---
title: "Scholia on Sophocles: On Ajax"
author: Scholia on Sophocles
eul_wid: ycy-afa
eul_aid: ycy
canonical: "https://eulogikon.org/works/scholia-sophocles-ajax-ycy-afa-ycy-afa"
lang: grc
content_hash: "sha256:38e8f4c9bb46f0eb342b763d3990af0f685831dcb45524ebba51bd2bcdadd5cf"
content_modified_at: "2026-10-21"
license: "https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"
---

# Scholia on Sophocles: On Ajax

**Author:** Scholia on Sophocles

**eul_wid:** `ycy-afa` · [HTML page](https://eulogikon.org/works/scholia-sophocles-ajax-ycy-afa-ycy-afa)

## Text

ΕΙΣ ΑΙΑΝΤΑ.

πάρεστιν Ὀδυσσεὺς ἐπὶ τὴν σκηνὴν ἀγωνιῶν καὶ πολυπραγμονῶν μή τι ἀπὸ ἐχθροῦ πάθῃ· πάντα δὲ τὰ τῆς ὑποθέσεως συνεκτικῶς ἐδήλωσεν ἐν τῷ προοιμίῳ, πρὸς τίνα ὁ λόγος καὶ ποῦ ἡ σκηνὴ καὶ τί πράττει Ὀδυσσεύς, ἐν δὲ τῷ πεῖράν τινα ἤδη ἴχνος τι κατέθετο τῆς ὑποθέσεως ὡς περὶ ἐχθρὸν ἥκει· δεῖ δὲ τὰ τῆς ὑποθέσεως συνεκτικὰ εἶναι ἐν ἀρχῇ.

<!-- 1 -->ἀεὶ ὁρῶ σε, ὦ Ὀδυσσεῦ, πείρᾳ καὶ δόλῳ μετιόντα τοὺς ἐχθρούς· πεῖρα γὰρ ἡ βλάβη ὡς καὶ ἐν Δανάῃ

  
οὐκ οἶδα τὴν σὴν πεῖραν· ἓν δʼ ἐπίσταμαι,  
  
τοῦ παιδὸς ὄντος τοῦδʼ ἐγὼ διόλλυμαι·  
τὸ δὲ ἀεὶ εἶπεν ἀναφέρουσα εἰς ἐκεῖνο, ὅτι καὶ μετὰ Διομήδους κατάσκοπος γενόμενος ἐπὶ τοὺς Τρῶας οὐκ ἔλαθεν αὐτὴν ὡς αὐτὸς μαρτυρῶν φησι

  
κλῦθί μευ, αἰγιόχοιο Διὸς τέκος, ἥ τέ μοι αἰεὶ  
  
ἐν πάντεσσι πόνοισι παρίστασαι οὐδέ σε λήθω·  
δυσχεραίνει δὲ ἡ Ἀθηνᾶ τῷ Αἴαντι ὅτι ἀπώσατο τὴν συμμαχίαν αὐτῆς. εἰς τὸ αὐτό: ἀεὶ ὁρῶ σε, ὦ Ὀδυσσεῦ, τὴν παρὰ τῶν ἐχθρῶν σοι γινομένην βλάβην ζητοῦντα προϋφαρπάσαι οἷον εἰ ἐπιβουλεύει σοί τις σπουδάζεις τὴν ἐπιβουλὴν τὴν κατὰ σοῦ γινομένην αὐτῷ τῷ ἐπιβουλεύσαντι βλαβερὰν γενέσθαι· ἐκ μεταφορᾶς τῶν κυνηγῶν οἳ τὰ μικρὰ θηρία φονεύουσι προφυλαττόμενοι τὴν ἐξ αὐτῶν ἐσομένην βλάβην· πεῖρα δὲ Ἀττικῶς δόλος καὶ τέχνη ὅθεν καὶ πειραταὶ οἱ κατὰ θάλατταν κακοῦργοι.

Λαρτίου κτητικὸν ἀντὶ κυρίου.

<!-- 2 -->πεῖραν δόλον.

ἐχθρῶν λείπει ἡ κατά.

τὸ θηρώμενον ἐπήνεγκεν καὶ τὰ ἄλλα μεταφορικῶς καὶ τὸ νεοχάρακτα εὐφυῶς· ὁπόταν γὰρ νεωστὶ αἱ ἀποχαράξεις τῶν ζῴων γένωνται μᾶλλον ἐπακολουθοῦσιν οἱ κυνηγέται πρὶν ὑπὸ ἀνέμου ἀφανισθῇ ἡ ὀδμή.

<!-- 5 -->μετρούμενον | ἴχνη ἀνιχνεύοντα.

ἀριθμοῦντα, ζητοῦντα.

ἀκολουθοῦντα τὰ ἴχνη τὰ ἐκείνου νεοχάρακτα, νεωστὶ κεχαραγμένα· προσοχὴν δὲ ἐργάζεται τῷ ἀκροατῇ περὶ τῶν δηλωθησομένων.

<!-- 7 -->εὖ δέ σʼ ἐκφέρει ἐπάγεταί σε ἡ βάδισις Αἴαντος δίκην κυνὸς εὐοσφρήτου ἀπὸ τοῦ ἴχνους ζητοῦντα εἰ ἔνδον γέγονεν ὁ Αἴας· προέλκονται γὰρ τοὺς κυνηγέτας αἱ κύνες ἐπὶ τὰ ἐπαγόμενα παρʼ ὃ καὶ ἐπακτῆρας ἔνιοι θέλουσιν αὐτοὺς καλεῖσθαι ὡς ἐπαγομένους ὑπὸ τῶν κυνῶν· Ὅμηρος

  
οἱ δʼ ἐς βῆσσαν ἵκανον ἐπακτῆρες· πρὸ δʼ ἄρʼ αὐτῶν  
  
ἴχνιʼ ἐρευνῶντες κύνες ἤισαν.  

<!-- 11 -->οὐκ ἀναγκαῖον τὸ πολυπραγμονεῖν ἔτι εἰ ἔνδον ἐστὶν Αἴας — ἔγνω γὰρ — ἀλλὰ λέγειν διὰ τί τὴν σπουδὴν ταύτην ἔθου ἵνα παρʼ ἐμοῦ μάθῃς τὰ ἀγνοούμενά σοι.

<!-- 14 -->καὶ τοῦτο ἄριστα πεποίηται· φθέγμα γὰρ εἶπεν ὡς μὴ θεασάμενος αὐτήν δῆλον γὰρ ὡς οὐκ εἶδεν αὐτὴν ἐκ τοῦ

  
κἂν ἄποπτος ᾖς ὅμως  
τουτέστιν ἀόρατος, τῆς δὲ φωνῆς μόνης αἰσθάνεται ὡς ἐθάδος αὐτῷ οὔσης· ἔστι μέντοι ἐπὶ τῆς σκηνῆς ἡ Ἀθηνᾶ· δεῖ γὰρ τοῦτο χαρίζεσθαι τῷ θεατῇ· προθεραπεύει δὲ τὴν θεὸν ὁ Ὀδυσσεὺς καὶ οὕτω λέγει τὰ κατὰ τὸν Αἴαντα.

<!-- 15 -->ἄποπτος ἀόρατος.

<!-- 16 -->φώνημα ἀντὶ τοῦ φωνήν. ξυναρπάζω ὀξέως συνίημι καὶ ἀντιλαμβάνομαι. φρενί ἀντὶ ἀπὸ τῆς φρενός.

<!-- 17 -->ἡ κώδων θηλυκῶς Ἀττικῶς.

κώδων καλεῖται τὸ πλατὺ τῆς σάλπιγγος, ἀπὸ μέρους δὲ τὴν σάλπιγγά φησι· πολλὰ δὲ εἴδη σαλπίγγων· εἰσὶ γὰρ Λιβυστικαὶ σάλπιγγες, εἰσὶν Αἰγύπτιαι, εἰσὶ Τυρσηνικαί· πρῶτος δὲ Ἀρχώνδας συμμαχῶν τοῖς Ἡρακλείδαις ἤγαγεν εἰς Ἕλληνας τὴν Τυρσηνικὴν σάλπιγγα.

<!-- 19 -->σακεσφόρῳ οὐχ ἁπλῶς ὁπλοφόρῳ ἀλλὰ κατʼ ἐξοχήν· Ὅμηρος

  
Αἴας δʼ ἐγγύθεν ἦλθε φέρων σάκος ἠύτε πύργον·  
οἰκεῖον δὲ τοῖς πρώτοις τὸ ὄνομα.

<!-- 23 -->τρανές σαφές· καλῶς δὲ τοῦτο ἐποίησεν ἵνα συνέχηται ἔτι ἡ ὑπόθεσις καὶ τὸ ἄπιστον εἰς ἀμφίγνοιαν ἄγῃ αὐτούς· διὸ θελοντὴς τοῦτον ὑπέστην τὸν κίνδυνον ἵνα γνῶ τἀληθὲς πάντων τὴν αἰτίαν τοῦ γεγονότος εἰς αὐτὸν ἀναγόντων.

ἀληθές.

ἀλώμεθα τῷ νῷ ἀλώμεθα.

<!-- 26 -->λείας ἁπάσας τὰ ποίμνια, τὰ βοσκήματα λείας φησὶν — ἔνθεν καὶ λῃστὴς — κατὰ τὸ κύριον· Ὅμηρος

  
ληίδα δʼ ἐκ πεδίου συνελάσσαμεν·  
τὸ δὲ κατηναρισμένας ἄκυρον· τὸ γὰρ σκυλεύειν ἐναρίζειν ὅτι τὰ ἔναρα σκῦλα παρὰ τὸ ἀρηρέναι καὶ ἐντὸς αὐτῶν εἶναι ἡμᾶς. καὶ τὸ παρʼ Ὁμήρῳ τοιοῦτόν ἐστιν

ἦ τοι βέλτερόν ἐστι κατʼ οὔρεα θῆρας ἐναίρειν· πῶς γὰρ οἷόν τέ ἐστι σκυλεύειν τοὺς λέοντας εἰ μὴ εἴη καὶ ἐπὶ τῶν ἀλόγων ζῴων τὸ σκυλεύειν; Καλλίμαχος ἐπὶ τῆς λεοντείας δορᾶς

  
τὸ δὲ σκύλος ἀνδρὶ καλύπτρη  
  
γιγνόμενον, νιφετοῦ καὶ βελέων ἔρυμα.  

<!-- 27 -->ἐπιστάταις τοῖς ποιμέσι· καλῶς δὲ τοῦτο ἵνα μὴ παραγένοιτό τις ἀπαγγέλλων τὸ σαφές· πόθεν οὖν αὕτη ἡ ὑπόνοια; ὅτι εἶδέν τις αὐτὸν ἐν τῷ πεδίῳ πηδῶντα μετὰ τοῦ ξίφους νεορράντου ἀπὸ τοῦ αἵματος.

τοῖς κυσίν· οὐκ εἴασε γὰρ ἡ Ἀθηνᾶ ἄνθρωπον ἀνελεῖν.

<!-- 32 -->καὶ τὰ μὲν σημαίνομαι οἷον σημεῖα ἐμαυτῷ τινα συντίθημι ἀπὸ τοῦ ἴχνους τὰ δὲ ἀπορῶ· τοιοῦτον γὰρ συμβαίνει περὶ τοὺς ἰχνευτὰς ἐπιταραττομένων τῶν ἰχνῶν, διὰ δὲ τὴν μανίαν δυσίχνευτος καὶ ἐπιτεταραγμένη ἡ βάσις γέγονε τοῦ Αἴαντος.

σηματίζομαι, διὰ σημείων γινώσκω.

καλῶς Ὀδυσσεὺς ἀναμένει τὸ ἀκριβὲς γνῶναι ἵνα μὴ δοκοίη κατʼ ἐχθροῦ προπετές τι πράσσειν.

<!-- 33 -->οὐκ ἔχω ὅπως μάθω ἢ ποῦ ἐστιν.

<!-- 34 -->καιρὸν δʼ ἐφήκεις ἐπὶ καιρῷ ἥκεις· εὐφυῶς δὲ ἄρχεται τῆς ὑποθέσεως ὁ ποιητὴς ὥστε τρανῶσαι τὸ πᾶν διὰ τῆς Ἀθηνᾶς· θεραπεύει δὲ Ὀδυσσεὺς τὴν Ἀθηνᾶν ἵνα καὶ ἐν τοῖς ἑξῆς ἕξῃ αὐτὴν εὐμενῆ.

<!-- 36 -->ταῦτα πρὸς τὰ ἐξ ἀρχῆς ἵνα μὴ δόξῃ ἀγνοεῖν ἡ θεὰ τὸ πρᾶγμα.

<!-- 38 -->ἐν τοῖς ἀμοιβαίοις κατὰ βραχὺ δηλοῦται ἡ ὑπόθεσις, πυνθάνεται δὲ πρῶτον εἰ ἄρα πρὸς καιρὸν πονῶ· εἰ γὰρ αὐτός ἐστιν ὁ τὸν φόνον δράσας πρὸς καιρὸν ἂν εἴη πονῶν ὁ Ὀδυσσεύς.

<!-- 39 -->τὸ ὡς ἀντὶ τοῦ ἀληθῶς.

<!-- 40 -->καὶ πρὸς τί δυσλόγιστον ἐπύθετο πρῶτον εἰ αὐτός ἐστιν ὁ δράσας εἶτα καὶ τὴν αἰτίαν πυνθάνεται· τὸ δὲ δυσλόγιστον ὅμοιον τῷ πρᾶγος ἄσκοπον· ἀγνοεῖ γὰρ ἔτι τὴν μανίαν.

<!-- 41 -->χόλῳ βαρυνθείς ὁ μὲν Ὀδυσσεὺς πυνθάνεται πρὸς τί αὐτῷ χρήσιμον ἡ δὲ τὴν αἰτίαν ἐπήγαγεν ὑφʼ ἧς κινηθεὶς εἰς χόλον ἤχθη· τοῦτο γάρ ἐστι τὸ λεῖπον τῆς ὑποθέσεως, ἡμεῖς δὲ ὡς προεπιστάμενοι τὰ πράγματα ἀμβλύτερον κατανοοῦμεν.

ἤδη τὴν μανίαν αὐτοῦ σημαίνει ἔνθεν αὐτῷ ἡ πλάνη γεγένηται.

<!-- 44 -->ἦ καὶ τὸ βούλημʼ ὡς ἐπʼ Ἀργείοις ἐρωτᾷ πῶς μόνος ὢν πρὸς πλῆθος ἐδύνατο μάχεσθαι.

<!-- 45 -->κἂν ἐξεπράξατο μὴ λέγε βούλευμα, φησίν· οὐ γὰρ ἦν βούλευμα ἀλλὰ πρᾶγμα εἰ κατημέλησα ἐγώ.

<!-- 48 -->παρέστη ἐπλησίασεν ἡμῖν.

κἀπὶ τέρμʼ τῆς ὁδοῦ.

<!-- 49 -->πύλαις ταῖς τῶν σκηνῶν πύλαις.

<!-- 50 -->μαιμῶσαν γράφεται καὶ διψῶσαν. προσκορὲς ἦν διηγηματικῷ εἴδει τὸ πᾶν διεξελθεῖν.

λέ ...... μαιμᾶν.

<!-- 51 -->τὸ ἑξῆς, ἐγώ σφʼ ἀπείργω τῆς ἀνηκέστου χαρᾶς.

<!-- 52 -->τῆς ἀνηκέστου χαρᾶς χαράν φησι τὴν ἐπὶ τῷ δοκεῖν τοὺς Ἕλληνας ἀνῃρῆσθαι· ταύτης οὖν αὐτὸν τῆς χαρᾶς ἀπεῖρξα δυσφόρους γνώμας ἐμβαλοῦσα τοῖς ὄμμασι· καλῶς δὲ εἶπεν γνώμας· οὐ γὰρ κλέψαι φησὶ τὴν ὄψιν ὥστε μὴ ὁρᾶν ἀλλʼ ἐπʼ αὐτῇ γνώμην δύσφορον ἐπιβαλεῖν ὡς οἴεσθαι ἰδεῖν τὰ μὴ ὄντα, τοῦτο δὲ οὐ τῶν ὀφθαλμῶν ἁμάρτημα ἀλλὰ πολὺ πρότερον τῆς διανοίας.

<!-- 54 -->ἄδαστα ἀμέριστα, ἀδιαίρετα· πιθανὸν δὲ καὶ πρὸς τὸ πλῆθος· ἐλάσσονα γὰρ εἶναι εἰκός.

<!-- 56 -->κύκλῳ ῥαχίζων κατὰ πάντα τόπον τῆς ἐπαύλεως σφάζων καὶ διακόπτων διὰ τὸ τὴν πρώτην καὶ μεγάλην διακοπὴν κατὰ τὴν ῥάχιν γίνεσθαι· ἐκ μεταφορᾶς καὶ τοὺς μεγάλα κακουργοῦντας ῥαχιστάς φαμεν.

<!-- 57 -->δισσοὺς Ἀτρείδας πιθανῶς τούτων τὰ ὀνόματα εἶπεν· κατʼ αὐτῶν γὰρ πλείων ἡ ἀγανάκτησις ὡς τῆς ἀδικίας προκαταρξαμένων· τὸ δὲ τοῦ Ὀδυσσέως ἐταμιεύσατο τῷ Αἴαντι ἵνα καὶ μεῖζον εἴη τὸ πάθος αὐτοῦ φανερῶς παραπαίοντος κἀπειδὴ γελοῖον προελθόντα τὸν Αἴαντα λέγειν καὶ παρενοχλεῖν τοῖς θεαταῖς εἰ προειρήκει πάντα ἡ Ἀθηνᾶ.

ἔχων γράφε παρών.

<!-- 58 -->ἐμπίπτων γράφε ἐμπεσών.

<!-- 59 -->ἐγὼ δὲ φοιτῶντα ἤτοι μαινόμενον — φοῖτος γὰρ ἡ μανία — ἢ περιερχόμενον ἐν τοῖς ποιμνίοις διὰ τὴν μανίαν — λέγει γὰρ μανιάσι νόσοις — ἢ ἀναστρεφόμενον ἐν τῇ μανίᾳ.

μεθʼ ὁρμῆς μεμηνότα.

<!-- 60 -->εἰς ἕρκη κακὰ γράφε εἰς ἐρινῦν κακήν.

<!-- 61 -->ἐλώφησεν ἐπαύσατο· ἀπὸ τῶν ὑποζυγίων ὅθεν καὶ τὸ εὐλόφως φέρειν.

<!-- 62 -->τοὺς ζῶντας τοὺς ζῶντας τῶν βοῶν δήσας ὡς αἰχμαλώτους ἄνδρας ἄγει καὶ τὰ λοιπὰ ποίμνια· πιθανὸν δὲ καὶ τοῦτο προειρῆσθαι ἵνα ὅταν εἴπῃ ἡ Τέκμησσα περὶ τοῦ κριοῦ προεπιστάμεθα τοῦτο.

<!-- 66 -->δείξω δὲ καὶ σοί πιθανὴ ἡ παρείσοδος τοῦ Αἴαντος· οὕτω γὰρ μεῖζον γίνεται τὸ πάθος τῆς τραγῳδίας τῶν θεατῶν νῦν μὲν παραφρονοῦντα ὀλίγῳ δʼ ὕστερον ἔμφρονα θεωμένων καὶ ἵνα ἰδὼν ὁ Ὀδυσσεὺς ἐξείπῃ τοῖς ἄλλοις Ἕλλησιν, οὕτω δὲ καὶ ἡ εὔνοια τῆς Ἀθηνᾶς ἐνδείκνυται εἰς τὸν Ὀδυσσέα.

<!-- 72 -->ἀπευθύνοντα τιμωρίαν ἀπαιτοῦντα.

προσμολεῖν τουτέστιν ἐξελθεῖν.

<!-- 75 -->ἐπιστρέφει ἡ Ἀθηνᾶ ὡς οὐδενὸς ἐσομένου κακοῦ.

<!-- 76 -->μὴ πρὸς θεῶν παραιτεῖται Ὀδυσσεὺς οὐχ ὡς κωμῳδοῦντος τοῦ ποιητοῦ δειλίαν τοῦ ἥρωος — οὕτω γὰρ ἀφαιρεθείη τῆς τραγῳδίας τὸ ἀξίωμα — ἀλλὰ τὸ εὐλαβὲς ἐνδείκνυται· ἔμφρονος γὰρ ἦν τὸ τῷ μεμηνότι παραχωρεῖν· ὅρα γὰρ οἷον ἦν προσελθόντα ἐκεῖνον θεάσασθαι τὸν ἐχθρόν.

<!-- 77 -->τί μὴ γένηται; μὴ τί γένηται φοβῇ; οὐχ ὁ αὐτὸς ἦν καὶ πρότερον ἄνθρωπος ἀλλʼ οὐδὲν ὑμᾶς εἰργάσατο κακὸν ἡμῶν ἐπιμελουμένων;

<!-- 78 -->τῷδε τἀνδρὶ δεικτικῶς ἀντὶ τοῦ ἐμοί, τῷ Ὀδυσσεῖ.

<!-- 79 -->οὐκοῦν γέλως ἥδιστος εἰς ἐχθρούς σκληρὸν μὲν τὸ λέγειν ἐπεγγελᾶν τοῖς ἐχθροῖς ἀλλὰ θεός ἐστιν οὐκ εὐλαβουμένη τὸ νεμεσητόν· ἄλλως τε καὶ παροξύνουσα τὸν Ὀδυσσέα φησίν.

<!-- 80 -->ἐμοὶ μὲν ἀρκεῖ μέτριον διεφυλάχθη τὸ τοῦ Ὀδυσσέως ἦθος διὰ τὸ μὴ ἐντρυφᾶν τοῖς κακοῖς.

<!-- 81 -->μεμηνότʼ ἄνδρα περιφανῶς ὀκνεῖς ὀκνεῖς ἀντὶ φοβῇ· πυκνῶς γὰρ τίθησι τὸ ὀκνεῖν ἐπὶ τοῦ φοβεῖσθαι.

ὀκνεῖς φοβῇ.

τρίβραχυς.

<!-- 82 -->φρονοῦντα γάρ νιν οὐκ ἂν ἐξέστην ἑκατέρῳ τὸ οἰκεῖον παράκειται καὶ οὐ χρὴ τὰ τοῦ Ὀδυσσέως φρονιμώτερα οἴεσθαι τῶν τῆς Ἀθηνᾶς ἀλλʼ ἐκεῖνο σκοπεῖν, ὅτι ἡ μὲν μετὰ παρρησίας διαλέγεται ὡς θεὸς ὁ δὲ ὑπεσταλμένως ὡς θνητὸς τὸν καιρὸν ὁρᾷ ὅτι ὁμόσε χωρῆσαι τῇ μανίᾳ τοῦ ἐχθροῦ οὐχ ἁρμόζει. φρονοῦντα γὰρ αὐτὸν οὐκ ἂν ἐξέστην διʼ εὐλάβειαν, τὸ δὲ νῦν ἐκστῆναι οὐ τῷ Αἴαντι ἀλλὰ τῇ μανίᾳ.

<!-- 85 -->ἐγὼ σκοτώσω βλέφαρα καίπερ δεδορκότα ἢ καὶ βλέποντα τὰ βλέφαρα αὐτοῦ ποιήσω μὴ δεδορκότα.

<!-- 89 -->ὦ οὗτος διὰ τοῦ οὗτος καὶ τοῦ Αἴας δισσὴ ἡ κλῆσις, ἢ ὅτι καὶ πρότερον ἐκάλεσεν αὐτὸν — ὅτε καὶ Ὀδυσσεύς φησι, τί δρᾷς Ἀθάνα; — ἢ ὡς καὶ πρότερον ὁπότε ἐδόκει συλλαμβάνειν αὐτῷ πρὸς τὴν ἀναίρεσιν.

<!-- 90 -->τί βαιόν ὀλίγον ἀντὶ τοῦ οὐδὲ ὅλως· σύμμαχον δὲ αὐτὴν νομίζει ὡς καὶ ἐν τοῖς ἑξῆς φησιν, ὡς εὖ παρέστης.

<!-- 91 -->ὦ χαῖρʼ Ἀθάνα ἐπέγνω μὲν τὴν Ἀθηνᾶν τὰ δὲ ἑξῆς τοῦ παραπαίοντος· οὕτω γὰρ ἂν προκόψειεν ἡ ὑπόθεσις· οὐ παντελῶς δὲ ἀπώλετο αὐτοῦ τὸ ἡγεμονικὸν ἀλλʼ ἡ μανία γέγονε περὶ τὸ λογιστικόν· ἐμέμνητο μὲν γὰρ ὡς ἐχθροὺς ἀνελὼν περὶ τὸ πρόσωπον δὲ ἐσφάλλετο ὅτι ποίμνια ἀνεῖλεν καὶ ἐλογίζετο ἄνδρας ἀνῃρηκέναι.

<!-- 96 -->τὸ μὴ οὐχὶ βάψαι τὸ ξίφος εἰς τὸν στρατόν.

<!-- 98 -->ἐὰν δασυνθῇ τὸ οι ἔσται ἐπὶ τῶν Ἀτρειδῶν, ἐὰν δὲ ψιλὸν τὸ οἶδα ἀντὶ τοῦ ἐπίσταμαι.

<!-- 100 -->καλῶς τὰ ἐμὰ ἔφη, οὐχ ἃ δεῖ με λαβεῖν, ὡς ἰδίων ἀπεστερημένος.

<!-- 102 -->ἢ πέφευγέ σε; οὐχ ὡς διαστέλλουσά φησιν, ὡς ἂν εἴποι τις ἔθανεν ἢ πέφευγέν σε, ἀλλὰ παροξύνουσα· φησὶ γὰρ πέφευγεν δή σε ὁ Ὀδυσσεύς.

<!-- 103 -->τὸ ἐξῶλες θηρίον· κίναδος γὰρ ἡ ἀλώπηξ· πάνυ δὲ κατατρέχει τοῦ Ὀδυσσέως ὡς ἐχθίστου.

<!-- 104 -->τὸν σὸν ἐνστάτην ἤτοι κατὰ πάντα ἐνιστάμενόν σοι ἢ ἰδικῶς ἐπὶ τῆς κρίσεως μόνον οἷον τὸν ἀντίδικον· κυρίως δὲ ἐνστάτης ὁ ἐν τῇ ὁδῷ ἀντιστήκων τινὶ ὡς εἰ λέγοι τις τὸν Οἰδίποδα τοῦ Λαΐου ἐνστάτην γεγενημένον.

