ἔμελλες ἐμὸν νόον ἐξαπαφοῦσα
381 χῶρον ἔχους’ ἐρατὸν προρέειν καλλίρροον ὕδωρ.
382 ἐνθάδε δὴ καὶ ἐμὸν κλέος ἔσσεται, οὐδὲ σὸν οἴης.
383 [para]Ἦ καὶ ἐπὶ ῥίον ὦσεν ἄναξ ἑκάεργος Ἀπόλλων
384 πέτρῃσι προχυτῇσιν, ἀπέκρυψεν δὲ ῥέεθρα,
385 καὶ βωμὸν ποιήσατ’ ἐν ἄλσεϊ δενδρήεντι
386 ἄγχι μάλα κρήνης καλλιρρόου· ἔνθα δ’ ἄνακτι
387 πάντες ἐπίκλησιν Τελφουσίῳ εὐχετόωνται
388 οὕνεκα Τελφούσης ἱερῆς ᾔσχυνε ῥέεθρα.
389 [para]Καὶ τότε δὴ κατὰ θυμὸν ἐφράζετο Φοῖβος Ἀπόλλων
390 οὕς τινας ἀνθρώπους ὀργιόνας εἰσαγάγοιτο
391 οἳ θεραπεύσονται Πυθοῖ ἔνι πετρηέσσῃ·
392 ταῦτ’ ἄρα ὁρμαίνων ἐνόης’ ἐπὶ οἴνοπι πόντῳ
393 νῆα θοήν· ἐν δ’ ἄνδρες ἔσαν πολέες τε καὶ ἐσθλοί,
394 Κρῆτες ἀπὸ Κνωσοῦ Μινωΐου, οἵ ῥά τ’ ἄνακτι
395 ἱερά τε ῥέζουσι καὶ ἀγγέλλουσι θέμιστας
396 Φοίβου Ἀπόλλωνος χρυσαόρου, ὅττι κεν εἴπῃ
397 χρείων ἐκ δάφνης γυάλων ὕπο Παρνησοῖο.
398 οἱ μὲν ἐπὶ πρῆξιν καὶ χρήματα νηῒ μελαίνῃ
399 ἐς Πύλον ἠμαθόεντα Πυλοιγενέας τ’ ἀνθρώπους
400 ἔπλεον· αὐτὰρ ὁ τοῖσι συνήνετο Φοῖβος Ἀπόλλων·
401 ἐν πόντῳ δ’ ἐπόρουσε δέμας δελφῖνι ἐοικὼς
402 νηῒ θοῇ, καὶ κεῖτο πέλωρ μέγα τε δεινόν τε·
403 τῶν δ’ ὅς τις κατὰ θυμὸν ἐπιφράσσαιτο νοῆσαι
404 πάντος’ ἀνασσείασκε, τίνασσε δὲ νήϊα δοῦρα.
405 οἱ δ’ ἀκέων ἐνὶ νηῒ καθήατο δειμαίνοντες,
406 οὐδ’ οἵ γ’ ὅπλ’ ἔλυον κοίλην ἀνὰ νῆα μέλαιναν,
407 οὐδ’ ἔλυον λαῖφος νηὸς κυανοπρώροιο·
408 ἀλλ’ ὡς τὰ πρώτιστα κατεστήσαντο βοεῦσιν
409 ὣς ἔπλεον· κραιπνὸς δὲ νότος κατόπισθεν ἔγειρε
410 νῆα θοήν· πρῶτον δὲ παρημείβοντο Μάλειαν,
411 πὰρ δὲ Λακωνίδα γαῖαν ἁλιστέφανον πτολίεθρον
412 ἷξον καὶ χῶρον τερψιμβρότου Ἠελίοιο
413 Ταίναρον, ἔνθα τε μῆλα βαθύτριχα βόσκεται αἰεὶ
414 Ἠελίοιο ἄνακτος, ἔχει δ’ ἐπιτερπέα χῶρον.
