eul_wid: czs-ad
DOI 10.5281/zenodo.20335421 PDFMarkdown

Fragments on the Judgment of Paris by Cratinus the Comic Poet

The Fragments on the judgement of Paris comprise a collection of 66 short passages attributed to the Athenian comic poet Cratinus, a major exponent of Old Comedy in the fifth century BCE. Written in Attic Greek verse, these fragments are thought to derive from one or more of his lost satirical plays that humorously treated the myth of the judgement of Paris. This story, in which the Trojan prince Paris awards a golden apple to Aphrodite and thereby sets in motion the events leading to the Trojan War, provided a mythological framework for Cratinus's comedy. As was typical of the genre, the playwright likely used this ancient tale as a vehicle for mocking contemporary Athenian society, politics, and prominent individuals.

The complete work or works from which these fragments originate have not survived. Their preservation is due to their citation by later ancient authors, such as the grammarian Athenaeus, who quoted them for their linguistic peculiarities or notable content. The fragments depict scenes including Hermes escorting the goddesses to Paris on Mount Ida, the comic ridicule of the god Dionysus by characters, and the promises made by Hera, Athena, and Aphrodite to sway Paris's decision. Following his choice of Aphrodite, the narrative continues with Paris's voyage to Sparta, his abduction of Helen, and his subsequent return to Troy, where he hides from the approaching Greek forces. These pieces are evidence of Cratinus's influential and audacious satirical style, which exploited themes of divine vanity and mortal folly to critique the world of classical Athens during the age of Pericles and the Peloponnesian War. Although the precise plot and structure of the original play remain irrecoverable, the fragments offer insight into the thematic and technical development of comic theatre in the period immediately preceding Aristophanes.

— — — — Πυλαία
Δηλιάδες
Πλοῦτοι
Νέμεσις
Δραπέτιδες
Βουκόλοι
ΒουκόλοιΔηλιάδες
Διονυσαλέξανδρος
Διονυσαλέξανδρος
η
ΚΡΑΤΕΙΝΟΥ
— — — — …
ζητ
παν
αυτον μη
κρίσιν ὁ Ἑρμῆς
ἀπέρχεται καὶ οὗτοι
μὲν πρὸς τοὺς θεατάς
τινα περὶ τῶν ποιητῶν
διαλέγονται καὶ
παραφανέντα τὸν
Διόνυσον ἐπισκώπτουσι καὶ
χλευάζουσιν· ὁ δὲ πα-
ραγενομένων … αὐτῶι
παρὰ μὲν Ἥρας τυραννίδος
ἀκινήτου, παρὰ δʼ Ἀθηνᾶς
εὐτυχίας κατὰ πόλεμον, τῆς
δʼ Ἀφροδίτης κάλλιστόν τε καὶ
ἐπέραστον αὐτὸν ὑπάρ-
χειν, κρίνει ταύτην νικᾶν.
μετὰ δὲ ταῦτα πλεύσας εἰς
Λακεδαίμονα καὶ τὴν Ἑλένην
ἐξαγαγὼν ἐπανέρχεται
εἰς τὴν Ἴδην. ἀκούει δὲ με-
τʼ ὀλίγον τοὺς Ἀχαιοὺς πυρ-
πολεῖν τὴν χώραν καὶ
τὸν Ἀλέξανδρον. τὴν μὲν οὖν Ἑλένην
εἰς τάλαρον ὡς τάχιστα
κρύψας, ἑαυτὸν δʼ εἰς κριὸν
μετασκευάσας ὑπομένει
τὸ μέλλον. παραγενό-
—μενος δʼ Ἀλέξανδρος καὶ φωρά-
σας ἑκάτερον ἄγειν ἐπὶ τὰς
ναῦς προστάττει ὡς παραδώσων
τοῖς Ἀχαιοῖς. ὀκνούσης δὲ τῆς
Ἑλένης ταύτην μὲν οἰκτείρας
ὡς γυναῖχʼ ἕξων ἐπικατέχει,
τὸν δὲ Διόνυσον ὡς παραδοθη-
σόμενον ἀποστέλλει, συν-
ακολουθοῦσι δʼ οἱ σάτυροι παρακαλοῦν-
τές τε καὶ οὐκ ἂν προδώσειν
αὐτὸν φάσκοντες. κωμωι-
—δεῖται δʼ ἐν τῶι δράματι Πε-
ρικλῆς μάλα πιθανῶς διʼ
ἐμφάσεως ὡς ἐπαγηοχὼς
τοῖς Ἀθηναίοις τὸν πόλεμον. —
ΔραπέτιδεςΕὐνεῖδαιΘρᾶιτταιἸδαῖοι
Κλεοβουλῖναι
Ἐπὶ Κλεοβουλινῶ]ν τῶν Κρατίνου.
