eul_wid: qmm-ax
Ὑπομνήματα εἰς τὰ τοῦ Πλάτωνος Τιμαίου ἀποσπάσματαCommentaries-Plato's Timaeus Fragments
Galen of Pergamon Commentaries Plato's Timaeus Fragments PDF
| 1 [20] | 76d3——e6. 〈Τὸ δ ’ ἐν τῇ περὶ τοὺc δακτύλουc καταπλοκῇ τοῦ νεύρου καὶ τοῦ δέρματοc ὀcτοῦ τ ε , cυμμειχθὲν ἐκ τριῶ ν , ἀποξηρανθὲν ἓν κοινὸν cυμπάντων cκληρὸν γέγονεν δέρμ α , τοῖc μὲν cυναιτίοιc τούτοιc δημιουργηθέ ν , τῇ δὲ αἰτιωτάτῃ διανοίᾳ τῶν ἔπειτα ἐcομένων ἕνεκα εἰργαcμένο ν . ὡc γάρ ποτε ἐξ ἀνδρῶν γυναῖκεc καὶ τἆλλα θηρία γενήcοιντ ο , ἠπίcταντο οἱ cυνιcτάντεc ἡμᾶ c , καὶ δὴ καὶ τῆc τῶν ὀνύχων χρείαc ὅτι πολλὰ τῶν θρεμμάτων καὶ ἐπὶ πολλὰ δεήcοιτο ᾔδεcα ν , ὅθεν ἐν ἀνθρώποιc εὐθὺc γιγνομένοιc ὑπετυπώcαντο τὴν τῶν ὀνύχων γένεcι ν . τούτῳ δὲ τῷ λόγῳ καὶ ταῖc προφάcεcιν ταύταιc δέρμα τρίχαc ὄνυχάc τε ἐ π ’ ἄκροιc τοῖc κώλοιc ἔφυcα ν .〉 ..... προτεταγμένοιc μορίοιc, τὸ δέρμα δὲ οὕτωc περιλαμβάνει τὰc ῥίζαc, ὡc τοὺc ὀδόνταc 〈τὰ〉 οὖλα. καὶ μέντοι καὶ ταῖc ὑποκειμέναιc φλεψὶν ὑπερφύονται cαφῶc οἱ ὄνυχεc, ὥcτε ἔνεcτι τῷ βουλομένῳ μὴ μόνον 〈ἐξ〉 ὀcτοῦ καὶ νεύρου καὶ δέρματοc, ἀλλὰ καὶ cαρκὸc καὶ φλεβὸc ὑμένων τε καὶ cυνδέcμων οἴεcθαι γεγονέναι τοὺc ὄνυχαc. εἴρηται δὲ περὶ τούτων ἐπὶ πλέον ἐν ἄλλοιc τέ τιcι καὶ τῷ τρίτῳ Περὶ τῆc Ἱπποκράτουc ἀνατομῆc. 76e7——77c5. |
| 2 [45] | Ἐπεὶ δὲ πάν τ ’ ἦν τὰ τοῦ θνητοῦ ζῴου cυμπεφυκότα μέλη καὶ μέρ η , τὴν δὲ ζωὴν ἐν πυρὶ καὶ πνεύματι cυνέβαινεν ἐξ ἀνάγκηc ἔχειν αὐτ ῷ , καὶ διὰ ταῦτα ὑπὸ τούτων τηκόμενον κενούμενόν τ ’ ἔφθιν ε , βοήθειαν αὐτῷ θεοὶ μηχανῶντα ι . τῆc γὰρ ἀνθρωπίνηc ξυγγενῆ φύcεωc φύcιν ἄλλαιc ἰδέαιc καὶ αἰcθήcεcι κεραννύντε c , ὥcτε ἕτερον εἶναι ζῷο ν , φυτεύουcι ν · ἃ δὴ νῦν ἥμερα δένδρα καὶ φυτὰ καὶ cπέρματα παιδευθέντα ὑπὸ γεωργίαc τιθαccῶc πρὸc ἡμᾶc ἔcχ ε , πρὶν δ ’ ἦν μόνα τὰ τῶν ἀγρίων γέν η , πρεcβύτερα τῶν ἡμέρων ὄντ α . πᾶν γὰρ οὖν ὅτιπερ ἂν μετάcχῃ τοῦ ζῆ ν , ζῷον μὲν ἂν ἐν δίκῃ λέγοι τ ’ ὀρθότατ α · μετέχει γε μὴν τοῦτο ὃ νῦν λέγομεν τοῦ τρίτου ψυχῆc εἴδου c , ὃ μεταξὺ φρενῶν ὀμφαλοῦ τε ἱδρῦcθαι λόγο c , ᾧ δόξηc μὲν λογιcμοῦ τε καὶ νοῦ μέτεcτι τὸ μηδέ ν , αἰcθήcεωc δὲ ἡδείαc καὶ ἀλγεινῆc [ τῆ c ] μετὰ ἐπιθυμιῶ ν . πάcχον γὰρ διατελεῖ πάντ α , cτραφέντι δ ’ αὐτῷ 〈ἐν ἑαυτῷ〉 περὶ αὑτ ό , τὴν μὲν ἔξωθεν ἀπωcαμένῳ κίνηcι ν , τῇ δὲ οἰκείᾳ χρηcαμέν ῳ , τῶν αὑτοῦ 〈τι〉 λογίcαcθαι κατιδόντι φύcει οὐ παραδέδωκεν ἡ γένεcι c · διὸ δὴ ζῇ μέ ν , ἐcτὶ δὲ οὐχ ἕτερον ζῴο υ , μόνιμον δὲ καὶ κατερριζωμένον πέπηγε διὰ τὸ τῆc ὑ φ ’ ἑαυτοῦ κινήcεωc ἐcτερῆcθα ι . Μέρη μὲν ὀνομάζεται πάντα τὰ cυμπληροῦντα τὸ ὅλον ἢ εἰc ἃ διαιρεῖται τὸ ὅλον, ἰδίωc δὲ μέλη τὰ τῶν ζῴων καλεῖται μέρη. νῦν οὖν τοῦ Πλάτωνοc ἀντιδιῃρηκότοc τὰ μέλη τοῖc μέρεcιν ἔνεcτί cοι καὶ ἄλλην ὑπόνοιαν τοῦ cημαινομένου λαβεῖν καθ’ ἑκάτερον τῶν ὀνομάτων, ὡc τὰ μὲν ἰδίαν ἔχοντα περιγραφὴν θατέρῳ τῶν ὀνομάτων ὑπ’ αὐτοῦ δεδήλωται, τὰ δὲ τούτων αὐτῶν μέρη θατέρῳ, ποτέρῳ δὲ πότερα, μηκέθ’ οἷόν τε βεβαίωc ἀποφήναcθαι. τοῦτο μὲν οὖν ἐν τοῖc ὀνόμαcι καὶ cημαινομένοιc τὴν ζήτηcιν ἔχει μηδὲν cυντελοῦν εἰc τὴν τῶν πραγμάτων ἐπιcτήμην, ἴδωμεν δὲ μᾶλλον ἃ λέγει περὶ τῶν πραγμάτων αὐτῶν ἔνθα φηcὶ τὴν ζωὴν ἡμῶν ἐν πυρὶ καὶ πνεύματι κατ’ ἀνάγκην εἶναι. τεττάρων γὰρ ὄντων cτοιχείων, ἐξ ὧν ἡ γένεcιc τοῖc γενητοῖc ἐcτι, γῆc 〈καὶ〉 πυρὸc ὕδατόc τε καὶ ἀέροc, ὅτι τούτων τὰ μὲν ὑλικώτερα γῆ τε καὶ ὕδωρ ἐcτί, τὰ δὲ δραcτικώτερα καὶ μάλιcτ’ ἐν τοῖc ζῴοιc πῦρ τε καὶ πνεῦμα, cχεδὸν ἅπαcιν ὡμολόγηται· τὸ δ’ ὑπὸ τούτων διοικούμενον cῶμα πολλὰc ἔχειν ἀναγκαῖόν ἐcτιν οὐ μόνον κενώcειc, ἀλλὰ καὶ τὰc ἀδήλουc αἰcθήcει διαπνοάc τε καὶ ἀπορροάc· χρῄζει τοίνυν διὰ ταῦτα τροφῆc ἀναπληρούcηc τὸ διαφορούμενον τῆc οὐcίαc αὑτοῦ, καὶ ταύτηc ἕνεκα οἱ θεοὶ τὰ φυτὰ κατεcκεύαcαν, ἃ δὴ 〈καὶ〉 πρόcθεν ἐδείκνυμεν εὐλόγωc ὑπ’ αὐτοῦ ζῷα κεκλῆcθαι. προϋποκειμένου γὰρ τοῦ τὴν ψυχὴν ἀρχὴν εἶναι κινήcεωc, ὁμολογουμένου δὲ καὶ τοῦ τὰ φυτὰ τὴν ἀρχὴν κινήcεωc ἔχειν ἐν ἑαυτοῖc, ἔμψυχα προcηκόντωc ὀνομαcθήcεται· τὸ δὲ ἔμψυχον cῶμα πάντεc ἄνθρωποι καλοῦcι ζῷον. εἰ δὲ καὶ Ἀριcτοτέληc βούλοιτο μὴ μόνον τῷ ἔμψυχον εἶναι τὸ cῶμα ζῷον ὀνομάζεcθαι προcηκόντωc, ἀλλὰ χρῆναι προcτίθεcθαι τούτῳ 〈τὸ〉 αἰcθητικόν, οὐδὲ τούτου cτερεῖται τὰ φυτά. δέδεικται γὰρ ἡμῖν ἐν τοῖc τῶν φυcικῶν δυνάμεων ὑπομνήμαcι γνωριcτικὴν δύναμιν ἔχειν αὐτὰ τῶν τ’ οἰκείων οὐcιῶν, ὑφ’ ὧν τρέφεται, τῶν τ’ ἀλλοτρίων, ὑφ’ ὧν βλάπτεται, καὶ διὰ τοῦτο τὰc μὲν οἰκείαc ἕλκειν, τὰc δ’ ἀλλοτρίαc ἀποcτρέφεcθαι καὶ ἀπωθεῖcθαι, καὶ διὰ τοῦτ’ οὖν ὁ Πλάτων εἶπεν αἰcθήcεωc γένουc ἰδίου μετέχειν τὰ φυτά· τὸ γὰρ οἰκεῖόν τε καὶ ἀλλότριον γνωρίζει. |
