On the Contempt of the Irrational is a philosophical treatise by Polystratus, the third scholarch of the Epicurean school in Athens. Preserved in a single, damaged papyrus roll from Herculaneum, the work argues that irrational fears, desires, and beliefs are the primary obstacles to achieving ataraxia, or freedom from disturbance. The treatise systematically critiques irrational fears, particularly the fear of death and divine punishment, by reasserting Epicurean doctrines on the mortality of the soul and the disinterest of the gods. It also examines what it terms empty opinion derived from tradition, contrasting it with knowledge based on sensory evidence, and attacks conventional pursuits of fame, power, and luxury as unnatural desires that generate anxiety. The text further engages in intra-school polemic, likely defending core Epicurean orthodoxy against contemporary dilution or challenge. The work survives exclusively in the carbonized papyrus scroll known as PHerc. 336/1150, which was unrolled and transcribed in the 19th century; its text remains fragmentary due to damage from the eruption of Mount Vesuvius in 79 CE. As one of the few extant works by a direct successor of Epicurus, it provides crucial insight into the doctrinal development and pedagogical methods of the Epicurean school during the 3rd century BCE, illustrating how later scholarchs applied foundational principles to ethical critique.
| fr1 | [ ... ]ειν [ἕ]καστα τούτων, ἀλλ’ οὐ συνορᾶται ὑπ’ [α]ὐτῶν. ἢ οὐδ’ ὑγιεινὰ καὶ νοσ[ε]ρὰ καὶ ἄλλα συμφέρον[τ]α καὶ ἀσύμ– [φορα] ι π[ . |
| fr2 | ........... ] προφέ[ρο]ντ[ι ..... ]τι ὁ αὐ ⟦ μασ ⟧ τὸς ⟦ ο ⟧ λόγ[ος] ἐφαρμόσει. ἔστι γὰρ πάντα ταῦτα, φήσει τις, κἀκείνοις, ἀλλ’ οὐ [ . |
| fr3 | . ] ο υο . θ[ ... οὔτε διὰ ση‐] μείων ευ[ .... οὔ]τε δι’ ἄλλου τρόπου ἀπὸ τῆς αὐ τῆς αἰτίας. ** ὅθεν οὐδ’ εὐλαβεῖσθαι πρὸ τοῦ παθεῖν [ἱκανῶς] δύνατα[ι, οὔ‐] [τε τὰ παρελθ]όντα μνη[μ]ονε[ύειν] ὥστε μὴ πάλιν περιπ[εί]πτειν, οὔτε τὰ συμ[φ]έροντα πορίζεσθαι ἐφ’ [ὅ]σα μήθ’ αὑτῆι[ . |
| fr4a | ...... ] φ ων [ ... ] κε[ ............... ] των[ . |
| fr4b | ...... συμφ]ωνοῦντα εὑρεθήσεται, ἀλλ’ ε〈ἰ〉κ[ῆ]ι τοῖς ⟦ ταις ⟧ τυχοῦσιν περιπείπτοντα δι– [————————]ην [————————]ειου [————————]υγε [————————]ον λα[ . |
| fr5b | ................ ] ει[ ................. ] νω[ .. ]θεν τ α [μ]ηθὲν χε[ῖ‐] ρον ἀπαλλάτ[τ]ειν τὰ λοιπὰ [ζ]ῶια μήτε ⟦ οσι ⟧ ὅσιον ἢ ἀνόσιον νομίζοντα [εἶνα]ι μηθὲν μή[τ]’ ἐ[ν]ύ[πνι]α καὶ τέρατα καὶ [τ]ὰ τ[ού]τοις ὁμογενῆ μήτε π [ει]ρώμενα—ἃ οὐ[δ]ὲ ὁρῶ[σι] τῶι λογισμῶι, δι [ . |