<!-- 105 -->ἥδιστος, ὦ δέσποινα καθʼ ἡδονήν μοι· δεσμώτης δὲ λέγεται καὶ αὐτὸς ὁ δέσμιος, ὡς ὁ δεσμώτης Προμηθεύς, καὶ ὁ δεσμῶν ὡς Κρατῖνος ἐν Πυτίνῃ ἐπὶ τῶν δεσμοφυλάκων

  
ὄψει γὰρ αὐτὴν ἐντὸς οὐ πολλοῦ χρόνου  
  
παρὰ τοῖσι δεσμώταισι καταπιττουμένην.  

<!-- 108 -->ἑρκίου στέγης τοῦ περιφράγματος τῆς αὐλῆς ἢ τῆς τοῦ δώματος στέγης· ἑρκίον γὰρ τὸ δῶμα.

<!-- 110 -->μάστιγι πρῶτον ἐντεῦθεν ἡ ἐπιγραφὴ τοῦ δράματος. οὐ πρότερον φονεύσω αὐτὸν πρὶν ἂν μαστίξω.

<!-- 112 -->χαίρειν, Ἀθάνα, τἄλλα τὸ ἦθος τῆς ἀπαγγελίας ἀρχαῖον· ἔστι δὲ νῦν τὸ χαίρειν ἀντὶ χαρτῶς ἐμοὶ λέγειν· φησὶ δὲ ὡς κατὰ τὰ ἄλλα μὲν εἴκων τῇ θεῷ τοῦτο δὲ ἀντιβαίνων· ὑπεροπτικὸν δὲ τὸ ἦθος αὐτοῦ ἐντεῦθεν ἐνδείκνυται ὁ ποιητὴς — ἐπεὶ πάνυ πρόσκειται ὁ ἀκροατὴς τῷ Αἴαντι διὰ τὴν συμφορὰν καὶ μονονουχὶ χαλεπαίνει τῷ ποιητῇ — ἵνα δόξῃ ἀξιοπαθεῖν ὁ Αἴας μὴ ὑποτεταγμένος τῇ δαίμονι.

ἔγωγέ σʼ ἐφίεμαι ἐφίεμαί σε εἰς τὰ ἄλλα κελεύειν μοι καὶ χαίρειν ὡς πειθομένου μου, εἰς τοῦτο δὲ μόνον οὐκ ἀκούσομαί σου.

<!-- 115 -->ἐννοεῖς γράφε ἐννέπεις.

<!-- 118 -->ὁρᾷς, Ὀδυσσεῦ παιδευτικὸς ὁ λόγος καὶ ἀποτρεπτικὸς ἁμαρτημάτων καὶ διὰ τοῦτο ἐπίτηδες καὶ τῷ Ὀδυσσεῖ καὶ τῷ θεατῇ ὑπέδειξε τὸν Αἴαντα δηλῶν ὡς ὁ πρότερον φρόνιμος καὶ πρακτικὸς νῦν ἐξέστη διὰ τὸ θεομαχῆσαι· καὶ τοῦτο δὲ Ὁμήρου παίδευμα, ὅτι ἐφʼ οἷς αὐχοῦσί τινες τούτων στεροῦνται παρὰ θεῶν ὡς καὶ Θάμυρις τὴν μουσικὴν καὶ Νιόβη τῶν τέκνων.

<!-- 121 -->ἐποικτείρω ἐλεῶ.

<!-- 122 -->Ἴωνες ἔμπης φασίν, Ἀττικοὶ δὲ ἔμπας καὶ ἔμπα.

<!-- 124 -->οἷον ἀφορῶν εἰς τὰ ἀνθρώπινα τὰ πάντων κοινά.

<!-- 125 -->ὁρῶ γὰρ ἡμᾶς πρὸς τὸ Πινδαρικὸν

  
τί δέ τις; τί δʼ οὔ τις; σκιᾶς ὄναρ  
  
ἄνθρωποι  
ἀντὶ ἀνυπάρκτου τὸ ἀνυπαρκτότερον· ἐνταῦθα μέντοι ἐστὶν ὁ λόγος ἐγγυτέρω τῆς ἀληθείας ἤπερ τὸ Πινδαρικόν· ὁ μὲν γὰρ Πίνδαρος ἐν τοῖς ἀσυστάτοις πεποίηται τὴν ὑποβολὴν ὁ δὲ ἐν τοῖς φαινομένοις καὶ δοκοῦσιν οὐχ ὑπάρχουσι δὲ κατὰ ἀλήθειαν· ὁ δὲ Ὅμηρος διʼ ἑνὸς αὐτάρκως τοῦτο δεδήλωκεν

  
οὐδὲν ἀκιδνότερον γαῖα τρέφει ἀνθρώποιο.  

<!-- 126 -->εἴδωλʼ ἀπεικάσματα.

<!-- 127 -->ὑπέρκοπον φασὶ τὸν Αἴαντα τρίτον ἠσεβηκέναι περὶ τοὺς θεούς, πρῶτον μὲν ἐκβαλεῖν τοῦ δίφρου τὴν Ἀθηνᾶν βουλομένην αὐτῷ συμμαχεῖν, δεύτερον ἀπαλεῖψαι τὴν γλαῦκα τὴν ἐγγεγραμμένην τῷ ὅπλῳ αὐτοῦ ἐξ ἔθους πατρῴου, τρίτον ὅτι οὐκ ἐπείσθη τῷ πατρὶ συμβουλεύοντι πείθεσθαι τοῖς θεοῖς.

ἀντὶ ὑπέρκομπα.

<!-- 130 -->χειρὶ δυνάμει.

<!-- 131 -->ἡμέρα γὰρ μία ἐλαττοῖ καὶ πάλιν αὔξει.

<!-- 132 -->τὸ συναγόμενον τοῦτό ἐστιν, ὅτι δεῖ θεοφιλεῖς μόνον εἶναι τοὺς σώφρονας καὶ ἐπὶ ἄλλῳ μὴ ἀλαζονεύεσθαι.

<!-- 134 -->Τελαμώνιε παῖ πιθανῶς αὐτῷ ὁ χορὸς ἐσκεύασται ἀπὸ Σαλαμινίων ἀνδρῶν τοῦτο μὲν παρρησιαζομένων ὡς ἐλευθέρων τοῦτο δὲ συμπαθῶς ἐχόντων ὡς πολιτῶν καὶ αἰδημόνως λαλούντων ὡς ὑπηκόων· οὐ γὰρ πιθανὸν ἐξ Ἀχαιῶν εἰσάγειν καὶ διὰ τὸ μὴ συνάχθεσθαι καὶ διὰ τὸ μὴ προσκρούειν τῷ βασιλεῖ, τὸ δὲ τῶν αἰχμαλώτων κηδεμονικὸν μέν, ὡς Αἰσχύλος ἐν Θρῄσσαις, οὐ μὴν εὐπρόσωπον· ὅρα γὰρ οἷον αἰχμαλώτους ἐπιτιμᾶν τῷ Μενελάῳ· πιθανὴ δὲ καὶ ἡ εἴσοδος· ἀκούσας γὰρ ὁ Ὀδυσσεὺς παρὰ τῆς Ἀθηνᾶς

  
δείξω δὲ καὶ σοὶ τήνδε περιφανῆ νόσον  
  
ὡς πᾶσιν ἀνθρώποισιν εἰσιδὼν θροῇς  
καὶ μαθὼν τὸ σαφὲς δεδήλωκε τοῖς Ἀχαιοῖς· ταύτης οὖν τῆς φήμης ἀκούσαντες οἱ Σαλαμίνιοι παραγεγόνασι μηδέπω ὑπὸ τῆς εὐνοίας πεπεισμένοι ὡς αὐτὸς εἴη ὁ πράξας ἀλλʼ ἀπιστοῦντες ὡς ὑπὸ ἐχθροῦ πεπλάσθαι οἰόμενοι· ὁ δὲ νοῦς, σοῦ μὲν εὖ πράσσοντος ἐν χαρᾷ ἐσμεν καὶ τὸ ἀνάπαλιν, τὸ δὲ ὅλον οἷον ἐν σοί ἐσμεν· τὰ δὲ πράγματα νῦν τοῦ Αἴαντος φαῦλά ἐστι καὶ οὐκ ἐνεχώρει αὐτῷ διηγήσασθαι τὰ ἀνδραγαθήματα.

<!-- 135 -->βάθρον ἀγχιάλου τὸ θεμέλιον, τὸ ἕδρασμα ἀντὶ τοῦ διʼ ὃν ἵσταται ἡ Σαλαμίς· οὐ πάντως δὲ αἱ ἀγχίαλοι καὶ ἀμφίαλοί εἰσιν οἵα ἐστὶ καὶ ἡ Ἀλεξάνδρεια, ἀγχίαλος μέν ἐστιν οὐκ ἀμφίαλος δέ, αἱ δὲ νῆσοι καὶ ἀγχίαλοι καὶ ἀμφίαλοί εἰσιν.

<!-- 136 -->σὲ μὲν εὖ πράσσοντʼ ἀντὶ τοῦ σοῦ μὲν εὖ πράσσοντος· ἢ οὕτως, εἰς σὲ μὲν εὖ πράττοντα ἐπιχαίρω ἵνα λείπῃ ἡ εἰς.

ἐπιχαίρω ἀντὶ συγχαίρω.

<!-- 137 -->σὲ δʼ ὅταν ἀπὸ κοινοῦ τὸ ἐπιβῇ, εἰς σὲ δὲ ὅταν νόσος ἐπιβῇ· κακόθρους δὲ οἷόν ἐστι καὶ τὸ ἑξῆς

  
τοιούσδε λόγους ψιθύρους  
ἀντὶ τοῦ διάβολος.

ζαμενὴς δυσμενής.

<!-- 140 -->ἐπεὶ περιδεὲς τὸ ζῷον· ὄμμα δὲ πελείας περιφραστικῶς ἡ πέλεια.

<!-- 141 -->ὡς καὶ τῆς παρελθούσης νυκτὸς ἐν φόβῳ γεγόναμεν ἐπὶ τῇ σῇ δυσκλείᾳ· πιθανῶς δὲ οὐκ ἐλέγχει τὸν βασιλέα ὡς ἡμαρτηκότα ἀλλὰ τὴν δυσπραξίαν προσέλαβεν ὡς ἀπὸ τῆς εἱμαρμένης· πάνυ δὲ εὖνοι ὄντες ἀπιστοῦσι καὶ ὑπολαμβάνουσιν αὐτὸν ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ συκοφαντεῖσθαι· ἐν δέει οὖν καθέστηκα ὅταν ᾖ τι τοιοῦτο περὶ σέ.

<!-- 143 -->ἱππομανῆ τινὲς τὸν μεγάλως μαινόμενον ἐξεδέξαντο· ἀλλʼ οὐκ ἐπίστευεν ὁ χορὸς ὅτι ἐμαίνετο ὁ Αἴας· ἢ σὲ τὸν ἐπὶ ἵπποις μαινόμενον καὶ ἱππικόν· ἀλλʼ οἱ νησιῶται οὐχ ἱππομανοῦσιν οὐδὲ ἱππήλατοί εἰσιν αἱ νῆσοι· τὸ ἱππομανῆ τοίνυν πρὸς τὸν λειμῶνα ἐκληπτέον. ἄλλως: ἱππομανῆ ἢ αὐτὸν λέγει τὸν Αἴαντα ὡς μεγάλως μαινόμενον ἀπὸ μεταφορᾶς· ἡ γὰρ τῶν ἵππων μανία χαλεπωτέρα ἐστίν· τὸ γὰρ ἵππος ἐπὶ μεγάλου τάσσεται ὡς ἱπποσέλινον καὶ ἱππογνώμονα τὸν μεγαλογνώμονα· ἢ ἐπὶ τοῦ λειμῶνος οἷον τὸν εὐανθῆ, ἐφʼ ᾧ ἵπποι μαίνονται ἢ τὸν ἄγαν μεμηνότα καὶ ἀνθοῦντα καὶ ἐνυβρίζοντα τῇ χλόῃ διὰ τὸ πλῆθος.

μεγαλομανῆ.

<!-- 147 -->αἴθωνι λαμπρῷ.

<!-- 148 -->τοιούσδε λόγους ὁ νοῦς, οὐδὲν ἐνέχυρον εἰδὼς ὁ Ὀδυσσεὺς πλάττεται ψευδεῖς λόγους ἀκούσας μόνον ὡς εἴης ὀφθεὶς σὺν νεορράντῳ ξίφει· καλῶς δὲ καὶ τὸ ψιθύρους λόγους ὡς διὰ πανουργίαν ἀδεῶς οὐ λέγοντος ἀλλὰ πρὸς ἕνʼ ἕκαστον ἐξαπατῶντος λάθρᾳ.

<!-- 150 -->σφόδρα πείθει ὅτι ἐν ἀτυχίᾳ καθέστηκας τῆς ἥττης χάριν· ἢ ἐπεὶ μέγας εἶ ἔχει τὸν φθόνον συμπράττοντα.

<!-- 154 -->τῶν γὰρ μεγάλων ψυχῶν ἱείας τροπικῶς ὡς ἐπὶ τῶν τοξευόντων κατὰ μεγάλου σώματος οἳ οὐχ ἁμαρτάνουσιν· πιστὰ οὖν τοῖς ἀκούουσι τὰ κατὰ τῶν μεγάλων διὰ τὸν φθόνον· Πίνδαρος

  
ὄψον δὲ λόγοι φθονεροῖσιν·  
  
ἅπτεται δʼ ἐσλῶν ἀεί, χειρόνεσσι δʼ οὐκ ἐρίζει.  

ἱείς ἀφιείς, τοξεύων· ἀπὸ κοινοῦ δὲ τὸ τις, κατὰ μὲν τῶν μεγάλων ψυχῶν ἱείς τις οὐκ ἂν ἁμάρτοι κατʼ ἐμοῦ δὲ ἱείς τις οὐ πείθει τὸν ἀκούοντα.

<!-- 155 -->κατὰ δʼ ἄν τις ἐμοῦ κατʼ ἐμοῦ τοῦ δημοτικοῦ καὶ εὐτελοῦς.

<!-- 157 -->τὸν ἔχονθʼ λείπει τὸ εὖ, πρὸς τὸν εὖ ἔχοντα.

<!-- 158 -->καίτοι σμικροὶ μεγάλων πάνυ αἰδημόνως ὁ χορὸς ἐξελέγχων τὴν ἀδικίαν τῶν Ἑλλήνων οὐ τοῦτο ἄντικρυς ποιεῖ ἀλλὰ ψιλῶς γνωμολογεῖ· βούλεται γὰρ ἐπιτιμᾶν ὅτι κακῶς πράττουσι καθαιροῦντες Αἴαντα καὶ ἑαυτοῖς ἀσυμφόρως· φησὶ γὰρ ὅτι ἀσθενὴς φυλακὴ τοῖς μικροῖς ἄνευ τῶν μεγάλων· τοῦτο δὲ τείνει καὶ ἐπὶ τὸν Αἴαντα ὅτι δεηθήσονται αὐτοῦ.

<!-- 159 -->σφαλερὸν—ῥῦμα ἀντὶ τοῦ ἀσθενὴς φυλακή.

πύργου πόλεως.

<!-- 160 -->ἀπὸ κοινοῦ.

<!-- 161 -->καὶ μέγας ὀρθοῖθʼ ὑπὸ μικροτέρων οὐκ ἔστιν ἐναντίος ὁ λόγος ἀλλὰ καὶ αὔξησιν ἔχει· εἰ γὰρ ὁ μέγας ὑπὸ τοῦ ἐλάττονος διασῴζεται πόσῳ τῶν μειζόνων ἔχεσθαι χρή· κοινωνικὸς δὲ ὁ λόγος καὶ φιλάνθρωπος· καὶ Ὅμηρος

  
συμφερτὴ δʼ ἀρετὴ πέλει ἀνδρῶν καὶ μάλα λυγρῶν.  

<!-- 162 -->τοὺς ἀνοήτους τοὺς Ἕλληνας.

<!-- 164 -->ὑπὸ τοιούτων ἀνοήτων καὶ φθονερῶν καὶ διαθρεῖν τὰ τοιαῦτα ἀνεπιστημόνων· κἀνθάδε τὸ θορυβῇ σύμφωνόν ἐστιν τῷ

  
τοιούσδε λόγους ψιθύρους πλάσσων·  
μέχρι γὰρ νῦν ἐν λόγοις ἐστὶν ἡ ἀδικία καὶ θορύβῳ τῷ ἀπὸ τῆς βλασφημίας.

<!-- 166 -->ἀπαλέξασθαι ἀντὶ τοῦ ἀντιτάξασθαι.

<!-- 168 -->ἅπερ πτηνῶν ἀγέλαι θηλυκῷ τῷ ἀγέλαι ἐπήγαγεν ἀρσενικὴν μετοχὴν τὴν ὑποδείσαντες πρὸς τὸ νοητόν· ἐν γὰρ ταῖς ἀγέλαις εἰσὶ καὶ ἄρσενες καὶ θήλειαι· ὁ δὲ νοῦς, διὰ τοῦτο κομπάζουσι σοῦ ἀφανοῦς ὄντος ὡς πτηνῶν ἀγέλαι παταγοῦντες· καὶ τοῦτο εἰς τὸν κενὸν ψόφον.

<!-- 172 -->ἦ ῥά σε Ταυροπόλα ὁ χορὸς οὐδέπω πεπιστευκὼς ὅτι Αἴας τὰ τεθρυλημένα διεπράξατο ἀλλʼ οἰόμενος ἔκ τινος ὀργῆς θεῶν ταύτην τὴν φήμην γεγενῆσθαι ποιεῖται πρὸς τὴν φήμην τὸν λόγον· Ταυροπόλα δὲ ἢ ὅτι ἐν Ταύροις τῆς Σκυθίας τιμᾶται ἢ ἀπὸ μέρους τῶν ποιμνίων ἡ προστάτις ἢ ὅτι ἡ αὐτὴ τῇ σελήνῃ ἐστὶ καὶ ἐποχεῖται ταύροις ἣν καὶ ταυρωπὸν ὀνομάζουσιν. τὸ ἑξῆς, ἦ ῥά σε Ταυροπόλα ὥρμησεν ἐπὶ βοῦς ἀγελαίας· τοὺς πολλοὺς γὰρ τῶν μαινομένων ἐκ σελήνης νοσεῖν ὑποτίθενται διὰ τὸ τῶν νυκτερινῶν δεσπόζειν φασμάτων. ἄλλως: τὴν μὲν ἀναίρεσιν τῶν ποιμνίων ὁ χορὸς πιστεύει ὑπὸ Αἴαντος γενέσθαι οὐκ ἐξ ἰδίας δὲ προνοίας.

<!-- 173 -->ὦ μεγάλα φάτις διὰ μέσου ἡ ἀναφώνησις, ὦ θαυμαστὴ φήμη ἥτις ἐγέννησάς μοι ταύτην τὴν αἰσχύνην· κακὴ γάρ, φησιν, ὑπῆρξε περὶ τοῦ Αἴαντος.

<!-- 175 -->πανδήμους ἢ τὰς παντὸς τοῦ δήμου ἢ τὰς συνηγμένας.

<!-- 176 -->ἤ πού τινος νίκας οἴονται ἐκ τούτων αὐτὸν ἐμμανῆ εἶναι· ἆρα οὖν, φησί, χαριζομένη σοι τὸ νικᾶν καρπὸν καὶ ἀπαρχὰς οὐκ ἐδέξατο τῆς νίκης ἢ ἀπὸ κυνηγεσίων δῶρα οὐ λαβοῦσα ὡς καὶ Ὅμηρος ἐπιλελησμένους τινάς φησι καὶ δίκην παρέχοντας τῆς λήθης.

ἢ διὰ χάριν τινὸς νίκης· ἀκάρπωτον δὲ ἧς καὶ καρποὺς οὐκ ἐδέξατο.

<!-- 178 -->εἴτʼ ἐλαφαβολίαις ἀπὸ κοινοῦ τὸ ψευσθεῖσα.

<!-- 179 -->ἢ χαλκοθώραξ ἤ τινʼ Ἐνυάλιος διαστέλλει τὸν Ἄρεα ἀπὸ τοῦ Ἐνυαλίου ὡς ἕτερον δαίμονα ὑπουργὸν τοῦ μείζονος θεοῦ καὶ δῆλον ἐκ τῶν συνδέσμων· δηλοῦται γὰρ ὁ Ἄρης ἐκ τοῦ χαλκοθώραξ, ἢ καὶ ὁ Ἄρης μεμφόμενός σοι ὡς ἀπαρχὰς δορὸς οὐ λαβὼν ἐτίσατό σε τῆς λώβης, τῆς εἰς αὐτὸν γενομένης λήθης, ἐτίσατο δὲ ἐννυχίοις μηχαναῖς ἐπὶ σοῦ ταύτης τῆς νυκτός· πιθανῶς δὲ πλείονας αἰτίας τιθέασιν ἀποροῦντες· οἱ γὰρ στοχαζόμενοι οὐ καθʼ ἓν ἵστανται.

<!-- 180 -->τοῦτο πρὸς τὸν Αἴαντα, οὐ πρὸς τὴν φήμην λέγει.

<!-- 183 -->οὔ ποτε γὰρ φρενόθεν οὐ γὰρ ἐπὶ τοσοῦτον ἄφρων εἶ ὡς ἄνευ αἰτίας θεῶν ἐμπεσεῖν τοῖς ποιμνίοις· ἀριστερὰ δὲ τὰ μωρὰ οἱ παλαιοὶ ἐκάλουν, δεξιὰ δὲ τὰ συνετά.

<!-- 186 -->ἔοικε γὰρ εἶναι θεία νόσος, θεία δὲ ἡ ἐκ θεοῦ κατασκήψασα εἰς αὐτόν· τὴν δὲ νόσον αὐτοῦ φήμην Ἀργείων ὠνόμασεν.

<!-- 188 -->ὑποβαλλόμενοι πειθόμενοι ἢ ὑποβλήτως λέγοντες ἢ ἰδιοποιησάμενοι· εἰ δὲ οὐκ ἔστιν ἀληθῆ ταῦτα ἀλλὰ πεπλασμένα ὑπὸ τοῦ βασιλέως ἢ Ὀδυσσέως.

<!-- 189 -->κλέπτουσι ὑποσπείρουσι.

<!-- 190 -->τᾶς ἀσώτου τῆς ἐξώλους καὶ σῴζεσθαι μὴ δυναμένης.

Σισυφιδᾶν γράφε Σισυφίδα· λέγεται δὲ ἡ Ἀντίκλεια ἀποστελλομένη ἀπὸ Ἀρκαδίας ἐπὶ Ἰθάκην πρὸς Λαέρτην ἐπὶ γάμον κατὰ τὴν ὁδὸν Σισύφῳ συνελθεῖν ἐξ οὗ ἦν φύσει Ὀδυσσεύς· ὁ δὲ Σίσυφος Κορίνθου βασιλεὺς πανοῦργος ἀνὴρ περὶ οὗ φησιν Ὅμηρος

  
ὃ κέρδιστος γένετʼ ἀνδρῶν  
ὅστις ὑπὸ τοὺς ὄνυχας καὶ τὰς ὁπλὰς τῶν ζῴων ἑαυτοῦ μονογράμματον ἔγραψεν τὸ ὄνομα αὑτοῦ· Αὐτόλυκος δὲ κατʼ ἐκεῖνο καιροῦ

  
ἐκέκαστο  
  
κλεπτοσύνῃ θʼ ὅρκῳ τε  
καὶ αὐτὰ τὰ κλεπτόμενα παρʼ αὐτοῦ τὴν μορφὴν ἤλλασσεν· κλέψας οὖν καὶ Σισύφου θρέμματα καὶ μεταβαλὼν ὅμως οὐκ ἔλαθε τὸν Σίσυφον· ἐπέγνω γὰρ αὐτὰ διὰ τῶν μονογραμμάτων· ἐπὶ τούτοις δὲ ἐξευμενιζόμενος τὸν Σίσυφον ἐξένισεν αὐτὸν καὶ τὴν θυγατέρα αὑτοῦ Ἀντίκλειαν συγκατέκλινεν αὐτῷ καὶ ἔγκυον ἐξ αὐτοῦ γενομένην τὴν παῖδα συνῴκισε Λαέρτῃ διʼ ὃ Σισύφου ὁ Ὀδυσσεύς· τὸν δὲ Ὀδυσσέα Σισύφου συνήθως φησὶ Σοφοκλῆς· καὶ ἐν Συνδείπνῳ

  
ὦ πάντα πράσσων, ὡς ὁ Σίσυφος πολὺς  
  
ἔνδηλος ἐν σοὶ πάντα χὠ μητρὸς πατὴρ  

καὶ Αἰσχύλος ἐν Ὅπλων κρίσει

  
ἀλλʼ Ἀντικλείας ἆσσον ἦλθε Σίσυφος,  
  
τῆς σῆς λέγω σοι μητρὸς ἥ σʼ ἐγείνατο  

καὶ Εὐριπίδης ἐν Κύκλωπι

  
**Σειληνός**

χαῖρʼ, ὦ ξένʼ· ὅστις δʼ εἶ φράσον πάτραν  
  
τε σήν.  
  
Ὀδυσσ. Ἴθακος Ὀδυσσεύς, γῆς Κεφαλλήνων ἄναξ.  
  
**Σειληνός**

οἶδʼ ἄνδρα, κρόταλον δριμύ, Σισύφου γένος·  

φαίνεται δὲ τὸ κακόηθες αὐτοῦ καὶ διὰ τῆς γενέσεως.

<!-- 191 -->μὴ μή μʼ, ἄναξ τὸ πλῆρες μὴ μή μοι, ὁ δὲ νοῦς, εἰ δὲ πλάσσουσι ταῦτα καὶ οὐκ ἀληθείᾳ σὺ ἔδρασας μηκέτι κρυπτόμενος ἐν ταῖς ἐφάλοις κλισίαις κακὴν φάτιν ἄρῃς καὶ περιποιήσῃ ἀλλὰ προελθὼν δεῖξον ψευδῆ τὰ λογοποιούμενα.