| 2 (50) [105] | Ταῦτα μὲν εἰc τὴν τοῦ Πλάτωνοc ῥῆcιν αὐτάρκωc εἴρηται διὰ βραχέων, ἀπολείπεται δὲ ἀναμνῆcαι τοὺc μίαν οὐcίαν λέγονταc εἶναι τῆc ψυχῆc ἡμῶν δυνάμειc ἔχουcαν τρεῖc, λογιcτικήν τε καὶ θυμοειδῆ καὶ τρίτην τὴν ἐπιθυμητικήν, ὅτι καὶ ἄλλοτε πολλάκιc, ὡc ἐδείχθη, καὶ νῦν οὐχ ἥκιcτα διὰ τῆc προκειμένηc ῥήcεωc ὁ Πλάτων εἶδοc ἔφη ψυχῆc εἶναι τὸ ἐπιθυμητικόν, οὐχ ἑτέραν μὲν ἔχον ἐν φυτοῖc, ἑτέραν δὲ ἐν ἡμῖν φύcιν, ἀλλὰ τὴν αὐτήν, ᾠκίcθαι τε κατὰ τὸ ἧπαρ, οὐ κατὰ τὸν αὐτὸν δηλονότι τόπον, ἐν ᾧ τό τε θυμοειδὲc καὶ τὸ λογιcτικόν, ὅπερ ἦν 〈ἂν〉 εὔλογον, εἰ μιᾶc οὐcίαc αἱ τρεῖc ἦcαν δυνάμειc, καθάπερ φαcὶν οἱ τὴν καρδίαν ὑποθέμενοι τοιαύτην εἶναι. κατὰ λόγον μὲν γὰρ ἐκεῖνοι μίαν οὐcίαν τιθέμενοι τῆc ψυχῆc δυνάμειc τρεῖc αὐτῆc εἶναί φαcι τὰc γενικωτάταc, ὁ δὲ Πλάτων οὐ τὴν αὐτὴν οὐcίαν τὸ λογιcτικὸν τῆc ψυχῆc τῷ ἀλόγῳ καὶ ἐπιθυμητικῷ φηcιν ὑπάρχειν, ἀλλ’ ἕτερον ἐκείνου, καὶ τοῦτο καὶ τῷ θυμοειδεῖ πολλάκιc διαμάχεcθαι, καὶ μέντοι καὶ cύμμαχον ἔχειν ποτὲ τὸ θυμοειδὲc κατὰ τοῦ ἐπιθυμ〈ητ〉ικοῦ, 〈ἐν ἄλλῳ μέρει τοῦ〉 cώματοc ᾠκιcμένον. αὐτὸc οὖν καὶ τὴν εἰκόνα τῆc ὅληc ἡμῶν ψυχῆc εἰc τὰ μυθευόμενα τῶν ζῴων ἀνήνεγκεν, οἵαν οἱ ποιηταὶ λέγουcι τῆc Χιμαίραc καὶ Ϲκύλληc καὶ Κερβέρου· οὐδενὶ γὰρ εἰκάcθαι τῶν νῦν ὄντων ἐν τῷ κόcμῳ τὴν ψυχὴν ἡμῶν εὗρεν ἑτέρῳ κυριωτέρῳ. ὁμοία μέν γε καὶ ἡ κατὰ τὸν ἡνίοχόν τε καὶ τοὺc ἵππουc εἰκών, ἀλλὰ τῆc ἐν τῇ Πολιτείᾳ λελεγμένηc εἰκόνοc ἀπολείπεται, καθ’ ἣν τοῖc cυνθέτοιc ζῴοιc, ὡc ἡ Χίμαιρα μυθεύεται, τὴν ὅλην ψυχὴν ἡμῶν ἐοικέναι φηcί. παρεθέμην δ’ ἔμπροcθεν αὐτοῦ τὴν λέξιν, ἐν ᾗ ταῦτα λέγεται. cχετλιαζέτωcαν οὖν, ὡc ἔθοc αὐτοῖc ἐcτι, γελῶντέc τε ἅμα καὶ βωμολοχευόμενοι καὶ διαcύροντεc ἡμῶν τὸν λόγον ὡc ληρούντων, εἰ 〈δυνάμειc ἔχειν ἡμᾶc〉 τρεῖc λέγομεν ἃc ἀπέδειξα, κατὰ μὲν τὸν ἐγκέφαλον τὴν ἀρχὴν εἶναι τῶν νεύρων τε καὶ προαιρετικῶν κινήcεων, ἔτι τε πρὸc τούτοιc αἰcθήcεων πέντε κατὰ δὲ τὸ ἧπαρ αἵματόc τε καὶ φλεβῶν καὶ τοῦ τρέφεcθαι τὸ cῶμα καὶ τοῦ γνωρίζειν τήν τ’ οἰκείαν οὐcίαν εἰc τοῦτο 〈καὶ τὴν ἀλλοτρίαν〉, κατὰ δὲ τὴν καρδίαν ἀρτηριῶν καὶ τῆc ἐμφύτου θερμαcίαc καὶ cφυγμῶν καὶ θυμοῦ. Πλάτων δὲ ὀνομάζει τὰc ἀρχὰc ταύταc εἴδη ψυχῶν, οὐ μιᾶc οὐcίαc δυνάμειc μόνον. ὄντοc οὖν τοῦ καὶ τὰc οὐcίαc αὐτῶν διαφερούcαc εἶναι καὶ τὴν ἐν τοῖc εἰρημένοιc cπλάγχνοιc οἴκηcιν, ἐξέcτω τῷ βουλομένῳ δυνάμειc [ἔχειν ἡμᾶc τρεῖc] ὀνομάζειν οὐ ψυχάc· οὐδὲ γὰρ οὔτ’ εἰc ἰατρικὴν οὔτ’ εἰc φιλοcοφίαν βλαβηcόμεθα, διοικεῖcθαι τὸ ζῷον ὑπὸ τριῶν ἀρχῶν εἰπόντεc, ὧν τὴν μὲν ἐν ἐγκεφάλῳ ἱδρῦcθαι, τὴν δὲ ἐν καρδίᾳ, τὴν δὲ ἐν ἥπατι. Καὶ περὶ μὲν τούτων ἅλιc, ὃ δ’ ἐπὶ τέλει τῆc ῥήcεωc ἔγραψεν ἴδωμεν ὅπωc εἴρηται περί τε τῶν φυτῶν καὶ τοῦ τρίτου τῆc ψυχῆc εἴδουc. cτραφέντ ι, γάρ φηcιν, αὐτῷ ἐν ἑαυτῷ περὶ αὑτ ό , τὴν μὲν ἔξωθεν ἀπωcαμένῳ κίνηcι ν , τῇ δὲ οἰκείᾳ χρηcαμέν ῳ , τῶν αὑτοῦ τι λογίcαcθαι κατιδόντι φύcει οὐ παραδέδωκεν ἡ γένεcι c. δοκεῖ γὰρ ἐναντία τούτοιc λέγειν ἐφεξῆc, ἔνθα φηcὶ μόνιμόν τε καὶ κατερριζωμένον πεπηγέναι διὰ τὸ τῆc ὑ φ ’ ἑαυτοῦ κινήcεωc ἐcτερῆcθα ι. χρὴ δὲ ἀκοῦcαι κατὰ μὲν τὸν πρότερον λόγον οἰκείαν αὐτοῦ κίνηcι ν, ὥcπερ οὖν καὶ ἔcτι, καθ’ ἣν [καὶ] ἐκ βραχυτάτου cπέρματοc ἀρχόμενον ἄνω μὲν τὸ αἰωρηθὲν αὐτοῦ, κάτω δὲ ἀποτείνει τὰc ῥίζαc, ἕλκει δὲ τὴν ἐκ τῆc γῆc τροφήν, ἀναφέρει δὲ μέχρι τῶν ἐcχάτων βλαcτημάτων, αὔξηcίν τε ἔχει μέχρι πλείcτου πάντων τῶν μορίων, ἀκίνητον δὲ εἶναι κατὰ τὴν ὀνομαζομένην ὑπό τινων μεταβατικὴν κίνηcιν, ἥτιc ἀμειβόντων τοὺc τόπουc καὶ μεθιcταμένων ἐξ ἄλληc χώραc εἰc ἄλλην γίνεται. |
| 2 (100) [111] | κατὰ ταύτην γὰρ αὐτὸ μόνιμόν τε καὶ κατερριζωμένον ἔφη. Αὕτη μὲν ἡ ἐξήγηcίc μοι γέγονε κατὰ τὴν τῶν Ἀττικιανῶν ἀντιγράφων ἔκδοcιν, ἐν ἑτέροιc δὲ εὑρὼν γεγραμμένον διὰ τὸ τῆc ἐξ αὑτοῦ κινήcεω c, ἐνενόηcα λείπειν τὸ ω cτοιχεῖον γράψαντοc τοῦ Πλάτωνοc διὰ τὸ τῆc ἔξω ἑαυτο ῦ, ἵνα τὴν μεταβατικὴν κίνηcιν ἀποφήcῃ τῶν φυτῶν μόνην. 77c6——9. |
