eul_wid: mhg-aa

Xenagoras the Historian Chronological Fragments in Greek

The Chronological Fragments by Xenagoras is a lost Hellenistic work of chronography and historical geography, surviving only through quotations in later authors. The extant fragments, preserved by scholars such as the scholiast on Apollonius Rhodius, Macrobius, and Harpocration, indicate a work that blended mythological traditions with chronological and geographical data. One fragment records the claim that the Egyptians were the most ancient people and that the city of Thebes was the first to be founded in Egypt, a view Xenagoras shared with other historians. Another discusses the origins of astronomical knowledge, attributing the discovery of the lunar cycles to Endymion or, according to Xenagoras, to Atlas. Further fragments touch upon local cultic practices, such as a Sicilian sacrifice to a hero named Pediocrates for agricultural fertility, and clarify geographical nomenclature, like the location of Kraugallion in Phocis. The work's structure, suggested to have been at least four books, is a modern reconstruction from these disparate citations. The fragments collectively illustrate the Hellenistic scholarly endeavor to systematize and quantify the world, integrating myth, chronology, and geography. Later geographers and compilers cited Xenagoras as an authority, demonstrating the work's perceived utility within the technical traditions of ancient scholarship despite its eventual loss as an independent text.

t1-7 ΧΡΟΝΙΚΑ. E LIBRO PRIMO.
1 (t) Schol. Apoll. Rhod. IV, 262: πάντων ἀρχαιοτάτους Αἰγυπτίους φασί· καὶ ἐν Αἰγύπτῳ πρώτην κτισθῆναι πόλιν Θήβας. Καὶ Νικάνωρ δὲ τούτοις συμφωνεῖ, καὶ Ἀρχέμαχος ἐν ταῖς Μετωνυμίαις καὶ Ξεναγόρας ἐν πρώτῳ Χρόνων. Schol.
2 Apoll. Rh. IV, 264: Τινὲς δέ φασιν Ἐνδυμίωνα εὑρηκέναι τὰς περιόδους καὶ τοὺς ἀριθμοὺς τῆς σελήνης. Ὅθεν καὶ προσελήνους τοὺς Ἀρκάδας κληθῆναι· Ἀρκὰς γὰρ ὁ Ἐνδυμίων. Ἔνιοι δὲ ὑπὸ τοῦ Τυφῶνος. Ὑπὸ δὲ Ἄτλαντος Ξεναγόρας εἴρηκεν. E LIBRO TERTIO.
3 (t) Macrobius Sat. V, 19: Sed et Xenagoras in tertia historia sua de loci divinatione ita scribit : Καὶ οἱ Σικελοὶ, τῆς γῆς ἀφορούσης, ἔθυσαν Πεδιοκράτει τινὶ ἥρωι, καὶ μετὰ τὴν ἐπάνοδον τῆς εὐφορίας πολλοῖς δώροις τὸν βωμὸν τῶν Παλικῶν ἐνέπλησαν. E LIBRO QUARTO.