]σ̣τρ̣.ινου ηχ[.]
ξανθὸν φ[
ἀρχ...η...[
κερτομ[ ‵—′
Μαλθακοί
Νέμεσις
Πλοῦτοι
...ε̣ μὲν κακο[ ‵⸑′
Χορός ἀλλʼ ἀξιόνικον[
ἀποφαινόμεν[ο
τὸ τυχὸν στέργει[ν
μὴ ξυντυχίαισι ⸤βαρυνόμενοι
μενετοὶ κριταὶ οἵ̣δ̣ʼ [οὐκ ὦσιν.
‵—′ (?) κἀμοὶ ταῦτα μὲν ω.[
τοὐμοῦ τοῦ πρόσθε .[
‵—′ Χορός ὧν δʼ οὕνεκʼ ἐφήσαμεν [
πεύσεσθʼ ἤδη.
Τιτᾶνες μὲν γενεάν ἐσμ[εν
Πλοῦτοι δʼ ἐκαλούμεθʼ ὅτʼ [ἦρχε Κρόνος.
τότε δʼ ἦν φωνῆνθʼ ὅτε .[
κατέπινʼ ἀκόναις
κλωγμὸν πολὺν αἰνετὸς ὑ[μῖν.
‵—′ (?) εἶτα δὲ κλέπτεις τὸν Δία .[
ε̣..σ̣τ̣ο̣... μέγιστον πη̣[ — — — — — — — — — —
Κ]ρόνον ἐγβα[
κ]αὶ Τιτᾶνας το[
]ντας δεσμ̣ …
δεσ̣μ̣ὸς ξ....ο.[ ‵⸑′
Χορός ὡς δὲ τυραννίδος ἀρχὴ λ̣[έλυται
δῆμος δὲ κρατεῖ,
δεῦρʼ ἐσύθημεν πρὸς ο̣.[
αὐτοκασίγνητόν τε παλαιὸν
ζητοῦντε[ς] ἐ̣κ̣εῖ σαθρὸν ἤδη.
(?) σ]κῆψις πρώτη
αὖ] τάχʼ ἀκούσηι.
— — — Χ.[
[
‵⸐′( ) ἐφῆι πο[
λεπτῆι .[
ὅτʼ ἦν το.[ — — — — —
— — — ]..[
]επω[...].γει̣[
].ωτ.[.]μενπ̣[
]...ᾶι τοῦ βιο[
]μαντείουσ̣[
]υ̣λ̣οι̣ καιπε.[
].σ.υνηνεφ[
ἐ]ξαίφνης γε.[
]η̣ς μέν τι.[ — — — — —
].ο........
]η̣λ̣.φέρει·
]τοις ποτε
πλουτοῦσ]ιν ἀδίκως ἐνθάδε
]ρονωι φράσειν
ἀ]ναστρέφει· ανεστρε( )
ἐγὼ γάρ εἰμι θυννὶς ἡ μέλα⸥ινά σοι
καὶ θύννος, ὀρφώς, γλαῦκος,⸥ ἔγχελυς, κύων·
]άχ[.]σι πραγμάτων·
εσκ]ευασμένων·
]μ̣είων κακῶν
]ι̣ας δίδου·
].τ̣ας ἔγχος λόγων·
]νης — — — —
— — — — — ...[
δόντι γὰρ λ̣[
ὡς παλαιγ̣ε̣ν̣η̣.[
ἀλλʼ ἐμοὶ γὰρ ἐμπ[
μέρος λόγου κ.[
τοῦδε συμπλέκε[ιν
ἔγειρε, θυμέ, γλῶ[τταν εὐ-
κέραστον ὀρθουμένην
εἰς ὑπόκρισιν λόγων.