| fr6a | .. ] η δη οὐδ’ ἡμεῖς 𐅻 [ ..... ] βλαπτ[ ..... ] [ .... ]ρωντες [ ...... ] [ ....... ] γ αρ [ ...... ] [ . |
| fr6b | ........... τ]ὰ αὐτὰ [ἐξ ἀν]άγκης ἡμῖν καὶ ἐκείνοις ἐξακολουθή⸐ σει συμπτώματα. * γελοῖον οὖν τὸ ἐπειδὴ ἐκείνοις ἢ οὐκ ἔστιν σημεῖα καὶ οἰωνοὶ ἢ κληδόνες ἢ κα[λ]ὰ ἢ αἰσχρὰ ἢ ὁτιδήποτε τῶν τοιούτων, ἢ ὄντα οὐ συνορᾶται ὑπ’ ἐκείνων διὰ τὸ μὴ κοινωνεῖν λογισμοῦ ἢ μ[ὴ οἵ]ου ἡμεῖς, [διὰ τοῦτο] οὖν μηδ– [ . |
| fr7b | ............. ] ου[ .. ] [ ............. ]ντας ἢ ἄλλως πως διαλεγομένους ταὐτὰ τούτοις καὶ ἡμῖν συμβεβηκέναι, ὥσπερ ἔνιοι ποιοῦσιν—εὐήθεις ὄντες καὶ πρὸς τὴν ἑτέρων μόνον τῶν μὴ δυνησομένων [τὸ ἀκό‐] λουθον συνορ[ᾶν, οὐ πρὸς] τὴν αὑτῶν π[ίστιν ἢ] τῶν ὀρθῶς τι σ[υνορών‐] των τὸν λόγον [μηχα‐] νώμενο[ι. |
| fr8a | ] πα[ ..... ] [τ]ὰ τοιαῦτα λέγ[ουσι] [ . |
| fr8b | ............. ]σθαι [ἐκτ]ρεπόμενοι ὡς, ἂν γενώμεθα φρόνιμοι, οὐ[δ’ ὑ]φ’ ἑνὸς τούτω[ν] ἐνο χλησομένους ἡμᾶς. ὅτι μὲγ γὰρ φρονήσεως δεῖ ἐπιμέλεσθαι κα[ὶ] ἐὰν [———]ου [———]ια [———]μεν [———]μαι [———]του [———]ω [———]c [ . |
| fr9b | ........... ]ν ἐκ τῆς [ψυχῆς φ]όβον λῦσαι καὶ [τὴ]ν ὑπ[ο]ψίαν, τοῦτο δ’ εἶ[ναι] φρονήσεως ἔργον νο[μί]ζων [τ]ὸ τὴν μάταιον [τ]αραχὴν καὶ δι’ ἐνυπνίων καὶ διὰ σημείων καὶ δι[ὰ] τῶν λοιπῶν ἁπλῶς ὅσα κενῶς τα[ρ]άττει ἀφαιρεῖν, ὃ οὐκ ἦν γίνεσθαι ἄνευ τοῦ ἐξετάσαντα γνῶναι, ὅτι τὰ παρέχοντα τ[ὴν τ]αραχήν ἐστ[ι] ψευδ[ῆ . |
| col1a | ... ] αὐτὸ τοῦτο λε[ ......... ]ν φε[ ............... ] [ . |
| col1b | ...... ] ε[ ......... ] [ ...... ] υ [ .......... ] [ . ] ε[ .... ] λ [ .......... ] [ . ]νο τυγ[ ............ ] ἀεί, ἀλλὰ μ[όνον ὑγ]ιείας ἐπιμελεῖσθαι· ἂγ γὰρ ὑγιαίν[η]ι, οὐ[δ’] ὑφ’ ἑνὸς ἐνοχληθήσεται ὧν νῦν ἐνοχλεῖται. * καὶ γὰρ ἐγώ ⟦ ι ⟧ , φήσεις, τοῦτ’ οἶδα καὶ τοῦτο βούλομαι καὶ τοῦτ’ οἴομαι δι’ οὗ ἐνεργῶ παρασκευάσασθαι· * σὺ δ’ [ἐξ] οὗ μὲν ἂν συντελε[σ]αίμην αὐτὸ οὐθὲν λέγεις, ὅτι δ’, ἐὰν γένωμαι ὑγιής, οὐθενὸς τούτων προςδεήσομ[αι], κα[ὶ] τυφλῶι φασι πρόδηλον. |
| col2a | δ[ι]καίως οὖν πᾶς [τι]ς ἂν [τ]οῦ τοιούτου [κ]αταγελάσειεν ὁρμα[θοῦ] [ .... ] δ[ . ]ε[ . ] ν ον καὶ τ[ .. ] ουθε[ . |
| col2b | .. ]νο ι [ .... ]τὸν λόγο[ν οὔ] θ ’ οἱ π[ ....... ] οι τούτοις περαίνουσι, ἀλλ’ ὄψει τοὺς τὰ τοιαῦτα διαλεγομένους αὐτοὺς πρῶτον δει[σ]ιδαιμο𐅻 νοῦντας ἐπὶ τῶν ἔργων, κἄν τι θρασυνόμενοι ἀποτολμήσωσιν κα[τὰ] τὸν αὑτῶν λόγον πρᾶξ[α]ι, μεταμελείαις καὶ φό[β]οις συν[ε]χομένους, καθάπερ καὶ τὸν τὸν ὄφιν ἀπο𐅻 κτείναντα ἐν τῶι ἱερῶι ἱστοροῦσιν. |