| 3 [13] | Ταῦτα δὴ τὰ γένη πάντα φυτεύcαντεc οἱ κρείττουc τοῖc ἥττοcιν ἡμῖν τροφή ν , τὸ cῶμα αὐτὸ ἡμῶν διωχέτευcαν τεμόντεc οἷον ἐν κήποιc ὀχετού c , ἵ ν ’ ὥcπερ ἐκ νάματοc ἐπιόντοc ἄρδοιτ ο . Ἕνεκα τοῦ τρέφεcθαι τὰ cώματα ἡμῶν παρεcκευάcθαι φηcὶν ὑπὸ τῶν θεῶν τὰ φυτά, καταπινόντων ἡμῶν εἰc τὴν γαcτέρα δηλονότι καρποὺc αὐτῶν καὶ μόρια καὶ τῶν καταποθέντων εἰc λεπτὰ καταθραυομένων, ὅπωc ἀναδοθῇ 〈διὰ τῶν〉 φλεβῶν ὁμοίῳ 〈τρόπῳ〉 τῷ κατὰ τοὺc ἐν κήποιc ὀχετούc, διὰ μὲν αὐτῶν τῶν ὀχετῶν φερομένου τοῦ ὕδατοc, ἐξ αὐτῶν δὲ διαδόcεωc εἰc τὰ πληcίον μέρη τῶν κήπων γενομένηc· καὶ τοcοῦτόν γε 〈τὸ〉 διάcτημα μεταξὺ τῶν ὀχετῶν οἱ κηπουροὶ ποιοῦcιν, ὡc ἱκανὸν εἶναι διὰ παντὸc αὐτοῦ χωρῆcαι 〈τὸ ὕδωρ〉 τὸ κατὰ διάδοcιν μέλλον ἐκ τῶν ὀχετῶν ἄρδειν τὰ μεταξύ. 77c9——d3. |
| 4 [18] | Καὶ πρῶτον μὲν ὀχετοὺc κρυφαίουc ὑπὸ τὴν ξύμφυcιν τοῦ δέρματοc καὶ τῆc cαρκὸc δύο φλέβαc ἔτεμον νωτιαία c , 〈δίδυμον〉 ὡc τὸ cῶμα ἐτύγχανε δεξιοῖc τε καὶ ἀριcτεροῖc ὄ ν . Ἐκ τοῦ κατὰ τοὺc κήπουc παραδείγματοc μετήνεγκε τὴν τῶν ὀχετῶν προcηγορίαν ἐπὶ τὰc φλέβαc, ἐμνημόνευcε δὲ τῶν μεγίcτων φλεβῶν, ἀφ’ ὧν αἱ καθ’ ὅλον τὸ cῶμα πεφύκαcι, νωτιαίαc ὀνομάcαc, ἐπειδὴ καθ’ ὅλον ἐκτέτανται τὸν νῶτον ἐκ τῶν ἔνδον δηλονότι μερῶν αὐτοῦ. καθ’ ὅcον μὲν οὖν φλέβαc ὀνομάζει τὰ κατὰ τὸν νῶτον ἀγγεῖα τῶν ἀρχαίων, ὡc εἴρηται, 〈καὶ〉 τὰc ἀρτηρίαc οὕτω καλούντων, ἀληθεύει, καθ’ ὅcον δέ, διότι δίδυμόν ἐcτι τὸ cῶμ α, διὰ τοῦτο δύο εἶναί φηcι τὰc φλέβα c, οὐκ ἀληθεύει. οὔτε γὰρ ὁμοειδῆ τὰ κατὰ τὸν νῶτόν ἐcτιν ἀγγεῖα, θατέρου μὲν αὐτῶν λεπτὸν καὶ ἄcφυκτον ἔχοντοc χιτῶνα, θατέρου δὲ cφύζοντά τε καὶ τῷ πάχει πενταπλάcιον ἢ ἑξαπλάcιον, ὃ καλοῦμεν ἰδίωc ἀρτηρίαν, ἀλλ’ οὐδὲ τὸ μὲν ἐν τοῖc δεξιοῖc ἐcτι, τὸ δ’ ἐν τοῖc ἀριcτεροῖc μέρεcιν, ἀλλ’ ἄμφω κατὰ τὸ μέcον τῆc ῥάχεωc, ἑκατέρωθεν δὲ αὐτῶν ἓν νεῦρόν ἐcτι, τὸ μὲν ἐν τοῖc δεξιοῖc ὄν, τὸ δὲ ἐν τοῖc ἀριcτεροῖc. 77d3——6. |
| 5 [27] | Ταύταc δὲ καθῆκαν παρὰ τὴν ῥάχι ν , καὶ τὸν γόνιμον μεταξὺ λαβόντεc μυελό ν , ἵνα οὗτόc τε ὅτι μάλιcτα θάλλο ι , καὶ ἐπὶ τὰ ἄλλα εὔρουc ἐντεῦθεν ἅτε ἐπὶ κάταντεc ἡ ἐπίχυcιc γιγνομένη παρέχοι τὴν ὑδρείαν ὁμαλή ν . Γόνιμον μυελὸν εἶπε τὸν νωτιαῖον οὔcηc καὶ ταύτηc παλαιᾶc δόξηc, ὡc καὶ τὸν Ἱπποκράτην δοκεῖν αὐτῆc μετεcχηκέναι καὶ νομίζειν ἐκ τοῦ νωτιαίου μυελοῦ τὸ cπέρμα κατέρχεcθαι πρὸc τὸ τοῦ ἄρρενοc αἰδοῖον· θάλλειν δὲ τῇ κοινωνίᾳ τῶν αἱματικῶν ἀγγείων τὸν μυελὸν ἔφη τρεφόμενον ἐξ αὐτῶν δηλονότι, καὶ ἐπὶ τὰ ἄλλα δὲ μόρια τοῦ cώματοc ἐντεῦθεν ὁμαλὴν γίνεcθαί φηcι τὴν ἐπίχυcιν ὡc ἂν ἐκ τῶν μεγάλων ὀχετῶν εἰc μικροὺc τῆc νομῆc γινομένηc. τὸ δὲ ἅτε ἐπὶ τὸ κάταντεc οὐ πάντη καλῶc εἴρηται· καὶ γὰρ τὰ ὑψηλότερα μέρη τὰ περὶ τὸν τράχηλόν τε καὶ τὴν κεφαλὴν τρέφεται διὰ τῶν φλεβῶν· ἐν μὲν οὖν τοῖc κάτω τοῦ διαφράγματοc μέρεcι τῆc ῥάχεωc 〈ἥ τε κοίλη φλὲψ〉 ἥ τε ἀρτηρία 〈ἡ〉 μεγίcτη ἐπίκειται κατὰ τῶν cπονδύλων, ἄχρι περ ἂν εἰc τὰ cκέλη cχιcθῇ κατὰ τὸ πέραc αὐτῆc· ἐν δὲ τοῖc ἀνωτέρω τοῦ διαφράγματοc ἡ μὲν ἀρτηρία μέχρι πλείcτου τοῖc cπονδύλοιc ἐπιτέταται, παράκειται δὲ αὐτῇ τιc φλὲψ μικρὰ μόνα τὰ κατὰ τὰc ὀκτὼ [νώθουc] πλευρὰc τοῦ θώρακοc τρέφουcα τὰ κάτω· τὸ δὲ ἀπὸ τοῦδε μέροc τῆc ῥάχεωc ἅπαν τὸ ἄνω, καθ’ ὃ τέτταρεc μὲν οἱ πρῶτοι τοῦ θώρακοc cπόνδυλοι κεῖνται, μετ’ αὐτοὺc δὲ ἄχρι τῆc κεφαλῆc οἱ τοῦ τραχήλου πάντεc, οὔτε ἀρτηρίαν οὔτε φλέβα καθ’ ἑαυτοῦ κειμένην ἔχει· ἀλλ’, ὡc ἔφην, οὐδὲν θαυμαcτόν ἐcτι τὰ κατὰ τὰc ἀνατομὰc ἀγνοῆcαι Πλάτωνα καθάπερ καὶ Ὅμηρον, ὅcτιc φηcίν ἀπὸ δὲ φλέβα πᾶcαν ἔκερcεν, ἥτ’ ἀνὰ νῶτα θέουcα διαμπερὲc αὐχέν’ ἱκάνει. 77d6—e6. |
| 6 [25] | Μετὰ δὲ ταῦτα cχίcαντεc περὶ τὴν κεφαλὴν τὰc φλέβαc καὶ δ ι ’ ἀλλήλων ἐναντίαc πλέξαντεc διεῖcα ν , τὰc μὲν ἐκ τῶν δεξιῶν ἐπὶ τὰ ἀριcτερὰ τοῦ cώματο c , τὰc δὲ ἐκ τῶν ἀριcτερῶν ἐπὶ τὰ δεξιὰ κλίναντε c , ὅπωc δεcμὸc ἅμα τῇ κεφαλῇ πρὸc τὸ cῶμα ᾖ μετὰ τοῦ δέρματο c , ἐπειδὴ νεύροιc οὐκ ἦν κύκλῳ κατὰ κορυφὴν περιειλημμέν η , καὶ δὴ καὶ τὸ τῶν αἰcθήcεων πάθοc ἵ ν ’ ἐ φ ’ ἑκατέρων τῶν μερῶν εἰc ἅπαν τὸ cῶμα εἴη διάδηλο ν . 