τὸ πλῆρες μή μοι.

<!-- 193 -->ἄρῃ ἐπάρῃς, αὐξήσῃς ἀπὸ σοῦ.

<!-- 194 -->ἀλλʼ ἄνα ἐξ ἑδράνων ἀνάστα ἐκ τῶν θρόνων ὅπου πολὺν χρόνον σεαυτὸν ἐνεστήριξας τὴν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πεμφθεῖσαν ἄτην αὔξων καὶ οἷον ἐμπυρούμενος ὑπὸ τοῦ πάθους καὶ ἐν ἀγωνίᾳ πολλῇ ὤν.

ὅπου μακραίωνι | στηρίζῃ ὅπου στηρίζῃ μακραίωνι σχολῇ ὅ ἐστι πολλῷ χρόνῳ, βραδεῖ, τὸν ἀγῶνα ἐμποιοῦντί σοι· μακραίων δὲ αὐτοῖς δοκεῖ διὰ τὴν εὔνοιαν.

<!-- 196 -->ἄταν οὐρανίαν ἀντὶ μετέωρον, μεγάλην· φλέγων δὲ ζωπυρῶν, ἀνεγείρων.

<!-- 197 -->ἐχθρῶν δʼ ὕβρις ἡ δὲ τῶν ἐχθρῶν ὕβρις τῶν ταῦτα ἐπὶ σοὶ λεγόντων οὕτω μᾶλλον ἄφοβός ἐστι καὶ ἀδεὴς εἰς τὸ βλασφημεῖν σε διὰ τὸ μὴ φαίνεσθαί σε τοῖς Ἀχαιοῖς.

ἀτάρβητα ἀντὶ ἀταρβήτως ὅ ἐστιν ἀνειμένως.

<!-- 198 -->ἐν εὐανέμοις βάσσαις τουτέστιν ἐν ἐκείνοις τοῖς τόποις ὅπου τὰ ὑπὸ σοῦ ἀνῃρημένα ποίμνια ὁρῶντες ἐπεγγελῶσιν· ἢ ἐν εὐανέμοις βήσσαις οἷον ἐν εὐδίᾳ καιρὸν ἔχοντες διαβάλλουσιν.

λείπει ὡς πῦρ, ὡς πῦρ ἐν εὐανέμοις βήσσαις.

<!-- 199 -->καγχαζόντων γελώντων.

βαρυάλγητʼ βαρέα καὶ ἀλγεινά.

<!-- 201 -->ναὸς ἀρωγοί ἔξεισι Τέκμησσα καὶ διδάσκει τὸν χορὸν ὅτι Αἴας ἐστὶν ὁ σφάξας τὰ ποίμνια, πυνθάνεται δὲ παρὰ τοῦ χοροῦ ὅτι Ἑλληνικὰ ἦν τὰ σφαγέντα· ἑκάτερος οὖν παρʼ ἑκατέρου τὸ ἀγνοούμενον μανθάνει· ἡ δὲ Τέκμησσα αἰχμάλωτος γυνὴ τοῦ Αἴαντος· πιθανῶς δὲ ἔξεισιν· οὐ γὰρ ἐπὶ πολὺ δεῖ ἀπολοφύρεσθαι τὸν χορὸν ἀλλὰ προκόπτειν τὰ τῆς ὑποθέσεως· ἡ δὲ διάθεσις εὖ ἔχει τῷ ποιητῇ· ἐπεὶ γὰρ ἄπεστι Τεῦκρος καὶ Εὐρυσάκης ἔτι νήπιος Τέκμησσα κατολοφύρεται· οὐ γὰρ ἕτερον πρόσωπον γνήσιον τῷ Αἴαντι· αἱ δὲ τοιαῦται γυναῖκες ὑποτίθενται εὔνοιαν πρὸς τοὺς δεσπότας ὡς Βρισηὶς πρὸς Ἀχιλλέα.

<!-- 202 -->γενεᾶς χθονίων ἀπʼ Ἐρεχθειδᾶν διὰ τὸ τὴν Σαλαμῖνα συνῆφθαι τῇ Ἀττικῇ καὶ περισπούδαστον τοῖς Ἀθηναίοις αὐτὴν κτήσασθαι· πρὸς εὔνοιαν οὖν τῶν ἀκροωμένων τοῦτό φησιν· ἢ ἐπεὶ ἐξ Αἰγίνης ἐλθὼν ὁ Τελαμὼν ἐβασίλευσε Σαλαμῖνος, ἡ δὲ Αἴγινα τῆς Ἀττικῆς.

<!-- 204 -->τοῦ Τελαμῶνος τηλόθεν ἤτοι τοῦ οἴκου τηλόθεν ὅ ἐστι τῆς μακρὰν Φρυγίας Σαλαμῖνος ἢ οἱ πρὸ πολλοῦ κηδόμενοι καὶ οὐχὶ νῦν μόνον ἢ οἱ τηλόθεν ὄντες ὅ ἐστι ξένοι κατὰ γένος καὶ ὅμως τοῦ Τελαμῶνος οἴκου κηδόμενοι εἰ καὶ μὴ προσήκομεν.

<!-- 205 -->ὁ μέγας ὠμοκρατὴς | Αἴας ὁ δυσπέπαντον καὶ αἰτιώνυμον ἔχων πάθος ἢ ὁ ὠμὸς καὶ καρτερὸς ἢ ὁ ὑπὸ ὠμότητος κεκρατημένος ἢ ὁ γενναῖος, ὁ καὶ τῶν ὠμῶν κρατεῖν δυνάμενος.

<!-- 206 -->ἐν ταραχώδει ζάλῃ κεῖται ὅ ἐστι μανίᾳ.

<!-- 208 -->τί δʼ ἐνήλλακται τί αὐτῷ παρὰ τὴν ἡμερινὴν ὄχλησιν γέγονε βάρος; οἷον ἐν τίνι γέγονεν ὁ Αἴας βάρει ὥστε ἀλλοῖος γενέσθαι ἢ πρόσθεν κατὰ τὴν ἡμέραν; τί αὐτῷ βάρος ἐνήλλακται αὕτη ἡ νύξ;

τῆς ἁμερίας γράφε δὲ ἀημερίας ἀντὶ τῆς ἀηδοῦς φορᾶς καὶ ἔσται ὁ νοῦς, ποῖον βάρος ἔλαβεν αὕτη ἡ νὺξ ἀπὸ τῆς προτέρας ἀηδίας;

<!-- 211 -->ἐπεί σε λέχος δοριάλωτον ἐπεί σε ἔχει ὁ Αἴας δοριάλωτον στέρξασαν τὸ λέχος· ἢ ἄλλως: ἐπεί σε ἀνέχει ὁ Αἴας τὸ δοριάλωτόν σου στέρξας λέχος· ἀνέχει δὲ ἀντὶ τοῦ ἔχει· παρέλκεται γὰρ ἡ ἀνά. ἄμεινον στέρξασαν γράφειν.

<!-- 212 -->ἀνέχει ἀντὶ ἀνυψοῖ, τιμᾷ.

<!-- 214 -->ἄρρητον κακόφημον μηδὲ λέγεσθαι ὀφείλοντα.

<!-- 216 -->τὸ κεφάλαιον τοῦ κακοῦ πρῶτον ἐκτίθεται, ὅτι ἐφύβριστα εἴργασται μανίᾳ περιπεσών.

<!-- 217 -->ἀπελωβήθη ἀντὶ ἐφύβριστα εἴργασται· ἢ οὕτως, ἐνυβρίσθη καὶ λωβητὸς γέγονεν.

<!-- 219 -->χειροδάικτα θύματα ὑπὸ τῶν χειρῶν αὐτοῦ δαϊχθέντα.

<!-- 220 -->κείνου χρηστήρια τὰ τολμήματα καὶ αἱ πράξεις ἢ τὰ διεφθαρμένα ποίμνια παρὰ τὸ διαχρήσασθαι αὐτά· δηλοῖ δὲ ἡ λέξις καὶ τὸ μαντεῖον καὶ τὸν χρησμὸν καὶ τὸ ἱερεῖον.

ἃ διεχρήσατο ἐκεῖνος.

<!-- 222 -->αἴθοπος διαπύρου, θερμοῦ ἐν ταῖς μάχαις· ἢ τὸ θερμὸν νῦν ἐπὶ τοῦ παρακεκινηκότος κείσθω.

<!-- 225 -->κλῃζομέναν πεφημισμένην.

<!-- 226 -->τὰν ὁ μέγας μῦθος ἀέξει ἣν ἀγγελίαν πᾶς λόγος αὔξει· πρῴην μὲν γὰρ μόνοι οἱ Ἕλληνες ἔλεγον ταῦτα περὶ Αἴαντος, ἡμεῖς δὲ ἠπιστοῦμεν, νῦν δὲ καὶ ἡμεῖς ἔγνωμεν.

<!-- 227 -->ὤμοι φοβοῦμαι τὸ ἐκ τούτου, φησίν, ἀποβησόμενον· εἰκὸς γὰρ τὸν οὕτως ἐξεστηκότα μηδὲ ἑαυτοῦ ἀνασχέσθαι· οὐ γάρ, φησί, φοβοῦμαι μὴ τιμωρηθῇ ὑπὸ τῶν βασιλέων.

<!-- 228 -->περίφαντος φανερός ἐστιν ὅτι ταῦτα ἑαυτὸν διαθήσει.

<!-- 229 -->θανεῖται ὑπὸ τῶν Ἑλλήνων, οὐ θεόθεν.

παραπλήκτῳ τῇ μανικῇ· παραπλὴξ γὰρ ὁ μανικός.

<!-- 232 -->ἱππονόμους τοὺς μεγάλως φυλάττοντας, τοὺς ποιμένας· οὗτοι γὰρ ἐνόμιζον καὶ ποιμένας αὐτὸν ἀνῃρηκέναι.

<!-- 233 -->ὤμοι, κεῖθεν κεῖθεν ἄρʼ ἡμῖν ὡς οἰκουροῦσα τὰ ἔξω ἡ Τέκμησσα ἠγνόει· δεῖ οὖν τὸν μὲν χορὸν τὰ ἔνδον ἀπʼ αὐτῆς γνῶναι τὴν δὲ ἀπὸ τοῦ χοροῦ τὰ ἔξω.

<!-- 235 -->τὴν μὲν τὴν ποίμνην.

<!-- 236 -->πλευροκοπῶν κατὰ τῶν πλευρῶν τύπτων.

<!-- 237 -->δύο δʼ ἀργίποδας ἴσως τὸν μὲν ἕνα ἐνόμιζεν Ὀδυσσέα τὸν δὲ ἄλλον Νέστορα ἢ Μενέλαον.

λευκόποδας.

<!-- 238 -->τοῦ μὲν κεφαλὴν καὶ γλῶσσαν ἴσως τοῦτον ἐνόμιζε Νέστορα ὡς ψευδομαρτυρήσαντα κατʼ αὐτοῦ.

<!-- 241 -->μέγαν ἱπποδέτην ῥυτῆρα λαβὼν | παίει διπλώσας τὸν χαλινὸν παίει τὸν κριὸν ὡς λιγυρᾷ καὶ ὀξυφώνῳ μάστιγι· ἱπποδέτην δὲ ῥυτῆρα χαλινὸν μέγαν, μέγαν δὲ πρὸς τὸ πικρότερον καθάψασθαι τοῦ ἐχθροῦ.

<!-- 243 -->κακὰ δεννάζων ἀντὶ βλασφημῶν· περιστέλλει δὲ καλῶς τὸν λόγον φάσκουσα τὰ ῥήματα μὴ εἶναι τοῦ Αἴαντος ἀλλὰ θεῶν τινος ὑποβολῇ· δαίμονα δέ φησι τὴν μανίαν.

<!-- 245 -->ὥρα τινʼ ἤδη τοι κρᾶτα ὥρα τινὰ ἀντὶ τοῦ ἕκαστον ἡμῶν προελκυσάμενον τὴν ἐσθῆτα, τοῖς καλύμμασι τὴν κεφαλὴν κρυψάμενον· ὁρῶν δὲ ὁ χορὸς ὅτι ἐν μεγίστῳ κακῷ ἐστιν Αἴας τὸ μὲν κατὰ τὴν νόσον τὸ δὲ κατὰ τὴν ἀπειλὴν τῶν βασιλέων διαπορεῖται τί πρακτέον αὐτῷ, πότερον ἐγκαλυψαμένους φεύγειν ὅποι ποτʼ οὖν ἢ ἀποπλεῖν ἐπιβάντας ἐπὶ τῶν νεῶν· καὶ οὐκ ἔστι μὲν μικρὸν τὸ ἐάσαντας τὸν προστάτην ἀπαλλαγῆναι ἀλλὰ σημαίνουσι διὰ τούτων ἔστιν ὅτε τὰ ἐν ποσὶ δεινά· εἰώθασι γὰρ οἱ ἀποροῦντες ἐξ ἀρχῆς τοιαῦτα προφέρεσθαι.

<!-- 250 -->μεθεῖναι μετιέναι, φεύγειν· ἕκαστον ἡμῶν, φησί, δεῖ μεθεῖναι τουτέστι ῥῖψαι ἑαυτὸν ἐν νηὶ καὶ φυγεῖν.

<!-- 251 -->τοίας ἀντὶ μεγάλας.

ἐρέσσουσιν ἀντὶ εὐτόνως κινοῦσιν. ἀπὸ τῶν ἐρεσσόντων ἀντὶ ἐλαύνουσι, κινοῦσιν.

<!-- 252 -->δικρατεῖς οἱ δισσοί.

<!-- 253 -->πεφόβημαι κ. ἑ. εὐλαβοῦμαι τὸ λευσθῆναι καὶ ἄλλως μετʼ αὐτοῦ ὃν δὴ μοῖρά τις κακὴ κατέχει, λέγει δὲ τὴν μανίαν· λιθόλευστον δὲ Ἄρη τὸν θάνατον· καὶ Ὅμηρος

  
γίγνετʼ Ἄρης ἀλεγεινὸς ὀιζυροῖσι βροτοῖσιν.  

<!-- 254 -->ξυναλγεῖν ἀντὶ τοῦ συμπαθεῖν.

<!-- 256 -->αἶσʼ ἄπλατος ἀντὶ τοῦ μεγάλη μανία.

<!-- 257 -->οὐκέτι αὐτὸν κατέχει ἡ μανία ἀλλὰ λήγει ὡς ὀξὺς νότος ταχέως λήγει ὡς γινομένων τινῶν σημείων ἐπὶ τοῖς πνεύμασιν ὥστε παρατείνειν αὐτὰ ἢ ταχέως πεπαῦσθαι οἷόν ἐστι καὶ ἐν τῇ κωμῳδίᾳ

  
ἀλλʼ ἔπεσε ταχέως· δειλινὸς γὰρ ἤρξατο·  
φησὶν οὖν ἡ Τέκμησσα πεπαῦσθαι αὐτὸν τῆς μανίας ἵνα προκόπτῃ τὰ τῆς ὑποθέσεως.

<!-- 259 -->καὶ νῦν φρόνιμος ἔμφρων γενόμενος ἤρξατο συμπαρακολουθεῖν τῇ συμφορᾷ καὶ ἀλγεῖν.

<!-- 261 -->μηδενὸς ἄλλου παραπράξαντος οἷον μηδενὸς συμπράξαντος καὶ μετασχόντος τῶν ἁμαρτημάτων· ἡ γὰρ κοινωνία τῶν ἁμαρτημάτων φέρει τινὰ παραμυθίαν· περισσὴ δὲ ἡ παρὰ πρόθεσις.

<!-- 264 -->φρούδου λείπει τὸ ὄντος.

μείων λόγος ἀντὶ οὐδεὶς λόγος.

<!-- 265 -->πότερα δʼ ἂν εἰ νέμοι τις αἵρεσιν εἰ δοίη τις αἵρεσιν ποῖον ἂν προκρίνειας, λυπῶν τοὺς φίλους αὐτὸς ἥδεσθαι ἢ λυπῶν τοὺς φίλους καὶ αὐτὸς λυπεῖσθαι; ἄριστα δὲ ἔχουσιν αἱ ἀντιθέσεις τῶν μὲν οἰομένων ἐν εὐτυχίᾳ γεγονέναι εἰ πέπαυται τὸ κακὸν τῆς δὲ βουλομένης παραστῆσαι ὅτι ἐν χείροσίν ἐστι τὰ τοῦ Αἴαντος νῦν ὁπότε καὶ παρακολουθεῖ τοῖς ἁμαρτήμασιν· εἰπόντος δὲ τοῦ χοροῦ ἐν εὐτυχίᾳ εἶναι εἰ πέπαυται ὁ Αἴας τοῦ κακοῦ ἐπάγει ἡ Τέκμησσα ὅτι κακόν ἐστιν τῷ οὕτως πράξαντι καὶ τὸ πεπαῦσθαι τῶν δεινῶν· παρακολουθῶν γὰρ τοῖς πεπραγμένοις ἐν ὀδύνῃ πλείονι γίνεται· καὶ Εὐριπίδης

  
τὸ γὰρ ὀρθοῦσθαι γνώμην ὀδυνᾷ·  
πρὸς δὲ τὸ ὑπʼ ἐκείνων εἰρημένον ὅτι ἐν εὐτυχίᾳ ἂν εἴημεν εἰ πέπαυται ἀντιτίθησιν οὕτω, πότερα ἂν ἕλοιο εἴ σοι δοίη τις αἵρεσιν, λυπῶν τοὺς φίλους αὐτὸς ἐν ἡδονῇ διάγειν ἢ κοινωνεῖν τοῦ παντὸς καὶ αὐτός τε λυπεῖσθαι καὶ τοὺς φίλους λυπεῖν; οἷον ὁ μὲν Αἴας ἐν τῇ μανίᾳ ὢν ἐτέρπετο οἰόμενος τιμωρεῖσθαι τοὺς ἐχθροὺς ἐγὼ δὲ ἐλυπούμην ὁρῶσα αὐτὸν νυνὶ δὲ παυσάμενος τῆς μανίας καὶ αὐτὸς λυπεῖται ἐπὶ τοῖς πεπραγμένοις λυπεῖ δὲ πάλιν καὶ τοὺς φίλους· νῦν οὖν δεδιπλασίασται τὸ κακόν· τοῦτο δὲ ἀναπτύσσει ὁ χορὸς διὰ τοῦ ἐπιφερομένου

  
τό τοι διπλάζον, ὦ γύναι, μεῖζον κακὸν  
οἷον τὸ ἀμφοτέρους λυπεῖσθαι.

<!-- 266 -->ὥσπερ ὁ Αἴας ἐν μανίᾳ ὢν λυπῶν ἡμᾶς αὐτὸς ἥδετο.

<!-- 269 -->ἡμεῖς ἄρʼ οὐ νοσοῦντες ἡμεῖς ἀντὶ τοῦ ὁ Αἴας νῦν μὴ νοσῶν ὀδυνᾷ ἑαυτὸν διὰ τὰ πεπραγμένα.

<!-- 273 -->φρονοῦντας γράφε βλέποντας.

<!-- 276 -->ἡμεῖς θʼ ὁμοίως ἐμοί, φησί, κατʼ ἄμφω τοὺς καιροὺς συμβέβηκεν ἀνιᾶσθαι αὐτοῦ μὲν τότε ἐξεστηκότος καὶ τερπομένου νῦν δὲ σωφρονοῦντος καὶ λυπουμένου.

συλλυπησόμεθα.

<!-- 277 -->ἆρʼ ἔστι ταῦτα δὶς τόσʼ ἐξ ἁπλῶν ἁπλῶν μὲν διὰ τὸ τοὺς φίλους ἀνιᾶν δὶς τόσα δὲ ὅτι καὶ αὐτὸς συναλγεῖ.

<!-- 279 -->πῶς γὰρ εἰ πεπαυμένος πῶς γὰρ οὐ θεῖόν τι εἴη τὸ κατὰ τὸν Αἴαντα εἰ πεπαυμένος τοῦ κακοῦ μᾶλλον ἐν ἀνίᾳ διάγει;

πεπαυμένος ἀντὶ τοῦ σωφρονῶν.

<!-- 281 -->ὡς ὧδʼ ἐχόντων ὅτι κάκιον νῦν ἐκεῖνος ἔχει.

<!-- 282 -->τίς γάρ ποτʼ ἀρχή ἀντὶ τοῦ τίς ἡ προσβολὴ τοῦ κακοῦντος αὐτὸν θεοῦ;

<!-- 285 -->κεῖνος γὰρ ἄκρας νυκτός περὶ πρῶτον ὕπνον· πιθανῶς δὲ καὶ τὸ τοῦ χρόνου πρόσκειται· οἱ γὰρ ἐπιβουλεύοντες τότε τὰς ἐξόδους ποιοῦνται ὥστε λαθεῖν τὰς παραφυλακάς.

ἡνίχʼ ἕσπεροι ἢ ὅτε οὐκ ἔφαινον ἔτι οἱ ἕσπεροι ἀστέρες ἢ ὅτε ἐσβέσθησαν οἱ λύχνοι· συνετῶς δὲ καὶ οὐ κατὰ μαινόμενον· ἐκ τῆς τοῦ καιροῦ γὰρ ἐννοίας ἐπιβουλεύοντος ἐπιθέσθαι περὶ πρῶτον ὕπνον· λαμπτῆρες δὲ οἱ κατὰ τὴν οἰκίαν φαίνοντες λύχνοι.

οἱ κατὰ τὴν ἑσπέραν.

<!-- 286 -->ᾖθον ἀντὶ τοῦ ᾔθοντο.

<!-- 287 -->ἐμαίετʼ ἐζήτει.

κενὰς τὰς οὐκ ἐπὶ χρήσιμον γινομένας.

<!-- 288 -->ἐπιπλήσσω ἐνίσταμαι.

<!-- 290 -->πεῖραν πορείαν, ὁδόν.

οὔτε του ὥσπερ παρὰ Αἰολεῦσι τὸ ὅτινα κοινόν ἐστι κατὰ γένος οὕτω καὶ παρὰ Ἀττικοῖς τὸ του ὅταν οὕτως συντάσσηται κοινῶς λέγεται.

<!-- 292 -->ἀεὶ δʼ ὑμνούμενα ἀεὶ θρυλούμενα ὑπὸ πάντων ἀνθρώπων καὶ κοινὰ ἢ ἀεὶ ὑπʼ αὐτοῦ λεγόμενα πρὸς ἐμέ· ὅμοιον δὲ τὸ ἦθος ἐκείνῳ

  
ἀλλʼ εἰς οἶκον ἰοῦσα τὰ σαυτῆς ἔργα κόμιζε.  

<!-- 294 -->ἴσως φοβηθεῖσα αὐτὸν οὐ διεκώλυσεν.

<!-- 295 -->καὶ τὰς ἐκεῖ μὲν οὐκ ἔχω λέγειν τοῦτο μὲν ἀγνοεῖ ἡ Τέκμησσα λέγειν τοῦτο δὲ προεῖπεν αὐτὰ ὁ ποιητὴς ὡς ἐνοχλεῖν οὐ δεῖ τὸν θεατὴν ταὐτολογοῦντα.

<!-- 297 -->κύνας βοτῆρας τοὺς ποιμενικοὺς κύνας· οὐ γὰρ ἀναιρεῖ κατὰ τὴν σκηνὴν ἄνθρωπον ἀλλʼ ὡς ἔξω τινὰς ἀνελών.

ὑφʼ ἕν.

<!-- 298 -->ηὐχένιζε τὸν τράχηλον ἀπέκοπτεν, ἐλαιμοτόμει.

<!-- 299 -->ἔσφαζε κἀρράχιζε ὅπερ Ὅμηρος αὐερύειν φησὶν ὥστε κατὰ τοῦ λαιμοῦ γίνεσθαι τὴν σφαγήν.

<!-- 300 -->ὥστε φῶτας δηλονότι κύνας βοτῆρας ὥστε φῶτας.

<!-- 301 -->τέλος δʼ ἀπᾴξας ἡ μὲν Τέκμησσα ἠγνόει τίνι διείλεκται ἡμεῖς δὲ μεμαθήκαμεν ἐκ τοῦ προλόγου ὅτι Ἀθηνᾶ ἦν ἡ λαλήσασα αὐτῷ· τὸ δὲ σκιᾷ τινι ὅτι οὐ συνέβαλεν τὰ περὶ τὴν θεὸν καὶ ὅτι ἴδιον τοῖς μαινομένοις τὸ τοῖς ματαίοις λαλεῖν· ἀγνοοῦσα δὲ ὅτι ἡ Ἀθηνᾶ αὐτὸν ἐκάλεσεν διὰ τοῦ ἀπᾴξας τὴν ἔξοδον τῇ μανίᾳ ἀνατίθησιν.

<!-- 302 -->λόγους ἀνέσπα τουτέστι ῥήματα καταγέλαστα λέγων κατὰ τῶν κριῶν ὡς κατὰ ἀνθρώπων ἐποιεῖτο τὴν κόλασιν.

<!-- 307 -->οὐχ ὅτι τοῦτο ἀλγεινόν, τὸ ἀνελεῖν τὰ ποίμνια ἀλλʼ ὅτι διήμαρτεν τῆς τιμωρίας τῶν ἐχθρῶν.

<!-- 308 -->θώυξεν ἐβόησεν· τὸ δὲ ἑξῆς, ἐν δὲ τοῖς ἐρειπίοις τῶν νεκρῶν τοῦ ἀρνείου φόνου.

ἐν δʼ ἐρειπίοις | νεκρῶν ἐν τοῖς πτώμασι τῶν νεκρῶν καταπεσὼν ἔκειτο· θαυμαστῶς δὲ ὑπʼ ὄψιν ἤγαγεν τὰ πράγματα μεταξὺ τῶν πτωμάτων τὴν φαντασίαν ἐπιδεικνὺς οἷον καὶ τὸ παρʼ Ὁμήρῳ περὶ τοῦ Κύκλωπος

  
τανυσσάμενος διὰ μήλων·  
ἐρειφθεὶς δὲ ἀντὶ τοῦ καταπεσών, ἐρριμμένος· πάντα γὰρ τὰ ἐπὶ τὴν ἔραν πίπτοντα ἐρίπια καλοῦνται καὶ αἱ ἐρίπναι ἐνταῦθα καὶ τὰ ἐρίπια· τινὲς δὲ ἐρεισθεὶς γράφουσιν οἷον ἐπερεισάμενος.