| col3a | συνκυρήσαντος γὰρ αὐτῶι ἀλλοτρ[ί]ου τινὸς ⟦ αυτων ⟧ μετὰ ταῦτα ἀφειλαξό𐅻 [με]νόν φασ[ι]ν ἀν[α]θεῖναι [χρ]υσο[ῦ]ν ὄ[φ]ιν καὶ θυηπο[λεῖ]ν [ ............ ἀληθεί‐] [α]c ἦν ἰδιο[ . |
| col3b | ...... αὕ]τη γὰρ πανταχόθεν αὑτ[ῆ]ι συμφωνοῦσα καὶ οὐθαμ[ῆ]ι ἀντιμαρτ[υ]ροῦσα, ὥσπερ τὸ ψεῦδος, ἀσάλευτον ποιεῖ περὶ ἑκάστου τὴν πίστιν. * διὸ πᾶν ὃ ἄν τις περὶ τῶν τοιούτων λέγη〈ι〉 μὴ ἐνδεικνύμενος περὶ 𐅻 τοῦ πότερον δυνατὸν ἢ οὐ δυνατὸν ὑπάρχειν ἐν τῆι φύσει τὰς τοιαύτας δυνάμεις οἷαι παραδέδονται, ἢ καὶ τὸν θεὸν συντελεῖν ταῦτα κατὰ βούλησιν, λύει. |
| col4a | ἤ[το]ι γὰρ ἀνάγκη ἐν αὐτοῖς τοῖς πράγμασιν τὰς τούτων ἁ[μα]ρτίας ὑπάρχειν φύσ[ει .. ]ρ[ . ] ε φ[ . ] λλ [ .... ‵ των ′ .. ] [ . |
| col4b | ....... ] κα[ ....... ] [ ........ ] πε[ ....... ] [ . ]ωη[ ... ]πτ[ . ] τ [ . ]δεικ [ . ]νι[ .. π]αρὰ τὴν ἐξ ἐκεί[ν]ων [αἰτ]ίαν καὶ βούλησιν συντελεῖσθαι, ἢ τὰ μὲν οὕτωι τὰ δ’ οὕτωι. περὶ τούτων οὖν ἐπι𐅻 σκεπτέον οὐ συλλογισμοὺc ἢ ἐπαγωγὰς πε[ρ]αίνοντας οὐδὲ ῥησικοποῦντας οὐδ’ ἄλλως πως ο[ . |
| col5a | .. ]εγ[ ..... ]θεν π[ . ] δ [ .... ]υτ[ .. ἀλ]λὰ φυσιολ[ογ]οῦντας [καὶ] τὰς αἰτία[ς] πά[ν]τω[ν θεωρ]οῦντας [καὶ ἐξ]ετάξ[οντα]ς, πότερον εἶναι τ[αῦτα] δυνατὸν ἢ οὐ[ ........ τ]ούτου οὔ[τ] ε τ α c [ ... ]ν[ .. ]θεια[ . ]υ[ . ] π[ ... ]ουc λ ι c [ .. ]ιαμ ε [ .. ] οc [ ... ] κο[ ..... ] τ α ι [ ... ] [ ... ] δυναται c [ . ]λλα κ[ ... ] δό[ξ]αν φ[ ........... ] [ .. ]ναι ὅ ἐστ[ι ..... σύμ‐] [φ]ωνον[ ............ ] [ . |
| col5b | ............. ]cει [ ................ ]ι [ ....... ]εγ ε c [ ... ]ης [ ....... ]στερε[ .. ] συν[ιδεῖ]ν μηδὲν μήτε πε[ρὶ] τῆς τούτου φύσεως [κ]αὶ βουλήσεως ἐξετά[σα]ντας μήτε περὶ τῆς ἡμετέρας. φυσιολογήσαντας δ’ ὀρθῶς περὶ πάντων τούτων μόνως ἔστι [τ]ὴν ἀλήθειαν συνιδεῖν. καὶ γὰρ τὰ δυνατὰ καὶ ἀδύνατα, εἴτε κατὰ οὐσίαν ε[ἴτε κα]τὰ δ[ύν]αμιν ἢ [ἐ‐] [νέ]ργειαν [ἡν]τιναοῦν, οὕτως μόνως ἔστιν ⟦ κα ⟧ κατ[α]νοῆσαι καὶ τὰ μέχρ[ι π]οσοῦ δυνατὰ ἢ μὴ [δυ]νατὰ ὑ[πά]ρχειν ἢ ποιεῖ[ν] τι ἢ μ[ὴ πο]ιεῖν καὶ τὰ ψευ[δῆ τῶν] κατὰ τοὺς μύθ[ους ἢ τὰ]ς τῶν πολλ[ῶν] δόξ[ας παραδ]εδομένων ἢ καὶ [κε]ν[ῶς κ]ατὰ ὁνδήπο[τε] π[αρ]αδεδομ[ένων . |
| col6a | .......... ] [ . |