〈Αἱ κατὰ τὴν κεφαλὴν φλέβεc〉 διέρχεcθαί τιcιν ἔδοξαν αἵ τ’ ἐκ τῶν ἀριcτερῶν εἰc τὰ δεξιὰ αἵ τ’ ἐκ τῶν δεξιῶν εἰc τὰ ἀριcτερ ά, τοῖc δὲ ἀκριβέcτερον ἀνατέμνουcιν ἑνοῦcθαι τὰ πέρατα αὐτῶν ἀλλήλοιc, ὅπερ καὶ κατ’ ἄλλα γίνεται μέρη τοῦ cώματοc. δεcμὸν δὲ ἡγεῖται μὲν τῆc κεφαλῆc εἶναι τὴν ἕνωcιν αὐτῶν ἀγνοῶν τοὺc ὄντωc δεcμοὺc αὐτῆc, μεγίcτουc μὲν τοὺc κατὰ τὰc ῥαφάc, μικροὺc δὲ τόν τε περικράνιον ὑμένα καὶ τὸ δέρμα, παχύτερον δὲ τοῦ κατὰ τὸ cῶμα παντὸc δέρματοc, ὡc ἐπιτετάcθαι δοκεῖν ἔνδοθεν αὐτῷ cαρκοειδῆ τινα οὐcίαν λεπτὴν ἐcφιγμένην τε περὶ τὸ κρανίον. νεῦρον δὲ κατὰ τὴν κεφαλὴν οὐδὲν εἶναί φηcι διὰ τὸ μὴ γινώcκειν μὲν τὰ προαιρετικὰ προcαγορευόμενα, μήτε δὲ cυνδετικὰ κατ’ αὐτὴν εἶναι μήτε τένονταc. 〈ἀλλ’ οὐδὲ τοῦτο ὀρθῶc φηcι τὰc〉 ἀντεμπλοκὰc γίνεcθαι τῶν φλεβῶν, ἵνα τὸ τῶν αἰcθήcεων πάθοc εἰc ὅλον 〈τὸ cῶμα〉 διαδιδῶται, μὴ γινώcκων μηδὲ ἐνταῦθα διὰ νεύρων τὰc αἰcθήcειc γινομέναc, ὅπερ, ὡc ἔφην, καὶ τῶν παλαιῶν ἰατρῶν ἠγνόηcάν τινεc. 77e7——78b2. |
| 7 [19] | Τὸ δ ’ ἐντεῦθεν ἤδη τὴν ὑδραγωγίαν παρεcκεύαcαν τρόπῳ τινὶ τοιῷδ ε , ὃν κατοψόμεθα ῥᾷον προδιομολογηcάμενοι τὸ τοιόνδ ε , ὅτι πάντα ὅcα ἐξ ἐλαττόνων cυνίcταται cτέγει τὰ μείζ ω , τὰ δὲ ἐκ μειζόνων τὰ cμικρότερα οὐ δύνατα ι . πῦρ δὲ πάντων γενῶν cμικρομερέcτατο ν , ὅθεν δ ι ’ ὕδατοc καὶ γῆc ἀέροc τε καὶ ὅcα ἐκ τούτων cυνίcταται διαχωρεῖ καὶ cτέγειν οὐδὲν αὐτὸ δύνατα ι . ταὐτὸν δὴ καὶ περὶ τῆc πα ρ ’ ἡμῖν κοιλίαc διανοητέο ν , ὅτι cιτία μὲν καὶ ποτ ά , ὅταν εἰc αὐτὴν ἐμπέc ῃ , cτέγε ι , πνεῦμα δὲ καὶ πῦρ cμικρομερέcτερα ὄντα τῆc αὑτῆc ξυcτάcεωc οὐ δύνατα ι . Ὑδραγωγίαν ὠνόμαcε τὴν διὰ τῶν φλεβῶν φορὰν τοῦ αἵματοc, ἀπὸ τῆc προειρημένηc εἰκόνοc ἐπὶ τῶν ‘ὀχετῶν‘ τὴν μεταφορὰν τῆc προcηγορίαc ποιηcάμενοc· γίνεcθαι δέ φηcι, τοῦ πνεύματοc ἅμα τῇ θερμαcίᾳ ‘διὰ τῆc κοιλίαc‘ ἐξιόντοc, εἶθ’ ἑαυτῷ cυναναφέροντοc τὰ καταθραυcθέντα τῆc τροφῆc μόρια. τὸ μὲν κεφάλαιον τοῦ λόγου cυντόμωc τε ἅμα καὶ cαφῶc εἴρηταί μοι, τὰ δ’ ἐφεξῆc εἰρημένα δυcνόητά τε καὶ δύcρητά ἐcτι, καὶ διὰ τοῦτο καθ’ ἑκάcτην λέξιν ἐξήγηcιν αὐτῶν ποιηcάμενοc ὕcτερον ἀθροίcω πρὸc μίαν ἅπαντα cύνοψιν. 78b2s. |
| 8 [6] | Τούτοιc οὖν κατεχρήcατο ὁ θεὸc εἰc τὴν ἐκ τῆc κοιλίαc ἐπὶ τὰc φλέβαc ὑδρεία ν . Τούτοιc λέγει τοῖc προειρημένοιc, τῷ τε πνεύματι καὶ τῷ πυρί· ‘πῦρ‘ γὰρ ὀνομάζει τὴν ἐν τῷ cώματι θερμαcίαν, ἀπὸ τοῦ γεννήcαντοc αὐτὴν cτοιχείου τὴν προcηγορίαν μεταφέρων, ἐπειδὴ τὸ θερμὸν ἅπαν ἐπικρατείᾳ πυρὸc γέγονε τοιοῦτον. 78b3s. |
| 9 [9] | Πλέγμα ἐξ ἀέροc καὶ πυρὸc οἷον οἱ κύρτοι ξυνυφηνάμενο c . Τοὺc τῶν ἁλιέων κύρτουc λέγει, οὓc εἰ μή τιc ἴδοι πρότερον, οὐκ ἂν ἀκολουθήcειε τοῖc λεχθηcομένοιc οὖcι δυcρήτοιc, ὡc καὶ τοῖc ἑωρακόcι τοὺc κύρτουc μόγιc νοηθῆναι. εἰ μὲν οὖν τιc ἐπιθαλάττιον οἴκηcιν ἔχοι, πειραθήτω πρότερον ἰδεῖν τοὺc κύρτουc τῶν ἁλιέων, εἰ δὲ χερcαῖόc τιc καὶ ὄρειοc εἴη, ἀλλὰ ταλάρουc γε πάντωc ἐθεάcατο· νοήcαc οὖν τούτουc ἀτρήτουc μὲν κατὰ τὴν βάcιν ἀνεῳγμένον δὲ τὸ ἄνω cτόμιον ἔχονταc, οὕτω τοῖc λεχθηcομένοιc προccχέτω τὸν νοῦν. 78b4s. |
| 10 [19] | Διπλᾶ κατὰ τὴν εἴcοδον ἐγκύρτια ἔχοντο c . Νενοημένου cοι τοῦ τῶν ἁλιέων κύρτου, ὅπερ ἐcτὶ πλέγμα ἁπλοῦν, νόηcον ἐν αὐτῷ περιεχόμενον ὅμοιον μὲν τῷ μεγάλῳ, μικρὸν δὲ [οἷον ἐκεῖνο] κύρτον 〈ἄλλον, τὸ καλούμενον ἐγκύρτιον〉, ὅπερ ἐcτὶ πλέγμα διὰ cχοίνων οἷον [περ] 〈ἐκεῖνο〉 τὸ ὅλον, ἐκ τῆc τοῦ μεγάλου κύρτου βάcεωc ἀνατεινόμενον, κοινὴν μὲν ἔχον τὴν βάcιν αὐτῷ, τὸ δὲ cτόμιον οὐκ εἰc ἴcον ὕψοc ἀνῆκον τῷ περιέχοντι κύρτῳ, ἀλλὰ κατωτέρω πολὺ παυόμενον αὐτοῦ. εἰ δή cοι νενόηται τὸ ἁπλοῦν ἐγκύρτιον τοῦτο, ἤδη ῥᾴδιον νοῆcαι καὶ τὸ διπλοῦν· ὁποῖον γάρ ἐcτι τοῦτο ὃ διηγηcάμην, τοιοῦτο καὶ ἄλλο περιεχόμενον ἐν τῷ μεγάλῳ κύρτῳ προcυπόθου· κἀπειδὰν καὶ τοῦτο 〈νοήcῃc, ἐπ’ αὐτῷ〉 νόηcον ἀνατεινόμενον ἀφ’ ἑκατέρου τῶν ἐγκυρτίων πλέγμα τι πρόμηκεc ἄχρι τοῦ cτομίου τοῦ μεγάλου κύρτου, ὡc ἐcχίcθαι δίχα τὴν εἰc τὸν μέγαν κύρτον εἴcοδον τοῖc ἰχθύcι, τῶν μὲν κατὰ θάτερον cτόμιον, τῶν δὲ κατὰ θάτερον εἰcιόντων· cυμβήcεται γὰρ οὕτωc καίτοι διειργομένουc ἀλλήλων ὅμωc ἑνὶ λέγεcθαι περιέχεcθαι κύρτῳ τῷ μεγάλῳ, καθάπερ γε καὶ καθ’ ἕτερον οὔκ, ἐν ἑνί γε τῶν cμικρῶν ὄνταc κύρτων, οὓc ἐγκύρτια κέκληκεν. 78b5s. |
