eul_wid: bze-ab
ἈποσπάσματαOn the Nature of the Universe
Diogenes of Apollonia On the Nature of the Universe PDF
| tit | ΠΕΡΙ ΦΥΣΕΩΣ ΑΒ |
| 1 | DIOG. IX 57 [s. A 1. 2] ἀρχὴ δὲ αὐτῶι τοῦ συγγράμματος ἥδε· λόγου παντὸς ἀρχόμενον δοκεῖ μοι χρεὼν εἶναι τὴν ἀρχὴν ἀναμφισβήτητον παρέχεσθα ι , τὴν δὲ ἑρμηνείαν ἁπλῆν καὶ σεμνή ν. |
| 2-5 | SIMPL. Phys. 151, 28 [vgl. A 4] ἐν δέ γε τῶι Περὶ φύσεω ς, ὁ τῶν αὐτοῦ μόνον εἰς ἐμὲ ἦλθε, προτίθεται μὲν διὰ πολλῶν δεῖξαι ὅτι ἐν τῆι ὑπ’ αὐτοῦ τεθείσηι ἀρχῆι ἐστι νόησις πολλή. γράφει δὲ εὐθὺς μετὰ τὸ προοίμιον [B 1] τάδε· |
| 2 | ἐμοὶ δὲ δοκεῖ τὸ μὲν ξύμπαν εἰπεῖν πάντα τὰ ὄντα ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ ἑτεροιοῦσθαι καὶ τὸ αὐτὸ εἶνα ι . καὶ τοῦτο εὔδηλο ν · εἰ γὰρ τὰ ἐν τῶιδε τῶι κόσμωι ἐόντα νῦ ν , γῆ καὶ ὕδωρ καὶ ἀὴρ καὶ πῦρ καὶ τὰ ἄλλα ὅσα φαίνεται ἐν τῶιδε τῶι κόσμωι ἐόντ α , εἰ τούτων τι ἦν ἕτερον τοῦ ἑτέρο υ , ἕτερον ὂν τῆι ἰδίαι φύσε ι , καὶ μὴ τὸ αὐτὸ ἐὸν μετέπιπτε πολλαχῶς καὶ ἑτεροιοῦτ ο , οὐδαμῆι οὔτε μίσγεσθαι ἀλλήλοις ἠδύνατ ο , οὔτε ὠφέλησις τῶι ἑτέρωι 〈γενέσθαι ἀπὸ τοῦ ἑτέρου〉 οὔτε βλάβ η , οὐ δ ’ ἂν οὔτε φυτὸν ἐκ τῆς γῆς φῦναι οὔτε ζῶιον οὔτε ἄλλο γενέσθαι οὐδέ ν , εἰ μὴ οὕτω συνίστατο ὥστε ταὐτὸ εἶνα ι . ἀλλὰ πάντα ταῦτα ἐκ τοῦ αὐτοῦ ἑτεροιούμενα ἄλλοτε ἀλλοῖα γίνεται καὶ εἰς τὸ αὐτὸ ἀναχωρε ῖ . τούτοις καὶ ἐγὼ πρώτοις ἐντυχὼν ὠιήθην ἄλλο τι λέγειν αὐτὸν παρὰ τὰ τέτταρα στοιχεῖα τὸ κοινὸν ὑποκείμενον, εἴπερ φησὶν μὴ ἀναμίγνυσθαι ταῦτα μηδὲ μεταπίπτειν εἰς ἄλληλα, εἴπερ ἕν τι αὐτῶν ἦν ἡ ἀρχὴ ἰδίαν φύσιν ἔχον, καὶ μὴ τὸ αὐτὸ πᾶσιν ὑπέκειτο, ἀφ’ οὗ πάντα ἑτεροιοῦται. ἐφεξῆς δὲ δείξας, ὅτι ἐστὶν ἐν τῆι ἀρχῆι ταύτηι νόησις πολλή— |
| 3 | οὐ γὰρ ἄ ν , φησί ν , οἷόν τε ἦν οὕτω δεδάσθαι ἄνευ νοήσιο ς , ὥστε πάντων μέτρα ἔχει ν , χειμῶνός τε καὶ θέρους καὶ νυκτὸς καὶ ἡμέρας καὶ ὑετῶν καὶ ἀνέμων καὶ εὐδιῶ ν · καὶ τὰ ἄλλ α , εἴ τις βούλεται ἐννοεῖσθα ι , εὑρίσκοι ἂν οὕτω διακείμενα ὡς ἀνυστὸν κάλλιστα— ἐπάγει, ὅτι καὶ ἄνθρωποι καὶ τὰ ἄλλα ζῶια ἐκ τῆς ἀρχῆς ταύτης, ἥτις ἐστὶν ὁ ἀήρ, καὶ ἦι καὶ ψυχὴν ἔχει καὶ νόησιν, λέγων οὕτως· |