| col6b | .... ]ς θ [ ....... ] θι [ .. ]δ[ . ] πολ[ ..... ]νο 𐅻 [ .. ] ν γ[ . ]ν[ ...... ]cικα π[ά]ντα φόβ[ο]ν ἢ πᾶσαν ὑποψίαν μ[ά]τα[ι]ον ἀφαιρεῖ· * ὡσαύτω[ς δ]ὲ καὶ τὰ λοιπὰ ψυχῆς πάθη πάνθ’ ὅσα παρὰ κενὰς καὶ ψευδεῖς δόξας ἐγγ[ί]νεται· καὶ μόνη τὸν ἐλεύθερον βίον παρασκευάζει ⟦ αζει ⟧ θαρρησάσης τῆς διανοίας ἐκ πάντων τῶν αἰτίων ὅσα ταραχὴν ἐπιφέρει κ[εν]ῶς καὶ πάσης ἀγνοίας τε καὶ ἀπάτης καὶ ψευδοδοξία[ς] ἀπολυθ[είσ]ης, ὅπερ ἦν [τ]έλος [τ]οῦ [ἀρί]στου βίου. |
| col7a | οἱ [δ’] ἄλλοι λό[γοι π]άντες οὔτε περὶ τῶν [ ........ ]πι[ . ] οὔτε πε[ρὶ ........... ] ε ον[ .. ] [ ............. ]βα[ .. ] η[ . |
| col7b | ..... ]τ[ .......... ] φ[ .... ]θαι ποιοῦσιν, τ[ῆς] δ’ [ἀλη]θείαc καὶ τῆς πρὸ[ς] τὰ αὑτῶν πάθη συμφωνίας μὴ φρον[τ]ίζοντες παρὰ τὸ δοκοῦν αὑτοῖς ἕνεκα τῶν πλησίον εἰρωνεύονται, ἀλλὰ παρ[ρησίαι ἀ]κολούθ[ω]ι τε κ[ἀλη‐] θεῖ φιλοσοφίαι χρωμέ[νο]υς περὶ ἑκάστων λαλεῖν ἀνυ[πέρβλη]τ[ον] τὸ τῆς ἀληθινῆ[ς] φιλο[σο]φία[ς] ἔργον εὐθὺ[ς] [ἐ] πι τε[λο]ῦ[ν]τας [καὶ] συν[ε]ιδότας α[ὑτ]οῖς. |
| col8a | [διαγνώ‐] [σ]ει δὲ μᾶλ[λ]ον τὸ λεγόμενον ἀ[ληθ]ὲς ὂν τὰ ὑπὸ τῶν λοιπῶν φ[ι]λοσό[φω]ν λεγόμενα ἐξετάζ[ων ...... ] [ ......... ]ο[ ....... ] [ ..... ]ν[ ............ ] [ . |
| col8b | ......... ]ης [ ...... ] [ .... ] c [ ... ]ως ἐψηλ[αφ .. ] [ .... ]ειν μηθ[ὲ]ν α[ .... ] [ ..... ]δειν [ἡ ἐ]ν τοῖς οὖσιν ἀλήθεια καὶ ὁ βίος αὐ τὸς χρῆται, ἐφήψαντο. ἤδη [δ]ὲ ἐν αὐταῖς ταῖς φωναῖς τοὺς μὲν διὰ συλλογισμῶν καὶ ἀξιωμάτων ἕκαστα περαίνοντας, οἷς οὐδ’ [α]ὐτοὶ ἐπὶ 𐅻 [τοῦ βί]ου χρῶνται οὐδ’ ἀκολουθοῦσιν, * τοὺς δὲ ἕνεκα τῆς πρὸς τὸν πλησίον ἀρεσκείας ἢ ἀπάτης πρὸς τὴν ἑαυτο[ῖ]ς παραυτίκα ἐπίνευσι[ν] καὶ ψυχαγωγίαν τῶν πολλῶν μηχανωμένους παντοδαπήν τινα λαλιὰν οὐθὲν οὔτ’ αὐτοῖς οὔτε τοῖς ἀκού[ο]υσιν εἰς ἐ[πα]νόρ[θω]σιν καὶ τὸ βέλ[τιο]ν ζ[ῆν σ]υ[ντ]είνου[σαν . |
| col9a | ....... ]α[ ... ]α [ . |
| col9b | ............ ]ων[ . ] [ ............ ] αἱρο[ύ‐] [μενοι ἢ φεύ]γοντες κα[ὶ] [ ........ ]ἐν τῶι βίωι 𐅻 διώκω[με]ν συμφώνω[ς] [ ... ] ἡ φύσις ἡμῶν αὐτ[ὴ] [ζη]τεῖ [τ]έ[λο]ς· τεχνίου γ[ὰρ] χώραν ἄνευ τούτων ἤδη τὰ λοιπὰ ἔχει, ταῦτα [μ]ὴν πρὸς ἡμᾶς καὶ τ[ὸ] βέλτιον ἀληθινῶς ζῆν, ἐξ ὧν ἀπολυόμενοι τῶν κατὰ διάνοιαν παθῶν ε[ἰ]ς εὐδίαν καὶ διαγωγὴν ἄλυπον καὶ οἰκείαν ἐρχόμεθα· ὃ γίνεται μόνως ἐκ τῆς ὀρθῆς ὥσπερ εἴρηται φυσιολογίας θεωρησάντων τὴν τῶν [ὄν]των φύσιν ὡς ἔχει κα[ὶ] τὴ[ν] ἐν ταύτ[η]ι δύνα[μ]ιν τῶν οἰκείων τε κα[ὶ] ἀλλ[οτρί]ων παρα[κ]ολουθησάντων καὶ ποι [ . |
| col10a | ........ ]η οὐ φυσικαι[ . ] [ .......... ]ντ[ ....... ] [ . |