| 11 [38] | Ὧν θάτερον αὖ πάλιν διέπλεξε δίκρου ν . Ὧν ἐγκυρτίων φηcὶ τὸ ἕτερον διέπλεξε δίκρου ν· ὀνομάζεται δὲ cυνήθωc μὲν ἄλλοιc ξύλον δίκρουν τὸ δύο κεραίαc ἔχον, ὁ Πλάτων δὲ νῦν μετήνεγκε τὴν προcηγορίαν ἐπὶ 〈τὸ〉 θατέρου τῶν ἐγκυρτίων cτόμιον, ὅπωc νοήcωμεν αὐτὸ διττόν. καὶ κατὰ τοῦτο τὴν [δὲ] ἀcάφειαν ἐνειργάcατο, παρενθεὶc οὐκ ἀναγκαίωc ἐν τῷδε 〈τῷ〉 τοῦ λόγου μέρει· cαφέcτερον γὰρ 〈ἂν〉 ἡρμηνεύετο λεγόντων ἡμῶν, ὥcπερ δύο τὰ ἐγκύρτια τῷ λόγῳ διέγραψεν, οὕτωc καὶ τὸ cτόμιον 〈διττὸν〉 εἶναι 〈τὸ〉 τελευτῶν εἰc τὸ ἄνω πέραc τοῦ μεγάλου κύρτου. βούλεται γὰρ ἡμᾶc νοῆcαι τῇ μὲν ἐκτὸc περιγραφῇ τοῦ μεγάλου κύρτου τὸ ἔξωθεν ἅπαν〈τι〉 τῷ cώματι περικείμενον ἐοικέναι δέρμα, περιεχομέναc δ’ ἐν αὐτῷ καθάπερ ἐγκύρτια κενὰ δηλονότι τὰc ἔνδον αὐτοῦ ἐχομέναc χώραc, τήν τε κατὰ τὴν γαcτέρα καὶ τὴν κατὰ τὸν θώρακα· δύο γὰρ ἐκ τούτων ἀνήκουcιν οἷον αὐλοὶ πρὸc τὴν τοῦ cτόματοc εὐρυχωρίαν. νόει δέ μοι καὶ κατὰ τὸ παρὸν ἕνεκα cαφηνείαc τοῦ λεγομένου μηδόλωc ἐν τῷ cτόματι περιεχομένην τὴν γλῶτταν· ἔcονται γὰρ οὕτωc οἱ εἰc τὴν ἐντὸc εὐρυχωρίαν τοῦ cτόματοc ἥκοντεc αὐλοί, cτόμαχοc μὲν ἐκ τῆc κοιλίαc, ἀρτηρία δὲ ἡ τραχεῖα καλουμένη διήκουcα πρὸc τὸν πνεύμονα κείμενον ἐν τῇ κοιλότητι κατ’ ἴcον τῷ ἑτέρῳ τῶν ἐγκυρτίων. κατὰ μὲν οὖν τοῦτο τὸ cτόμιον ἡ ἀναπνοὴ γίνεται εἰcιόντοc τε καὶ ἐξιόντοc τοῦ πνεύματοc, κατὰ δὲ θάτερον ἡ τῶν ἐcθιομένων καὶ πινομένων εἰc τὴν γαcτέρα φορά. τὸ μὲν οὖν πλεῖcτον ἑκατέραc τῶν εἰρημένων ὑλῶν οὕτωc εἰc τὸ cῶμα διὰ τοῦ cτόματοc ἔρχεται, ὀλίγον δέ τι βούλεται καθ’ ἑκάτερον τῶν cτομίων cυνειcέρχεcθαι πρὸc μὲν τὴν γαcτέρα τοῦ πνεύματοc, εἰc δὲ τὴν τραχεῖαν ἀρτηρίαν καὶ τὸν πνεύμονα τοῦ πόματοc. παρενθεὶc οὖν, ὡc ἔφην, τὸ ἕτερον τῶν ἐγκυρτίων εἶναι δίκρου ν, ἀcάφειαν 〈ἐν〉ειργάcατο τῷ λόγῳ μετὰ τοῦ καὶ ἀντιλογίαν ἐπιδέχεcθαι· τὴν γὰρ 〈διὰ〉 τῆc τραχείαc ἀρτηρίαc γινομένην ἀναπνοὴν δίκρουν ἔφη ὑπάρχειν, εἶπε δὲ τοῦτο διὰ τὸ τὴν μὲν ἀναπνοὴν ἡμῖν γίνεcθαι διά τε τῆc ῥινὸc καὶ τοῦ cτόματοc, τὴν δὲ ἐδωδὴν καὶ πόcιν διὰ μόνου τοῦ cτόματοc. ἔνθα φημὶ καὶ ἀντιλογίαν ποιήcεcθαι τοὺc φιλεγκλήμοναc· οὐ γὰρ μόνου θατέρου τῶν ἐγκυρτίων εἶναι φήcουcι τὰ δύο κέρατα, τό τε διὰ τῆc ῥινὸc καὶ τὸ διὰ τοῦ cτόματοc, ἐπειδὴ τὸ cτόμα καὶ θατέρου τοῦ κατὰ τὴν κοιλίαν κοινόν ἐcτι πέραc. ἐπεὶ δ’ οὖν ἤδη νενόηται, τί βούλεται τῷ παντὶ κύρτῳ προcεοικέναι τῶν ἐν ἡμῖν καὶ τίνα τοῖc ἐγκυρτίοιc, ἐπὶ τὰc ἐφεξῆc αὐτοῦ λέξειc ἰέναι καιρόc. 78b6s. |
| 12 [9] | Καὶ ἀπὸ τῶν ἐγκυρτίων δὴ διετείνατο οἷον cχοίνουc κύκλῳ διὰ παντὸc πρὸc τὰ ἔcχατα τοῦ πλέγματο c . Τούτου τὸ ἀνάλογον οὐκέτι κατὰ τοὺc τῶν ἁλιέων ἔcτι κύρτουc· ἀπὸ τῶν ἐγκυρτίων γὰρ πρὸc τὸ τοῦ περιέχοντοc κύρτου πλέγμα cχοῖνοc οὐδεμία διήκει κενοῦ τοῦ μεταξὺ παντὸc ὄντοc. ἐν ἡμῖν δὲ διήκουcιν ἔκ τε τῆc κοιλίαc καὶ τοῦ πνεύμονοc εἰc ἅπαν τὸ cῶμα μέχρι τῶν ἐcχάτων αὐτοῦ περάτων ἐκτὸc ἀρτηρίαι καὶ φλέβεc, ἃc εἰκάζει cχοίνοιc ἀπὸ τῶν ἐγκυρτίων ἐπὶ τὸν κύρτον ἐκτεινομέναιc. 78b7——c2. |
| 13 [28] | Τὰ μὲν οὖν ἔνδον ἐκ πυρὸc cυνεcτήcατο τοῦ πλοκάνου πάντ α , τὰ 〈 δ ’〉 ἐγκύρτια καὶ τὸ κύτοc ἀεροειδ ῆ . Τοῦ πλοκάνου λέγει νῦν ὅλου τοῦ τῷ κύρτῳ παραπληcίου. ἐπεὶ δὲ ἔcτιν ἔνδον αὐτοῦ καὶ τὰ ἐγκύρτι α, βούλεται δὲ τὴν περιεχομένην ὑπὸ τούτων χώραν ἀεροειδῆ μᾶλλον ὑπάρχειν ἢ πυροειδῆ, διὰ τοῦτο προcέθηκε τῷ περὶ τοῦ παντὸc πλοκάνου λόγῳ τὰ ἐγκύρτια καὶ τὸ κύτοc ἀεροειδῆ. τὰ μὲν οὖν ἐγκύρτια προδήλωc ἐcτὶ τοιαῦτα· κενὴ γὰρ χώρα μόνον ἀέρα περιέχουcα κατὰ τὸν θώρακα φαίνεται, τὸ δὲ κύτοc οὐκέτι πρόδηλον ὅπωc ἀεροειδὲc εἴρηται· δοκεῖ γὰρ ἐκ τοῦ κύτοc ὀνόματοc ὡc ἓν cημαίνεcθαι τὸ cῶμα, περὶ οὗπερ ἂν ὁ λόγοc γένηται, φαίνεται δὲ μάχεcθαι τοῦτο τοῖc προειρημένοιc, εἴ γε τὸ cύμπαν ‘κύτοc τοῦ κύρτου‘ cυμπληροῦται διά τε τῶν ἐγκυρτίων 〈καὶ〉 τοῦ μεταξὺ παντόc, ὅcον ἀπὸ τούτων εἰc τὴν ἐκτὸc περιγραφὴν τοῦ κύρτου διήκει, καθ’ ὃ τὰc οἷον cχοίνουc διατετάcθαι ἔφαcκε [τέτταραc ἡμᾶc νοεῖν], ἃc ἐλέγομεν ἀρτηρίαc εἶναι καὶ φλέβαc. καταλείποιτο ἂν οὖν ἡμᾶc νοεῖν τὸ ‘κύτοc τοῦ κύρτου‘ λεγόμενον αὐτὸ τὸ ἔξωθεν αὐτοῦ πλέγμα· τοῦτο γάρ ἐcτι τὸ τὴν οὐcίαν ὅλην τοῦ κύρτου cυνιcτάνον. ὥcπερ οὖν τὸ μεταξὺ τούτου τε καὶ τῶν ἐγκυρτίων ἐνοοῦμεν ὑπὸ πυρὸc ἐπικρατούμενον, οὕτωc ὑπ’ ἀέροc ἐπικρατεῖcθαι χρὴ νοῆcαι τὸ ἔξωθεν αὐτοῦ πέραc, ὅπερ ἐcτὶν αὐτὸ τὸ κύτοc τοῦ πλοκάνου, τοῦτο δ’ ἂν ἐν ἡμῖν εἴη τὸ δέρμα ψυχρὸν ὑπάρχον ὡc τὰ περιεχόμενα 〈cπλάγχνα κἀπὶ〉 τούτῳ cυνεχὲc τῷ πέριξ ἀέρι. καί μοι δοκεῖ βούλεcθαι 〈δηλοῦν〉 τὸν περικείμενον ἀέρα τὸν ψαύοντα τοῦ πλοκάνου μέροc τι καὶ αὐτὸν εἶναι τοῦ κύρτου, καὶ κατὰ τοῦτο μάλιcτα τὴν ἀcάφειαν ὁ λόγοc ἐcχηκέναι· τούτου γὰρ ὑποτεθέντοc ἅπαντα ἀλλήλοιc ὁμολογεῖται κατὰ τὸν ἑξῆc λόγον, ἐφ’ ὃν μετιέναι καιρόc. 78c2s. |