<!-- 309 -->ἐρειφθεὶς γράφε ἐρεισθείς.

<!-- 312 -->οὐκ ἔχων ἐπιβολὴν τῆς αἰτίας τῶν πεπραγμένων ἐμὲ ἠρώτα τὸ συμβάν· πάνυ δὲ περιπαθὲς τὸν ἐμφρονέστατον Αἴαντα παρὰ τῆς γυναικὸς πυνθάνεσθαι τίνα ἐστὶν ἃ ἔπραξεν αὐτός.

<!-- 314 -->κυροῖ τὸ κυρῶ περισπωμένως φησὶν ἡ συνήθεια καὶ Ἀττικοί, ἐν δὲ τοῖς εὐκτικοῖς βαρύνουσιν αὐτὸ Ἀττικοὶ μετὰ ἐκτάσεως τοῦ υ κύροι λέγοντες ἀντὶ τοῦ κυροίη· νῦν δὲ ἀντὶ τοῦ κυρεῖ ὁριστικοῦ κεῖται.

<!-- 318 -->οὐκ εἰώθει, φησίν, ὁ Αἴας ἐν τοῖς κακοῖς ἀπολοφύρεσθαι ἀλλʼ ἦν καρτερικός· ἔλεγεν οὖν, φησίν, ἀεὶ κακοῦ ἀνδρὸς τὸ ὀλοφύρεσθαι ὁποῖόν φησι καὶ ὁ Ἡρακλῆς ἐν Τραχινίαις

  
ἀλλʼ ἀστένακτος αἰὲν εἱπόμην κακοῖς·  
ὁ οὖν Αἴας πρὸ τούτου εἰ συνέβη τι αὐτῷ δεινὸν ὡς ταῦρος ἀνεβρυχᾶτο ἀνεξάκουστον, οὐδέποτε δὲ εἰς προφανῆ γόον ἐξέπιπτεν.

<!-- 325 -->σιδηροκμῆσιν τῷ σιδήρῳ φονευθεῖσιν ὡς ἀνδροκμῆσιν.

<!-- 326 -->καὶ δῆλός ἐστιν ὥς τι δρασείων προσεκτικὰ πρὸς τὸν ἀκροατὴν ἵνα προσέχῃ ἀκριβέστερον προσδοκῶν τὸ συμβησόμενον.

<!-- 328 -->

  
ἀλλʼ ὦ φίλοι, τούτων γὰρ οὕνεκʼ ἐστάλην:  
πιθανὴν τὴν πρόφασιν τῆς ἐξόδου φησὶν ἵνα μὴ δόξῃ τὸν Αἴαντα ἐν τοιαύτῃ συμφορᾷ καταλελοιπέναι.

τοῦτο πρὸς τὸ μέγεθος τῆς συμφορᾶς.

<!-- 330 -->φίλων γὰρ οἱ τοιοίδε νικῶνται δηλονότι καὶ οἱ κακοπραγοῦντες ἀπονέμουσιν αἰδῶ τινα τοῖς φίλοις· ἡ οὖν Τέκμησσα ἅτε δὴ γυνὴ οὖσα καὶ αἰχμάλωτος οὐχ οἵα τε αὐτὸν παραμυθεῖσθαι ἀλλὰ τὸν χορὸν προτρέπεται εἰσιέναι, ἐπειδὴ δὲ ἄτοπον τὸν χορὸν ἀπολιπεῖν τὴν σκηνὴν ἀναβοᾷ ἔνδοθεν ὁ Αἴας ἵνα μείνῃ ἐπὶ χώρας ὁ χορός· τοῦτο γὰρ ἐπόθει ὁ θεατής.

<!-- 332 -->διαπεφοιβάσθαι ἐκμεμηνέναι παρὰ τὸν φοῖτον· ἢ ἀπὸ τῶν φοιβωμένων καὶ ἐνθουσιώντων· καὶ γὰρ ἐκεῖνοι μανίᾳ τινὶ ὅμοιον πάσχουσί τι.

<!-- 333 -->ὁ Αἴας ἔνδοθεν ἀναστενάζει.

<!-- 334 -->τάχʼ, ὡς ἔοικε τάχα, ὡς φαίνεται, μᾶλλον στενάζει, ὡς νῦν αὐτοῦ μᾶλλον παρωξυμμένου ἢ πρότερον, εἶτα πρὸς τὸν χορὸν τὰ ἑξῆς

  
ἢ οὐκ ἠκούσατε  
  
Αἴαντος οἵαν τήνδε θωύσσει βοήν;  
ἐμφαντικῶς δὲ τὸ θωύσσει· καὶ γὰρ δεῖ τὸν ὑποκρινόμενον τὸ τοῦ Αἴαντος πρόσωπον ἀπηνεστέρῳ χρήσασθαι τῷ φθέγματι καὶ κυνικώτερον βαΰζειν· διὰ τοῦτο εἶπεν θωύσσει.

βαΰζει.

<!-- 337 -->ἀνὴρ ἔοικεν ἢ νοσεῖν ἢ ἔτι νοσῶν ἀναβοᾷ ἢ μεταγνοὺς ἐπὶ τοῖς πεπραγμένοις.

<!-- 339 -->παρέλκει τὸ παῖ· ἡ δὲ Τέκμησσα ἐνόμισεν αὐτὸν τὸν παῖδα καλεῖν.

<!-- 340 -->ὤμοι τάλαινʼ· Εὐρύσακες ἀπορούσης τὸ ἦθος· τὸ μὲν γὰρ ἀποιμώζει τὸ δὲ καλεῖ τὸν παῖδα εἶτα πρὸς ἑαυτὴν ἐπαπορεῖ τί ποτε μενοινᾷ καὶ πάλιν καλεῖ τὸν παῖδα καὶ ἑαυτὴν ἀπολοφύρεται· λεληθότως δὲ ἐνεφάνισεν καὶ τὸ τοῦ παιδὸς ὄνομα· ἐδεδίει δὲ μὴ ἀνέλῃ αὐτὸν μαινόμενος.

<!-- 341 -->ποῦ ποτʼ εἶ; ὁ παιδαγωγὸς αὐτὸν ἔξω εἶχεν.

<!-- 342 -->Τεῦκρον καλῶ· ποῦ Τεῦκρος; μεταβαίνει ὁ Αἴας ἐπὶ πολλὰ ἵνα δὴ πλείονες αἱ ἀγωνίαι γίνωνται. ἄλλως: ἴδιον τοῦ κακῶς ἔχοντος τὸ μὴ ἐφʼ ἓν τῶν λυπούντων ποιεῖσθαι τὴν ἀναφοράν· ἐπιζητεῖ δὲ Τεῦκρον ἵνα παράθηται αὐτῷ τὸν παῖδα ὃν ἀφίησι τῷ χορῷ μὴ εὑρὼν τὸν Τεῦκρον· τὸ δὲ ἀπεῖναι Τεῦκρον χρήσιμον τῇ οἰκονομίᾳ· παρὼν γὰρ ἐκώλυεν αὐτὸν πρᾶξαι ἃ ἐβούλετο, νῦν δὲ μόνης τῆς γυναικὸς ἐγένετο κρείττων.

<!-- 344 -->ἀνὴρ φρονεῖν ἔοικεν· ἀλλʼ ἀνοίγετε ἐκ τοῦ καλεῖν τὸν Τεῦκρον στοχάζονται καὶ ἀνοίγειν κελεύουσιν ἵνα αἰδεσθείη θεασάμενος· οἷον τάχʼ ἂν αἰδεσθείη με ἢ οἷον τάχα ἂν ἐφʼ ἡμῖν αἰδεσθείη ἀπολιπὼν ἡμᾶς ἀνάρχους καὶ ὑποχειρίους τοῖς ἐχθροῖς.

<!-- 346 -->προσβλέπειν δʼ ἔξεστι ἐνταῦθα ἐκκύκλημά τι γίνεται ἵνα φανῇ ἐν μέσοις ὁ Αἴας ποιμνίοις· εἰς ἔκπληξιν γὰρ φέρει καὶ ταῦτα τὸν θεατήν, τὰ ἐν τῇ ὄψει περιπαθέστερα· δείκνυται δὲ ξιφήρης, ᾑματωμένος μεταξὺ τῶν ποιμνίων καθήμενος.

<!-- 348 -->ἰὼ φίλοι ναυβάται τάχιστα τὸ πᾶν ἀπήγγειλεν τῷ τροπικῷ, βούλεται δὲ σημᾶναι ὅτι ἐκ μεγάλου χειμῶνος ὥσπερ ὑπὸ κινήσεως ἀνέμων κῦμά τι, ὑπολειφθὲν ἀπὸ τοῦ γεγονότος χειμῶνος, κυκλεῖ αὐτόν· μετὰ γὰρ τὸν χειμῶνα εἴωθεν τὸ κῦμα ἐπὶ πλέον μένειν· λείπει δὲ τὸ ὡς ἵνʼ ᾖ ὡς ἀμφίδρομον οἷον τὸ πανταχόθεν περιτρέχον ἐξ οὗ τὴν ὑπερβολὴν τοῦ κακοῦ σημαίνει ὅτι κατʼ οὐδὲν αὐτῷ ἐν εὐδίᾳ ἦν τὰ πράγματα.

<!-- 350 -->ὀρθὸν νόμον τὸν τῆς φιλίας φησίν.

<!-- 353 -->ἀμφίδρομον τὸ ἑλικοειδές, ὃ βαπτίζει τὰς ναῦς.

<!-- 354 -->οἴμʼ ὡς ἔοικας ὁ χορός ἐστιν ὁ λέγων· οὐ γὰρ εὐπρεπὲς τὴν Τέκμησσαν τὸν λόγον ὑφαρπάζειν λεγόμενον πρὸς τὸν Αἴαντα· ἐν ταῖς γὰρ ἀμφιβολίαις τῶν προσώπων δεῖ τοῦ ἤθους στοχάζεσθαι καὶ διαστέλλειν τὸ πρόσωπον· ἔοικεν οὖν, φησίν, ὅτι ἐν μεγάλῳ χειμῶνι γέγονας· τὸ γὰρ ἀφροντίστως οἷον διὰ τὸ μηδένα ἐπιμεληθῆναί σου· ἢ οὕτω πρὸς τὴν Τέκμησσαν ὁ λόγος, νομίζω σε ἀληθῆ μοι μεμαρτυρηκέναι περὶ τῆς μανίας Αἴαντος· οὕτω γὰρ τὸ πρᾶγμα δείκνυσιν ἡμῖν ὅτι μανικῶς διετέθη.

<!-- 356 -->ἀφροντίστως μανικῶς.

<!-- 357 -->ναΐας τῆς ναυτικῆς ἐπεὶ ναυτικοὶ δοκοῦσιν οἱ νησιῶται.

<!-- 358 -->ἑλίσσων κωπηλατῶν· εἴρηται δὲ παρὰ τὸ ἀμφιελίσσας.

<!-- 360 -->ποιμένων τῶν κηδομένων, τῶν βοηθῶν ὡς καὶ ποιμαίνειν τὸ φροντίζειν.

ποιμένων τῶν ἐμὲ ποιμαινόντων καὶ θαλπόντων· τὴν αὐτὴν οὖν μοι προαίρεσιν λάβε καὶ εὔξαι με ἀποθανεῖν ἢ σφάξον με σὺν τοῖς θρέμμασιν· οὐ διὰ τὴν ἧτταν δὲ τῶν ὅπλων πικρὸς ὢν βούλεται ἀναιρεῖσθαι ἀλλὰ τὸ ὄνειδος ὑφορώμενος τῶν ποιμνίων, ἐν τούτῳ δὲ τὸ ἦθος καὶ ἡ μεγαλοφροσύνη δείκνυται τοῦ Αἴαντος.

<!-- 362 -->εὔφημα φώνει· μὴ κακόν τὸ ἑξῆς, μὴ κακὸν κακῷ διδοὺς ἄκος μεῖζον ποίει τῆς ἄτης τὸ πῆμα — ἄτην δὲ τὴν μανίαν, πῆμα δὲ τὸν θάνατον — ὅ ἐστι χεῖρον τῆς μανίας· τοῦτο δέ φησιν ἐπεὶ ὁ Αἴας λέγει τῷ χορῷ

  
ἀλλά με συνδάιξον.  
ἄλλως: μὴ θεραπείαν κακοῦ ἕτερον κακὸν ἐπεισαγάγῃς οἷον μὴ τῷ θανάτῳ διαλύσῃς τὸ ὄνειδος· πῆμα δὲ ἄτης κατὰ περίφρασιν τὴν ἄτην, μὴ τὴν ἄτην πλείονα ποιήσῃς· ἀρκεῖ γὰρ ἡ παροῦσα.

<!-- 366 -->ἀφόβοις τοῖς μὴ φόβον ἐμποιοῦσι, θηρσὶ δὲ προβάτοις.

<!-- 367 -->οἷον ὑβρίσθην ἄρα ὅτι οὐδὲν αὐτοῦ ἄλλο ἅπτεται ὡς τὸ τῆς ἀσχημοσύνης ὅτι κατὰ τῶν μηδενὸς ἀξίων ἠνδρίσατο.

<!-- 368 -->μή, δέσποτʼ Αἴας τοῦτο Τεκμήσσης ἐστὶ καὶ παρὰ μέρος γίνονται αἱ παραμυθίαι οἷα τὰ τῶν φίλων ἐστὶν ἐν ταῖς τοσαύταις συμφοραῖς παραμυθουμένων ἵνα ἐκεῖνος μὲν ἀπαράλειπτον ἔχῃ τὴν παραμυθίαν οἱ δὲ ἐν μέρει τυγχάνωσιν ἀναπαύλης· τὸ δʼ

  
οὐκ ἐκτός; οὐκ ἄψορρον  
πρὸς τὴν Τέκμησσάν φησιν· ἐκείνοις μὲν γὰρ διαλέγεται Αἴας δεόμενος αὐτῶν ἐνταῦθα δὲ τῇ Τεκμήσσῃ ἐπιπλήσσει — εἰώθαμεν γὰρ τοῖς ἐγγυτέρω παρρησιάζεσθαι — οὐχ ὡς αἰχμάλωτον ἐξουθενῶν.

<!-- 371 -->ὦ πρὸς θεῶν τοῦτο ὁ χορὸς τῆς Τεκμήσσης σιγησάσης διὰ τὴν ἐπιτίμησιν, οὐ μὴν πρὸς τοῦτο ἀποκρίνεται ὁ Αἴας ἀλλʼ ἀνοιμώζει πάλιν· ἔστι γὰρ καὶ τοῦτο ἴδιον τῶν καμνόντων ὥστε μὴ ἀκολούθως φθέγγεσθαι.

<!-- 377 -->ἐπʼ ἐξειργασμένοις ἐπὶ τετελεσμένοις καὶ ἴασιν οὐκ ἔχουσιν κατὰ τὸ Σιμωνίδου

  
τὸ γὰρ γεγενημένον οὐκέτʼ ἄρεκτον ἔσται.  

<!-- 378 -->ὅπως ταῦτα μὴ οὕτως σχοίη.

<!-- 380 -->κακῶν ὄργανον πανοῦργε καὶ περίεργε.

<!-- 381 -->κακοπινέστατον τὸν πίνον ποτὲ μὲν ἐπὶ τῆς ἰδέας ποτὲ δὲ ἐπὶ τοῦ ἤθους· ἐνταῦθα οὖν τὸν κακοήθη· ἀντὶ τοῦ κολάκευμα, τρίμμα. κακοπινέστατον: ῥυπαρόν· πινῶδες γὰρ ἀδόκιμον τῇ γνώμῃ καὶ οὐ καθαρόν, ἄλλοτε ἄλλα νοῶν.

ἄλημα ἀπάτημα.

<!-- 382 -->τοῦτο μάλιστα αὐτοῦ ἅπτεται, τὸ τῷ ἐχθρῷ καταγέλαστον εἶναι.

<!-- 383 -->ξὺν τῷ θεῷ πᾶς καὶ γελᾷ κινδυνεύει εἰς ἐναντίον εἶναι τὸ διανόημα ἐὰν νομίζωμεν φάσκειν τὸν χορὸν ὅτι θεοῖς ἀρέσκει γελᾶν ἐκεῖνον καὶ ἐφήδεσθαί σοι· τοῦτο γὰρ προτροπὴν μᾶλλον φέρει εἰς τὸν θάνατον Αἴαντι· ἀκουστέον οὖν οὕτως, οὐχ ὅτι θεῷ ἀρέσκει γελᾶν ἐκεῖνον ἀλλʼ ὅτι θεῶν βουλομένων καὶ τὰ κακὰ μεθίσταται εἰς τέρψιν· εἰκὸς οὖν καὶ ἡμῖν, φησί, βοηθήσειν τὸ θεῖον· ἢ οὕτω, θεὸς καὶ τὸ γελᾶν καὶ τὸ κλαίειν δίδωσιν· πῶς οὖν σοῦ ἔχει καταγελάσαι Ὀδυσσεὺς αἴτιός σοι γεγονὼς τῆς ἀτυχίας ὅπου γε παρὰ θεῶν δίδοται;

<!-- 384 -->τοῦ χοροῦ τὸν περὶ θεῶν λόγον ἐμβαλλομένου οὐκ ἀφίεται ὁ Αἴας ἀλλʼ ὑπὸ τῆς ἰδίας δυνάμεως ἐπαίρεται· φησὶν οὖν, ἴδοιμι αὐτὸν καίπερ οὕτω κακούμενος· δῆλον γὰρ ὅτι ἀμύνομαι εἰ καὶ θεοὶ συλλαμβάνουσιν αὐτῷ.

ἀτώμενος ἄτης πεπληρωμένος.

<!-- 386 -->μηδὲν μέγʼ εἴπῃς ὁποῖον καὶ τὸ ἐν Ἠλέκτρᾳ

  
μηδὲν μέγʼ ἀύσῃς·  
τοῦτο δὲ πρὸς τὸ

  
ἴδοιμί νιν καίπερ ὧδʼ ἀτώμενος.  

<!-- 389 -->ἄλημα πλάνημα καὶ παραλογιστικὸν πανούργημα ἢ περίτριμμα παρὰ τὸ λέπειν.

αἱ τοιαῦται προσφωνήσεις οὐ διαλύουσι τὴν ὑπόθεσιν παραλαμβάνουσαι τὸ μέλλον ἀλλὰ προσοχὴν ἐργάζονται τῷ θεατῇ προσδοκῶντι πῶς τὸ δεινὸν ἀπαντήσειεν.

<!-- 392 -->ἐπειδὴ διὰ τῆς παραμυθίας οὐκ ἠδυνήθη αὐτὸν μεταθεῖναι δοκεῖ ἐκ τούτων αὐτὸν μεταθεῖναι· κἀμοὶ οὖν εὔχου ἀποθανεῖν.

<!-- 395 -->τουτέστιν ὡς ἐμοὶ φαεινότερον τοῦ ἡλίου, ὡς ἐμοὶ χρῆσθαι κριτῇ· ἢ παρέλκει τὸ ὡς.

ὡς εἴ τις τὸν θάνατον σωτηρίαν νομίσειεν.

<!-- 397 -->οὔτε γὰρ θεῶν γένος οὔτε ἀνθρώπων γένος ὁρᾶν ἔτι ἄξιόν μοι εἰς ὠφέλειαν· ἄριστον τοίνυν ἐξιέναι τοῦ βίου· ἢ οὕτως, εἰς ὄνησιν ἀνθρώπων, ὠφέλεια οὐκ εἰσί μοι οὔτε οἱ ἄνθρωποι οὔτε οἱ θεοί· τί οὖν ζῶ;

<!-- 398 -->τὸ ἐξ ἁμερίων ἀνθρώπων.

<!-- 400 -->εἰς ὄνησιν εἰς ἡδονήν.

<!-- 401 -->καὶ ταῦτα χρησίμως κατὰ τὸν χορὸν ἵνα ἐπίστανται πόθεν ἡ καταρχὴ τῆς μανίας· ἔδει οὖν οὐ παρὰ ἄλλου μαθεῖν ἢ παρʼ ἐκείνου τοῦ πεπονθότος· συνίησι γὰρ πεπλανημένος ὑπὸ Ἀθηνᾶς· ἡ γὰρ Τέκμησσα τὸ ὅλον ἀγνοεῖ.

<!-- 402 -->ὀλέθριον μέχρι θανάτου.

<!-- 403 -->φύγῃ γράφε τράπῃ.

<!-- 404 -->ποῦ ἐλθὼν παραμενῶ; πανταχοῦ γὰρ ἕπεται ἡ θεὸς αἰκιζομένη.

<!-- 405 -->τὰ μὲν κατὰ τὴν κρίσιν τῶν ὅπλων.

<!-- 407 -->ἄγραις διὰ τὴν ἀναίρεσιν τῶν βοτῶν.

<!-- 408 -->δίπαλτος ἀμφοτέραις ταῖς χερσὶν οἷον περιδεξίως με φονεύοι· παντὶ σθένει ὡς Δίδυμος· ἢ ὁ στρατός με φονεύοι λαβὼν τὰ δίπαλτα δοράτια ὡς Πῖός φησιν.

τὴν ἀπὸ τῶν ἐχθρῶν ἐπιβουλὴν προβάλλεται.

<!-- 410 -->τοιαῦτα φωνεῖν ἃ πρότερον οὐκ ἂν ἔτλη γενναιότατος ὤν.

<!-- 412 -->πόροι ποταμοὶ εἰς θάλασσαν ῥέοντες· οὐ τοὺς ἐν Σαλαμῖνι δέ φησιν ἀλλὰ τοὺς ἐν Τροίᾳ.

ποταμοί.

<!-- 413 -->νέμος ἐπάκτιον τὸ ἄλσος τοῦ ὄρους τῆς Ἴδης τὸ παράλιον.

<!-- 417 -->ἀμπνοὰς ἔχοντα ζῶντα.

τοῦτο ὅτι οὐκ ἔχω ἔτι ζῆν.

<!-- 418 -->ἰὼ Σκαμάνδριοι οὐκ ἔστιν ἡ διαστολὴ πρὸς τοὺς Τρῶας ὡς τοῦ Σκαμάνδρου μᾶλλον τὰ τῶν Ἑλλήνων αἱρουμένου ἀλλʼ οἷον ἐμοὶ ἐχθραὶ ῥοαί, εὔφρονες δὲ τοῖς Ἀργείοις τοῖς ἐμοῖς ἐχθροῖς· ταῦτα δὲ πάντα ἐστὶ τοῦ ἀνακρουομένου τὸν θάνατον.

<!-- 420 -->εὔφρονες διὰ τὸ ποτόν.

<!-- 421 -->οὐκέτʼ ἄνδρα οὐ νεμεσητὸν Αἴαντι μεγαλαυχεῖσθαι· ὅταν μὲν γάρ τις ἐν μετρίᾳ διαγωγῇ ᾖ τότε εὔσχημον περιστέλλειν τὰ ἑαυτοῦ πλεονεκτήματα ἀπηυδηκότα δὲ ἄνδρα οὐκ ἄν τις μέμψαιτο εἰ μεγαλαυχεῖται ὁποῖα καὶ ὁ Ἡρακλῆς ἐν τῷ τέλει ὢν περὶ τῆς ἀνδρείας αὑτοῦ διέξεισι· καὶ γίνεται ἐπίτασις τοῦ πάθους ὁπόταν τὸ τοιοῦτο διαφθείρηται, ἔτι δὲ αὔξεται τὸ πάθος οὐχ ὑπὸ ἄλλου λεγόμενον ἀλλʼ ὑπὸ αὐτοῦ.

<!-- 422 -->ἔπος | ἐξερῶ μέγα κομπάσω.

<!-- 428 -->οὔτοι σʼ ἀπείργειν ὁ χορός ἐστιν ὁ λέγων· ἐνδίδωσι γὰρ τῷ Αἴαντι κάμνοντι ὅπερ ἐστὶν εἶδος παραμυθίας, ἡ δὲ Τέκμησσα τοῦτο οὐκ ἐποίει.

<!-- 429 -->ἔχω ἀντὶ τοῦ δύναμαι.

<!-- 430 -->αἶ αἶ· τίς ἄν ποτʼ ᾤεθʼ ὧδʼ ἐπώνυμον ἐντεῦθεν μακρὰν ῥῆσιν μηκύνει ὁ Αἴας· ἔστι δὲ καὶ τοῦτο ἀρχαιότροπον, τὸ πρὸς τὰς ὀνομασίας ἐκφέρειν τὰς συμφοράς· καλῶς μὲν οὖν πράττων οὐκ ἂν ἐμέμνητο τοῦ διανοήματος ἐν συμφορᾷ δὲ ὤν.

ἐπώνυμον κ. ἑ. συνῳδὸν ἔσεσθαι καὶ ἐπώνυμον τοῖς ἐμοῖς κακοῖς· ἔπλεξε δὲ τὸ ὄνομα παρὰ τὸ αἶ αἶ τὸ θρηνητικόν.

<!-- 433 -->περιπαθῶς τὰ τοῦ πατρὸς κατορθώματα παραλαμβάνει· οὐκ ἐλάσσονα γὰρ τοῦ πατρὸς ποιήσας ἄτιμος ἐλαύνομαι.

<!-- 434 -->Ἰδαία τὸ πάλαι ἡ Τροία ἐκαλεῖτο.

<!-- 435 -->εἴληφε τὴν Ἡσιόνην παρὰ τοῦ Ἡρακλέους.

<!-- 437 -->πιθανῶς τὸ μὴ εἰπεῖν πλείονα τοῦ πατρὸς κακοπαθῆσαι ἀλλὰ μὴ ἐλάττονα.

<!-- 439 -->λείπει ἡ διὰ ἵνʼ ᾖ διʼ ἐμῆς χειρός.

ἀρκέσας δείξας, βοηθήσας, ποιήσας.

<!-- 440 -->Ἀργείοισιν ἀντὶ τοῦ ὑπὸ Ἀργείων· ἢ ἀρκέσας Ἀργείοις ἄτιμος ὢν ἀπόλλυμαι.

<!-- 441 -->τοσοῦτον ἀντὶ τοῦτο.

<!-- 442 -->χάριεν τὸ διανόημα.

