On Geographical NomenclatureἈποσπάσματα
Nicanor of the 4th c. BCE On Geographical Nomenclature PDF
The work On Geographical Nomenclature, also known by the title Apospasmata or "Extracts," is a lost grammatical treatise attributed to the grammarian Nicanor, who was active in the late Classical or early Hellenistic period. It represents a specialized branch of early Greek grammatical scholarship, focusing on the prescriptive rules for using prepositions with geographical names, such as determining the correct application of terms like "to," "in," "toward," and "from" when referring to specific towns and islands. The treatise itself has not survived intact but is known through fragments preserved in the citations of later ancient authors and lexicographers, particularly within Byzantine works like the Etymologicum Magnum and various scholia; these quoted passages form the "extracts" referenced in its alternative title. Nicanor's analysis was influential in the ancient grammatical tradition, with his authoritative rules being cited by subsequent grammarians, including Herodian and commentators on Homer. The work stands as a clear example of the detailed, technical scholarship characteristic of the Alexandrian tradition, which sought to systematize and standardize the interpretation of Greek literary language.
| t1 | ΠΕΡΙ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ E LIBRO PRIMO. Stephan. |
| 1 | Byz. v. Ἀλεξάνδρεια· Νικάνωρ δὲ ὁ Ἑρμείου ἐν τῇ Περὶ Ἀλεξανδρείας πρώτῃ ταῦτα πάντα κυροῖ, καὶ τὸ Ἀλεξανδρῖνος καὶ τὸ Ἀλεξανδρίτης, οὐ μέντοι τὸ Ἀλεξανδρεώτης. ΠΡΟΣ ΑΔΡΙΑΝΟΝ. |
| 2 | Idem: Ἄθλιβις, πόλις Αἰγύπτου· ὁ πολίτης Ἀθλιβίτης. Νικάνωρ δ’ ὁ Ἑρμείου ἐν ᾗ πρὸς Ἀδριανὸν γράφων διὰ τοῦ ρ φησὶν Ἄθριβις. Οὕτω καὶ Στράβων. Idem: Τίβυρις, πόλις Ἰταλίας . |
| 3 [5] | .. Τὸ ἐθνικὸν Τιβυρτῖνος. Νικάνωρ δ’ ὁ Ἑρμείου Τίβουρα ταύτην καλεῖ, καὶ τὸ ἐθνικὸν Τιβουρῖνος· ὃ καὶ ἀναλογώτερον. Ἐν ᾗ Τιβουρίνιον τέμενος. Αὕτη Πολυστέφανος ὠνομάζετο πρότερον. ΜΕΤΟΝΟΜΑΣΙΑΙ. |
| 4 [5] | Athenaeus VII: Νικάνωρ ὁ Κυρηναῖος ἐν Μετονομασίαις τὸν Μελικέρτην φησὶ Γλαῦκον μετονομασθῆναι. Harpocratio: Ἀκ ή · πόλις αὕτη ἐν Φοινίκῃ· Δημοσθένης ἐν τῷ πρὸς Κάλλιππον ἣν Νικάνωρ ὁ Περὶ μετονομασιῶν γεγραφὼς καὶ Καλλίμαχος ἐν τοῖς Ὑπομνήμασι τὴν νῦν Πτολεμαΐδα καλουμένην φασὶν εἶναι· Δημήτριος δὲ ἰδίως τὴν ἀκρόπολιν τῆς Πτολεμαΐδος πρότερον Ἀκὴν ὠνομάσθαι φησίν. |
| 6 [5] | Steph. B: Πάρος ... Νικάνωρ δὲ ἐν ταῖς Μετονομασίαις κεκλῆσθαί φησιν αὐτὴν Πακτίαν, Δημητριάδα, Ζάκυνθον, Ὑρίαν, Ὑλήεσσαν καὶ Μινώαν καὶ Κάβαρνιν ἀπὸ Καβάρνου τοῦ μηνύσαντος τὴν ἁρπαγὴν τῇ Δήμητρι τῆς θυγατρός. Idem: Ὕδ η, πόλις Λυδίας . |
| 7 | .. Λέανδρος δ’, ὁ Νικάνωρ παρατίθησι ἐν Μετονομασίαις, τὴν αὐτὴν Ὕδην καὶ Σάρδεις φησίν. Idem: Ὀλυμπία ἡ πρότερον Πῖσα λεγομένη . |
| 8 | .. λέγεται καὶ Ἄρπιννα, ὡς Νικάνωρ, ἀπὸ τῆς Οἰνομάου μητρός. Idem: Παρρασία . |
| 9 | .. Νικάνωρ δὲ Παρβασίαν φησὶν αὐτὴν κεκλῆσθαι διὰ τὴν Λυκάονος εἰς τὸν Δία παρανομίαν. Idem: Τάναϊς . |
| 10 | .. Τινὲς δὲ καὶ τὸν ποταμὸν Ἀκεσίνην εἶναι καὶ Ἰαξάρτην, ἑλληνίσθαι δὲ τὰ πολλὰ τῶν βαρβαρικῶν ὀνομάτων, ὡς Νικάνωρ φησί. Idem: Δῆλος . |
| 11 | .. ἐκαλεῖτο δὲ Κύνθος ἀπὸ Κύνθου τοῦ Ὠκεανοῦ ... καὶ Ἀστερία καὶ Πελασγία καὶ Χλαμυδία· τινὲς δὲ ὅτι Ζάκυνθος ἐκαλεῖτο, κακῶς εἰδότες. Κεκλῆσθαι δὲ αὐτὴν καὶ Σκυθιάδα Νικάνωρ φησίν. Idem: Διοσκουριὰ ς , μία τῶν ἐν Λιβύῃ Λευκῶν νήσων . |
| 12 | .. Ἔστι καὶ ἑτέρα περὶ τὸν Πόντον, ἥτις Σεβαστόπολις καλεῖται, καὶ πρότερον δὲ Αἶα ἐπικλήσκετο, ὡς Νικάνωρ. Steph. |
| 13 | Byz. Ἱμέρ α , πόλις Σικελίας ... Ἔστι καὶ ποταμὸς Ἱμέρας, ὡς Νικάνωρ. Idem: Ἀλάβαστρ α , πόλις Φρυγίας. |
| 14 | Ἡρόδοτος (?). Ἐν ταύτῃ λίθος διάσημος, ὥς φησι Νικάνωρ. Schol. |
| 15 [5] | Apoll. Rhod. IV, 262: Κόσμης δὲ ἐν πρώτῳ Αἰγυπτιακῶν, καὶ Λέων ἐν πρώτῳ τῶν πρὸς τὴν μητέρα, καὶ Κνωσσὸς ἐν αʹ Γεωγραφικῶν τῆς Ἀσίας, πάντων ἀρχαιοτάτους Αἰγυπτίους φασὶ, καὶ ἐν Αἰγύπτῳ πρώτην κτισθῆναι πόλιν Θήβας. Καὶ νικάνωρ δὲ τούτοις συμφωνεῖ καὶ Ἀρχέμαχος ἐν ταῖς Μετωνυμίαις καὶ Ξεναγόρας ἐν πρώτῳ Χρόνων. |