| col10b | .......... ]ατε[ .... ] [ ........ ]η[ ... ] φων[ .. ] [ ...... ] παρα c αι παντ[ . ] [ ...... ]ονται καὶ σπο[υ‐] [δαῖ]αι πράξεις πολλά[κις ἀ]λυ[σ]ιτελεῖς, καὶ ἐν [το]ῖς ἐπάνωι εἰρημένοις πολλὰ θρασυνομένων ἢ [κ]ενῶς πάλιν δεισιδαι[μο]νούντων τῶν ἀνθρώπων καὶ ἐν ἄλλοις τῶν κατὰ τὸν βίον πραττομένων πολλὰ καὶ παντοδαπὰ ἁμαρ[τα‐] νόντων, οὐδεὶς τοῦτο ὑποδείκν[υ]σιν. |
| col11a | τ[ῆς] δ’ ἡδον[ῆ]ς ἐχόμενοι ἡμῖν αὐτ[οῖ]ς εὐθὺς μαρτυρήσομεν, ὅτι ῥᾶιον ἀπαλλάττομεν ἐν οἷς πρότερον ὠδ[υνώ]μεθα. ἀλλ’ εἰς ἄλλ[ας] μᾶλλον τὰς δριμύτητας ἐζήτουν κατατί[θεσθαι ἢ] τὰς ὑπὸ τῶ[ν] [ . |
| col11b | ........ ]τη [ ...... ] [ ........ ] με[ ....... ] [ ...... ]ρουσι [ ...... ] [ .... ]cτιν των [ ..... ] [ ... τ]ῶ[ι] βίωι δι η[ . ]ον[ .. ] [ .... ]οις ἐνεχόμενο[ι] [τὴν ψ]υχὴν κακο[ ..... ] μου καθάπερ λέ[γ .... ] τῶν ψευδῶν [δ]οξῶ[ν] καὶ τῆc τούτων ε[ἰ]σβολῆc, ἀφ’ ἧ[ς] ὁ χειμών, [ἐ]ν τῶι β[ί]ωι τὴν σπουδὴν ἀληθινῶς κατατιθέμενοι, οἱ δὲ καὶ ἐγχειρή[σ]αντές τι περὶ τ[ο]ύτων λέγ[ε]ιν ἄχρι τῆς [π]ρὸς τὸν πλησί[ο]ν δοξο[κ]οπίας, οὐχ ἕ𐅻 νε[κα τ]ῆς αὑτῶν ἀταραξ[ίας] τοὺς λόγους ἐποιοῦ[ν]το, ὡς δηλοῦσιν οἵ τε προειρημένοι καὶ ἡ τῶν ἀπαθεῖς καὶ κυνικοὺς αὑτοὺς προσαγορευσάντ[ω]ν αἵρεσις, καὶ τὰ λεγόμενα καὶ πραττόμενα ὑπ’ αὐτ[ῶ]ν καὶ [ . |
| col12a | .. ]ν [ ........ ] υ πο[ ..... ] [ . |
| col12b | ........... οὔτε κα‐] [λὸν οὔτε αἰσχρ]ὸν οὔτε [ἄλλο ἁπ]λῶ[ς τῶ]ν τοιού[των] οὐθὲν [φ]ασκόντων [εἶναι, ἐ]πει[δ]ὴ οὐχ ὥσπε[ρ] [λ]ίθ[ος κ]αὶ χ[ρ]υ[σ]ὸς καὶ τὰ [ὅ]μο[ια] τούτοις, ὦν φα𐅻 μεν φύσει, οὐ νόμωι ἕ[κ]αστον ὑπάρχειν, οὕτω [κ]αὶ ταῦτα π[ᾶ]σιν τὰ αὐτά ἐστιν, ἀλλ’ ἄλλοις ἄλλα. [ο]ὐθὲν γὰρ τούτων εἶναι κατ’ ἀλήθειαν· * δεῖν γάρ, εἴπερ ἦν, ὥσπ[ερ] ὁ κατ’ ἀλήθ[ε]ιαν χαλκὸ[ς ἢ χ]ρυσὸς πᾶς καὶ παντα[χοῦ] ὁμοίως ἐ[σ]τὶν καὶ οὐ τ[ῶι]δε 𐅻 μέν ἐστιν χαλκός, 〈τ〉ῶιδε δ’ οὔ, * οὐδ’ ἐμ μὲν 〈τ〉ούτωι τῶι ἔθνει ἐστίν, [ἐ]ν δ[ὲ τοῖς] λοιποῖς οὐκέτι [ἀλλὰ παν‐] ταχοῦ ὁμοίως, οὕ[τω κ]αὶ τὰ καλὰ καὶ τὰ α[ἰσχρά, ε]ἴπερ κατ’ ἀλήθ[ειαν ἦν], οὐ τῶ〈ι〉δε μὲν δι [ώ] κ ε[σθαι] 𐅻 τῶι[δε δ’] οὐκέ[τι] ω[ . |
| col13a | .. ]ο [ . |
| col13b | ... ] ὑπάρχειν [ἡδὺ καὶ] ἀηδές· [εἰ δ’] ἔστιν οὔτε το[ῖς] ζώιοις [οὔ]τε τοῖς ἀνθρώποις πᾶσιν ταὐτὰ 〈τὰ〉 [κ]αλὰ οὐδὲ τὰ αἰσχρὰ οὐδὲ τὰ ὅμοια τ[ού]τοις, ψευδῶς ἤδη ἄλλ[ου]ς ἄλ[λα] νομί𐅻 ζειν τῶν ἀνθρώπων. οὐθεν[ὶ] δὲ δεῖν τούτων προσέ[χ]ειν. ἐγ γὰρ τῶν τοιούτων καὶ τῶν τού[τ]οις παραπλησίων λόγων ε[ὑρ]εθήσονται θρασυνό[με]νοί ⟦ ο ⟧ τινες καὶ τὰ παρὰ τοῖς [ἀνθ]ρώποις νομιζόμε𐅻 ν[α ὑ]περορῶντες κ[αὶ ὑ‐] π[ερ]βαίνοντες πολ[λά‐] κις, ἐφ’ οἷς τὸν ἄξιον μ[ι]σ[θὸ]ν ὡς ἀληθῶς, καθάπερ [κ]α[ὶ ἐ]πάνωι ἔλεγον, κομίζονται, καὶ ὑπ’ ἀνθρώπων ἐν ὑποψίαι γινό[μ]ενοι καὶ κ[ατὰ] τὰς ἀρχαία[ς] [πόλεις ἐκπ]είπτ[ο]ν[τες] [ . |