ἐπεξιὼν τὰς ἑαυτοῦ συμφορὰς καταλέγει πρῶτα τὰ κατὰ τὴν ἀδικίαν τῆς κρίσεως· τοῦτο γάρ ἐστι τὸ πρῶτον αὐτὸν λελυπηκός· εἰπὼν δὲ τὰ ἴδια κατορθώματα διεξῆλθεν καὶ ὡς συγγενικὴ αὐτῷ ἡ παρὰ τὸ χωρίον ἀνδραγαθία.

<!-- 445 -->παντουργῷ πάντα πράττοντι καὶ μηδὲν ὑποστελλομένῳ, πανούργῳ καὶ ἀναιδεῖ.

<!-- 446 -->ἀνδρὸς τοῦδʼ δεικτικῶς ἀντὶ τοῦ ἐμοῦ.

<!-- 448 -->γνώμης ἀπῇξαν τῆς ἐμῆς οἷον εἰ μὴ διὰ ἔκστασιν τοῦ δέοντος ἐξέπεσον αἱ διάνοιαί μου οὐκ ἄν ποτε ἄλλου οὕτως ἀδίκως κατεψηφίσαντο· ὡς καὶ παρʼ Ὁμήρῳ

  
ἦ γὰρ ἄν, Ἀτρεΐδη, νῦν ὕστατα λωβήσαιο.  

<!-- 450 -->ἀδάματος παρθένος, ἄζυγος.

<!-- 453 -->αἱμάξαι παρὰ τὴν αἰχμὴν αἰχμάξαι.

<!-- 455 -->οὐχ ἑκόντος γράφε οὐκ ἔχοντος, τὸ ἔγκλημα τῆς φυγῆς αὐτῶν· πάνυ δὲ γενναίως ἐμμένει τῷ λήματι· τὸ γὰρ ἐφʼ ἑαυτῷ ἀνῃρηκέναι φησὶ τοὺς Ἕλληνας καὶ ἡττῆσθαι οὐχ ὑπʼ ἐκείνων ἀλλὰ διὰ τὴν ἐπήρειαν τῆς θεοῦ.

<!-- 458 -->ἐχθαίρομαι διὰ τὸ πεπλανῆσθαι ὑπὸ τῆς θεοῦ.

<!-- 460 -->ναυλόχους λιπὼν ἕδρας τὸν ναύσταθμον.

<!-- 462 -->καὶ ποῖον ὄμμα πατρί αἰσχύνεται ἄνευ ἀριστείων φανῆναι τῷ πατρὶ καὶ φυγὰς ἀκούειν· δαιμονίως δὲ ἀνθυπάγει αὑτῷ τὰ τῆς ἀπαλλαγῆς καὶ τοῦτο ἀναλύει ἵνα μὴ λυθῇ ἡ ὑπόθεσις.

<!-- 464 -->γυμνὸν ἀντὶ τοῦ ἔρημον· μεγαλοφυῶς δὲ οἴεται ἑαυτὸν τὸ πᾶν εἶναι.

<!-- 467 -->πρὸς ἔρυμα πρὸς τὸ τεῖχος.

<!-- 469 -->ἀλλʼ ὧδέ γʼ Ἀτρείδας ἀλλʼ ἐφησθήσονται οἱ Ἀτρεῖδαι ἐάν τι γενναῖον δράσας πρὸς τοὺς Τρῶας ἀποθάνω ἀγνοοῦντες ὅτι ἑκουσίως γέγονέ μοι ὁ θάνατος· καλῶς δὲ οὐκ ἐπήνεγκεν τὴν ἀληθῆ δόξαν ἕως ἂν δράσῃ ἅπερ αὐτὸς ὑπονοεῖ.

<!-- 472 -->φύσιν γʼ ἄσπλαγχνος φύσιν τουτέστιν ἀσθενῆ καὶ ἀλλοίαν παρὰ τὴν τοῦ πατρός· ἄσπλαγχνος δὲ ἄτολμος, ταπεινός, δειλόψυχος.

<!-- 474 -->ὅστις διαλλαγὴν οὐ δέχεται ἀλλʼ ἀεὶ ἐν κακοῖς ἐξετάζεται.

<!-- 475 -->τί γὰρ ἡμέρα μία ἔχει προσθεῖσα τὸ ζῆν καὶ ἀναβαλομένη τοῦ θανεῖν τέρπειν τὸν ἄνθρωπον;

<!-- 478 -->θερμαίνεται χλιαίνεται, θάλπεται· τὸ γὰρ τοιοῦτον ἐξαπατᾶν ἑαυτὸν ἐν ψευδολογίᾳ διάγοντα.

<!-- 479 -->καλῶς φιλοσόφως τὸ καλὸν ἐν ἀμφοτέροις.

<!-- 481 -->γνήσια τῆς διανοίας σου τὰ εἰρημένα καὶ οὐχ ὑπόβλητα· οἰκεῖα οὖν σαυτῷ εἶπας ὅμως γε μὴν παῦσαι τὸ πᾶν ἀναθεὶς ἡμῖν.

<!-- 485 -->ὦ δέσποτʼ Αἴας Τεκμήσσης ὁ λόγος· οὐ γὰρ δεῖ τὸν χορὸν μηκύνειν τὸν λόγον· μικτὸς δὲ ὁ λόγος· τὸ μὲν γὰρ αὐτοῦ γεννικὸν καὶ ἐλευθέριον διὰ τὴν παρρησίαν τῆς φύσεως — δούλη γὰρ ἐπάναγκες γέγονεν — τὸ δὲ συναρμόζον τοῖς καιροῖς, διʼ ὅλου δὲ τὴν φιλοστοργίαν ἐμφαῖνον· καὶ ὅταν τὰ ἑαυτῆς καταβάλῃ τεχνικῶς ἐπιχειρεῖ μαλθακώτερόν πως καθιστῶσα τὸν Αἴαντα· δεῖ οὖν τοιούτους λόγους λέγειν ὅτι διὰ τὴν ἐλευθερίαν παρρησιάζεται.

τῆς ἀναγκαίας τύχης διπλῶς φασι τὸ ἀναγκαῖον, ποτὲ μὲν ἐπὶ τῶν κατὰ φύσιν ἀκολουθίαν τινὰ ἐχόντων, ὡς ἂν εἴποιμεν ἀναγκαίως τὸ πῦρ θερμὸν καὶ τὸ γάλα λευκόν, ποτὲ δὲ ἐπὶ τοῦ ἐξ ἀνάγκης γινομένου ὡς καὶ νῦν ἀναγκαίας τύχης τῆς βίας φησί.

τῆς δυστυχίας· τεχνικὸς ὁ λόγος ἐκ προοιμίου καὶ εἰς ἔλεον ἱκανὸς ἐπισπάσασθαι.

<!-- 488 -->σθένοντος ἐν πλούτῳ εἴπερ τινὸς τῶν Φρυγῶν ἀντὶ ὡς οὐκ ἄλλου τινός.

<!-- 490 -->σῇ μάλιστα χειρὶ τῇ αἰχμαλωτισάσῃ με.

<!-- 491 -->εὖ φρονῶ τὰ σὰ εὔνους σοι καθίσταμαι.

<!-- 492 -->καί σʼ ἀντιάζω κάλλιστα ἀμφοτέροις τοῖς ὅρκοις ἐχρήσατο· μέγιστον γὰρ δικαίωμα τὸ τῆς αὐτῆς ἑστίας ἐπιτυχεῖν ὁπότε καὶ τῶν πολεμίων διὰ ταῦτα φειδόμεθα· καὶ τὸ σεμνὸν τῆς κοίτης χρήσιμον ὅπου γε καὶ τὸ σεμνότατον τῶν προσώπων περὶ δικαιωμάτων τῶν πρὸς ἄνδρα καὶ γυναῖκα διαλεγόμενον αὐτὸ τοῦτο ὄμνυσι

σή θʼ ἱερὴ κεφαλὴ καὶ νωίτερον λέχος· ὅρα δὲ ὅτι ἑκατέρωθεν θηλείαις ὁ τοιοῦτος λόγος πρόσκειται, ἐπὶ δὲ τοῦ Ὀδυσσέως καὶ ἄλλο τι οἰκειότερον ὄνομα ἐξεῦρεν

  
ἀσπάσιοι λέκτροιο παλαιοῦ θεσμὸν ἵκοντο  
τὴν εὔνοιαν δηλῶν τῶν οὕτως συνιόντων ἐπιμονῇ παιδοποιίας.

<!-- 493 -->συνηλλάχθης συναλλαγὰς ἔχεις, γάμῳ συνεζεύχθης.

<!-- 495 -->τῶν σῶν ὑπʼ ἐχθρῶν, χειρίαν ἐφείς εἰδυῖα ἀγριαίνοντα τὸν Αἴαντα πρὸς τὰς ἐπιτιμήσεις διαρρήδην μὲν οὔ φησι, μὴ διάφθειρε σαυτὸν στοχαζομένη δὲ τοῦ καιροῦ ἔξωθεν περιέρχεται τὰ ἐπακολουθοῦντα λέγουσα ὅτι ὑποχειρίαν με τοῖς ἐχθροῖς σὺν τῷ παιδὶ καταλείψεις.

ἡ ὑπὸ πρὸς τὸ χειρίαν, ὑποχειρίαν δούς.

<!-- 497 -->ταύτῃ ἀντὶ τοῦ οὕτως, κατὰ τοῦτον τὸν τρόπον.

<!-- 499 -->δούλιον ἕξειν τροφήν οὐ ψιλὸν τὸ τῆς δουλείας εἶπεν ἀλλὰ καὶ ὅσα ἔνεστιν εἰπεῖν τινα ἰδόντα αὐτὴν ἐν δουλείᾳ· καὶ ἡ τοιαύτη δὲ διδασκαλία Ὁμήρου

  
μὴ παῖδʼ ὀρφανικὸν θείης χήρην τε γυναῖκα·  
ἀποτρέψαι δὲ βούλεται αὐτὸν διὰ τῶν τοιούτων λόγων.

<!-- 501 -->ἰάπτων γράφε ἀτίζων, ὑβρίζων.

ἴδετε τὴν ὁμευνέτιν | Αἴαντος παρὰ τὸ Ὁμηρικὸν

  
Ἕκτορος ἥδε γυνή.  

<!-- 503 -->τρέφει αὔξει, ἔχει.

<!-- 504 -->δαίμων νῦν ἡ δουλεία.

<!-- 505 -->σοὶ δʼ αἰσχρὰ τἄπη καὶ διὰ τὴν εὐγένειαν καὶ διὰ τὴν ἀνδρείαν· διὰ μὲν τοῦ σοὶ τὴν ἀνδρείαν διὰ δὲ τοῦ τῷ σῷ γένει τοὺς προγόνους· θαυμαστῶς δὲ ἡ προσθήκη τοῦ γένους· αἶσχος γὰρ προστρίψῃ καὶ τῷ υἱῷ ἐπὶ τοιούτοις αὐτὸν καταλιπών.

<!-- 506 -->ἀλλʼ αἴδεσαι μέν καλῶς ἐπὶ μὲν τοῦ πατρὸς ἐν γήρᾳ μακρῷ ἐπὶ δὲ τῆς μητρὸς πολλῶν ἐτῶν κληροῦχον· ὁ γὰρ ἐπὶ ἀμφοτέρων ἑνὶ χρησάμενος ὀνόματι ἐπιτεμνόμενος τὸν λόγον, τὸ δὲ ἐγχρονίζειν ταῖς διηγήσεσιν ἀνυστικώτερον· θαυμαστῶς δὲ ἐπὶ μὲν ἑαυτῆς οὐδαμοῦ τοῖς τοιούτοις ὀνόμασι χρῆται, οὔτε αἰδέσθητι οὔτε οἴκτειρε, ἐπὶ δὲ τῶν γονέων καὶ τοῦ παιδός.

<!-- 508 -->κληροῦχον μέτοχον, κεκληρωμένην, κλῆρον ἐσχηκυῖαν.

ἥ σε πολλάκις | θεοῖς ἀρᾶται τοῦτο οἰκείως ἐκ τῆς φύσεως στοχαζομένη παρέλαβεν.

<!-- 510 -->εἰ τῆς νέας τροφῆς στερηθεὶς σοῦ χωρὶς διάξει καὶ βιώσεται.

<!-- 512 -->ὑπʼ ὀρφανιστῶν μὴ φίλων ὀρφανισταί εἰσιν οἱ τοὺς ὀρφανοὺς τρέφοντες· Ἕλληνας οὖν φησιν οὐ φίλους ὀρφανιστὰς καθὸ δυσμενεῖς· ἢ ὀρφανισταὶ ἀρχὴ Ἀθήνησι τὰ τῶν ὀρφανῶν κρίνουσα· ἢ ὀρφανιστῶν τῶν τῆς ὀρφανίας ἐπιτρόπων· ὀρφανὸς δὲ ὁ ὅρον ἔχων τὸ οὐ φαίνεσθαι, ὁ ἄσημος καὶ μηκέτι ἐμφανής, ὃς ἀμέλει καὶ ὑπὸ τῶν ἀμφιθαλῶν ὡς ἐμφανῶν ἐλαύνεται.

<!-- 514 -->ἐμοὶ γὰρ οὐκέτʼ ἔστιν καὶ τοῦτο Ὁμηρικὸν

  
οὐδέ μοί ἐστι πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ  
εἶτα ἑξῆς

  
ἀτὰρ σύ μοί ἐσσι πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ.  

<!-- 516 -->τὸν φύσαντα ὡς τούτου ἰδίῳ θανάτῳ τετελευτηκότος.

<!-- 517 -->θανασίμους ἀντὶ νεκρούς.

<!-- 520 -->ἀλλʼ ἴσχε κἀμοῦ καλῶς τὸ κἀμοῦ οἷον μετὰ τὸν πατέρα καὶ τὸν υἱὸν κἀμὲ ἔν τινι μοίρᾳ κατάθου· αἴσθεται γὰρ τῆς τύχης ἐν ᾗ νῦν ἐστιν· αἰδημόνως δὲ αὐτὸν ὑπομιμνήσκει τὰ τῆς εὐνῆς· διὰ τούτου γὰρ μάλιστα δοκεῖ αὐτὸν πείθειν· ὁ δέ γε Εὐριπίδης μαστροπικώτατα εἰσάγει τὴν Ἑκάβην λέγουσαν

  
ποῦ τὰς φίλας δῆτʼ εὐφρόνας δείξεις, ἄναξ,  
  
ἢ τῶν ἐν εὐνῇ φιλτάτων ἀσπασμάτων  
  
χάριν τίνʼ ἕξει παῖς ἐμή, κείνης δʼ ἐγώ;  

<!-- 522 -->ἡ φύουσα γὰρ τὴν χάριν χάρις ἐστὶ προϋπάρξασα.

τίκτουσʼ φύουσα.

<!-- 523 -->ὅτου δʼ ἀπορρεῖ μνῆστις ὧν ἀπορρεῖ ἡ μνήμη τοῦ εὖ πεπονθέναι οὗτοι οὐκ ἂν εἶεν εὐγενεῖς· σχεδὸν δὲ διὰ τούτων τῶν ἰάμβων ἤρτηται τὸ περὶ εὐχαριστίας καὶ ἀχαριστίας.

οὗτινος.

μνῆστις μνήμη.

<!-- 525 -->ἔχειν σʼ ἂν οἶκτον δυσωπητικὰ τὰ τοιαῦτα· εἰ γὰρ ὁ ξένος ᾤκτειρε πόσῳ μᾶλλον ὁ Αἴας;

ἔλεον.

<!-- 527 -->καὶ κάρτʼ ἐπαίνου τεύξεται οὐχ οἷον καθʼ ἃ εἶπεν ἀλλʼ ἐὰν πείθηται κατὰ πάντα ἐμοί· ὁ γὰρ Αἴας ἐγνωκὼς ἑαυτὸν ἀποσφάττειν ἐβούλετο πρὸ τοῦ θανάτου τὸν παῖδα ἰδεῖν· εἰκότως οὖν τοῦτο πάλιν λέγει, ὅτι ἄριστόν ἐστι τὴν γυναῖκα πειθαρχεῖν εἰς ἅπαντα τῷ ἀνδρί· ἔοικεν γὰρ ὑφορᾶσθαι ὅτι ὀκνηρῶς ἐκδώσει τὸ παιδίον.

<!-- 531 -->καὶ μὴν φόβοισί γʼ αὐτόν τῶν φόβων χάριν ῥύσασθαι θέλουσα ἐξήγαγον· οὐκ ἄντικρυς μὲν ἀντιλέγει ἀναβολὰς δὲ πράττεται ὡς ὑποκεκινηκότι μὴ πιστεύουσα.

<!-- 534 -->πρέπον γέ τἂν ἦν δαίμονος ἦν καὶ τοῦτο πρέπον τοῦ ἐμοῦ δαίμονος, τὸ ὑπʼ ἐμοῦ τὸν παῖδα ἀναιρεθῆναι ἀντὶ τοῦ ἔπρεπε τῇ παρούσῃ μου τύχῃ τὸ καὶ αὐτόχειρά με τοῦ παιδὸς κατασκευάσαι.

<!-- 535 -->εἰς τοῦτο ἀρκέσαι τῷ παιδί.

<!-- 537 -->τί σε, φησίν, ἐκ τῶν παρόντων ὠφελήσαιμι καὶ τί βούλει σοι γενέσθαι;

<!-- 542 -->εὐθύνων διδάσκων, παιδεύων.

<!-- 543 -->ἐγγὺς ὄντι ἢ ἀπολιμπανομένῳ τῆς κλήσεως;

<!-- 545 -->αἶρʼ πρόσφερε·

  
μή μοι οἶνον ἄειρε.  

<!-- 547 -->εἴπερ ἔστιν ἐμὸς οὐκ εὐλαβηθήσεται τὸν φόνον τῶν ποιμνίων.

<!-- 548 -->ἀλλʼ αὐτίκʼ ὠμοῖς αὐτόν νῦν τὸ ὠμοῖς ὡς κατὰ τῶν καρπῶν οἳ ὅτε εἰσὶν ὠμοὶ σκληρότεροί εἰσι καὶ ἰταμοί· μεγαλοφρονῶν δὲ νόμους τὴν φύσιν ὠνόμασεν καὶ τὸ ἔθος τοῦ γεγεννηκότος.

<!-- 549 -->πωλοδαμνεῖν ὡς πῶλον γυμνάζειν.

<!-- 550 -->ὦ παῖ, γένοιο πατρός μέτριος ὁ λόγος, ἡ δὲ ὁμοία εὐχὴ καὶ παρʼ Ὁμήρῳ

  
Ζεῦ ἄλλοι τε θεοί, δότε δὴ καὶ τόνδε γενέσθαι  

παῖδʼ ἐμὸν ὡς καὶ ἐγώ περ.

<!-- 552 -->καίτοι σε καὶ νῦν τοῦτό γε ἐπειδὴ κατεύχεται αὐτῷ εὐτυχίαν φησὶν ὅτι καὶ νῦν σε μακαρίζω ὅτι μικρὸς ὢν οὐκ αἰσθάνῃ τῶν ἐμῶν κακῶν.

ζηλοῦν μακαρίζειν.

<!-- 554 -->ἐν τῷ φρονεῖν γάρ ἐν τῷ μὴ ἀντιλαμβάνεσθαι τῶν κακῶν ἐπεὶ ἔσται γελοιότατον δόγμα ὡς τιμῶντος τὴν ἀφροσύνην.

<!-- 554b -->τὸ μὴ φρονεῖν γάρ δεῖ λαβεῖν τοῦτο ὡς ἐπὶ παιδίου· οὐ γὰρ καθόλου τὴν ἀφροσύνην προκρίνει· ὁ δὲ νοῦς, ἐν τῷ νηπίῳ κακὸν μὲν τὸ μὴ φρονεῖν κακὸν δὲ ὅμως ἀνώδυνον· καὶ Εὐριπίδης

  
νέα γὰρ φροντὶς οὐκ ἀλγεῖν φιλεῖ·  
τάχιστα δὲ διὰ τῶν ἑξῆς ἐσήμανε τὸ συνεκτικὸν καὶ ὡσπερεὶ σύμβολον τῆς φρονήσεως· τὸ γὰρ διακριτικὸν τῶν χαρτῶν καὶ τῶν λυπηρῶν συνετοῦ ἐστιν.

<!-- 556 -->ἀντὶ τοῦ δεῖ σε ἐκδικῆσαι τὸν πατέρα.

<!-- 558 -->κούφοις πνεύμασιν κούφῃ καὶ ἁπαλῇ ζωῇ· τῇ δὲ μεταφορᾷ τῶν μικρῶν φυτῶν ἐχρήσατο ἅτινα οὐδὲν σφοδρὸν δύναται ὑποφέρειν, οὐ καύσωνα, οὐκ ἄνεμον.

<!-- 562 -->διὰ τί, φησίν, ἐνταῦθα τρανῶς ἐκφέρει τὴν ἑαυτοῦ γνώμην ὁ Αἴας ὅτι δὴ ἑαυτὸν ἐξάγει τοῦ βίου; ῥητέον οὖν ὅτι ἐν ἤθει οἷον εἰ γένοιτό τις περὶ ἐμὲ συμφορὰ μὴ δείδιθι· ἕξεις γὰρ τὸν προνοοῦντα ἀντὶ ἐμοῦ· ἢ ὅτι ἐκφέρει ταῦτα ὑπὸ τοῦ πάθους προαγόμενος.

<!-- 563 -->ἔμπα ὅμως.

καὶ εἰ ἔκδημος νῦν ἐστιν.

<!-- 564 -->τηλωπὸς οἰχνεῖ φυλακὴν ἔχων τῶν ἐχθρῶν, λέγοι δʼ ἂν τῶν Θρᾳκῶν· περὶ γὰρ τὰ τελευταῖα τοῦ Τρωικοῦ πολέμου ἐσυμμάχουν τοῖς Τρωσὶν οἱ Θρᾷκες, γνόντες δὲ τοῦτο οἱ Ἕλληνες φρουροὺς ἔταξαν προμηνύσοντας αὐτοῖς τὴν ἐκείνων ἔφοδον ἵνα οὕτως ἐπελθόντες κατὰ τὴν ὁδὸν συμβάλωσιν αὐτοῖς πρὶν ἐλθεῖν εἰς Ἴλιον· καὶ πρέσβεις δὲ ἀποστείλαντες οὐκ ἔπεισαν.

τηλωπὸς γράφε τηλουργός.

θήραν γράφε φρουράν.

<!-- 565 -->προθυμοτέρους αὐτοὺς καθίστησι· κοινὴν γὰρ καὶ ἴσην φησὶ χάριν ὁμολογεῖν ἐκείνῳ τε τῆς ὑπουργίας καὶ τούτοις τῆς ἀπαγγελίας· περιπαθῶς δὲ εἰς ἔσχατον περιεστώσης τῆς ἐλπίδος ἐμφρόνως τὰ σπουδαιότατα τοῖς ἑταίροις ἐπισκήπτει, οὐ τῇ γυναικί.

<!-- 570 -->ὥς σφιν γένηται γηροβοσκός πάνυ περιπαθῶς τὸ ἐπὶ γονεῦσι καὶ παισὶ διαθήκας ποιῆσαι· θαυμαστῶς δὲ πρὸς ἅπαντας τοὺς λόγους τῆς Τεκμήσσης τὰς ἀντιθέσεις ἐποιήσατο, οὐκ ἄντικρυς τοῦτο ὑπισχνουμένου τοῦ ποιητοῦ, τοῦ μὲν μὴ ὑβρισθῆναι τὸν παῖδα ὑπὸ τῶν Ἑλλήνων τὴν ἀπὸ τοῦ Τεύκρου φυλακὴν προβαλλόμενος τοῦ δὲ μὴ γελασθήσεσθαι ὑπʼ ἐκείνων τὴν τοῦ παιδὸς ἀρετὴν ὅν φησι καὶ ἐκδικήσειν αὐτὸν ἐν ἡλικίᾳ γενόμενον, πρὸς δὲ τὰ περὶ τῶν γονέων ὅτι ἀντʼ αὐτοῦ γηροβοσκὸς αὐτοῖς καταλείπεται ὁ Εὐρυσάκης.

<!-- 571 -->ἕως τελευτήσωσι.

<!-- 572 -->πιθανῶς τὸν Αἴαντα ἐπὶ τὸν περὶ τῶν ὅπλων λόγον ἰέναι συνεχῶς· ἅπτεται γὰρ αὐτοῦ μάλιστα· ἀνθρώπινον δὲ καὶ μάλα φυσικὸν τὸ συνεχέστερον μεμνῆσθαι περὶ ὧν ἐν νῷ ἔχομεν.

ἀγωνάρχαι ἀγωνοθέται.

<!-- 573 -->ὁ λυμεὼν ἐμὸς ὁ Ὀδυσσεύς.

<!-- 574 -->ἀλλʼ αὐτό μοι σύ, παῖ πέπεισται ὡς οὐδὲν ἀπολειψομένου τοῦ παιδὸς τῆς αὑτοῦ ἀρετῆς· τὸ μὲν σάκος διὰ τὸ ἐξαίρετον τῷ παιδὶ φυλάσσειν κελεύει τὰ δὲ ἄλλα τεύχη συνθάψαι φησίν· ἐπίσταται γὰρ καὶ αὐτὰ περιμάχητα ἐσόμενα· οἶδεν καὶ Ὅμηρος ὅπλα συγκαιόμενα

  
ἀλλʼ ἄρα μιν κατέκηε σὺν ἔντεσι δαιδαλέοισιν.  

<!-- 579 -->ἐπισκήνους κατὰ τῶν σκηνῶν.

<!-- 581 -->πύκαζε ἀσφαλίζου.

οὐ πρὸς ἰατροῦ σοφοῦ οὐκ ἔστιν ἰατροῦ σοφοῦ ἐπῳδαῖς χρῆσθαι τοῦ τραύματος ἤδη τομῆς δεομένου.

<!-- 582 -->θρηνεῖν ἐπῳδὰς ἐπιφωνεῖν καὶ ἐπᾴδειν. τομῶντι τομῆς δεομένῳ. πήματι γράφε τραύματι.

<!-- 586 -->μὴ κρῖνε νῦν τὸ μὴ περιεργεῖν· ἐν τούτῳ γὰρ μάλιστα ἡ σωφροσύνη ταῖς γυναιξὶ διασῴζεται, εἰ μὴ περιεργάζοιντο ὅ τι πράττει ὁ ἀνήρ.