415 οἱ μὲν ἄρ’ ἔνθ’ ἔθελον νῆα σχεῖν ἠδ’ ἀποβάντες
416 φράσσασθαι μέγα θαῦμα καὶ ὀφθαλμοῖσιν ἰδέσθαι
417 εἰ μενέει νηὸς γλαφυρῆς δαπέδοισι πέλωρον,
418 ἢ εἰς οἶδμ’ ἅλιον πολυΐχθυον ἀμφὶς ὀρούσει·
419 ἀλλ’ οὐ πηδαλίοισιν ἐπείθετο νηῦς εὐεργής,
420 ἀλλὰ παρὲκ Πελοπόννησον πίειραν ἔχουσα
421 ἤϊ’ ὁδόν, πνοιῇ δὲ ἄναξ ἑκάεργος Ἀπόλλων
422 ῥηϊδίως ἴθυν’· ἡ δὲ πρήσσουσα κέλευθον
423 Ἀρήνην ἵκανε καὶ Ἀργυφέην ἐρατεινὴν
424 καὶ Θρύον Ἀλφειοῖο πόρον καὶ ἐΰκτιτον Αἶπυ
425 καὶ Πύλον ἠμαθόεντα Πυλοιγενέας τ’ ἀνθρώπους·
426 βῆ δὲ παρὰ Κρουνοὺς καὶ Χαλκίδα καὶ παρὰ Δύμην
427 ἠδὲ παρ’ Ἤλιδα δῖαν ὅθι κρατέουσιν Ἐπειοί·
428 εὔτε Φερὰς ἐπέβαλλεν ἀγαλλομένη Διὸς οὔρῳ
429 καί σφιν ὑπὲκ νεφέων Ἰθάκης τ’ ὄρος αἰπὺ πέφαντο,
430 Δουλίχιόν τε Σάμη τε καὶ ὑλήεσσα Ζάκυνθος.
431 ἀλλ’ ὅτε δὴ Πελοπόννησον παρενίσατο πᾶσαν,
432 καὶ δὴ ἐπὶ Κρίσης κατεφαίνετο κόλπος ἀπείρων
433 ὅς τε διὲκ Πελοπόννησον πίειραν ἐέργει,
434 ἦλθ’ ἄνεμος ζέφυρος μέγας αἴθριος ἐκ Διὸς αἴσης
435 λάβρος ἐπαιγίζων ἐξ αἰθέρος, ὄφρα τάχιστα
436 νηῦς ἀνύσειε θέουσα θαλάσσης ἁλμυρὸν ὕδωρ.
437 ἄψορροι δὴ ἔπειτα πρὸς ἠῶ τ’ ἠέλιόν τε
438 ἔπλεον, ἡγεμόνευε δ’ ἄναξ Διὸς υἱὸς Ἀπόλλων·
439 ἷξον δ’ ἐς Κρίσην εὐδείελον ἀμπελόεσσαν
440 ἐς λιμέν’, ἡ δ’ ἀμάθοισιν ἐχρίμψατο ποντοπόρος νηῦς.
441 ἔνθ’ ἐκ νηὸς ὄρουσεν ἄναξ ἑκάεργος Ἀπόλλων
442 ἀστέρι εἰδόμενος μέσῳ ἤματι· τοῦ δ’ ἀπὸ πολλαὶ
443 σπινθαρίδες πωτῶντο, σέλας δ’ εἰς οὐρανὸν ἷκεν·
444 ἐς δ’ ἄδυτον κατέδυσε διὰ τριπόδων ἐριτίμων.
445 ἔνθ’ ἄρ’ ὅ γε φλόγα δαῖε πιφαυσκόμενος τὰ ἃ κῆλα,
446 πᾶσαν δὲ Κρίσην κάτεχεν σέλας· αἱ δ’ ὀλόλυξαν
447 Κρισαίων ἄλοχοι καλλίζωνοί τε θύγατρες
448 Φοίβου ὑπὸ ῥιπῆς· μέγα γὰρ δέος ἔμβαλ’ ἑκάστῳ.