| col14b | ..... ] δε[ ......... ] [ . ]αι των παρα λ [ ...... ] [ὑ]παρχόντων, ἀλλὰ παρ[α]βιασάμενοι ἐπὶ ποσὸ[ν] τ[ὸ] ἐκ τῶν προειρημέ[νω]ν λόγων ἐν τοῖς συμβ[α]ίνουσιν κατὰ τὴν ἐπ[ι‐] κ[ρ]άτειαν πάλιν ἐκεῖνοι στροβοῦνται. * ἢ δοκεῖ κ [ .. ] τ[ι]ς ἄν σοι ἐκ [τ]ῶν προειρημένων λόγων οὐ κα[ὶ] παθεῖν, ὃ λέγομεν, ἀλλὰ μᾶλλον π[ε]ιθὼ λαβεῖν, ὡς ψευδῶς νομίζεται τὰ καλὰ κ[α]ὶ αἰσχρὰ καὶ ὅσα νομίζε[ταί] πο𐅻 τ’ ἄλλα, ἐπειδὴ ο[ὐ]χ ὥσπερ χρυσὸς καὶ τὰ το[ι]αῦτα 𐅻 πανταχοῦ ἐστιν ταὐτά· ἐμποδὼν γὰρ ἑκάστωι δήπου συνορᾶν, ὡς οὐδὲ μεῖζον καὶ ἔλαττο[ν] τὸ αὐτὸ πανταχοῦ [κ]αὶ πρὸς πάντα τὰ μεγέ[θ]η ὁρᾶτα[ι] [ . |
| col15a | .. ] ὡσαύ[τως . ] η δ υ [ .. ] [ .......... ]τωι ω[ . ] [ . |
| col15b | ]εν λ [ ............ ] [ . ]οντ[ ......... ]ιν c ὡσαύτως [δὲ καὶ ἐ]πὶ τῶν βαρυτέρων καὶ κουφοτέρων συμβέβηκεν καὶ ἐπὶ τῶν λοι[π]ῶν δ’ ἁπλῶ[ς] δυνάμεων τὸν αὐτὸν τρόπον ἔχει. * οὔτε γὰρ ὑγιεινὰ ταὐτὰ πᾶσιν ὑπάρχει οὔτε θρεπτικὰ ἢ φθαρτικὰ οὔτε τὰ τούτοις ἐναντία, ἀλλὰ ταὐτὰ τοὺς μὲν ὑγιάζει καὶ τρέφει, τοὺς δέ [τι τῶν ἐ]ναν τίων διατίθησιν· * ὥστε ἢ καὶ ταῦτα πάντα φατέον ⟦ λ ⟧ ψευδῆ εἶναι, ἃ περιφανῶς ἕκαστος θεωρεῖ ὅ〈τι〉 ἐργάζεται, * ἢ μὴ βουλόμενον ἀναισχυντεῖν καὶ μάχεσθαι τοῖς φανεροῖς οὐδὲ τὰ καλὰ καὶ τὰ αἰσχρὰ ἀρτέον ὡς ψευδῶς νομιζόμενα, ὅτι οὐ πᾶσι ταὐτά ἐστιν ὥσπερ λίθος ἢ χρυ[σὸ]ς ἢ [ . |
| col16a | .. ]ο [ . |
| col16b | ... ]τα [ .......... ] [ .. τ]ὰ πρό[ς τ]ι κατηγ[ορού‐] μενα οὐ τ[ὴ]ν αὐτὴν[ χ]ώραν ἔχει τοῖς κατὰ τ[ὴ]ν ἰδίαν φύσιν λεγ[ο]μένοις [κ]αὶ μὴ πρό[ς] τι, οὐδὲ τὰ μὲν ἀληθῶς ὑπάρχει τὰ δ’ οὔ. * ὥστε τὸ ἀξιοῦν ταὐτὰ τούτοις συμβεβηκένα ⟦ ε ⟧ ι [ε]ὔηθες, ἢ τὰ μὲν εἶναι τὰ δὲ μή. καὶ οὐθὲν δια[φ]έρει ἀπὸ τῶνδε τάδε ἀνασκευάζειν ἢ ἀπὸ τῶνδε τάδε· * ἀλ[ . |
| col17a | ...... εὐή]θης ὁ νομίζων δεῖν, ἐπειδὴ τὸ μεῖζον καὶ βαρύτερον ἢ λευκότερον καὶ γλυκύτερον τινὸς 〈μέν〉 ἐστ[ι] μεῖζον τινὸς δὲ ἔ[λ]αττον καὶ βαρύτερον καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν ὡσαύτως, καθ’ αὑτὸ δὲ τούτω[ν] οὐθὲν πέπονθεν ὅπ[ε]ρ π[ρὸ]ς ἄλλο, * οὕτω καὶ τὸν [λ]ίθο[ν] κα[ὶ] τὸν χρυσὸν καὶ τὰ τ[οι]αῦτα δεῖν, εἴπ[ερ κατ’ ἀλή]θειαν [ἦν], [ .............. ]επη[ . ] κ[ . |
| col17b | ............. λί‐] θο[ν] καὶ πρ[ὸς μέν τι‐] να χρυσὸν πρὸς δ’ ἄλλον τι[ν]ὰ τὴν ἐναντίαν φύ σιν ἔχειν· * ἐπεὶ δ’ οὐκ ἔχει οὕτως, ψευδῶς ἤδη φάσκων ταῦτα νομίζεσθα[ι] οὐκ [ὄ]ντα. * [τ]ί γὰρ διαφέρει τὰ τοιαῦτ’ ἀξιοῦν ἢ τὰ καλ[ὰ] καὶ αἰσχρά, ἐπειδὴ ο[ὐ] πᾶσ[ι] καὶ πανταχοῦ τὰ αὐτά ἐ[σ]τιν, ψευδῶς αὐτὰ φάσκειν οὐκ ὄντα κατ’ ἀλήθειαν; * τῶν γὰρ πρός τι, φή[σ]ει τις, ὦ ἄνθρωπε, ἐστὶν ταῦτα, οὐ τῶν καθ’ αὑτά, ὥσπερ ἃ σὺ προφέρεις. |