<!-- 589 -->οὐ κάτοισθʼ ἐγὼ θεοῖς | ὡς οὐδὲν ἀρκεῖν οὐκέτι, φησίν, ἐν τούτῳ εἰμὶ ὥστε ὀφείλειν τοὺς θεοὺς ἐπαρκεῖν μοι διὰ τὸ μὴ περιέχεσθαι τοῦ ζῆν· ἢ οὕτως, ὡς οὐκέτι τοῖς θεοῖς ὀφείλω ἐγὼ ἐπαρκεῖν ἀντὶ οὐδὲν ἐπὶ τιμῇ πράττειν τῶν θεῶν πρὸς ὃ καὶ ἡ Τέκμησσα ἐπάγει

  
εὔφημα φώνει.  

<!-- 591 -->τοῖς ἀκούουσιν τοῖς πειθομένοις.

<!-- 593 -->οὐ ξυνέρξεθʼ—; ἀποκλείσατε.

τοῖς θεράπουσι κελεύει αὐτὴν ἀποκλείειν.

<!-- 594 -->μαλάσσου ἀντὶ τοῦ μεταβάλλου. μῶρά μοι δοκεῖς εὐήθης εἶ νῦν βουλομένη με μαλάσσειν ἐξακμάσαντος τοῦ καιροῦ. φρονεῖν γράφε λέγειν.

<!-- 596 -->ὦ κλεινὰ Σαλαμίς συγκέκλειται ὁ Αἴας διαχρησόμενος ἑαυτόν, ἔπειτα δὲ οἱ ἀπὸ τοῦ χοροῦ λόγον περιπαθῆ διεξίασι· πρὸς μὲν γὰρ αὐτὸν λέγειν οὐκ ἦν εἰσελθόντα ἤδη γέγονε δὲ αὐτοῖς ἀπολόφυρσις ἐπὶ τὰ οἰκεῖα· καὶ ἔχει ἀκολουθίαν τὰ χορικά· ἀπεστερημένοι γὰρ τοῦ ἄρχοντος καὶ ἄλλην ἀποστροφὴν οὐκ ἔχοντες περὶ τῆς πατρίδος τὸν λόγον ποιοῦνται ἐκτιθέμενοι ἐν οἷς εἰσι χαλεποῖς καὶ ἐν οἷς ἔσονται οἱ γονεῖς αὐτοῦ πυθόμενοι ταῦτα.

τὸ ἦθος ἐμιμήσατο τῶν ἀφεστώτων τῆς οἰκείας· ὁπόταν γὰρ δυσχερές τι ἀπαντᾷ μακαρίζειν εἰώθασι τὰς πατρίδας.

<!-- 601 -->ἐκ πολλοῦ χρόνου.

<!-- 602 -->Ἰδαίᾳ τῇ Τρωικῇ.

<!-- 604 -->ἀνήριθμος αἰὲν εὐνόμᾳ ἀνήριθμος ἐν οὐδενὶ ἀριθμῷ ταττόμενος ἀλλὰ παριερριμμένος· εὐνόμᾳ δὲ ἤτοι τῷ εὐνομουμένῳ καὶ δικαίῳ ἢ εὐνόμᾳ λειμῶνι τῷ καλὰς νομὰς ἔχοντι· τὸ δὲ ἑξῆς, παλαιὸς ἀφʼ οὗ χρόνος αἰὲν εὐνόμᾳ χρόνῳ τρυχόμενος Ἰδαίᾳ μίμνω λειμωνίᾳ ποίᾳ μήλων ἀνήριθμος, κακὴν ἐλπίδα ἔχων· Ἰδαίᾳ δὲ οἷον ἐν τῷ τῆς Ἴδης χωρίῳ τῆς χλοερᾶς καὶ λειμῶνας ἐχούσης καὶ ποίμνας διάγων.

<!-- 606 -->κακὴν ἐλπίδα ἔχων πῶς με δεῖ τὸν Ἅιδην ἀνύσειν ἀντὶ τοῦ οὐδὲν ἀγαθὸν προσδοκῶν ἀλλὰ κακῶς τελευτήσειν ἐν τῷ. πολέμῳ ἐλπίζων.

κακὰν ἐλπίδʼ τὴν τοῦ θανάτου.

<!-- 607 -->ἀνύσειν ἐκπρᾶξαι.

λείπει τὸ δεῖ.

<!-- 609 -->καί μοι δυσθεράπευτος Αἴας οἷον πρὸς τοῖς πρώτοις κακοῖς ὥσπερ δεύτερόν ἐστί μοι κακὸν τὸ τοῦ Αἴαντος ξυνεστηκός· τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ ἔφεδρος· ἔφεδρος δέ ἐστιν ἐν τοῖς ἀγῶσιν ὁ μὴ πλανώμενος εἰς τὸ ἀγωνίζεσθαι τοῖς νικῶσιν· ἐνταῦθα οὖν φησιν ὅτι ἔσχατος καὶ ὡς ἔφεδρος ἐλείφθη μοι ὁ Αἴας εἰς κακόν.

<!-- 611 -->ξύναυλος παρὰ τὰ ἐναυλίσματα.

<!-- 612 -->ἐξεπέμψω ἀντὶ ἔπεμψας ὧδε.

<!-- 614 -->νῦν δʼ αὖ φρενὸς οἰοβώτας αὐθαίρετος, ὡς ἂν εἴποι τις αὐτὸς τὴν ἑαυτοῦ διάνοιαν βόσκων καὶ μηδενὶ πειθόμενος ἢ μονωθεὶς ἐκ τῆς φρενὸς ἢ μονότροπος, μεμονωμένος τῷ λογισμῷ ἢ ποιμαίνων τὴν ἑαυτοῦ διάνοιαν καὶ μόναρχος ὢν τῷ λογισμῷ ἢ οἷον διεσθίων αὑτοῦ τὴν φρένα παρὰ τὴν βόσιν ἢ ὁ βαίνων ἐν ἐρημίᾳ διὰ τὸ συγκεκλεικέναι ἑαυτόν· καὶ ὅμοιόν ἐστι τῷ

  
ὃν θυμὸν κατέδων, πάτον ἀνθρώπων ἀλεείνων·  
ἢ φρενὸς οἰοβώτας οὐ σὺν φρεσὶν ἀλλʼ ἐκτὸς φρενῶν διάγων.

<!-- 617 -->εὕρηται γράφε γεγένηται.

<!-- 618 -->τὰ δὲ πρότερα μέγιστα τῆς ἀρετῆς τῶν χειρῶν αὐτοῦ ἔργα ἐν ὀλιγωρίᾳ εἰσὶ παρὰ τοῖς Ἀτρείδαις· ἢ οὕτω, τὰ δὲ πρότερα αὐτοῦ ἀνδραγαθήματα φροῦδα παρὰ τοῖς Ἀτρείδαις.

χερσὶν | μέγιστʼ λείπει γενόμενα.

<!-- 620 -->ἄφιλα παρὰ φίλοις παρὰ τοῖς πρῴην αὐτοῦ φίλοις, νῦν δὲ πάντων ἐπιλελησμένοις· ἢ ἄφιλα παρʼ ἀφίλοις ἐχθρὰ παρʼ ἐχθροῖς.

ἀντὶ ἀχάριστα.

<!-- 622 -->ἡ ἐντεθραμμένη τῷ παλαιῷ χρόνῳ οἷον τῇ ἡλικίᾳ ἀντὶ τοῦ πολυετής· ὁ δὲ νοῦς, ὄντως που ἡ τῇ παλαιᾷ ἡμέρᾳ τουτέστι τῷ παλαιῷ χρόνῳ ἔντροφος· τὸ δὲ λευκῷ γήρᾳ, κατὰ κοινοῦ τὸ ἔντροφος, ἡ μήτηρ αὐτοῦ.

<!-- 624 -->λευκῷ τῷ λευκοποιῷ τῶν τριχῶν.

<!-- 626 -->φρενομόρως ἀντὶ εἰς τὴν μοῖραν τῶν φρενῶν νοσοῦντα ὅ ἐστι φρενοβλαβῶς, μανικῶς.

<!-- 627 -->αἴλινον εἶδος θρήνου.

<!-- 628 -->οὐδʼ οἰκτρᾶς γόον ὄρνιθος οἷον οὐ μέτριον· ἀναστρεπτέον δέ· ἄρχει γὰρ τοῦ λόγου τὸ οὐ ἵνʼ ᾖ οὐκ αἴλινον οὐδʼ οἰκτρᾶς γόον ἀηδοῦς ἥσει ἀλλʼ ὀξυτόνους μὲν ᾠδὰς καὶ τὰ ἑξῆς.

ἥσει γόον οὐ μέτριον κατὰ τὴν ἀηδόνα ἀλλʼ ὀξύν· ἡ ἀηδὼ δὲ κατὰ Μιτυληναίους.

<!-- 634 -->περιπαθῶς ἡ πρόσθεσις τῆς πολιᾶς.

<!-- 635 -->κρείσσων γὰρ Ἅιδᾳ κεύθων κρείσσων γάρ ἐστιν ὁ τεθνηκὼς ἢ ὁ ζῶν καὶ νοσῶν μάτην ὅ ἐστι μεμηνώς· μάτην γὰρ νοσεῖν τὸ ἀθεραπεύτως μαίνεσθαι· οὐ λέγει δὲ ὅτι ὅταν αὐτὸν πύθηται τετελευτηκότα. ὁ γὰρ μεμηνὼς καὶ τὰς φρένας διεφθαρμένος κρείσσων Ἅιδᾳ κεύθων οἷον ἄμεινον τῷ μεμηνότι ἐξιέναι τοῦ βίου· οἷον ἡ μήτηρ ἡγήσεται κρείσσονα τὸν θάνατον τῆς τοῦ Αἴαντος μανίας.

<!-- 636 -->ὃς ἄνωθεν κατὰ πατρῴας γενεᾶς ἄριστος ἥκων — λείπει γὰρ τὸ ἄριστος — ὥστε προέχειν ἁπάντων τῶν Ἑλλήνων κατὰ γένος νῦν οὐκέτι τοῖς πρώτοις ἤθεσιν ἐμμένει.

λείπει τὸ ἄριστος.

<!-- 640 -->ὀργαῖς τρόποις.

<!-- 641 -->ἀπέστρεψε τὸν λόγον πρὸς τὸν Τελαμῶνα, οἵαν σε μένει πυθέσθαι, τοιαύτην ἄτην οἵαν οὐδεὶς πέπονθεν τῶν Αἰακιδῶν· παραμυθία γάρ ἐστι τὸ μετέχειν τινὰ τῶν τοῦ γένους τῶν αὐτῶν κακῶν.

<!-- 644 -->ἔθρεψεν ἔσχεν.

<!-- 645 -->τοῦδε τοῦ Αἴαντος.

<!-- 646 -->ἅπανθʼ ὁ μακρός ἐξέρχεται ὁ Αἴας ὡς δὴ κατακηληθεὶς ὑπὸ Τεκμήσσης μὴ σφάττειν ἑαυτὸν καὶ προφάσει τοῦ δεῖν εἰς ἐρημίαν ἐλθεῖν καὶ κρῦψαι τὸ ξίφος ἐπὶ τούτοις ἀναχωρεῖ καὶ διαχρῆται ἑαυτόν· παρίστησι δὲ ὁ λόγος ὅτι καὶ οἱ ἔμφρονες καὶ παρακολουθοῦντες τῇ φύσει τῶν πραγμάτων ὅμως ὑπὸ τῶν τοιούτων παθῶν ἐπὶ τὸ χεῖρον ἀπολισθάνουσιν ὡς ἐν Τραχινίαις ἡ Δηιάνειρα περὶ τοῦ ἔρωτος διαλεγομένη καὶ τοῦ ἀνδρὸς ὅτι αὐτῷ οὐκ ἀντιστήσεται οὐδὲ λυσιτελεῖ αὐτῇ ἀντιπράττειν τῇ ἐπιθυμίᾳ τοῦ ἀνδρὸς πράττει μετὰ ταῦτα ἅπερ αὐτὴν ἀνέπεισεν ἡ ζηλοτυπία· ἤτοι δὲ σχῆμά ἐστιν ἅπαντα ὁ χρόνος φύει ἄδηλα εἶτα ἐξαλλαγῇ καὶ ταῦτα φανέντα κρύπτεται ἢ τὸ κρύπτεται ἐπὶ τοῦ χρόνου ἀντὶ τοῦ κρύπτει· τοῦτο δέ φησιν ὡς μεταβεβλημένος ἀπὸ τῶν προτέρων νοημάτων.

ὁ μακρὸς ὁ μέγας.

<!-- 647 -->κρύπτεται ἀντὶ τοῦ κρύπτει.

<!-- 648 -->ἁλίσκεται ἐξελέγχεται, φωρᾶται.

<!-- 649 -->χὠ δεινὸς ὅρκος ὅτι καὶ ὀμόσαντές τινες ἐν μεταβολῇ γίνονται τῷ χρόνῳ.

περισκελεῖς φρένες αἱ ἄγαν σκληραὶ ψυχαί.

<!-- 650 -->ἐκαρτέρουν τότε γράφε ἐπηπείλησʼ ἔπη· ἢ λείπει τὸ ἔπη ἵνʼ ᾖ ὅστις τὰ δεινὰ ἔπη ἐκαρτέρουν λέγειν τότε ὡσανεὶ προτοῦ.

<!-- 651 -->βαφῇ σίδηρος ὣς ἐθηλύνθην ἐν τῇ βαφῇ οὐκ ἀνίεται ὁ σίδηρος ἀλλὰ μᾶλλον σκιραίνεται· οὕτως οὖν διασταλτέον, κἀγὼ γάρ, φησίν, ὃς ἠπείλουν καὶ ἔζεον καὶ ἐβόων ὡς ἐν βαφῇ σίδηρος ὡς Ὅμηρος

  
εἰν ὕδατι ψυχρῷ βάπτῃ μεγάλα ἰάχοντα  
νῦν ἐθηλύνθην ὑπὸ τῶν λόγων τῆς γυναικός· ἢ ὅτι δισσῶς βάπτεται ὁ σίδηρος· εἰ μὲν γὰρ μαλθακὸν βούλονται αὐτὸν εἶναι ἐλαίῳ βάπτουσιν εἰ δὲ σκιρὸν ὕδατι.

<!-- 654 -->πιθανὴ αὐτῷ ἡ ἔξοδος ὡς ἐπὶ καθαρμόν· μονάσαι γὰρ βούλεται χάριν τῆς ἀναιρέσεως.

<!-- 656 -->ἐξαλύξωμαι φυλάξωμαι, ἐκκλίνω.

<!-- 657 -->εὑρήσω, φησί, τόπον οὗ οὐδεὶς ἐπιβήσεται· τοῦτο δὲ πιθανὸν ἵνα μή τις αὐτῷ ἀκολουθήσῃ· πιθανὸν δὲ καὶ τὸ λαβεῖν τὸ ξίφος ἵνα εὐπορήσῃ ἑαυτὸν διαχειρίσασθαι.

<!-- 658 -->ἔγχος ἀντὶ τὸ ξίφος.

<!-- 665 -->ὁ νοῦς ὅτι μηδὲ τὰ μέγιστα τῶν ἐχθρῶν ἐφίεσο ἔχειν, τῶν δὲ φίλων καὶ τὰ ἐλάχιστα.

ἄδωρα κακόδωρα.

<!-- 666 -->ἐπιφθόνως ἔφρασεν ἐν εἰρωνείᾳ ἀντιστρέψας τὴν τάξιν· ἔδει γὰρ εἰπεῖν θεοὺς μὲν σέβειν εἴκειν δὲ Ἀτρείδαις· ὡς τῶν Ἀτρειδῶν οὖν ἤδη καὶ θεομαχούντων.

<!-- 667 -->μιμεῖται τὸν σώφρονα, κεκίνηται δὲ ὑπὸ τοῦ πάθους.

<!-- 669 -->εἰ γὰρ τὰ θεῖα ὑπείκει τιμῇ πόσῳ μᾶλλον προσήκει τοῖς ἀνθρώποις ταῦτα πράττειν; τὸ δὲ τιμαῖς ὑπείκει ταῖς ἀλλήλων διανεμήσεσιν· ἐκ γὰρ ἐναντιότητος τὸ πᾶν συνέστηκεν, πρεσβύτης τις ἐπεὶ καὶ νέος ἐγένετο, καθέζεται ὅτι καὶ ἕστηκεν.

τὰ δεινὰ τὰ θεῖα καὶ δέος ἐμποιοῦντα.

<!-- 672 -->αἰανὴς κύκλος τουτέστιν ὁ σκοτεινὸς κύκλος ἢ ἀδιάλειπτος.

<!-- 674 -->λείπει ὑπό, ὑπὸ δεινῶν πνευμάτων στένοντα πόντον ἄημα πρᾶον ἐκοίμισεν αὐτόν.

<!-- 678 -->ἐγὼ δʼ, ἐπίσταμαι ἐπειδὴ τὸ πᾶν πρὸς τοὐναντίον γίνεται εἰκὸς καὶ τοὺς Ἀτρείδας φίλους ἀντʼ ἐχθρῶν γενέσθαι· δεῖ οὖν, φησί, προσέχειν τοῖς ἐχθροῖς ὡς αὖθις φίλοις ἐσομένοις καὶ τοῖς φίλοις ὡς ἐχθροῖς· συμμέτρως οὖν φησι χρῆσθαι τοῖς πράγμασιν.

ἀρτίως ἀντὶ τοῦ νῦν.

<!-- 681 -->ὠφελεῖν σπουδάζειν.

<!-- 683 -->ἑταιρείας λιμὴν φιλία.

λιμὴν ἡ φιλία ἵνʼ ᾖ ἡ τῆς ἑταιρείας φιλία.

<!-- 684 -->ἀλλʼ ἀμφὶ μὲν τούτοισιν ὅρα πόσον ἐπικρατεῖται ὑπὸ τοῦ πάθους ὁ λογισμός· ὁ τὰ σοφώτατα γοῦν εἰπὼν ἑαυτὸν ἀναιρεῖ.

καὶ περὶ μὲν τούτων.

<!-- 685 -->διὰ τέλους διὰ τάχους.

<!-- 687 -->ὑμεῖς θʼ, ἑταῖροι τὰ μὲν τῆς ἀναιρέσεως δῆλα τῷ θεατῇ ἀγνοεῖ δὲ ὁ χορός· πεπίστευκε γὰρ τοῖς ὑπʼ αὐτοῦ λελεγμένοις.

<!-- 688 -->τιμᾶτε ἀντὶ τοῦ πείθεσθε.

<!-- 689 -->ὑμῶν ἅμα γράφε ὑπέρμεγα.

<!-- 690 -->ἐγὼ γὰρ εἶμʼ αἰνιγματωδῶς ὁ λόγος ἐξενήνεκται.

<!-- 691 -->καὶ τάχʼ ἄν μʼ ἴσως ὁ μὲν χορὸς ἀπαλλάττεσθαι νομίζει λέγειν τῆς νόσου ὁ δὲ αἰνίττεται τῶν κακῶν τοῦ βίου.

<!-- 693 -->ἔφριξʼ ἔρωτι χρείας ἕνεκα τὸ χορικὸν νῦν παρείληπται· ἐξελθόντος γὰρ τοῦ Αἴαντος ἔδει βραχὺ διάλειμμα γενέσθαι ἵνα μὴ καταληφθῇ ὑπὸ τοῦ ἀγγέλου διὸ καὶ τὴν ὄρχησιν ποιοῦνται ἔνθεν καὶ βραχύ ἐστι τὸ χορικὸν ὡς πρὸς χρείαν εἰλημμένον. ἄλλως: τέρπεται ὁ χορὸς ἐπὶ τῷ παύεσθαι τῆς νόσου τὸν Αἴαντα καί φησιν, ὑφʼ ἡδονῆς ἔφριξα καὶ βούλομαι χορεῦσαι· εὐεπίφορος δὲ ὁ ποιητὴς ἐπὶ τὰς τοιαύτας μελοποιίας ὥστε ἐντιθέναι τι καὶ τοῦ ἡδέος.

ὠρθώθην τῇ ἡδονῇ.

ἀνεπτάμαν ἀνεπτερώθην.

<!-- 694 -->ἰὼ ἰὼ Πὰν Πάν ἐπικαλοῦνται τὸν Πᾶνα ὡς χορῶν πρόξενον· καὶ αὐτοὶ γὰρ τοῦτο ποιεῖν βούλονται ὡς ἐγνωκότος τοῦ Αἴαντος μηκέτι τελευτᾶν.

<!-- 695 -->ἁλίπλαγκτε ἐπικαλοῦνται τὸν Πᾶνα ἢ ὅτι ἐβοήθησε τοῖς Ἀθηναίοις ἐν τῇ ναυμαχίᾳ ἢ ὅτι τὸν Τυφῶνα δικτύοις ἤγρευσεν ἢ ὅτι οἱ ἁλιεῖς τιμῶσι τὸν Πᾶνα ὡς νόμιον θεόν· ἢ ἁλίπλαγκτε ἀντὶ τοῦ μεγαλόφωνε ἐν τῇ χορείᾳ ὡς ἁλίβρομε· ἢ ὅτι τῆς Ἠχοῦς ἐρᾷ, πολύηχος δὲ ἡ θάλασσά ἐστιν.

ἁλίπλαγκτε ἐπὶ τῆς Κυλληνίας.

<!-- 696 -->ὄρος Ἀρκαδίας ἡ Κυλληνία.

<!-- 698 -->ὅπως μοι | Νύσια Κνώσια ὅπως μοι συνάψῃς ὄρχησιν ποιουμένῳ παντοίαν, τὴν οὐκ ἐκ διδαχῆς σοι γενομένην ἀλλʼ ἐκ φύσεως· οὐδεὶς γὰρ ἐδίδαξεν τὸν Πᾶνα.

<!-- 699 -->Νύσια Κνώσια ἐν Νυσίᾳ καὶ ἐν Κνωσῷ ἐπιμελὴς ἡ ὄρχησις· ἢ Νύσια τὰ ἐν τῇ Νύσῃ γινόμενα· ἔστι δὲ αὕτη Διονύσου ἱερὰ καὶ συνᾴδει τῷ Κνώσια· καὶ ἡ Κνωσὸς γὰρ Διονύσου. ἄλλως: τῶν ὀρχήσεων αἱ μέν εἰσι Διονυσιακαὶ αἱ δὲ Κορυβαντικαὶ καὶ ἐνόπλιοι· Νύσιαι οὖν αἱ Διονυσιακαὶ παρὰ τὴν Νύσαν, Κνώσιαι δὲ αἱ Κορυβαντικαί· Κνωσὸς γὰρ πόλις Κρήτης, ἐν τῇ Κρήτῃ δὲ ὑπὸ τῶν Κορυβάντων ἐτράφη ὁ Ζεύς.

τὰ ἐν τῇ Νύσῃ τῷ ὄρει καὶ τὰ ἐν τῇ Κνωσῷ.

<!-- 700 -->αὐτοδαῆ αὐτομαθῆ, ἃ ἐκ φύσεως ἔχεις, οὐ διδακτά· τῶν δὲ ὀρχήσεων ἡ μὲν Βερεκυντιακὴ λέγεται ἡ δὲ Κρητικὴ ἡ καὶ πυρρίχη· Νύσια οὖν αἱ Βερεκυντιακαί — τῆς γὰρ Νυσίας ἐστὶν ἡ Βερέκυντος —, Κνώσια δὲ Κρητικαί.

αὐτομαθῆ, ἃ σὺ σαυτὸν ἐδίδαξας.

ἰάψῃς ἐπιβάλῃς ἢ συλλάβῃς ἡμῖν.

<!-- 701 -->νῦν γὰρ ἐμοὶ μέλει χορεῦσαι ἀναγκαίως καὶ ἡ αἰτία τῆς ὀρχήσεως ἵνα μὴ δοκῇ ἀλόγως ἐπὶ τοῦτο ἀπαντᾶν.

<!-- 702 -->ἐν τῷ Ἰκαρίῳ πελάγει κεῖται ἡ Δῆλος.

<!-- 703 -->μολὼν ἄναξ Ἀπόλλων παραγένοιτο δὲ καὶ ὁ Ἀπόλλων διὰ τοῦ Ἰκαρίου πελάγους τουτέστιν ἀπὸ τῆς Δήλου καὶ συνείη μοι εὔφρων, εὔγνωστος, φανερὸς ὢν καὶ δῆλος ὅτι φιλεῖ με.

ὁ ἄναξ Ἀπόλλων.

<!-- 705 -->εὔφρων φίλος.

<!-- 706 -->ἀπʼ ὀμμάτων Ἄρης ὁ Αἴας ὁ Ἀρήιος· ἢ Ἄρης ὁ πόλεμος ὁ περὶ τὸν Αἴαντα ἔλυσεν ἡμῶν τὸ σκότος καὶ τὴν κατήφειαν.

ἀπὸ τῶν ὀμμάτων τοῦ Αἴαντος.

Ἄρης ἡ λύσσα, ἡ μανία.

<!-- 708 -->νῦν, ὦ Ζεῦ, πάρα λευκόν νῦν πάρεστιν ἡμέρα λαμπρὰ ἡμῖν ὥστε ἐγγίσαι τῶν νεῶν· πρότερον γὰρ ἐξετρεπόμεθα ἐπιμίγνυσθαι τοῖς Ἕλλησι διὰ τὴν αἰδῶ.

<!-- 709 -->πελάσαι ὥστε πελάσαι ἐπὶ τῶν νεῶν.

<!-- 710 -->θοᾶν κατὰ τῶν θοῶν.

ὅτʼ Αἴας | λαθίπονος ὅτε δὴ ὁ Αἴας πάρεστιν ἐκ μετανοίας ἐπὶ τὸ σέβειν τοὺς θεοὺς καὶ κατατίθεσθαι τὴν ἔχθραν τὴν πρὸς τοὺς Ἀτρείδας.

<!-- 712 -->πάνθυτα πάνσεπτα.

ἐξήνυσεν ἐξεπλήρωσεν.

<!-- 714 -->τὰ ὑπὸ τοῦ Αἴαντος διὰ πολλῶν εἰρημένα διὰ βραχέων διεξῆλθεν.