‵⸐′ μάρτυρας τοὺς προσκεκλημένο[υς
τῶιδε χρή· τοῦ Στειριῶς γὰρ εὐκτὰ το̣υ̣[
ὃν καλοῦσʼ Ἅγνωνα νῦν καὶ δῆμον η̣[
‵—′ οὗτος οὐ πλουτεῖ δικαίως ἐνθάδʼ ὥστε̣ [κλαύσεται.
‵—′ ἀλλὰ μὴν ἀρχαιόπλουτός γ̣ʼ ἐστὶν ἐξ ἀρχ[ῆς ἔχων
πάνθʼ ὅσʼ ἐστʼ αὐτῶι, τὰ μὲν [.]..[..].ων, τὰ δ.[
‵—′ ἐξαμεινώσω φράσας η̣[.... σα]φέστερον[
Νικίας φορτηγὸς ἦν κα.[.........]ονων.[
Πειθίου μισθωτὸς .[................].ρε.[
‵—′ οὗ κατέψευσται τα[...............]..ο.[
‵—′ ἀλλʼ ἐγώ τοι, μὰ Δία[
— — — — .[
‵—′ πο.[
ἦ φρον[
ὁπότʼ ἀρισ̣[τ
ὃν σ̣ὺ πρω.[
ὀλίγον[ — — — —
— — — — — .[
Γρα( ) μ.[
‵—′ Τι( ) ὁν[
.]κ[ — — —
— — — — — ]. ἐ̣ς̣ κόρακασ[
].ω φέρων τὸν[
ἔ]σ̣τʼ εὐμάρεια πλ.[
ΠυλαίαΣάτυροι
Σερίφιοι
— — — — — — — …
ειρης
τ … ραδοπαρ … ἔ-
λεγον δʼ οὕτω
μακρὰν ἐξ ἧς
μένους ἀνω … ελε-
… ν προσδεσ … ομενων
Στράττις Ἀταλάντωι «ἀπὸ τῆς
κράδης, ἤδη γὰρ ἰσχὰς γίνομαι,
ὁ μηχανοποιός μʼ ὡς τάχιστα
καθελέτω.» καὶ ἐν Φοινίσσαις·
«Διόνυσος ὃς θύρσοισιν αὐληταὶ
δει·λ κω … ἐνέχομαι, διʼ ἑ-
τέρων μοχθηρίαν ἥκω κρε-
μάμενος ὥσπερ ἰσχὰς ἐπὶ κρά-
δης.» Ἀριστοφάνης Γηρυτάδηι·
«περιάγειν ἐχρῆν τὸν μηχα-
νοποιὸν ὡς τάχιστα τὴν κρά-
δην.» οὕτω δὴ τὸν Πολυδέκτην
βάλλεις τοῖς σκώμμασινειε …
Περσεῦ, καὶ τοῦ ποδὸς ἕλκεις
καὶ τῆς ὑπέρας, ἵνʼ ἄκρʼ ἵηις. τοῦ
ποδὸς ἕλκεις οἷον εὐρύθμως
τιθεὶς τὸν πόδα, ὡσανεὶ ἄντι-
κρυς ἔφη· καὶ τοῦ ῥυθμοῦ ἕλκεις,
εἶθʼ ἑξῆς ἡ ὑπέρα ψυχρῶς πρὸς
τὸν πόδα. γνώσει μέντοι κα-
τὰ τῶν πτερνῶν. ἐναφίης
κατὰ τῶν σκελῶν μέχρι τῶν
πτερνῶν. ἀλλὰ χορευτὴς
ἐπιφοιτᾶν ὕστατος αἰεὶ πλὴν
ἐπὶ δεῖπνον ἐπειδὴ εἰς