| col18a | ἢ οὐδ’ ἐκεῖ ⟦ νο ⟧ ν’ ἂν φήσει[εν], ὅτι καὶ ἐπὶ τοῦ σώματος αὐτοῦ ἄλλα μὲν τῶι νοσοῦντι ἄλλα δὲ τῶι ὑγ[ι‐] αίνοντι συμφέρει καὶ αὐτῶν τούτων πάλιν ἄλλα μὲν τῶι ταύτην τὴ[ν] νόσ[ο]ν νοσοῦντι ἄλλα δὲ τῶι [ταυτ]ηνί, καὶ ἄλλα μὲν τῶι [θερμ]ὴν ἕ ξ ιν ἔχο[ν‐] τι κ [αὶ φ]λο[γώδη], ἄλλα δὲ τ[ῶι ......... ] καὶ [ . |
| col18b | ......... ]αι εκ [ .. ] γαπ[ . ] c ιν ἀξιωτέ[ον]. τὸν αὐτὸ[ν] δὲ τρόπον καὶ ἐπὶ τῶν πράξεων· οὐδὲ γὰρ ἐνταῦθα πᾶσιν ταὐτὰ συμφέρει πράττειν, ἀλλ’ ἄλλοις ἄλλα, [ο]ὐ ψε[υ]δῶς δοξαζόμενα πάντα, ἀλλὰ κατὰ τὴν διαφορὰν καὶ τῆc φύσεω[ς] ἑκάστου καὶ τῶν [σ]υμβεβηκότων. τὸ δὴ πάντα ἀφέντας τὰ τοιαῦτ’ ἐμποδὼν ὄντα πᾶσιν κα[ὶ] χ[ρ]ωμένων οὐ μόνον τῶν λοιπῶν ἀνθρώπων ἐν τῶι βίωι πᾶσιν τοῖ[ς] τοιούτοις, ἀλλὰ καὶ αὐτῶν τῶν ἃ προεῖπον διαλεγομένων, ἀφέντ[α]ς ταῦτα πειρᾶσθαι τοὺς πολλοὺς ἐλέγχειν ἐν οἷς οὐθὲν διέπιπτον καὶ ἀξιοῦν πᾶσιν ταὐτὰ εἶναι αἰσχρὰ καὶ καλά, καὶ ἐπ[ει]δ[ὴ] οὐχ ὑπάρχει τοῦτο, [ψε]υδῶς ἤδ[η] φάσ[κ]ειν οὐκ ὄ [ντ]α τ ὰ τ[οιαῦτ]α ν[ . |
| col19a | . ] [ ......... ] τ[ ........ ] π[ . |
| col19b | ....... τῶ]ν τοιο[ύ‐] τω[ν .... ]ων * καὶ αὐτοὺς θρα[σύνε]σθαι καὶ ἄλλους παροξύνε ⟦ ε ⟧ ιν ἐπὶ τὸ μηθὲν ἔτι, [τ]ούτων ἀτό𐅻 πων νομιζομένων, θαρρο[ῦ]ντας πράττειν κατανόει, τίν’ ὑπερβολὴν ἀνοίας ἔχε[ι]. καὶ πῶς εἰκὸς τοὺς τοιούτους πάντας ἀπαλλάττειν ἐν τῶ[ι] βίω[ι ἤ] τινα πίστιν ἔχειν τῶν πραττομένων π[α]ρ’ αὑτῶν; πᾶν γὰρ τὸ τοιοῦτο π α[ῖ‐] γμα τῶν λόγων συνορῶντας μετ[ὰ] τῶν πρ[ο]ειρημένων σπουδαστέον περὶ φυσιολογίαν, ἵνα μηθενὶ τῶν προειρημέ νων ἐνεχώμεθα. |
| col20a | * καὶ γὰρ περὶ ἐνυπνίων τε καὶ τ[ῶ]ν ἐπάνω εἰρημένων ἁπάντων καὶ περὶ ὧν ἐν ἀρχ[ῆι] ἐλέγομεν ὡσ[αύτως ...... ] ε πραξα[ ............... ] [ . |
| col20b | ... ]νον [ .......... ] θαι κατὰ τὸν β[ί]ον ο [ ... ] ἡμ[ῖ]ν ἔσται μόνως, π ῶ[ς] ἡ ἐν τοῖς οὖσιν ἀλήθεια ἔχ ε ι, κατανοήσασιν. αὕτη γὰρ οὔτε θρασύνεσθαι παρὰ τὸ προσῆκον οὐθὲν ποιήσει οὔτε κεναῖς δόξαις ἀνθρώπων δουλ[ε]ύοντα πάλιν δε[ι‐] σιδαίμονα καὶ δοῦλον παντὸς καὶ ἐπτοημένον περὶ ὃ ἂν τ[ύ]χ[η]ι ἐάσει ⟦ εν ⟧ εἶναι οὔτ[ε] ἄλλ[η]ι τ[ι‐] νὶ [κα]κία[ι ἐ]νεχομένους τοῖς κατὰ [τ]ὰς ἀβελτέρους δόξας ἀκολουθοῦν[τ]ας πο[ι]ήσει γίνεσθαι μετὰ τῆ[ς τῶ]ν πολλῶν ἀνοίας, ἀλλ’ ἀ[θόρ]υβον ἀληθινῶς καὶ ἀδ[ε]ῆ ἐμ πᾶσιν εἶναι. |