φλέγει ζωπυρεῖ.

<!-- 715 -->ἀναύδητον ἀπόρρητον, ἀνέλπιστον, ἄλεκτον.

<!-- 716 -->εὖτέ γʼ ἐξ ἀέλπτων ὁπότε ἐξ ἀνελπίστων καὶ μεγάλων νεικέων ὁ Αἴας μετεπείσθη καὶ μετεβλήθη τὴν ψυχὴν τοῖς Ἀτρείδαις ἀπὸ τῆς ἔχθρας.

<!-- 717 -->μετανεγνώσθη μετεπείσθη, μετεβλήθη καὶ πέπαυται τοῦ θυμοῦ.

<!-- 718 -->Ἀτρείδαις ἐπὶ τοῖς Ἀτρείδαις.

<!-- 719 -->ἄνδρες φίλοι ἄγγελος ἥκει ἀπὸ τοῦ στρατοῦ ἀγγέλλων τὴν παρουσίαν τοῦ Τεύκρου· θαυμαστὴ δὲ ἡ εἴσοδος τούτου τοῦ ἀγγέλου· τοῦ Αἴαντος ἔξω ἑαυτὸν διαχειρουμένου οὐκ εἶχον οὔτε οἱ ἀπὸ τοῦ χοροῦ οὔτε ἡ Τέκμησσα γνῶναι τὸ πραχθέν· πιθανῶς οὖν ὁ ἄγγελος ἀπαγγείλας παρασκευάζει αὐτοὺς ἐξιέναι κατὰ ζήτησιν καὶ οὕτως ἐπιτεύξονται τῷ πτώματι· δεξιῶς δὲ καὶ τὸ τὸν Κάλχαντα μαθεῖν· οἰκεῖον γὰρ τῷ μάντει· καλῶς δὲ καὶ τὰ τῆς σκηνῆς ἐσκεύασται· Αἴαντος γὰρ καταλιπόντος προῆλθεν ὁ ἄγγελος εἶτα τοῦ χοροῦ τὴν σκηνὴν ἐάσαντος διὰ τὴν ζήτησιν ἔξεισιν ὁ Αἴας ἐπὶ τὴν πρᾶξιν, τῷ δὲ θεατῇ οὐδὲν ἀργὸν περιλείπεται πεποικιλμένης διαφόρως τῆς ἐν τῇ σκηνῇ προσωποποιίας.

<!-- 720 -->Μυσίων ἀντὶ Θρᾳκικῶν· μέρη γὰρ τῆς Θρᾴκης πολλὰ περὶ τὴν Μυσίαν.

<!-- 721 -->κρημνῶν τῶν χωρίων.

στρατήγιον τὸ στρατόπεδον Ἀττικῶς.

<!-- 722 -->κυδάζεται λοιδορεῖται, ὑβρίζεται ὑπὸ πάντων· καὶ Ἐπίχαρμος ἐν Ἀμύκῳ

  
Ἄμυκε, μὴ κύδαζέ μοι τὸν πρεσβύτερον ἀδελφὸν  
καὶ Αἰσχύλος ἐν Ἰφιγενείᾳ

  
οὔ τοι γυναιξὶ δεῖ κυδάζεσθαι· τί γάρ;  
ἀρσενικῶς δὲ ὁ κῦδος ἐπὶ τῆς ὕβρεως.

λοιδορεῖται.

<!-- 725 -->ἤρασσον ἔκρουον, ἔπληττον, ἐβλασφήμουν πάντες ὁμοφρονοῦντες.

ἔπλησσον.

<!-- 727 -->ἀποκαλοῦντες Ἀττικὸν ἔθος τὸ ἐπιφέρειν ἑνικοῖς πληθυντικὰ καὶ ἀνάπαλιν ὡς καὶ νῦν οὔτις ἔσθʼ ὃς οὐχὶ ἔλεγε ξύναιμον αὐτὸν ἀποκαλοῦντες.

ὡς οὐκ ἀρκέσοι ἐπὶ τοῦ Τεύκρου, ὡς οὐκ ἀρκέσοι ἑαυτῷ τὸ μὴ λιθόλευστος γενέσθαι, ὡς οὐ κωλύσοι αὑτὸν καταλιθωθῆναι.

κωλύσοι.

<!-- 730 -->διεπεραιώθη διειλκύσθη, διῆλθεν.

ἐγυμνώθη· εἰ μὴ γὰρ εἰς πέρας ἑλκυσθῇ οὐκ ἐξέρχεται.

<!-- 731 -->λήγει δʼ ἔρις δραμοῦσα ἡ ἔρις εἰς πολὺ δραμοῦσα καὶ προκόψασα ἔστη τῇ συναντήσει τοῦ λόγου τῶν γερόντων· ἐκ τῆς Ἀχιλλέως δὲ πρὸς Ἀγαμέμνονα ἀρχῆς παραγέγραπται καὶ ὥσπερ ὁ Νέστωρ ἐκεῖ διαλλάσσει οὕτως καὶ νῦν οἱ γέροντες· ἡ ἔρις οὖν προκόψασα προσωτάτω λήγει ἐκ συναλλαγῆς τοῦ λόγου τῶν γερόντων οἷον ἐκ τῆς ὁμιλίας.

<!-- 732 -->ἐν ξυναλλαγῇ λόγου τῇ ἀμοιβῇ τοῦ λόγου καὶ συμβιβάσει.

<!-- 735 -->ἐν συντόμῳ· οὐκ ἀναγκαῖον γὰρ διλογεῖν περὶ ὧν ἤκουσεν ὁ ἀκροατής.

<!-- 736 -->νέοισιν καινοῖς.

ἐγκαταζεύξας συνθείς, ἁρμόσας.

<!-- 737 -->ἰοὺ ἰοὺ εἰδὼς ἀπὸ τοῦ μάντεως ὅτι κακὸν αὐτῷ γίνεται τοῦτο προαναφωνεῖ.

<!-- 739 -->ἢ ἤπερ· φησὶ δὲ ὅτι οὐκ ἐβράδυνα παραγενόμενος ἀλλὰ βραδέως ἐπέμφθην.

<!-- 740 -->τί δʼ ἐστὶ χρείας οἷον τί σοι λείπει ὅπερ σπάνιόν ἐστι πρὸς τὴν χρείαν τὴν νῦν; ἐσπάνιζε δὲ τὸ ἄμεινον εἶναι πρὸ ὀλίγου αὐτὸν παραγεγονέναι· καὶ ἐν Σιμωνίδῃ ἐπὶ τοῦ πρὸς Αἰγέα ἀγγέλου πεμφθέντος

  
βιότου κέ σε μᾶλλον ὤνασα πρότερος ἐλθών.  

χρείας τῆσδʼ ὑπεσπανισμένον δεόμενον τῆς τοῦ Αἴαντος παρουσίας.

<!-- 741 -->τὸν ἄνδρʼ ἀπηύδα ἀναγκαίως διηγεῖται ὁπότε ἔγνωκεν ἀπόντα τὸν Αἴαντα· ἔδει γὰρ δηλωθῆναι τῷ θεάτρῳ.

<!-- 744 -->ὡς καταλλαχθῇ χόλου πιθανῶς ὡς πολῖται χόλον καὶ οὐ μανίαν λέγουσιν· οἴχεται οὖν τραπεὶς πρὸς τὸ κέρδιστον τῆς γνώμης ὅπως τὴν ἔχθραν κατάθηται καὶ διαλλαχθῇ τοῖς θεοῖς ἀπὸ τοῦ χόλου.

χόλου τοῦ τῶν θεῶν χόλου.

<!-- 745 -->ἐπίσταται γὰρ διὰ τὸ ἀκηκοέναι τὰ παρὰ τοῦ Κάλχαντος.

<!-- 746 -->εἰς παροιμίαν ὁ στίχος παρῆκται ἣν καὶ Ἀριστοφάνης ἀναγράφει.

<!-- 748 -->τοσοῦτον ἀντὶ μέχρι τούτου.

<!-- 750 -->Ἀτρειδῶν δίχα πάνυ ἀξιοπίστως ὅτι οὐκ ἀντικρὺς τῶν βασιλέων ὁ μάντις διελέγετο ἀλλʼ ἐν ἀπορρήτῳ κατʼ εὔνοιαν τοῦ Αἴαντος.

<!-- 752 -->κἀπέσκηψε ἐνετείλατο.

<!-- 756 -->ἐλᾷ γὰρ αὐτὸν τῇδε θἠμέρᾳ πιθανῶς ὡς μάντις τὴν αἰτίαν λέγει τῆς μανίας· κατʼ ἀρχὰς γὰρ ἡ Ἀθηνᾶ οὐδὲν τούτων προεῖπεν.

<!-- 758 -->τὰ γὰρ περισσὰ τὰ παρέλκοντα καὶ ἀχρήσιμα καὶ πέρα τοῦ μέτρου, τὰ χωρὶς δικαίου.

<!-- 760 -->περιίσταται ὁ νοῦς εἰς τὸ γνῶθι σαυτόν.

<!-- 762 -->ἀπʼ οἴκων ἀπὸ τῶν οἴκων τῶν πατρικῶν.

παρατήρει κἀνθάδε τὴν προσθήκην τοῦ ποιητοῦ ὅτι προσῆψε τῷ Αἴαντι γλωσσαλγίαν μονονουχὶ θεραπεύων τὸν θεατὴν μὴ ἄχθεσθαι τῇ συμφορᾷ τοῦ Αἴαντος· προσῳκειωμένοι γὰρ ἤδη τῇ ἀρετῇ αὐτοῦ σχεδὸν καὶ τῷ ποιητῇ ὀργίζονται.

<!-- 767 -->τὸ ὁμοῦ ἀντὶ τῆς σύν, τὸ δὲ ἑξῆς θεοῖς ὁμοῦ.

<!-- 768 -->κράτος νίκην.

<!-- 769 -->κείνων τῶν θεῶν.

<!-- 775 -->ἵστω ἀντὶ ἵστασο.

ἡ καθʼ ἡμᾶς μάχη.

<!-- 776 -->ἀστεργῆ ἀμάλακτον, ἀδιάθετον.

<!-- 778 -->ἀλλʼ εἴπερ ἔστι τῇδε θἠμέρᾳ εἰ παρέλθοι ταύτην τὴν ἡμέραν σῳθείη· μέχρι γὰρ τῆς σήμερον παρατείνειν τὴν ὀργὴν τῆς θεοῦ.

<!-- 780 -->ὁ δʼ εὐθὺς ἐξ ἕδρας ἅμα μὲν διὰ τὸ ἀξιόπιστον τοῦ προσώπου ἅμα δὲ ὡς μὴ δοκοίη διʼ ἀπέχθειαν ταῦτα λέγειν· διὰ πάντων δὲ διδάσκει ὅτι κρατεῖ τῶν ἀνθρωπίνων ἡ εἱμαρμένη καὶ γνῶναι μὲν τὰ ἐσόμενα διὰ τῆς μαντικῆς ἐστιν οὐ μὴν καὶ φυλάξασθαι δυνατόν.

<!-- 781 -->ἐπιστολὰς ἐντολάς.

<!-- 784 -->ὦ δαΐα Τέκμησσα τίνος ἕνεκεν οὐκ ἐποίησεν ἐξιοῦσαν τὴν Τέκμησσαν ἵνα μετὰ τοῦ χοροῦ ἀκούσῃ τὰ περὶ τοῦ Αἴαντος ὡς ἐν τοῖς ἄλλοις δράμασιν, ἔν τε Ἠλέκτρᾳ καὶ Οἰδίποδι ἅμα τῷ χορῷ τὰς τῶν γυναικῶν προόδους ποιεῖ ἵνα μὴ δισσολογῶσιν οἱ ἄγγελοι; ῥητέον οὖν ὅτι ὁ Αἴας ἐκέλευσεν αὐτὴν κατʼ οἶκον εὔξασθαι τοῖς θεοῖς εἰπὼν

  
καὶ δῶμα πάκτου·  
οὐδὲ μὴν αἰχμαλώτου σχῆμα ἔχουσαν ἔδει συνεχῶς ἐξιέναι μάλιστα ἐν τοιούτῳ καιρῷ ἠγρυπνηκυῖαν καὶ παρηκολουθηκυῖαν τῇ τοῦ Αἴαντος μανίᾳ· ἔδει οὖν μέγα τι φανῆναι τὸ ἐξάγον αὐτὴν διὸ πρὸς τὸν χορὸν ἐδέησε πρῶτον εἰπεῖν οἳ ὡς ἐπὶ μεγάλῃ προφάσει ἐκκαλοῦσιν αὐτήν· ἄλλως τε οἱ ἀπὸ τοῦ χοροῦ οἰκειότεροί εἰσιν ὡς πολῖται τοῦ Αἴαντος ὥστε καὶ ὁ ἄγγελος καλῶς οὐκ ἐζήτησε μεῖζον πρόσωπον ἀλλὰ τὸν Αἴαντα οὐ καταλαβὼν ἔνδον πρὸς τὸν χορόν φησιν· εἰς ἀνάγκην δὲ γεγονὼς ὁ ποιητὴς τοῦ διλογῆσαι οὐδαμοῦ προσκορὴς ἐγένετο ἀλλὰ τὰ δεύτερα διὰ βραχέων ἐξήνεγκεν. ἄλλως, ὦ δαΐα: δήια πεπονθυῖα ἢ κατακεκομμένη, καταπεπολεμημένη, κεκακωμένη. ὦ δύστηνε, ὦ πεπολεμημένη καὶ ἀθλία· ἀπρεπὲς γὰρ αὐτὴν πολεμίαν ἀποκαλεῖν· καὶ Αἰσχύλος ἀντὶ τοῦ ἀθλία κέχρηται τῇ λέξει.

δάιον κοινῶς τὸ πολέμιον, Ἀττικῶς τὸ δύστηνον.

<!-- 785 -->θροεῖ λέγει.

<!-- 786 -->ξυρεῖ γὰρ ἐν χρῷ ἅπτεται τῶν ἀναγκαίων, τοῦ χρωτός· καὶ ἔστι παροιμία ἐπὶ τῶν ἐπικινδύνων πραγμάτων ξυρεῖ ἐν χρῷ· ἐνίοτε γὰρ καὶ τοῦ σώματος ἐφάπτεται ὁ σίδηρος. ἄλλως: μέχρι βάθους ἐφικνεῖται ὥστε μὴ χαίρειν· τὸ δὲ τινὰ παρέλκεται.

τοῦτο τοῦτο τὸ πρᾶγμα.

<!-- 787 -->τί μʼ αὖ τάλαιναν πρὸς τὸ Εὐριπίδου ἐν Δίκτυι

  
τί μʼ ἄρτι πημάτων λελησμένην  
  
ὀρθοῖς;  

<!-- 788 -->ἀτρύτων πολυτρύτων.

ἐξ ἕδρας ἀνίστατε οὐκοῦν διὰ τὸ κεκμηκέναι καὶ ἀναπαύσεως δέεσθαι ἔνδον διέτριβεν καὶ τὴν πρόφασιν τοῦ μὴ προϊέναι διασαφεῖ.

<!-- 790 -->ἤλγησʼ ἀλγεινῶς ἤκουσα.

<!-- 791 -->τί φής, ὦνθρωπε περιπαθῶς ἀναβοᾷ πυθομένη ὅτι ἀγγέλλει τις νεώτερόν τι περὶ τοῦ Αἴαντος· ἴδιον δὲ τῶν φίλων τὸ τὰ χείρω ἀεὶ ὑπονοεῖν.

μῶν ὀλώλαμεν; τοιαῦτα γὰρ ἔλεγεν, ὅτι συναπολοῦμαί σοι ἐὰν σὺ ἀποθάνῃς.

<!-- 792 -->οὐκ οἶδα τὴν σὴν πρᾶξιν πρὸς τὸ μῶν ὀλώλαμεν ἐπήγαγεν ὁ ἄγγελος περὶ τοῦ Αἴαντος μόνου· οὐ γὰρ τοιοῦτός ἐστιν ὁ καιρὸς ὥστε σοφίζεσθαι καὶ τὰς φωνὰς ἐξετάζειν· καλῶς δὲ τὸ θαρσῶ· οὐδὲ γὰρ αὐτὸς οἶδεν ἀλλʼ ἀπὸ τῶν λόγων τοῦ Κάλχαντος ἀγωνιᾶν φησιν.

<!-- 794 -->ὥστε μʼ ὠδίνειν ἐμφαντικῶς τὸ ὠδίνειν· οἰκεῖον γὰρ γυναικί, χαλεπώτατον δὲ τῶν γυναικείων πόνων ἡ ὠδίς.

<!-- 796 -->ὕπαυλον ἐνδόμυχον, ὑπὸ τὴν αὐλὴν τῆς σκηνῆς.

<!-- 797 -->κἀπὶ τῷ; ἐπὶ τίνι, διὰ τί;

<!-- 798 -->πάρεστʼ ἐπιδημεῖ.

<!-- 799 -->φέρειν ἀντὶ εἶναι.

<!-- 801 -->καθʼ ἡμέραν | τὴν νῦν ἀμφιβόλως, ἤτοι μαθὼν κατὰ τὴν νῦν ἡμέραν ἢ ὅτι κατὰ τὴν νῦν ἡμέραν τεθνήξεται.

<!-- 802 -->ὅτʼ αὐτῷ θάνατον ἢ βίον εἰ μὲν ἔνδον μένει σῳθήσεται εἰ δὲ μὴ ἀπόλλυται· διὰ τούτου δὲ τὸ διττὸν τοῦ μοιριδίου δηλοῖ ὡς καὶ Ὅμηρος

  
διχθαδίας κῆρας φερέμεν θανάτοιο τέλοσδε.  

<!-- 803 -->πρόστητʼ ἀναγκαίας τύχης ἐπίκουροι γένεσθε τῆς κατεπειγούσης δυστυχίας.

<!-- 804 -->οἱ μὲν Τεῦκρον ἐν τάχει πιθανῶς καὶ Τεῦκρον μεταπέμπεται ἵνα μὴ δεήσῃ ἄγγελον πέμπειν ὅταν ἐπιτύχωσι τῷ σώματι.

<!-- 805 -->ἑσπέρους δυτικούς, ἀγκῶνας δὲ τὰς ἄκρας τῶν ὀρῶν τὰς πρὸς δύσιν.

ἀντηλίους ἀνατολικούς.

<!-- 807 -->ἔγνωκα γὰρ δὴ φωτός οἷον διʼ ὧν εὐνοϊκῶς ἔπραξα εἰς αὐτὸν καταφρονήσας ἠπάτησέ με.

<!-- 808 -->τῆς παλαιᾶς χάριτος τῆς τοῦ γάμου καὶ τῆς συνουσίας.

<!-- 809 -->οἴμοι, τί δράσω περιπαθῶς ἐφάψασθαι τῆς ζητήσεως καὶ τῷ τέκνῳ κελεύει καὶ ὥσπερ ἀπολογουμένη ὅτι καταλιμπάνει αὐτόν· φησὶν οὖν ἐν ἀπόρῳ γενομένη, τί δράσω; οἷον πῶς μόνον σε καταλίπω;

<!-- 810 -->ὅποιπερ ἂν σθένω οἷον τῆς προθυμίας οὐδὲν ἐλλείψω καὶ εἰ τῷ σώματι ἀδυνατῶ.

<!-- 813 -->χωρεῖν ἕτοιμος μετακινεῖται ἡ σκηνὴ τοῦ χοροῦ ἐξελθόντος· ἀναγκαία δὲ ἡ ἔξοδος ἵνα εὕρῃ καιρὸν ὁ Αἴας χειρώσασθαι ἑαυτόν.

<!-- 815 -->ὁ μὲν σφαγεὺς ἕστηκεν μετάκειται ἡ σκηνὴ ἐπὶ ἐρήμου τινὸς χωρίου ἔνθα ὁ Αἴας εὐτρεπίσας τὸ ξίφος ῥῆσίν τινα πρὸ τοῦ θανάτου προφέρεται ἐπεὶ γέλοιον ἦν κωφὸν εἰσελθόντα περιπεσεῖν τῷ ξίφει· ἔστι δὲ τὰ τοιαῦτα παρὰ τοῖς παλαιοῖς σπάνια· εἰώθασι γὰρ τὰ πεπραγμένα διʼ ἀγγέλων ἀπαγγέλλειν· τί οὖν τὸ αἴτιον; φθάνει Αἰσχύλος ἐν Θρῄσσαις τὴν ἀναίρεσιν Αἴαντος διʼ ἀγγέλου ἀπαγγείλας· ἴσως οὖν καινοτομεῖν βουλόμενος καὶ μὴ κατακολουθεῖν τοῖς ἑτέρου .......... ὑπʼ ὄψιν ἔθηκεν τὸ δρώμενον ἢ μᾶλλον ἐκπλῆξαι βουλόμενος· εἰκῇ γὰρ κατηγορεῖν ἀνδρὸς πάλαι οὐχ ὅσιον· πήξας δὲ τὸ ξίφος ταῦτά φησι· σφαγέα δὲ λέγει ἢ τὸν καιρὸν τοῦ ἀποθανεῖν ἢ τὸν διὰ τῆς σφαγῆς θάνατον.

ᾗ τομώτατος ἀντὶ ὅπου· πρέπον γὰρ ἂν εἴη τῷ ἀπηυδηκότι ἀλογίστως ἰέναι ἐπὶ τὸ προκείμενον· ἕπεται δὲ τῷ λόγῳ ὅτι τοῖς καρτερικοῖς καὶ ἅπαξ κρίνασι περί τινος οὐ γίνεται ἀναβολὴ οὐδὲ μετάνοια.

<!-- 818 -->μάλιστα μισηθέντος μεγαλόφρων ὁ Αἴας καὶ μέχρις ἐσχάτης ὥρας μισῶν τοὺς βαρβάρους· ὅτι δὲ δῶρον εἶπεν ξένων ἐπήνεγκεν — ξένιον γὰρ λέγομεν τὸ δῶρον τὸ παρὰ ξένων διδόμενον — εἶτα προσέθηκεν ἐμοὶ μάλιστα μισηθέντος.

<!-- 819 -->πέπηγε δʼ ἐν γῇ πολεμίᾳ πρόδηλον μὲν ὅμως διὰ τὸ περιπαθές, ὅτι ἐν πολεμίᾳ γῇ ὑπὸ δυσμενοῦς ἀπόλλυμαι.

<!-- 820 -->θηγάνῃ ἀκόνῃ ὅθεν καὶ τὸ θήγειν ἀκονᾶν.

<!-- 821 -->περιστείλας διαχειρισάμενος, περισφίγξας ἐν τῇ γῇ.

<!-- 822 -->λείπει τὸ ὥστε, ὥστε διὰ τάχους θανεῖν.

<!-- 823 -->εὐσκευοῦμεν καλῶς παρεσκευάσμεθα καὶ ἔχομεν πάντα ὧν δεῖ πρὸς θάνατον.

ἐκ δὲ τῶνδε οἷον τὸ δὲ μετὰ ταῦτα.

<!-- 828 -->νεορράντῳ προσφάτῳ.

<!-- 829 -->καὶ μὴ πρὸς ἐχθρῶν του καταγέλαστος, φασίν, ὁ Αἴας μὴ τῶν κυνῶν ἢ τῶν οἰωνῶν τὴν αἰκίαν ὑποστελλόμενος ἀλλὰ τὴν θέαν τῶν Ἑλλήνων· ῥητέον οὖν ὅτι ἰδίωμα τῶν ἀνθρώπων τὸ μὴ βούλεσθαι τοὺς ἐχθροὺς ἐναβρύνεσθαι αὐτοῖς καὶ τούτου μόνου ἀντιποιοῦνται.

<!-- 831 -->τοσαῦτά σʼ, ὦ Ζεῦ, προστρέπω γράφε τοσαῦτά σοι· προστρέπω δὲ ἱκετευτικῶς λέγω· προστρόπαιοι γὰρ οἱ ἱκέται.

ἱκετεύων ἐπιτρέπομαι.

<!-- 832 -->πομπαῖον τὸν ψυχοπομπόν.

εὖ με κοιμίσαι θαυμαστῶς καὶ γενναίως κοιμίσαι εἶπεν ὡς ἐπὶ ὕπνου τὸν θάνατον· καὶ Ὅμηρος

  
κοιμήσατο χάλκεον ὕπνον.  

<!-- 833 -->ξὺν ἀσφαδάστῳ ἀσκαρίστῳ καὶ σπασμὸν μὴ ἔχοντι ἀντὶ συντόμῳ ὥστε καιρίας τῆς πληγῆς γενομένης μὴ προσγενέσθαι σπασμὸν μηδὲ πολλὴν ἐν τῷ θανάτῳ διατριβήν· καὶ παρʼ Εὐριπίδῃ

  
ὁ δʼ ἐσφάδαζεν οὐκ ἔχων ἀπαλλαγάς·  
σφαδάζειν δὲ ἔλεγον τὸ σπᾶσθαι καὶ σφακελίζειν· παραδεδομένον δὲ κατὰ ἱστορίαν ὅτι κατὰ τὸ ἄλλο σῶμα ἄτρωτος ἦν ὁ Αἴας, κατὰ δὲ τὴν μασχάλην μόνην τρωτὸς διὰ τὸ τὸν Ἡρακλέα τῇ λεοντῇ αὐτὸν σκεπάσαντα κατὰ τοῦτο τὸ μέρος ἀσκέπαστον ἐᾶσαι διὰ τὸν γωρυτὸν ὃν περιέκειτο· φησὶ δὲ περὶ αὐτοῦ Αἰσχύλος ὅτι καὶ τὸ ξίφος ἐκάμπτετο οὐδαμῇ ἐνδιδόντος τοῦ χρωτὸς τῇ σφαγῇ

  
τόξον ὥς τις ἐντείνων  
πρὶν δή τις, φησί, παροῦσα δαίμων ἔδειξεν αὐτῷ κατὰ ποῖον μέρος δεῖ χρήσασθαι τῇ σφαγῇ· ὁ δὲ Σοφοκλῆς ἐριθεῦσαι μέν τι ὡς πρεσβυτέρῳ μὴ βουληθεὶς οὐ μὴν παραλιπεῖν αὐτὸ δοκιμάζων ψιλῶς φησι

  
πλευρὰν ἀναρρήξαντα τῷδε φασγάνῳ  
κατὰ τί τὴν πλευρὰν μὴ εἰπών.