4 (t) Harpocratio: Κραυαλλίδαι· Αἰσχίνης ἐν τῷ Κατὰ Κτησιφῶντος. Δίδυμός φησι δεῖν γράφεσθαι Κραυγαλλίδαι· οὕτω γὰρ λέγεσθαι τὴν ἐν Φωκεῦσι πλησίον Κίρρας χώραν Κραυγάλλιον, ὡς καὶ Ξεναγόρας ἐν δʹ Χρόνων ἱστορεῖ. E LIBRIS INCERTIS.
5 Steph. Byz.: Ἀκόντιον, πόλις Ἀρκαδίας, ἀπὸ Ἀκοντίου τοῦ Λυκάονος. Ἔστι καὶ ἑτέρα Εὐβοίας, ὡς Ξεναγόρας καὶ Ἀνδροτίων ὀγδόῃ. Dionys.
6 Hal. A. R. I, 72.: Ξεναγόρας δὲ ὁ συγγραφεὺς, Ὀδυσσέως καὶ Κίρκης υἱοὺς γενέσθαι τρεῖς, Ῥῶμον, Ἀντίαν, Ἀρδέαν· οἰκίσαντας δὲ τρεῖς πόλεις, ἀφ’ ἑαυτῶν θέσθαι τοῖς κτίσμασι τὰς ὀνομασίας. Plinius Hist.
7 Nat. VII, 31, 57: Sex ordinum (naves) Xenagoras Syracusios (primos construxisse auctor est). ΠΕΡΙ ΝΗΣΩΝ.
8 Etym. M.: Σφήκεια, ἡ Κύπρος· πρότερον γὰρ Σφήκεια ἐκαλεῖτο, ὥς φησι Στέφανος (scr. Φιλοστέφανος) ἐν τῷ Περὶ Κύπρου, ἀπὸ τῶν ἐνοικησάντων ἐκεῖσε ἀνδρῶν, οἳ ἐκαλοῦντο Σφῆκες. Ἐκαλεῖτο δὲ καὶ Κεραστία, ὡς Μένανδρος ἐν τῷ Περὶ Κύπρου λέγει, διὰ τὸ ἐνοικῆσαι αὐτῇ ἄνδρας, οἳ εἶχον κέρατα· ὡς δ’ ὁ Ξεναγόρας ἐν τῷ Περὶ νήσων, διὰ τὸ ἔχειν πολλὰς ἐνοχὰς (scr. ἐξοχὰς), ἃς κέρατα καλοῦσι, Κεραστία ὠνομάσθη. Plinius V, 31, 35: (Cyprum) vocatam antea Acamantida, Philonides: Cerastin Xenagoras, et Aspeliam et Amathusiam et Macariam: Astynomus Crypton et Coliniam.
10a Harpocratio: Χύτροι ... Πόλις ἐστὶν ἐν Κύπρῳ οὕτω καλουμένη, καθά φησι Ξεναγόρας ἐν ταῖς Νήσοις. Steph.
10b Byz.: Χυτροὶ, Κύπρου πόλις, ἣν ὠνομάσθαι μὲν Ξεναγόρας φησὶν ἀπὸ Χύτρου τοῦ Ἀλέδρου τοῦ Ἀκάμαντος. Steph.
11 Byz.: Καρπασία, πόλις Κύπρου ... Ἔστι καὶ νῆσος Καρπασία κατὰ τὴν ἄκραν τὴν Σαρπηδονίαν. Ξεναγόρας δὲ Κάρπαθον αὐτήν φησι. Schol.
12 Apollon. Rh. I, 624: Σίκινος δέ ἐστι νῆσός τις πρὸ τῆς Εὐβοίας, τὸ πρότερον Οἰνοίη καλουμένη, διὰ τὸ εἶναι αὐτὴν ἀμπελόφυτον. Μνημονεύει δὲ τῆς μετονομασίας Ξεναγόρας, λέγων ὅτι μετωνομάσθη ἀπὸ Σικίνου υἱοῦ Θόαντος καὶ Νηίδος νύμφης. Schol.
13a ad Lucian. Alex. c.: [ὑπὲρ τοὺς Κέρκωπας] Οὗτοι ἐν Βοιωτίᾳ διέτριβον Οἰχαλιεῖς ὄντες γένος, Σίλλος καὶ Τριβαλλὸς ὀνομαζόμενοι, ἐπίορκοι καὶ ἀργοί ..... Ἀπελιθώθησαν δὲ οὗτοι, ὡς Φερεκύδης φησί. Ξεναγόρας δὲ εἰς πιθήκους διὰ κακοήθειαν μεταβαλεῖν φησιν ἐν τῷ Περὶ νήσων. Harpocration: Κέρκωψ· Αἰσχίνης ἐν τῷ Περὶ τῆς πρεσβείας.
13b Ἐν τοῖς εἰς Ὅμηρον ἀναφερομένοις Κέρκωψιν δηλοῦται ὡς ἐξαπατητῆρές τε ἦσαν καὶ ψεῦσται οἱ Κέρκωπες. Ξεναγόρας δὲ εἰς πιθήκους αὐτοὺς μεταβαλεῖν φησι, καὶ τὰς Πιθηκούσσας νήσους ἀπ’ αὐτῶν κληθῆναι. Αἰσχίνης δὲ ὁ Σαρδιανὸς ἐν τοῖς Ἰάμβοις καὶ τὰ ὀνόματα αὐτῶν ἀναγράφει, Ἀνδοῦλον καὶ Ἄτλαντον.