| 4 | ἔτι δὲ πρὸς τούτοις καὶ τάδε μεγάλα σημεῖ α . ἄνθρωποι γὰρ καὶ τὰ ἄλλα ζῶια ἀναπνέοντα ζώει τῶι ἀέρ ι . καὶ τοῦτο αὐτοῖς καὶ ψυχή ἐστι καὶ νόησι ς , ὡς δεδηλώσεται ἐν τῆιδε τῆι συγγραφῆι ἐμφανῶ ς , καὶ ἐὰν τοῦτο ἀπαλλαχθῆ ι, ἀποθνήισκει καὶ ἡ νόησις ἐπιλείπε ι. εἶτα μετ’ ὀλίγα σαφῶς ἐπήγαγε· |
| 5 | καί μοι δοκεῖ τὸ τὴν νόησιν ἔχον εἶναι ὁ ἀὴρ καλούμενος ὑπὸ τῶν ἀνθρώπω ν , καὶ ὑπὸ τούτου πάντας καὶ κυβερνᾶσθαι καὶ πάντων κρατεῖ ν · αὐτὸ γάρ μοι τοῦτο θεὸς δοκεῖ εἶναι καὶ ἐπὶ πᾶν ἀφῖχθαι καὶ πάντα διατιθέναι καὶ ἐν παντὶ ἐνεῖνα ι . καὶ ἔστιν οὐδὲ ἓν ὅ τι μὴ μετέχει τούτο υ · μετέχει δὲ οὐδὲ ἓν ὁμοίως τὸ ἕτερον τῶι ἑτέρω ι , ἀλλὰ πολλοὶ τρόποι καὶ αὐτοῦ τοῦ ἀέρος καὶ τῆς νοήσιός εἰσιν ἔστι γὰρ πολύτροπο ς , καὶ θερμότερος καὶ ψυχρότερος καὶ ξηρότερος καὶ ὑγρότερος καὶ στασιμώτερος καὶ ὀξυτέρην κίνησιν ἔχω ν , καὶ ἄλλαι πολλαὶ ἑτεροιώσιες ἔνεισι καὶ ἡδονῆς καὶ χροιῆς ἄπειρο ι . καὶ πάντων τῶν ζώιων δὲ ἡ ψυχὴ τὸ αὐτό ἐστι ν , ἀὴρ θερμότερος μὲν τοῦ ἔξω ἐν ὧι ἐσμε ν , τοῦ μέντοι παρὰ τῶι ἡλίωι πολλὸν ψυχρότερο ς . ὅμοιον δὲ τοῦτο τὸ θερμὸν οὐδενὸς τῶν ζώιων ἐστίν ( ἐπεὶ οὐδὲ τῶν ἀνθρώπων ἀλλήλοι ς) , ἀλλὰ διαφέρει μέγα μὲν ο ὔ , ἀλ λ ’ ὥστε παραπλήσια εἶνα ι . οὐ μέντοι ἀτρεκέως γε ὅμοιον οὐδὲν οἷόν τε γενέσθαι τῶν ἑτεροιουμένων ἕτερον τῶι ἑτέρω ι , πρὶν τὸ αὐτὸ γένητα ι . ἅτε οὖν πολυτρόπου ἐούσης τῆς ἑτεροιώσιος πολύτροπα καὶ τὰ ζῶια καὶ πολλὰ καὶ οὔτε ἰδέαν ἀλλήλοις ἐοικότα οὔτε δίαιταν οὔτε νόησιν ὑπὸ τοῦ πλήθεος τῶν ἑτεροιώσεω ν . ὅμως δὲ πάντα τῶι αὐτῶι καὶ ζῆι καὶ ὁρᾶι καὶ ἀκούε ι , καὶ τὴν ἄλλην νόησιν ἔχει ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ πάντ α . |
| 6 | SIMPL. Phys. 153, 13 καὶ ἐφεξῆς δείκνυσιν ὅτι καὶ τὸ σπέρμα τῶν ζώιων πνευματῶδές ἐστι καὶ νοήσεις γίνονται τοῦ ἀέρος σὺν τῶι αἵματι τὸ ὅλον σῶμα καταλαμβάνοντος διὰ τῶν φλεβῶν, ἐν οἷς καὶ ἀνατομὴν ἀκριβῆ τῶν φλεβῶν παραδίδωσιν. ἐν δὴ τούτοις σαφῶς φαίνεται λέγων, ὅτι ὃν ἄνθρωποι λέγουσιν ἀέρα, τοῦτό ἐστιν ἡ ἀρχή. ARISTOT. Hist. anim. Γ 2. 