449 ἔνθεν δ’ αὖτ’ ἐπὶ νῆα νόημ’ ὣς ἆλτο πέτεσθαι
450 ἀνέρι εἰδόμενος αἰζηῷ τε κρατερῷ τε
451 πρωθήβῃ, χαίτῃς εἰλυμένος εὐρέας ὤμους·
452 καί σφεας φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
453 [para]ὦ ξεῖνοι τίνες ἐστέ; πόθεν πλεῖθ’ ὑγρὰ κέλευθα;
454 ἤ τι κατὰ πρῆξιν, ἦ μαψιδίως ἀλάλησθε
455 οἷά τε ληϊστῆρες ὑπεὶρ ἅλα, τοί τ’ ἀλόωνται
456 ψυχὰς παρθέμενοι κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες;
457 τίφθ’ οὕτως ἧσθον τετιηότες, οὐδ’ ἐπὶ γαῖαν
458 ἔκβητ’, οὐδὲ καθ’ ὅπλα μελαίνης νηὸς ἔθεσθε;
459 αὕτη μέν γε δίκη πέλει ἀνδρῶν ἀλφηστάων
460 ὁππόταν ἐκ πόντοιο ποτὶ χθονὶ νηῒ μελαίνῃ
461 ἔλθωσιν καμάτῳ ἀδηκότες, αὐτίκα δέ σφεας
462 σίτοιο γλυκεροῖο περὶ φρένας ἵμερος αἱρεῖ.
463 [para]Ὣς φάτο καί σφιν θάρσος ἐνὶ στήθεσσιν ἔθηκε.
464 τὸν καὶ ἀμειβόμενος Κρητῶν ἀγὸς ἀντίον ηὔδα·
465 [para]ξεῖν’, ἐπεὶ οὐ μὲν γάρ τι καταθνητοῖσιν ἔοικας,
466 οὐ δέμας οὐδὲ φυήν, ἀλλ’ ἀθανάτοισι θεοῖσιν,
467 οὖλέ τε καὶ μέγα χαῖρε, θεοὶ δέ τοι ὄλβια δοῖεν.
468 καί μοι τοῦτ’ ἀγόρευσον ἐτήτυμον ὄφρ’ εὖ εἰδῶ·
469 τίς δῆμος; τίς γαῖα; τίνες βροτοὶ ἐγγεγάασιν;
470 ἄλλῃ γὰρ φρονέοντες ἐπεπλέομεν μέγα λαῖτμα
471 εἰς Πύλον ἐκ Κρήτης, ἔνθεν γένος εὐχόμεθ’ εἶναι·
472 νῦν δ’ ὧδε ξὺν νηῒ κατήλθομεν οὔ τι ἑκόντες
473 νόστου ἱέμενοι ἄλλην ὁδὸν ἄλλα κέλευθα·
474 ἀλλά τις ἀθανάτων δεῦρ’ ἤγαγεν οὐκ ἐθέλοντας.