| 14 [5] | Καὶ λαβὼν αὐτὸ περιέcτηcε τῷ πλαcθέντι ζῴῳ τρόπον τοιόνδ ε . Τὸ προειρημένον ὑπ’ αὐτοῦ ‘πλόκανον‘ οὐκ ἔcτι μὲν καθ’ αὑτό, τὴν νόηcιν δὲ αὐτοῦ καθ’ ἑαυτὴν λαβόνταc ἡμᾶc οὕτω χρὴ cυνάπτειν τῷ ζῴῳ. 78c3——d2. |
| 15 [29] | Τὸ μὲν τῶν ἐγκυρτίων εἰc τὸ cτόμα μεθῆκ ε · διπλοῦ δὲ ὄντοc αὐτοῦ κατὰ μὲν τὰc ἀρτηρίαc εἰc τὸν πνεύμονα καθῆκε θάτερο ν , τὸ δὲ εἰc τὴν κοιλίαν παρὰ τὰc ἀρτηρία c · τὸ δὲ ἕτερον cχίcαc τὸ μέροc ἑκάτερον κατὰ τοὺc ὀχετοὺc τῆc ῥινὸc ἀφῆκε κοινό ν , ὥc θ ’ ὅτε μὴ κατὰ τὸ cτόμα ἴοι θάτερο ν , ἐκ τούτου πάντα καὶ τὰ ἐκείνου ῥεύματα ἀναπληροῦcθα ι . τὸ δὲ ἄλλο κύτοc τοῦ κύρτου περὶ τὸ cῶμα ὅcον κοῖλον ἡμῶν περιέφυc ε . Οὐ τοῦτό φηcιν ὅτι τὸ μὲν ἕτερον τῶν ἐγκυρτίων εἰc τὸ cτόμα καθῆκεν, εἰρήκει γὰρ ἂν ἐφεξῆc ‘τὸ δὲ ἕτερον εἰc τόδε τι τοῦ cώματοc‘, ἀλλ’ ἐπὶ τὸ πλόκανον ἀναφέρων εἶπεν, ὡc εἶναι τὸν ὅλον λόγον αὐτοῦ τοιοῦτον· ‘ὧν εἶπον πλοκάνων τριῶν, ἑνὸc μὲν τοῦ μεγάλου κύρτου, δυοῖν δὲ τῶν οἷον ἐγκυρτίων, τὸ μὲν τῶν ἐγκυρτίων πλόκανον εἰc τὸ cτόμα μεθῆκ ε · διπλοῦ δ ’ ὄντοc αὐτοῦ κατὰ μὲν τὰc ἀρτηρίαc 〈εἰc τὸν πνεύμονα〉 καθῆκε τὸ ἕτερον αὐτῶν, τὸ δὲ λοιπὸν ἓν εἰc τὴν κοιλίαν παρὰ τὰc ἀρτηρία c· δυοῖν δὲ ὄντων τῶν ἐγκυρτίων, ὡc εἴρηται, τὸ ἕτερο ν, ὅπερ ἔφην καὶ πρότερον εἶναι ‘δίκρουν‘, cχίcαc τὸ μέροc ἑκάτερον δίχα κατὰ τοὺc ὀχετοὺc τῆc ῥινὸc ἀφῆκε κοινόν ‘. διὰ τί τοίνυν κοινὸν αὐτὸ εἶπεν, αὐτὸc ἐφεξῆc δηλώcει λέγων ὥcτε 〈ὅτε〉 μὴ κατὰ τὸ cτόμα ἴοι θάτερο ν , ἐκ τούτου πάντα καὶ τὰ ἐκείνου ῥεύματα ἀναπληροῦcθα ι· τὸ γὰρ τῆc ἀναπνοῆc ἐγκύρτιον ‘δίκρουν‘ γενόμενον ὁδοὺc ἔcχε τοῦ πνεύματοc δύο, μίαν μὲν κατὰ τὸ cτόμα, τὴν δ’ ἄλλην διὰ τῆc ῥινόc, ἥτιc, ὅτ〈αν ἡ τοῦ πνεύ〉ματοc εἴcοδοc ἡ κατὰ τὸ cτόμα πεπαυμένη πωc ᾖ, καὶ 〈τὴν δι’ ἐκείνηc χορηγουμένην οὐ〉cίαν ἐκπληροῖ. ταῦτα εἰπὼν ὁ Πλάτων περὶ τῶν ἐγκυρτίων 〈καὶ περὶ τῶν ἀρτηριῶν καὶ φλεβῶν〉 ἐφεξῆc ἔφη· καλεῖ δὲ αὐτὰc ἀπὸ τῆc ἐπικρατούcηc οὐcίαc ‘πυρὸc ἀκτῖναc‘. 78d2——79a4. |
| 16 [48] | Καὶ πάλιν δὴ τοῦτο τοτὲ μὲν εἰc τὰ ἐγκύρτια ξυρρεῖν μαλακῶ c , ἅτε ἀέρα ὄντ α , ἐποίηcε ν , 〈τοτὲ δὲ ἀναρρεῖν μὲν τὰ ἐγκύρτι α , τὸ δὲ πλέγμ α , ὡc ὄντοc τοῦ cώματοc μανο ῦ , δύεcθαι εἴcω δ ι ’ αὐτοῦ καὶ πάλιν ἔξ ω , τὰc δὲ ἐντὸc τοῦ πυρὸc ἀκτῖναc διαδεδεμέναc ἀκολουθεῖν ἐ φ ’ ἑκάτερα ἰόντοc τοῦ ἀέρο c , καὶ τοῦτ ο , ἕωcπερ ἂν τὸ θνητὸν cυνεcτήκῃ ζῷο ν , μὴ διαπαύεcθαι γιγνόμενο ν · τούτῳ δὲ δὴ τῷ γένει τὸν τὰc ἐπωνυμίαc θέμενον ἀναπνοὴν καὶ ἐκπνοὴν λέγομεν θέcθαι τοὔνομ α . πᾶν δὲ δὴ τό τ ’ ἔργον καὶ τὸ πάθοc τοῦ θ ’ ἡμῶν τῷ cώματι γέγονεν ἀρδομένῳ καὶ ἀναψυχομένῳ τρέφεcθαι καὶ ζῆ ν · ὅταν γὰρ εἴcω καὶ ἔξω τῆc ἀναπνοῆc ἰούcηc τὸ πῦρ ἐντὸc cυνημμένον ἕπητα ι , διαιωρούμενον δ ’ ἀεὶ διὰ τῆc κοιλίαc εἰcελθὸν τὰ cιτία καὶ ποτὰ λάβ ῃ , τήκει δ ή , καὶ κατὰ [ τ ὰ ] cμικρὰ διαιροῦ ν , διὰ τῶν ἐξόδων ᾗπερ πορεύεται διάγο ν , οἷον ἐκ κρήνηc ἐ π ’ ὀχετοὺc ἐπὶ τὰc φλέβαc ἀντλοῦν ταῦτ α , ῥεῖν [ἢ ] ὥcπερ αὐλῶνοc διὰ τοῦ cώματοc〉 τὰ τῶν φλεβῶν ποιεῖ ῥεύματ α . Ὑπομνήcωμεν ἡμᾶc αὐτούc, ὅτι τὸ〈ν〉 μὲν ὅλον κύρτον, οὗ τὸ δέ〈ρμα〉 πέραc ὃ cυνεχέc ἐcτι τῷ ἔξωθεν ἀέρι, βούλεται νοεῖν ἡμᾶc ἐν ἑαυτῷ ἔχειν οἷον ἐγκύρτια δύο χώραc ἀέροc τὴν μὲν ἐν τῇ γαcτρί, τὴν δ’ ἐν τῷ θώρακι, τὸ δὲ μεταξὺ τούτων, ὅπερ ἐcτὶ τὸ cῶμα, διατεταμέναc ἔχειν ἀκτῖναc πυρό c, ἃc εὔλογόν ἐcτι νοεῖν ἡμᾶc διὰ τῶν ἀρτηριῶν καὶ φλεβῶν τετάcθαι καὶ εἶναι ταύταc αὐταῖc ὁδοὺc τῆc ἐφ’ ἑκάτερα φορᾶc ἔcωθέν τε ἔξω καὶ αὖθιc ἔξωθεν [τε] ἔcω· δύο γὰρ εἶναι κινήcειc ἐναντίαc ἀλλήλαιc φηcὶ τῷ παντὶ πλοκάνῳ ποτὲ μὲν ἀπὸ τῶν ἐγκυρτίων ἄχρι τοῦ περιέχοντοc ἡμᾶc ἀέροc φερομένῳ, ποτὲ δὲ ἀπ’ αὐτοῦ πρὸc τὰ ἐγκύρτια· τίνα δὲ τρόπον αἱ κινήcειc αὗται γίνονται καὶ τίνα τὴν αἰτίαν ἔχουcι τοῦ μὴ παύεcθαι ἄχρι περ ἂν ζῇ τὸ cῶμα, διὰ τῶν ἐφεξῆc ἐρεῖ, ἀλλὰ νῦν γε τὸν προκείμενον λόγον cυγκεφαλ〈αι〉ούμενοc τὴν ἐφ’ ἑκάτερα κίνηcιν ἀναπνοήν τε καὶ ἀνάδοcιν τροφῆc ἐργάζεcθαί φηcιν. ἐγὼ μὲν οὖν τὸ cυγκείμενον ὅλον ἔκ τε τῆc εἰcπνοῆc καὶ τῆc ἐκπνοῆc ἀναπνοὴν ὠνόμαcα τοῖc ἰατροῖc ἑπόμενοc cχεδὸν ἅπαcιν· ὄντων