511b 30 Δ. δὲ ὁ Ἀπολλ. τάδε λέγει· ‘ αἱ δὲ φλέβες .. . γίνεται ‘. VINDICIAN. q. f. 1ff. [M. Wellmann Fr. d. gr. Ärzte I 208, 2] Alexander Amator veri appellatus, discipulus Asclepiadis libro primo De semine spumam sanguinis eius essentiam dixit Diogenis placitis consentiens ... (3) Diogenes autem Apolloniates essentiam 〈seminis〉 similiter spumam sanguinis dixit libro physic o : etenim spiratione adductus spiritus sanguinem suspendi t , cuius alia pars carne bibitur alia superans in seminales cadit vias et semen facit quod 〈non〉 est aliud quam spuma sanguinis spiritu collis i . αἱ δὲ φλέβες ἐν τῶι ἀνθρώπωι ὧ δ ’ ἔχουσι ν · εἰσὶ δύο μέγιστα ι · αὗται τείνουσι διὰ τῆς κοιλίας παρὰ τὴν νωτιαίαν ἄκανθα ν , ἡ μὲν ἐπὶ δεξι ά , ἡ δ ’ ἐ π ’ ἀριστερ ά , εἰς τὰ σκέλη ἑκατέρα τὰ πα ρ ’ ἑαυτῆι καὶ ἄνω εἰς τὴν κεφαλὴν παρὰ τὰς κλεῖδας διὰ τῶν σφαγῶ ν . ἀπὸ δὲ τούτων κα θ ’ ( 512 a ) ἅπαν τὸ σῶμα φλέβες διατείνουσι ν , ἀπὸ μὲν τῆς δεξιᾶς εἰς τὰ δεξι ά , ἀπὸ δὲ τῆς ἀριστερᾶς εἰς τὰ ἀριστερ ά , μέγισται μὲν δύο εἰς τὴν καρδίαν περὶ αὐτὴν τὴν νωτιαίαν ἄκανθα ν , ἕτεραι δ ’ ὀλίγον ἀνωτέρω διὰ τῶν στηθῶν ὑπὸ τὴν μασχάλην εἰς ἑκατέραν τὴν χεῖρα τὴν πα ρ ’ ἑαυτῆ ι · καὶ καλεῖται ἡ μὲν σπληνῖτι ς , ἡ δὲ ἡπατῖτι ς . σχίζεται δ ’ αὐτῶν ἄκρα ἑκατέρ α , ἡ μὲν ἐπὶ τὸν μέγαν δάκτυλο ν , ἡ δ ’ ἐπὶ τὸν ταρσό ν , ἀπὸ δὲ τούτων λεπταὶ καὶ πολύοζοι ἐπὶ τὴν ἄλλην χεῖρα καὶ δακτύλου ς . ἕτεραι δὲ λεπτότεραι ἀπὸ τῶν πρώτων φλεβῶν τείνουσι ν , ἀπὸ μὲν τῆς δεξιᾶς εἰς τὸ ἧπα ρ , ἀπὸ δὲ τῆς ἀριστερᾶς εἰς τὸν σπλῆνα καὶ τοὺς νεφρού ς . αἱ δὲ εἰς τὰ σκέλη τείνουσαι σχίζονται κατὰ τὴν πρόσφυσι ν , καὶ διὰ παντὸς τοῦ μηροῦ τείνουσι ν . ἡ δὲ μεγίστη αὐτῶν ὄπισθεν τείνει τοῦ μηροῦ καὶ ἐκφαίνεται παχεῖ α · ἑτέρα δὲ εἴσω τοῦ μηροῦ μικρὸν ἧττον παχεῖα ἐκείνη ς . ἔπειτα παρὰ τὸ γόνυ τείνουσιν εἰς τὴν κνήμην τε καὶ τὸν πόδα καθάπερ καὶ εἰς τὰς χεῖρα ς . καὶ ἐπὶ τὸν ταρσὸν τοῦ ποδὸς καθήκουσι καὶ ἐντεῦθεν ἐπὶ τοὺς δακτύλους διατείνουσι ν . σχίζονται δὲ καὶ ἐπὶ τὴν κοιλίαν καὶ τὸ πλευρὸν πολλαὶ ἀ π ’ αὐτῶν καὶ λεπταὶ φλέβε ς . αἱ δ ’ εἰς τὴν κεφαλὴν τείνουσαι διὰ τῶν σφαγῶν φαίνονται ἐν τῶι αὐχένι μεγάλα ι · ἀ φ ’ ἑκατέρας δ ’ αὐτῶ ν , ἧι τελευτᾶ ι , σχίζονται εἰς τὴν κεφαλὴν πολλα ί , αἱ μὲν ἐκ τῶν δεξιῶν