475 [para]Τοὺς δ’ ἀπαμειβόμενος προσέφη ἑκάεργος Ἀπόλλων·
476 ξεῖνοι, τοὶ Κνωσὸν πολυδένδρεον ἀμφινέμεσθε
477 τὸ πρίν, ἀτὰρ νῦν οὐκ ἔθ’ ὑπότροποι αὖθις ἔσεσθε
478 ἔς τε πόλιν ἐρατὴν καὶ δώματα καλὰ ἕκαστος
479 ἔς τε φίλας ἀλόχους, ἀλλ’ ἐνθάδε πίονα νηὸν
480 ἕξετ’ ἐμὸν πολλοῖσι τετιμένον ἀνθρώποισιν·
481 εἰμὶ δ’ ἐγὼ Διὸς υἱός, Ἀπόλλων δ’ εὔχομαι εἶναι,
482 ὑμέας δ’ ἤγαγον ἐνθάδ’ ὑπὲρ μέγα λαῖτμα θαλάσσης
483 οὔ τι κακὰ φρονέων, ἀλλ’ ἐνθάδε πίονα νηὸν
484 ἕξετ’ ἐμὸν πᾶσιν μάλα τίμιον ἀνθρώποισι,
485 βουλάς τ’ ἀθανάτων εἰδήσετε, τῶν ἰότητι
486 αἰεὶ τιμήσεσθε διαμπερὲς ἤματα πάντα.
487 ἀλλ’ ἄγεθ’ ὡς ἂν ἐγὼ εἴπω πείθεσθε τάχιστα·
488 ἱστία μὲν πρῶτον κάθετον λύσαντε βοείας,
489 νῆα δ’ ἔπειτα θοὴν ἀν’ ἐπ’ ἠπείρου ἐρύσασθε,
490 ἐκ δὲ κτήμαθ’ ἕλεσθε καὶ ἔντεα νηὸς ἐΐσης,
491 καὶ βωμὸν ποιήσατ’ ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης,
492 πῦρ ἐπικαίοντες ἐπί τ’ ἄλφιτα λευκὰ θύοντες·
493 εὔχεσθαι δὴ ἔπειτα παριστάμενοι περὶ βωμόν.
494 ὡς μὲν ἐγὼ τὸ πρῶτον ἐν ἠεροειδέϊ πόντῳ
495 εἰδόμενος δελφῖνι θοῆς ἐπὶ νηὸς ὄρουσα,
496 ὣς ἐμοὶ εὔχεσθαι δελφινίῳ· αὐτὰρ ὁ βωμὸς
497 αὐτὸς δέλφειος καὶ ἐπόψιος ἔσσεται αἰεί.
498 δειπνῆσαί τ’ ἄρ’ ἔπειτα θοῇ παρὰ νηῒ μελαίνῃ,
499 καὶ σπεῖσαι μακάρεσσι θεοῖς οἳ Ὄλυμπον ἔχουσιν.
500 αὐτὰρ ἐπὴν σίτοιο μελίφρονος ἐξ ἔρον ἧσθε,
501 ἔρχεσθαί θ’ ἅμ’ ἐμοὶ καὶ ἰηπαιήον’ ἀείδειν
502 εἰς ὅ κε χῶρον ἵκησθον ἵν’ ἕξετε πίονα νηόν.
503 [para]Ὣς ἔφαθ’· οἱ δ’ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδ’ ἐπίθοντο.
504 ἱστία μὲν πρῶτον κάθεσαν, λῦσαν δὲ βοείας,
505 ἱστὸν δ’ ἱστοδόκῃ πέλασαν προτόνοισιν ὑφέντες,
506 ἐκ δὲ καὶ αὐτοὶ βαῖνον ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης,
507 ἐκ δ’ ἁλὸς ἤπειρον δὲ θοὴν ἀνὰ νῆ’ ἐρύσαντο
508 ὑψοῦ ἐπὶ ψαμάθοις, παρὰ δ’ ἕρματα μακρὰ τάνυσσαν,
509 καὶ βωμὸν ποίησαν ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης·
510 πῦρ δ’ ἐπικαίοντες ἐπί τ’ ἄλφιτα λευκὰ θύοντες
511 εὔχονθ’ ὡς ἐκέλευε παριστάμενοι περὶ βωμόν.
512 δόρπον ἔπειθ’ εἵλοντο θοῇ παρὰ νηῒ μελαίνῃ,
513 καὶ σπεῖσαν μακάρεσσι θεοῖς οἳ Ὄλυμπον ἔχουσιν.