γὰρ τριῶν πραγμάτων, ἑνὸc μὲν τῆc εἴcω φορᾶc, δευτέρου δὲ τῆc ἔξω καὶ τρίτου 〈τοῦ〉 ἐξ ἀμφοῖν cυγκειμένου, τὴν μὲν ἔcω φορὰν τοῦ πνεύματοc εἰcπνοὴν ὀνομάζουcι, τὴν δὲ ἔξω φορὰν ἐκπνοήν, τὸ δὲ ἐξ ἀμφοῖν cύνθετον ἀναπνοήν, ὁ δὲ Πλάτων τὴν εἰcπνοὴν ἀναπνοὴν ὠνόμαcεν, ἣν γίνεcθαί φηcιν εἴc τε τὴν ἀρτηρίαν τὴν τραχεῖαν δηλονότι καὶ τὴν γαcτέρα· διαδεχομένηc δὲ τὴν εἴcω φορὰν τοῦ πνεύματοc τῆc ἔξω κατὰ τὴν μεταξὺ χώραν τῶν τε ἐγκυρτίων καὶ τοῦ μεγάλου κύρτου τέμνεcθαι τὰ cιτία καὶ τὰ ποτὰ κατὰ τὴν ἔcω κίνηcίν τε καὶ φορὰν τοῦ παντὸc πλοκάνου, cυναναφέρεcθαι δὲ εἰc τὸ cῶμα τῇ τε θερμαcίᾳ καὶ τῷ πνεύματι καταθραυcθέντα. τοῦτο μὲν ἡ καλουμένη πρὸc τῶν ἰατρῶν ἀνάδοcίc ἐcτι φερομένηc τῆc τροφῆc διὰ τῶν φλεβῶν τε καὶ τῶν ἀρτηριῶν ἐπὶ πάντα τὰ μόρια τοῦ cώματοc· τίc δὲ ἡ τῆcδε τῆc ἐφ’ ἑκάτερα φορᾶc ἐcτιν αἰτία τῷ τε πνεύματι καὶ τῇ θερμαcίᾳ, μετὰ ταῦτα διέρχεται. 79a5——c7. |
| 17 [39] | Πάλιν δὲ τὸ τῆc ἀναπνοῆc ἴδωμεν πάθο c , αἷc χρώμενον αἰτίαιc τοιοῦτον γέγονεν οἷόνπερ 〈τὰ〉 νῦν ἐcτι ν . ὧ δ ’ οὖ ν . ἐπειδὴ κενὸν οὐδέν ἐcτιν εἰc ὃ τῶν φερομένων δύναι τ ’ ἂν εἰcελθεῖν τ ι , τὸ δὲ πνεῦμα φέρεται πα ρ ’ ἡμῶν ἔξ ω , τὸ μετὰ τοῦτο ἤδη παντὶ δῆλον ὡc οὐκ εἰc κενό ν , ἀλλὰ τὸ πληcίον ἐκ τῆc ἕδραc ὠθε ῖ , τὸ δὲ ὠθούμενον ἐξελαύνει τὸ πληcίον ἀε ί , καὶ κατὰ ταύτην τὴν ἀνάγκην πᾶν περιελαυνόμενον εἰc τὴν ἕδραν ὅθεν ἐξῆλθε τὸ πνεῦμ α , εἰcιὸν ἐκεῖcε καὶ ἀναπληροῦν αὐτή ν , ξυνέπεται τῷ πνεύματ ι , καὶ τοῦτο ἅμα πᾶν οἷον τροχοῦ περιαγομένου γίγνεται διὰ τὸ κενὸν μηδὲν εἶνα ι . διὸ δὴ 〈τὸ〉 τῶν cτηθῶν καὶ τοῦ πνεύμονοc ἔξω μεθιὲν τὸ πνεῦμα πάλιν ὑπὸ τοῦ περὶ τὸ cῶμα ἀέρο c , εἴcω διὰ μα〈νῶν〉 τῶν cαρκῶν δυομένου καὶ περιελαυνομένο υ , γίνεται πλῆρε c · αὖθιc 〈δὲ〉 ἀποτρεπόμενοc ὁ ἀὴρ καὶ διὰ τοῦ cώματοc ἔξω ἰὼν εἴcω τὴν ἀναπνοὴν περιωθεῖ 〈κατὰ τὴν τοῦ cτόματοc〉 καὶ τὴν τῶν μυκτήρων δίοδο ν . Οὐδὲ κατὰ ταύτην τὴν ῥῆcιν εἶπεν ἤδη τὴν πρώτην αἰτίαν τῆc ἀναπνοῆc. ἀμέλει cυμπληρώcαc αὐτὴν ἄρχεται τῆc μετ’ αὐτὴν ὧδε· ‘τὴν δὲ αἰτίαν τῆc ἀρχῆc αὐτῶν θετέον τήνδε‘. τί οὖν ἐcτιν ὃ νῦν κατὰ τὴν προκειμένην εἶπε; τὸ κατὰ τὴν περίωcιν ὀνομαζομένην δόγμα, καθ’ ἣν βούλεται γίνεcθαι τήν τε ἀναπνοὴν καὶ τὴν διαπνοήν· καλοῦμεν γὰρ οὕτωc ἡμεῖc τὸ μὲν ἀναπνοήν, ὡc εἴρηται, τὸ cυγκείμενον ἐκ τῆc εἰcπνοῆc τε καὶ τῆc ἐκπνοῆc, ὅταν διὰ τοῦ cτόματοc ἄμφω γίνηται ταῦτα, τὸ δὲ διαπνοήν, ὅταν καθ’ ὅλον τὸ cῶμα. ἀμφότερα δὲ ταῦτα βούλεται κατὰ τὴν περίωcιν γίγνεcθαι τρόπῳ τῷδε· ὅταν μὲν διὰ τοῦ cτόματοc ἐκπνέωμεν, cυμβαίνειν τὸν ἐκ τῶν 〈ἐγ〉κυρτίων ἀέρα φερόμενον ἔξω περιωθεῖν τὸν ἔξωθεν ἀέρα διὰ τοῦ δέρματοc μανοῦ, τὸν δὲ φέρεcθαι πρὸc τὸ βάθοc τοῦ cώματοc ἀναπληροῦντα τὴν χώραν τοῦ κατὰ τὴν ἐκπνοὴν ἀέροc ἐκτὸc φερομένου· ὅταν δ’ αὖ πάλιν ἐπὶ τὴν διὰ τοῦ δέρματοc ἐκτὸc φορὰν ὁρμήcῃ τό τε πνεῦμα καὶ ἡ θερμαcία, περιωθούμενον αὖθιc τὸν ἔξωθεν ἀέρα φέρεcθαι διὰ τοῦ cτόματοc ἔcω τοῦ cώματοc, ὅπερ, ὡc ἔφην, εἰcπνοή γε κυριώτερον ὑπὸ τῶν ἰατρῶν οὐκ ἀναπνοὴ καλεῖται. γίνεcθαι δέ φηcιν ὁ Πλάτων τὴν περίωcιν ταύτην διὰ τὴν ἀνάγκην τοῦ κενοῦ, τουτέcτι τοῦ μηδεμίαν χώραν γενέcθαι κενήν· καὶ διὰ τοῦτο 〈τοῦ〉 κενουμένου τὸ cυνεχὲc ἕπεται τὴν χώραν αὐτοῦ πληροῦν, ὅπερ Ἐραcίcτρατοc ὀνομάζειν εἴωθε τὴν πρὸc τὸ κενούμενον ἀκολουθίαν. 79c7——e9. |
| 18 [43] | Τὴν δὲ αἰτίαν τῆc ἀρχῆc αὐτῶν θετέον τήνδ ε · πᾶν ζῷον ἑαυτοῦ πάντωc περὶ τὸ αἷμα καὶ τὰc φλέβαc θερμότητα ἔχε ι , οἷον ἐν ἑαυτῷ πηγήν τινα ἐνοῦcαν πυρό c · ὃ δὴ καὶ προcεικάζομεν τῷ τοῦ κύρτου πλέγματ ι , κατὰ μέcον διατεταμένον ἐκ πυρὸc πεπλέχθαι πᾶ ν , τὰ δ ’ ἄλλα ὅcα ἔξωθε ν , ἀέρο c . τὸ θερμὸν δὴ κατὰ φύcιν εἰc τὴν αὑτοῦ χώραν ἔξω πρὸc τὸ cυγγενὲc ὁμολογητέον ἰένα ι · δυοῖν δὲ ταῖν διεξόδοιν οὔcαι ν , τῆc μὲν κατὰ τὸ cῶμα ἔξ ω , τῆc δ ’ αὖ κατὰ 〈τὸ〉 cτόμα καὶ τὰc ῥῖνα c , ὅταν μὲν ἐπὶ θάτερα ὁρμήc ῃ , θάτερα περιωθε ῖ , τὸ δὲ περιωcθὲν εἰc τὸ πῦρ ἐμπῖπτον θερμαίνετα ι , τὸ δὲ ἐξιὸν ψύχετα ι . μεταβαλλούcηc δὲ τῆc θερμότητοc καὶ τῶν κατὰ τὴν ἑτέραν ἔξοδον θερμοτέρων γινομένων πάλιν ἐκείνῃ ῥέπον αὖ τὸ θερμότερον μᾶλλο ν , πρὸc τὴν ἑαυτοῦ φύcιν φερόμενο ν , περιωθεῖ τὸ κατὰ θάτερ α · τὸ δὲ ταὐτὰ 〈πάcχον καὶ ταὐτὰ〉 ἀνταποδιδὸν ἀε ί , κύκλον οὕτωc cαλευόμενον ἔνθα καὶ ἔνθα ἀπειργαcμένον ὑ π ’ ἀμφοτέρων τὴν ἀναπνοὴν καὶ ἐκπνοὴν γίγνεcθαι παρέχετα ι . Ϲαφῶc ἐδήλωcε νῦν τὴν ἐν τῷ βάθει χώραν, ἐν ᾗ φηcιν εἶναι τὸν οἷον κύρτον, ἣν ὠνόμαcε πηγήν τινα πυρό c. ταύτην οὖν τὴν θερμαcίαν ἀναθεῖν βούλεται πρὸc τὸ ξυγγενέ c. ἐὰν μὲν οὖν φθάcῃ κατὰ τὴν διὰ τοῦ cτόματοc ἔξοδον ἡ ὁρμὴ τῆc 〈κατὰ τὰc〉 φλέβαc θερμότητοc ἐμπίπτειν ταῖc ἐντὸc ἀεροειδέcι κοιλότηcιν, ἅμα μὲν τέμνειν τε καὶ καταθραύειν τὰ κατ’ αὐτάc, ἅμα δὲ καὶ cυνεπιcπᾶcθαι τὸν ἔξωθεν ἀέρα, καὶ οὕτωc cυμβαίνειν τὸ μὲν περιωcθὲν εἰc τὸ θερμὸν ἐμπῖπτον, ὃ δὴ πῦρ ὠνόμαcε, θερμαίνεcθαι, τὸ δ’ ἐξιὸν ψύχεcθαι, ἕπεcθαι δὲ πάλιν [ἐν] τῷδε τὸ μὲν θερμανθὲν ἀναθεῖν πρὸc τὸ cυγγενὲc διὰ τῆc ἐκτὸc ἐπιφανείαc, ἀκολουθεῖν δὲ αὐτῷ τὸν κατὰ τὰc ἔνδον κοιλότηταc ἀέρα, τούτῳ δὲ πάλιν ἕπεcθαι τὸν ἄχρι τοῦ cτόματοc, ᾧ τὸν ἐκτὸc ἀκολουθεῖν περιωθούμενον ὑπὸ τοῦ ἐξιόντοc διὰ τὸ κενὴν χώραν μηδεμίαν εἶναι τὴν ὑποδεξομένην τὸ φερόμενον ἐκ τοῦ cώματοc ἔξω, καὶ κατὰ τοῦτο πάλιν ὠθούμενον τὸν πληcίον ἀέρα καὶ αὐτὸν αὖθιc ὠθεῖν τὸν cυνεχῆ, κἀκεῖνον ὁμοίωc τὸν μεθ’ ἑαυτόν, ἄχριc ἂν ἐν τῇ περιώcει ταύτῃ πάλιν εἰc τὸ κενούμενον τοῦ cώματοc ὁ ἀναπληρώcων ἀὴρ αὐτὸ παραγένηται. γίνεται τοίνυν ἡ τοιαύτη κίνηcιc οὐκ ἀκριβὴc κύκλοc ἐπὶ τὰ αὐτὰ διὰ παντὸc περιφερόμενοc, ἀλλ’, ὡc αὐτὸc εἶπεν, ἔνθα καὶ ἔνθ α, καὶ κατὰ τοῦτο διήνεγκεν ἡ τοῦ Πλάτωνοc δόξα τῆc 〈Ἑcτιαίου τοῦ〉 ἐξ Ἀκαδημίαc, οὐχ ὡc Ἐραcίcτρατοc ἔγραψεν· ἐκείνη μὲν γὰρ κατὰ κύκλον ἀκριβῆ διὰ παντὸc περιφέρεcθαι τὸν ἀέρα ἐπὶ τὰ αὐτὰ καὶ ὡcαύτωc βούλεται, αὕτη δὲ οὐ κατὰ κύκλον ἀεὶ τὸν αὐτόν, ἀλλ’, ὡc ἄν τιc εἴποι, κατὰ δύο ἡμικύκλια ἐναντίωc ἀλλήλοιc κινούμενα. 79e10——80c8. |
| 19 [40] | Καὶ δὴ καὶ τὰ τῶν περὶ τὰc ἰατρικὰc cικύαc παθημάτων αἴτια καὶ τὰ τῆc καταπόcεωc τά τε τῶν ῥιπτουμένω ν , ὅcα ἀφεθέντα μετέωρα καὶ ὅcα ἐπὶ γῆc φέρετα ι , ταύτῃ διωκτέο ν , καὶ ὅcοι φθόγγοι ταχεῖc τε καὶ βραδεῖc ὀξεῖc τε καὶ βαρεῖc φαίνοντα ι , τοτὲ μὲν ἀνάρμοcτοι φερόμενοι δ ι ’ ἀνομοιότητα τῆc ἐν ἡμῖν ὑ π ’ αὐτῶν κινήcεω c , τοτὲ δὲ ξύμφωνοι δ ι ’ ὁμοιότητ α . τὰc γὰρ τῶν προτέρων καὶ θαττόνων οἱ βραδύτεροι κινήcειc ἀποπαυομέναc ἤδη τε εἰc ὅμοιον ἐληλυθυία c , αἷc ὕcτερον αὐτοὶ προcφερόμενοι κινοῦcιν ἐκείνα c , 〈κατα〉λαμβάνουcι ν , καταλαμβάνοντεc δὲ οὐκ ἄλλην ἐπεμβάλλοντεc ἀνετάραξαν κίνηcι ν , ἀλ λ ’ ἀρχὴν βραδυτέραc φορᾶc κατὰ τὴν τῆc θάττονο c , ἀποληγούcηc δ έ , ὁμοιότητα προcάψαντε c , μίαν ἐξ ὀξείαc καὶ βαρείαc cυνεκεράcαντο πάθη ν · ὅθεν ἡδονὴν μὲν τοῖc ἄφροcι ν , εὐφροcύνην δὲ τοῖc ἔμφροcι διὰ τὴν τῆc θείαc ἁρμονίαc μίμηcιν ἐν θνηταῖc γενομένην φοραῖc παρέcχο ν . καὶ δὴ καὶ τὰ τῶν ὑδάτων ῥεύματα πάντ α , ἔτι δὲ τὰ τῶν κεραυνῶν πτώματα καὶ τὰ θαυμαζόμενα ἠλέκτρων περὶ τῆc ἕλξεωc καὶ τῶν Ἡρακλείων λίθω ν , πάντων τούτων ὁλκὴ μὲν οὐκ ἔcτιν οὐδενί ποτ ε , τὸ δὲ κενὸν εἶναι μηδὲν περιωθεῖν τε αὑτὰ ταῦτα εἰc ἄλληλα τά τε διακρινόμενα καὶ cυγκρινόμενα πρὸc τὴν αὑτῶν διαμειβόμενα ἕδραν ἕκαcτα [ ἂ ν ] ἰέναι πάντ α , τούτοιc τοῖc παθήμαcι πρὸc ἄλληλα cυμπλεχθεῖcι τεθαυματουργημένα τῷ κατὰ τρόπον ζητοῦντι φανήcετα ι . Οὐκ οἶδα, τί δόξαν αὐτῷ τὴν τῆc περιώcεωc δόξαν ἀντὶ τῆc ὁλκῆc εἵλετο κατὰ τοῦτο μόνον cχεδὸν ἀποcτὰc Ἱπποκράτουc· ὅτι μὲν γὰρ τὸ τῆc ἀναπνοῆc, εἴτ’ ἔργον εἴτε πάθοc χρὴ καλεῖν, οὐ γίνεται κατὰ περίωcιν, Ἐραcίcτρατοc ἔδειξεν ἐλέγξαc 〈τὴν τοῦ〉 Ἑcτιαίου δόξαν· ὅτι δὲ ἐπικαιροτάτη τῶν φυcικῶν δυνάμεων ἡ ὁλκή, δέδεικται μέντοι καὶ διὰ τῆc τῶν φυcικῶν δυνάμεων πραγματείαc εὐθέωc κατὰ 〈τὸ〉 πρῶτον ὑπόμνημα, φαίνεται δὲ ἐναργῶc καὶ πρὸ τῆc διὰ μακρῶν λόγων ἀποδείξεωc. ἐὰν γάρ τιc 〈εἰc〉 ὕδωρ καθεὶc αὐλίcκον ἤ τινα κάλαμον εὐθύτρητον ἐξέλκῃ τῷ cτόματι τὸν ἀέρα, cυνακολουθήcει τὸ ὕδωρ οὐδεμιᾶc αἰτίαc ἑτέραc προηγουμένηc τῆc κατὰ τὴν ὁλκὴν ἐνεργείαc. ἡμέτερον γοῦν ἐcτιν, ὁπότε βουληθείημεν, περιθεῖcι τὰ χείλη τῷ καλάμῳ τὸ περιεχόμενον ἐν αὐτῷ πρὸc ἡμᾶc αὐτοὺc ἕλκειν. εἰ δὲ οὐκ ἔcτι τοῦτο ἡμέτερον ἔργον, οὐκ ἀρχὴν τῆc κινήcεωc ἐξ ἡμῶν ἕξει. φαίνεται δὲ καὶ ἡ καρδία, κἂν ἐξαιρεθῇ τοῦ ζῴου, τὴν κίνηcιν ἄχρι πολλοῦ διαφυλάττουcα κατά τε τὴν διαcτολὴν καὶ τὴν cυcτολήν. ὥcπερ οὖν ἐν τῇ cυcτολῇ τὸ περιεχόμενον ἐκθλίβει cαφῶc, οὕτωc ἐν τῇ διαcτολῇ τῇ πρὸc τὸ κενούμενον ἀκολουθίᾳ τὸ ἀναπληρῶcον τὸ κενούμενον αὑτῆc ἐπιcπᾶται. |