| col21a | * ἐγ γὰρ ταύτη[ς] μόνης τὸ θαρρεῖν βεβαίως καὶ ἀμεταπτώτως γίνεται καὶ καταφρονεῖν πάλιν καὶ γελᾶν ἀλη[θι]νῶς ἐπὶ τοῖς ἀβελτέρως κα[ὶ] κενῶ[ς ὑ]πὸ ἀνοήτων λεγο[μένοις] ηπα[ ........ ] αν[ . |
| col21b | ..... ]ας π[ ...... ] [ .. ]τας [ ... ]α[ . ] εδων [ ... ] εἰς τὴν τῶν πολλῶν πάλιν καὶ ἀνοήτων ἄγνοιαν, ἣν φυγεῖν σεμνὸν 𐅻 καὶ οὐθενὶ συμβλητὸν τῶν λοιπῶν περὶ ἃ σπεύδουσιν ἄνθρωποι. ** οὐθεὶς γὰρ ἂν ἀξίως τῶι λόγωι διεξέλθοι τὰ γινόμενα δ[ι’] αὐτῶν δυσχερῆ τῶι η βίωι, ὡς ἐπ’ αὐτὰ τὰ πάθη καὶ τὰ συμβαίνοντ’ ἐπιστήσας τὴν διάνο[ι]αν κατανοῆσαι ἂν τά τε λοιπὰ καὶ ὡς σχέτλιον μὲν τὸ θρασυνομένους ἀλόγως τοῖς προειρημένοις περιπείπτειν, * σχέτλιον δὲ καὶ τὸ ταῖς παραδεδομέναις εἰκ[ῆ]ι δόξαις δουλεύοντα[ς] ζῆν, πολλαῖς μὲν ἐξ αὐτῶν ταραχαῖς καὶ ἐπιθυμίαις συνεχομένους, πολ[λ]αῖς δὲ καὶ παντοδαπαῖς ἀπὸ τούτων ἐνεργείαις καὶ πράξ[ε]σιν βλαβεραῖς ἐ[π]ιτιθεμ[έ]νους ἀε[ί, καὶ] [πολλῶν μὲν ἀλόγω]ς ὀρ[ε]γμέν[ο]υς, [δυστυχ]οῦντας δὲ καὶ μεταμε[λ]ομένους ἐμ πᾶσιν· καὶ πολλ[ὰ]ς καὶ τῶν λοιπῶν ἀνθρώπων ἐπαρτῶντας αὑτοῖς ὀχλή[σ]εις, ἀφ’ ὧν συμβαίνει διὰ βίου χειμαζομένους ἢ καθεστηκότας γε ἐν ὑποψίαις μηδέποτε τοῦ ζῆν ὄνησιν μηδ’ ἀπόλαυσιν λαβεῖν ἀληθινήν, ἀλλ’ ἐξαχθῆναι πρότερον ἐκ τοῦ ζῆν, πολλὰ ταλαιπωρήσαντας ματ[αί]ως ἐλπίσι κεναῖς μόνον καὶ οὐδέποτε ἐπιμαρτυρουμέναις διὰ τέλους, καὶ ἐκ τούτων πά[λι]ν ἕτερ[α] προ[ς‐] επισωρεύοντας αὑτοῖς κακὰ παρὰ τὸ μὴ δύνασθαι διαγνῶναι, τί ἡ φύσις ἡμῶν αὐτὴ ζητεῖ τέλος καὶ ἐκ τίνων τοῦτο συμπληροῦσθαι πέφυκεν. |
| col23a | ἡ γὰρ τούτων ἀβλεψία πάν των [ἀ]ρχηγὸ[ς] κακῶ[ν]. πε[ιρῶ μὲν τοί]νυν τ[ῶν] [εἰρημ]ένων [συμφορῶ]ν ἔξ[ω σα]υτ[ὸ]ν κ[α]θιστάναι, περὶ π[ά]ντων δ’, ὥσπερ προείρηται, σαυτῶι λόγον διδοὺς τὸν εἰς τὸν βίον καὶ τὰ πάθη ἐναρ[μ]όττοντα μηθὲν εἰκ[ῆ]ι πράττειν, μηδὲ περὶ ἄλλου μὲν μηθενός, ἥκιστα δὲ περὶ ὧν εὐθὺς ἐκ παιδίων ἐνωμιλημένας ἔχομεν δόξας. |
| col23b | τὸ γὰρ περὶ τούτων ἀλόγως θρασύνεσθαι τῶν μεγίστων συμφορῶν εὑρήσ[ε]ις [ἀ]ποτελεστ[ικὸν] καθεστηκός, ὥσπερ ἐ[ρ]ρήθη * . |
| col24a | ποίει δὴ ὡς λέγω ⟦ ι ⟧ , ἵνα καὶ περὶ αὐτῶν τῶν νῦν λεγομένων ἐξετάζ[η]ις, πότερον ὀρθῶς λέγεται ἢ οὔ, καὶ οὕτως καταφρον[ῆ]ις αὐτῶν, ἐὰμ μὴ εὑρίσκ[η]ις ὡς ἡμεῖς φαμεν ἔχειν, ἢ ἐπιμαρτυρουμένου σοι τοῦ λόγου ἀεὶ μᾶλλον πιστεύ[η]ις αὐτῶι καὶ ἐπ’ αὐτῶν τῶν ἔργ[ω]ν ἀκ[ο‐] 𐅻 [λο]υθεῖν [π]ειρᾶ〈ι〉 [ε]ὐθὺς δι[ὰ] [τὸ οὕτω μ]ά[λιστ’ ἂν τὰ] π[άθη κ]αταπ[αύεσθαι] — καὶ σαυτ[ο]ῦ καὶ τῶν ἄλλω[ν] ἀνθρώπων, μὴ [λ]όγω〈ι〉 μόνον ἀλλ’ ἔργω〈ι〉· τοῦτο γὰ[ρ] ἀ[λ]ηθινῶς ἐστι φιλοσοφία[ς] ἔργον. |