514 αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο
515 βάν ῥ’ ἴμεν· ἦρχε δ’ ἄρα σφιν ἄναξ Διὸς υἱὸς Ἀπόλλων
516 φόρμιγγ’ ἐν χείρεσσιν ἔχων ἐρατὸν κιθαρίζων
517 καλὰ καὶ ὕψι βιβάς· οἱ δὲ ῥήσσοντες ἕποντο
518 Κρῆτες πρὸς Πυθὼ καὶ ἰηπαιήον’ ἄειδον,
519 οἷοί τε Κρητῶν παιήονες οἷσί τε Μοῦσα
520 ἐν στήθεσσιν ἔθηκε θεὰ μελίγηρυν ἀοιδήν.
521 ἄκμητοι δὲ λόφον προσέβαν ποσίν, αἶψα δ’ ἵκοντο
522 Παρνησὸν καὶ χῶρον ἐπήρατον ἔνθ’ ἄρ’ ἔμελλεν
523 οἰκήσειν πολλοῖσι τετιμένος ἀνθρώποισι·
524 δεῖξε δ’ ἄγων ἄδυτον ζάθεον καὶ πίονα νηόν.
525 τῶν δ’ ὠρίνετο θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι φίλοισι·
526 τὸν καὶ ἀνειρόμενος Κρητῶν ἀγὸς ἀντίον ηὔδα·
527 [para]ὦ ἄν’ ἐπεὶ δὴ τῆλε φίλων καὶ πατρίδος αἴης
528 ἤγαγες· οὕτω που τῷ σῷ φίλον ἔπλετο θυμῷ·
529 πῶς καὶ νῦν βιόμεσθα; τό σε φράζεσθαι ἄνωγμεν.
530 οὔτε τρυγηφόρος ἥδε γ’ ἐπήρατος οὔτ’ εὐλείμων,
531 ὥς τ’ ἀπό τ’ εὖ ζώειν καὶ ἅμ’ ἀνθρώποισιν ὀπηδεῖν.
532 [para]Τοὺς δ’ ἐπιμειδήσας προσέφη Διὸς υἱὸς Ἀπόλλων·
533 νήπιοι ἄνθρωποι δυστλήμονες οἳ μελεδῶνας
534 βούλεσθ’ ἀργαλέους τε πόνους καὶ στείνεα θυμῷ·
535 ῥηΐδιον ἔπος ὔμμ’ ἐρέω καὶ ἐπὶ φρεσὶ θήσω.
536 δεξιτερῇ μάλ’ ἕκαστος ἔχων ἐν χειρὶ μάχαιραν
537 σφάζειν αἰεὶ μῆλα· τὰ δ’ ἄφθονα πάντα παρέσται,
538 ὅσσα ἐμοί κ’ ἀγάγωσι περικλυτὰ φῦλ’ ἀνθρώπων·
539 νηὸν δὲ προφύλαχθε, δέδεχθε δὲ φῦλ’ ἀνθρώπων
540 ἐνθάδ’ ἀγειρομένων καὶ ἐμὴν ἰθύν τε μάλιστα
541 ἠέ τι τηΰσιον ἔπος ἔσσεται ἠέ τι ἔργον,
542 ὕβρις θ’, ἣ θέμις ἐστὶ καταθνητῶν ἀνθρώπων,
543 ἄλλοι ἔπειθ’ ὑμῖν σημάντορες ἄνδρες ἔσονται,
544 τῶν ὑπ’ ἀναγκαίῃ δεδμήσεσθ’ ἤματα πάντα.
545 εἴρηταί τοι πάντα, σὺ δὲ φρεσὶ σῇσι φύλαξαι.
546 Καὶ σὺ μὲν οὕτω χαῖρε Διὸς καὶ Λητοῦς υἱέ·
547 αὐτὰρ ἐγὼ καὶ σεῖο καὶ ἄλλης μνήσομ’ ἀοιδῆς.