τὰς μελέτας μόλις ἐφοίτων
καὶ πονηρῶς οθε …
ωνη …
των …
ληνοσα
… ετηνως
υνεχες
συφεν …
τομε — — —
— — …
νε
λο
ρα
αι
κλ
οτ
εγ
στι
ις
ν …
μ …
μ
λο — —
— — — — — ταδευ … ε παρα
οτι ὁπότεμελλ
αζεσθαι ανεχω
προ … — — — — —
Ὧραι
]μ̣ιν. — ἦλθέ τις διφ.[
].' ἄνθρωπος ἦλ[θ
]τερον οἴχετα[ι
]σθαι καὶ γα̣..ον.[
]ν ἔφασκε ταυτα̣[
].ν̣[..]λωσινα..[
]ο.[.]στω παντ[
]μέ[γ]α σεμνὴ .ο.[
(ὦ) πό]τνα δὲ κἀ̣ν̣δρ̣ῶν θηλυ̣[
ὦ πό]τνιʼ αἰδοι..δ̣ι[.]εκο.[
καὶ] μὴν ἀτεχνῶς γʼ ἐστ[
]ν̣τας δεπεμ̣ο̣.και.[
]κλασθῆναι κ̣ἀπι[
]κ̣νισθῆναι
].λην γʼ εὔχει κατα.[
].[ ]φιλαι πολλας.[
]ελθεῖν ὡραϊζομενο[
]ων ὡρέων ἑτέρας ὥρας
].ν ὡρέων
]ου θαρρῶν
οἷον[
ωσα.[
ἐγὼ δ.[
θασσο̣[
ἵνα τι[ ‵—′ — — —
]γενε.[
]ακοτ[
].[ ]ευσα[
]ικηλ[
]εμε[ — — —
— — — — — — ]..[]...[
]ωνετ.[ ]
]ε̣νησετ[ ]μετεκ-
βάλωσι τοῦ νυνὶ τρόπου.
‵⸐′ ἀλλὰ τῶν λοιπῶν ἄκουσον, ἄξιον γ[άρ] ἐστί σοι.
πᾶσι γὰρ τέξουσιν ὑμῖν αἱ γυναῖκες πα[ι]δία
πεντέμηνα κα[ὶ] τρίμηνα καὶ τριακο[ν]θήμερα,
[ὁ]πόσʼ ἂν ἐπιθυμῶσι πλῆθος, ἄρ[ρ]ενά τε καὶ θήλεα.
ταῦτα δʼ ἡβήσει πρὶν εἶναι πεντεκαίδεχʼ ἡμερῶν
‵ἔν τι(σιν) ὁ μετὰ τοῦτον στίχοσ′ κἆιτα βινήσουσιν ἄλλων πεντεκαίδεχʼ ἡμερῶν πρὸ τούτου ἦν
καὶ γενειάσουσιν ἑτέρων πεντεκαίδεχʼ ἡμερῶν
— — — — — — — — — ..ω̣[
‵—′ λε..[ ]υχα[
ἀναμ[ ]μελ[
ἐπι̣τρ[ ]υμ[ ]νο̣.[
ἐ̣γγυτ[ ].ν[.]υ̣ς̣.[ ]εα..[
‵⸐′ π..τ̣αν̣εμ̣[.]..βιασ[
τέμενος μ[έ]γα καὶ[
πλατύ, πιστὸν ἅπασι..[
ἱδρύσασθε φρενῶν ὕπ[
περὶ δʼ αὐτὸ δικαιων[
ἐπὶ πᾶσι μὲν ἔργοις
ἐπὶ πᾶσ[ι] δὲ μύθοις.
— — — — — — — ].ν προεδρ[ίαν
]ων τοὺς φίλ[ους
]κ̣αταφαγεῖν[