εἰς τὰ ἀριστερ ά , αἱ δ ’ ἐκ τῶν ἀριστερῶν εἰς τὰ δεξι ά · τελευτῶσι δὲ παρὰ τὸ οὖς ἑκάτερα ι . ἔστι δ ’ ἑτέρα φλὲψ ἐν τῶι τραχήλωι παρὰ τὴν μεγάλην ἑκατέρωθε ν , ἐλάττων ἐκείνης ὀλίγο ν , εἰς ἣν αἱ πλεῖσται ἐκ τῆς κεφαλῆς συνέχουσιν αὐτῆ ς · καὶ αὗται τείνουσι διὰ τῶν σφαγῶν εἴσω καὶ ἀ π ’ αὐτῶν ἑκατέρας ὑπὸ τὴν ὠμοπλάτην τείνουσι καὶ εἰς τὰς χεῖρα ς . καὶ φαί‐ |
| 6 (50) | νονται παρά τε τὴν σπληνῖτιν καὶ τὴν ἡπατῖτιν ἕτεραι ὀλίγον ἐλάττου ς , ἃς ἀποσχῶσιν ὅταν τι ὑπὸ τὸ δέρμα λυπῆ ι · ἂν δέ τι περὶ τὴν κοιλία ν , τὴν ἡπατῖτιν καὶ τὴν σπληνῖτι ν . τείνουσι δὲ καὶ ὑπὸ τοὺς μαστοὺς ἀπὸ τούτων ἕτερα ι . ἕτεραι δ ’ εἰσὶν αἱ ἀπὸ ἑκατέρας τείνουσαι διὰ τοῦ νωτιαίου μυελοῦ εἰς τοὺς ὄρχεις λεπτα ί · ἕτεραι δ ’ ὑπὸ τὸ δέρμα καὶ διὰ τῆς σαρκὸς τείνουσιν εἰς τοὺς νεφροὺς καὶ τελευτῶσιν εἰς τοὺς ὄρχεις τοῖς ἀνδράσ ι , ταῖς δὲ γυναιξὶν εἰς τὰς ὑστέρα ς . ( αἱ δὲ φλέβες αἱ μὲν πρῶται ἐκ τῆς κοιλίας εὐρύτεραί εἰσι ν , ἔπειτα λεπτότεραι γίγνοντα ι , ἕως ἂν μεταβάλλωσιν ἐκ τῶν δεξιῶν εἰς τὰ ἀριστερὰ καὶ ἐκ τούτων εἰς τὰ δεξι ά. ) αὗται δὲ σπερματίτιδες καλοῦντα ι . τὸ δ ’ αἷμα τὸ μὲν παχύτατον ὑπὸ τῶν σαρκωδῶν ἐκπίνετα ι · ὑπερβάλλον δὲ εἰς τοὺς τόπους τούτους λεπτὸν καὶ θερμὸν καὶ ἀφρῶδες γίνετα ι. |
| 7 | SIMPL. Phys. 153, 17 θαυμαστὸν δὲ ὅτι, κατὰ ἑτεροίωσιν τὴν ἀπ’ αὐτοῦ λέγων τὰ ἄλλα γίνεσθαι, ἀίδιον ὅμως αὐτό φησι λέγων· ‘ καὶ αὐτὸ μὲν τοῦτο καὶ ἀίδιον καὶ ἀθάνατον σῶμ α , τῶν δὲ τὰ μὲν γίνετα ι , τὰ δὲ ἀπολείπει ‘ . |
| 8 | SIMPL. Phys. 153, 20 καὶ ἐν ἄλλοις· ‘ ἀλλὰ τοῦτό μοι δῆλον δοκεῖ εἶνα ι , ὅτι καὶ μέγα καὶ ἰσχυρὸν καὶ ἀίδιόν τε καὶ ἀθάνατον καὶ πολλὰ εἰδός ἐστι ‘ . |
| 9 | GALEN. in Epid. VI comm. II (XVII A 1006, 8 Kühn) καὶ μέντοι καὶ ὡμολόγηται σχεδὸν ἅπασι τοῖς ἰατροῖς οὐ μόνον διαπλάττεσθαι θᾶττον, ἀλλὰ καὶ κινεῖσθαι τὸ ἄρρεν τοῦ θήλεος ... Ῥοῦφος δέ φησι Διογένη τὸν Ἀπολλωνιάτην μόνον ἐναντίως ἀποφήνασθαι κατὰ τὸ Περὶ φύσεως δεύτερο ν . ἐγὼ δὲ οὐκ ἐνέτυχον τῶι βιβλίωι. |
| 10 | HERODIAN. Π. μονήρ. λέξ.I p. 7, 8 τὸ δὲ ‘ πλῆ ‘ εἰρημένον παρὰ Διογένει τῶι Ἀπολλωνιάτηι ἀντὶ τοῦ πλέη θηλυκοῦ ἐπιθετικῶς ἄγνωστον τοῖς ἄλλοις. |