<!-- 835 -->τὰς ἀεί τε παρθένους μυθικόν ἐστι τὸ λέγειν τὰς Ἐρινύας ἀειπαρθένους, νῦν δὲ τὰς ἀδωροδοκήτους καὶ οὐχὶ χρανθῆναι δώροις δυναμένας ὑπὸ τῶν ἀδικούντων.

<!-- 837 -->τανύποδας τὸ τανύποδας τῷ μαθεῖν συναπτέον οἷον ταχέως μαθεῖν τὸ κατʼ ἐμὲ καὶ μὴ ἀμελῆσαι ἐπεξελθεῖν τὸν ἐμὸν φόνον· τὸ γὰρ τεῖναι τοὺς πόδας ἐστὶ τὸ βαδίσαι· ἢ καθʼ ἑαυτὸ τὸ τανύποδας λεκτέον, τὰς πανταχοῦ τεινούσας τοὺς πόδας.

τὰς ἀκοπιάστως ἐπιούσας.

<!-- 841 -->τὼς αὐτοσφαγεῖς ταῦτα νοθεύεσθαί φασιν ὑποβληθέντα πρὸς σαφήνειαν τῶν λεγομένων.

τοῦτο ἀπέβη τῷ Ἀγαμέμνονι· ὑπὸ γὰρ τῶν φιλτάτων ἀπώλετο.

<!-- 844 -->τὸ ἑξῆς, γεύεσθε πανδήμου στρατοῦ, μὴ φείδεσθε.

<!-- 845 -->σύ τʼ, ὦ τὸν αἰπὺν οὐρανόν ὑπερβολικῶς· εἰώθασι γὰρ περὶ τῶν δεινῶν λέγειν ὅτι ἐπικαλυψάμενος ὁ ἥλιος τὰ τοιαῦτα παρέρχεται, ὁ δὲ πρὸς τὸν ἥλιόν φησι, καὶ ἀπάγγειλον ἐποπτεύσας τοῖς γονεῦσι τὰ πεπραγμένα.

<!-- 849 -->τῇ τε δυστήνῳ τροφῷ καὶ ταῦτα περιπαθῆ καὶ ἀνθρώπινα· ὅρα γὰρ ὅτι καὶ ὁ Ἡρακλῆς ἐπὶ τοῦ θανάτου τὴν μητέρα μεταπέμπεται ὅπου καὶ πάνυ οἰκτρῶς αὐτὴν ἀνακαλεῖ

  
καλεῖ δὲ τὴν τάλαιναν·  
ὡς ἀντιλαμβανόμενος δὲ ἑαυτοῦ ἐπάγει

  
ἀλλʼ οὐδὲν ἔργον ταῦτα θρηνεῖσθαι μάτην.  

οἱ μὲν τῇ θρεψαμένῃ οἱ δὲ καὶ ἐπὶ τὸ σαφέστερον.

<!-- 854 -->ἐπίσκεψαι σκόπησον.

<!-- 860 -->ἑστίας βάθρον δύναται καὶ τὸ κράτος νοεῖσθαι καὶ ὁ τόπος καὶ ἡ βάσις τῆς ἑστίας.

<!-- 861 -->κλειναί τʼ Ἀθῆναι τῶν Ἀθηναίων μέμνηται διὰ τὴν συγγένειαν καὶ ὅτι ἐν Ἀθήναις ὁ ποιητὴς ἠγωνίζετο ταῦτά φησιν ἐπισπώμενος αὐτοὺς εἰς εὔνοιαν.

τὸ σύντροφον γένος οἱ ὁμήλικες.

<!-- 862 -->

  
κρῆναί τε ποταμοί θʼ οἵδε καὶ τὰ Τρωικά  
καὶ ἐν ἀρχῇ ἔφη

  
πολεμίᾳ τῇ Τρῳάδι·  
ἐπὶ δὲ τῷ τέλει καὶ τὰς κρήνας καὶ τοὺς ποταμοὺς καλεῖ παρʼ οἷς μέλλει τελευτᾶν· καὶ ἔστιν εὐσεβοῦς ἀνδρὸς ἐξευμενίζειν πρὸ τοῦ θανάτου θεούς, τόπους, χώραν, πατρίδα, ἀδελφὸν ὥστε μετʼ εὐμενείας ἀποθανεῖν· ἴσως δὲ καὶ ἐπιμαρτυρόμενος λέγει.

<!-- 864 -->τοῦθʼ ὑμῖν Αἴας περιπαθῶς καὶ τὸ ὄνομα ἀνακαλεῖται· δεῖ δὲ ὑπονοῆσαι ὅτι περιπίπτει τῷ ξίφει καὶ δεῖ καρτερόν τινα εἶναι τὸν ὑποκριτὴν ὡς ἄξαι τοὺς θεατὰς εἰς τὴν τοῦ Αἴαντος φαντασίαν ὁποῖα περὶ τοῦ Ζακυνθίου Τιμοθέου φασὶν ὅτι ἦγε τοὺς θεατὰς καὶ ἐψυχαγώγει τῇ ὑποκρίσει ὡς Σφαγέα αὐτὸν κληθῆναι.

θροεῖ λέγει.

<!-- 866 -->πόνος πόνῳ πόνον φέρει λείπει ἡ πρὸς ἵνʼ ᾖ ὁ πόνος πρὸς τῷ πόνῳ πόνον φέρει· καὶ ἔστι τὸ μὲν πόνος πόνῳ ἀρχαϊκὸν ὡς ἔργον ἐπʼ ἔργῳ τὸ δὲ δεύτερον πόνον κοινῶς οἷον κάματον. ἄλλως: οἱ ἀπὸ τοῦ χοροῦ προΐασιν ὥσπερ ἐκ διαφόρων τόπων κατʼ ἄλλην καὶ ἄλλην εἴσοδον ζητοῦντες τὸν Αἴαντα καὶ ἡ Τέκμησσα ἐξ ἄλλων ἥτις καὶ πρώτη ἐπιτυγχάνει τῷ πτώματι· ὁ δὲ νοῦς, ὁ πόνος ἐπὶ πόνῳ πόνον φέρει ὡς Ὅμηρος

  
πάντῃ δὲ κακὸν κακῷ ἐστήρικται  
καὶ ἐν Τραχινίαις

  
νὺξ γὰρ εἰσάγει  
  
καὶ νὺξ ἀπωθεῖ διαδεδεγμένη πόνον.  

<!-- 869 -->κοὐδεὶς ἐπίσταται οὐδεὶς οἶδέ με τόπος συμμαθεῖν οἷον μεμαθηκότα τὸ γεγονὸς οὐδείς με οἶδεν τόπος ἀλλὰ μάτην περιῆλθον· ἢ συμμαθεῖν ἀντὶ τοῦ διδάξαι, εἰς μάθησιν ἀγαγεῖν τοῦ ζητουμένου.

<!-- 870 -->ἰδού, ἰδού πιθανὰ ταῦτα καὶ σχεδὸν τῆς ἀληθείας ἐγγύς, τὸ δὲ δοῦπον ἐλπίζοντες τῷ σώματι περιπεσεῖν.

<!-- 872 -->κοινόπλουν ὁμιλίαν ἢ συνναῦται, ἐπὶ τῆς αὐτῆς νηὸς πλεύσαντες ἢ τροπικῶς τὸν αὐτὸν ἡμῖν πλοῦν ἐσταλμένοι πρὸς τὴν ζήτησιν.

<!-- 879 -->ὅλος ὁ χορὸς εἰς ἓν συνελθὼν ταῦτά φησιν.

τίς ἂν φιλοπόνων | ἁλιαδᾶν τίς τῶν ἁλιέων τῶν ἀεὶ ἀγρυπνεῖν εἰθισμένων διὰ τὴν ἄγραν ἢ τίς θεὰ Ὀλυμπιὰς ἢ ποταμῶν ἴδρις τουτέστι Ναῒς ἀπαγγείλαι εἴ που λεύσσει τὸν ὠμόθυμον;

φιλοπόνων τῶν εἰθισμένων πονεῖν.

<!-- 883 -->ῥυτῶν τῶν ῥεόντων παρὰ τὴν ῥύσιν.

<!-- 884 -->Βοσπορίων τῶν εἰς τὸν Βόσπορον ῥεόντων Τρωικῶν ποταμῶν· δύο δέ εἰσι Βόσποροι, ὁ μὲν κατὰ τὴν Προποντίδα ὁ δὲ Θρᾳκικὸς ὥς φησι Φιλέας.

<!-- 887 -->ἀπύοι εἴποι.

σχέτλια γὰρ | ἐμέ δεινὰ γὰρ πράγματα ἐμὲ τὸν ἐπιπόνως πλανηθέντα μὴ εὐθυδρομῆσαι εἰς τὸ τῆς ζητήσεως μέρος καθʼ ὃ ὁ Αἴας ἐποιήσατο τὴν ἔφοδον· τοῦτο γὰρ ἂν εἴη οὔριον.

<!-- 890 -->ἀλλʼ ἀμενηνόν ἐφʼ ἑαυτοῦ, οὐκ ἐπὶ τοῦ Αἴαντος, σχέτλια ἂν εἴη μὴ ἐπιτετυχηκέναι αὐτῷ ἀλλʼ ἠσθενηκέναι με τῇ ζητήσει.

<!-- 891 -->ἰὼ Τέκμησσα βοᾷ ἐπιτυχοῦσα τῷ σώματι, φαίνεται δὲ οὐδέπω ἔνοπτος οὖσα τῷ χορῷ.

<!-- 892 -->πάραυλος ἐγγὺς παρὰ τὴν αὐλὴν ἢ θρηνητικὴ παρὰ τοὺς αὐλούς.

παρατεταμένη.

<!-- 893 -->ἰὼ τλήμων τοῦτο ἐν τῷ ἐμφανεῖ γενομένη ὅπερ δηλοῖ ὁ χορός.

<!-- 899 -->κρυφαίῳ ἀποκεκρυμμένῳ, εἰσδεδυκότι εἰς τὸ σῶμα, τὸ δὲ περιπτυχὴς κυριώτατα μὲν ὠνόμασται ἡμῖν δὲ δυσμετάβλητον, τινὲς δὲ περικεκυλισμένος.

τῷ λαθραίως τῶν φίλων γεγονότι.

<!-- 900 -->ἐν πρώτοις περὶ ἑαυτῶν ὀλοφύρονται.

<!-- 902 -->τόνδε συνναύταν ἀντὶ ἐμὲ τὸν χορόν· συνήθως.

<!-- 906 -->ἐν γάρ οἱ χθονί αὐτὸ τὸ σχῆμα, φησί, δηλοῖ ὅτι ὑφʼ ἑαυτοῦ ἀνῃρέθη· πᾶν δὲ ἀμυντήριον καὶ δόρυ καὶ ἔγχος καλοῦσιν οἱ νεώτεροι· περιπετὲς δὲ ᾧ περιέπεσεν· τοῦ δὲ θεατοῦ εἰδότος τὸν τρόπον τῆς ἀναιρέσεως ἔδει καὶ τὸν χορὸν καὶ τὴν Τέκμησσαν μὴ πολυπραγμονῆσαι.

<!-- 907 -->πηκτὸν περιπεπηγὸς αὐτῷ.

κατηγορεῖ σημαίνει, λέγει.

<!-- 909 -->οἶος ἄρʼ αἱμάχθης μόνος ᾑματώθης.

<!-- 910 -->ἄφρακτος φίλων ἀφύλακτος, οὐ πεφραγμένος καὶ τετειχισμένος τοῖς φίλοις διὰ τὸ ἀπατηθέντας καταλιπεῖν σε.

<!-- 911 -->ὁ πάντα κωφὸς τὸ πάντα εἰς τὴν ἀπάτην· ἐγὼ δέ, φησίν, ὁ ἀναίσθητος κατημέλησα.

<!-- 912 -->πᾷ, πᾷ τοῦτο κατʼ ἄλλης ἀρχῆς· βουλόμενοι τὸ σῶμα θεάσασθαι τοῦτο λέγουσιν ὃ διακωλύει ἡ Τέκμησσα.

<!-- 913 -->ὁ δυστράπελος δυσκίνητος, ἀμετάτρεπτος, δυσμετάθετος, ὃς οὐχ εὗρεν ἐκφυγὴν τῷ πάθει· οὕτω λέγουσιν καὶ δυστράπελον τὸ ὄρυγμα τὸ οὐκ εὐδιάλυτον. ἄλλως: δυστράπελόν φασιν Ἀττικοὶ τὸν ἀμετακίνητον ἐν ὀργῇ ἢ διαθέσει ἢ φιλαργυρίᾳ, τὸν αὐτὸν δὲ καὶ ἀτράπελον.

ὁ δύσκολος.

<!-- 914 -->δυσώνυμος ὡς καὶ αὐτὸς λέγει ὁ Αἴας.

<!-- 916 -->φάρει καλύψω ἦθος γυναικὸς τὸ μὴ ἀσχήμως δεικνύναι τὸ σῶμα.

παμπήδην παντελῶς, ὅλον τὸ σῶμα.

<!-- 917 -->οὐδεὶς ἂν ὅστις καὶ φίλος ὑπερβολικῶς ἐπεὶ οὐκ εἰκὸς ἐν τοῖς δεινοῖς τοὺς φίλους μαλακίζεσθαι.

<!-- 921 -->ὡς ἀκμαῖος καίριος, κατὰ καιρόν, παρὰ τὴν ἀκμὴν τοῦ καιροῦ· καλῶς δὲ ζητεῖ Τεῦκρον ἵνʼ ἡ κηδεία γένηται ὑπὸ τοῦ συγγενοῦς.

<!-- 922 -->συγκαθαρμόσαι περιστεῖλαι.

<!-- 924 -->αὔξησις περὶ τὸ πάθος, ὡς καὶ τοὺς δυσμενεῖς ἐλεεῖν.

<!-- 925 -->ἔμελλες Ἰακῶς, ἐῴκεις ἄρα καὶ δῆλος ἦς.

<!-- 926 -->στερεόφρων οἷον ἐφʼ οἷς ἐνόησας καὶ ἤλγεις περιυβρισμένος ὑπὸ τῶν Ἀτρειδῶν ἔμελλες πληρώσειν κατὰ τὰς φρένας τὴν μοῖραν.

ὧδʼ ἐξανύσειν τοῦ καινίσειν.

<!-- 930 -->πάννυχα καὶ φαέθοντʼ κατὰ νύκτα καὶ ἡμέραν.

<!-- 934 -->ἄρχων ἀρχηγός, προηγός.

<!-- 935 -->ἀριστόχειρ ὁ γενναῖος περὶ τὰ ἀριστεῖα.

<!-- 938 -->γενναία ἡ ἰσχυρά.

<!-- 940 -->οὐδέν σʼ ἀπιστῶ εἰώθασιν ἐν τοῖς πάθεσιν καὶ συγχωρεῖν τοῖς ἀλγοῦσι· φέρει γὰρ τοῦτο καὶ κόρον τοῦ θρήνου καὶ παραμυθίαν.

<!-- 941 -->ἀρτίου γνησίου· οὐ γάρ ἐστι χρονικόν.

<!-- 942 -->σοὶ μὲν δοκεῖν ταῦτʼ ἐστί σοὶ μὲν ταῦτα ἐν δόξῃ καταλαμβάνεται ἐγὼ δὲ σαφῶς ἐπίσταμαι· ἔστι μὲν γὰρ καὶ τῷ χορῷ οἰκειότης πρὸς Αἴαντα ἀλλʼ οὐχ ὅσον πρὸς τὴν Τέκμησσαν.

δοκεῖν δοξάζειν.

<!-- 945 -->σκοποὶ οἱ Ἀτρεῖδαι.

<!-- 946 -->ὤμοι, ἀναλγήτων ἀσυμπαθῶν εἰ τοῦτο πράξειαν· ἢ τῶν μηδόλως ἀλγούντων ἐπὶ ταῖς συμφοραῖς τῶν Ἑλλήνων ἢ πολυαλγήτων, τῶν εἰς πολλὰ ἄχη ἡμᾶς ἐμβεβληκότων.

γράφε ἰώ μοι· περιπαθῶς δὲ ὁ χορὸς ἀναβοᾷ ἐπὶ τῷ λόγῳ Τεκμήσσης.

<!-- 948 -->τῷδʼ ἄχει τῇ παρούσῃ συμφορᾷ.

<!-- 950 -->οὐκ ἂν τάδʼ ἔστη οὐκ ἂν ταῦτα ἐπράχθη οὕτω μὴ θεῶν βουλομένων ὥστε καὶ ταῦτά ἐστι προσδοκᾶν περὶ τῶν Ἀτρειδῶν. ἄλλως: πρὸς τὸ εἰρημένον ὑπὸ τοῦ χοροῦ

  
ἀλλʼ ἀπείργοι θεὸς  
φησίν, οὐκ εἰκὸς συλλήψεσθαι ἡμῖν τοὺς θεοὺς ἐπεὶ οὐδʼ ἂν ἐπράχθη ταῦτα.

<!-- 951 -->ἄγαν ὑπερβριθές μέγα καὶ βαρὺ ἤνυσαν οἱ πράξαντες τὰ περὶ τὸν Αἴαντα ὅ ἐστιν οἱ αἴτιοι τούτων.

<!-- 953 -->φυτεύει ἐφύτευσεν.

<!-- 954 -->κελαινώπαν οἷον οὐκ ἐν τῷ φανερῷ ἀλλʼ ἐν σκότῳ ἤδη βλεπόμενον καὶ μέλανα καὶ οἷον κεκρυμμένον καὶ δόλιον καὶ οὐχ ἁπλοῦν θυμὸν ἐφυβρίζει· ἔξωθεν δὲ ἡ κατά· τὸ δὲ ἡμᾶς λείπει ἵνʼ ᾖ κατὰ τὸν θυμὸν ἐφυβρίζει ἡμᾶς.

<!-- 957 -->τοῖς μαινομένοις τοῖς διὰ τὴν μανίαν συμβεβηκόσιν.

<!-- 960 -->κλύοντες τὰ ἄχη κλύοντες.

<!-- 962 -->χ.

ἴσως τοι κεἰ βλέποντα καὶ νῦν βλέποντα εἶπεν ἀντὶ τοῦ ζῶντα διὸ τὸ χ πρόσκειται.

<!-- 966 -->ἐμοὶ πικρὸς τέθνηκεν μᾶλλον ἐμοὶ πικρὸς τέθνηκεν ἤπερ ἐκείνοις γλυκὺς καὶ αὑτῷ γλυκὺς ἐπεὶ ὧν ἐπεθύμει ἔτυχεν· οὐκ ἂν οὖν ἐπεγγελῷεν αὐτῷ οἱ ἐχθροὶ ὡς αὐτοὶ τῆς ἀπωλείας αἴτιοι γενόμενοι.

<!-- 970 -->θεοῖς τέθνηκεν θεῶν βουλομένων· οὐ γὰρ οἱ Ἕλληνες τὴν τοιαύτην αἰτίαν αὐτῷ παρέσχον.

<!-- 974 -->ἰώ μοί μοι δεῖ γενέσθαι βοὴν ἣν ἀκούσας ὁ χορὸς ἐφίστησι γνωρίζων τὸ φθέγμα τοῦ Τεύκρου βοῶντος.

<!-- 976 -->ἐπίσκοπον μέλος σημαντικόν, ἔφορον, οὐχ ἡμαρτηκὸς τῆς συμφορᾶς ἀλλʼ ἐστοχασμένον.

<!-- 977 -->ὦ φίλτατʼ Αἴας ἔρχεται μεταπεμφθεὶς ὑπὸ Τεκμήσσης.

<!-- 978 -->ἆρʼ ἠμπόληκας ἐνεπόλησας, ἐκέρδανας· καὶ ἐπὶ φαύλου λέγεται, τροπικῶς δὲ ἀντὶ τοῦ περιεποίησας.

<!-- 982 -->περισπερχὲς ἀντὶ τοῦ βαρύ.

<!-- 983 -->τί γὰρ τέκνον | τὸ τοῦδε καὶ πρὶν ἀκοῦσαι τῶν ἐντολῶν ὁ Τεῦκρος ἔδειξεν τὴν περὶ τὸν παῖδα κηδεμονίαν ἀφʼ ἑαυτοῦ φρονίμως.

<!-- 986 -->ὡς κενῆς | σκύμνον λεαίνης καλῶς τῷ παραδείγματι χρῆται· οἱ γὰρ κυνηγοὶ τηροῦσι τὸν καιρὸν ὁπότε ἔρημοι τῶν μητέρων γίνονται οἱ σκύμνοι.

κεκενωμένης, ἐστερημένης τοῦ συζύγου.

<!-- 994 -->ὁδός θʼ ὁδῶν πασῶν οὐ λέγει τὴν ἐπὶ τὴν Μυσίαν — ἐπιφέρει γὰρ ἣν δὴ νῦν ἔβην — ἀλλὰ ταύτην ἣν ἦλθεν ἐπὶ τὸ ἰδεῖν τὸν νεκρόν.

<!-- 998 -->ὀξεῖα γάρ σου βάξις οὐ κοινῶς τὸ ὀξὺ ἐπὶ τῆς φήμης ἀλλʼ ὁρμὴν ἴσχει ἐπὶ τοῖς ἀξιώματι προβεβηκόσι· τὸ δὲ ὡς θεοῦ ἤτοι ὡς ἀπὸ θεοῦ ἢ ὡς περὶ θεοῦ, τοῦτο δὲ πρὸς τὴν φήμην μόνον ἐπεὶ γίνεται βλάσφημον διὰ τῶν ἑξῆς.

<!-- 1001 -->ὑπεστέναζον ἴσως ἡσύχως ἐστέναζεν δεδοικὼς τοὺς ἐχθρούς.

<!-- 1003 -->ἴθʼ, ἐκκάλυψον πρὸς τὸν χορόν φησιν ἤ τινα τῶν θεραπόντων· ἡ γὰρ Τέκμησσα ἐπὶ τὸν παῖδα ἀπῄει.

<!-- 1004 -->ὦ δυσθέατον ὄμμα ὡς ἀνακαλύψας.

<!-- 1005 -->ἀνίας λύπας.

κατασπείρας δαιμονίως καὶ τὸ σπείρας οἷον ἀρχὴν κακῶν παρασχών· ἢ τὸ σπεῖραι ἐπὶ πλήθους κακῶν τακτέον.

<!-- 1007 -->τοῖς σοῖς ἐν πόνοισιν ἀρήξαντα μηδαμοῦ.

<!-- 1008 -->ἦ που Τελαμών ἅμα μὲν πρὸς τὸ τῆς ἱστορίας ὅτι ἐκβέβληται ἅμα δὲ καὶ πρὸς τὸ πιθανὸν τῆς ὑπονοίας.

<!-- 1010 -->πῶς γὰρ οὔχ; ὅτῳ πάρα πῶς γὰρ οὗτός με ἡδέως δέξεται ᾧ καὶ εὐτυχοῦντι τὸ προσηνὲς ἄπεστι καὶ ἱλαρόν;

οὔχ; ὅτῳ πάρα οὔχ; ᾧτινι οὐδʼ εὐτυχοῦντι πάρεστιν τὸ γελᾶν· εὐτυχοῦντι δὲ εἶπεν οὐκ ἐπὶ τῷ υἱῷ ἐσφαγμένῳ ἀλλʼ ἐπὶ ταῖς ἀνδραγαθίαις τοῦ υἱοῦ καὶ τῇ ἁλώσει τῆς Τροίας.

<!-- 1012 -->ποῖον οὐκ ἐρεῖ κακὸν οἷον τίνος ἀπόσχοιτο λόγου;

<!-- 1013 -->τὸν ἐκ δορὸς γεγῶτα ὡσανεὶ ἐμέ.

<!-- 1015 -->ὡς τὰ σὰ ἀντὶ τοῦ ὅπως τὰ σά.

<!-- 1017 -->τοιαῦτʼ ἀνὴρ δύσοργος τὸ μὲν δύσοργος ἐκ φύσεως — λέγει γὰρ αὐτὸν ἀεὶ σκυθρωπὸν — τὸ δὲ ἐν γήρᾳ εἰς ἐπίτασιν.

<!-- 1018 -->πρὸς οὐδὲν πρὸς οὐδὲν ἀληθὲς ἢ αἴτιον ἐμοί.

<!-- 1020 -->λόγοισιν ταῖς τοῦ πατρὸς λοιδορίαις.

<!-- 1022 -->πολλοὶ μὲν ἐχθροί πολλοὶ ἐχθροὶ Ἕλληνές τε καὶ Τρῶες, ὀλίγοι δὲ ὠφελήσιμοι Ἕλληνες.

<!-- 1024 -->πῶς ἀποσπάσω πῶς, φησί, τὸ σῶμα ἀπὸ τοῦ ξίφους ἑλκύσω; συμπληρῶσαι δὲ βούλεται καὶ θάπτειν αὐτόν· καλῶς δὲ τῇ μὲν Τεκμήσσῃ περιῆψε τὸ σκεπάσαι αὐτὸν ὡς γυναικὶ τῷ δὲ Τεύκρῳ ὡς ἀνδρὶ καὶ ἀδελφῷ τὸ τὰ δέοντα ποιεῖν περὶ τὸ σῶμα.

<!-- 1025 -->τοῦδʼ αἰόλου κνώδοντος τῆς ἀκμῆς τοῦ ξίφους, τῆς ὀξείας εἰς τὸ καίνειν ὡς ὀδούς· ὀδοῦσι γὰρ περιβάλλεται ὀξέσιν· ἀπὸ δὲ τοῦ ἄκρου τὸ ξίφος δηλοῖ.

<!-- 1030 -->πρισθεὶς ἐξαφθείς, ἐκδεσμηθείς.

<!-- 1032 -->δωρεὰν τὸ ξίφος.

<!-- 1035 -->κἀκεῖνον τὸν λῶρον.

<!-- 1037 -->καλῶς τὸ φάναι πάντα κατὰ γνώμην θεῶν γίνεσθαι· εἰσὶ γάρ τινες ἑτεροδοξοῦντες.

<!-- 1038 -->τάδʼ τὸ ἐκ θεῶν μηχανᾶσθαι ταῦτα.

<!-- 1039 -->ἐκεῖνα τὰ ἑαυτοῦ δόγματα· γέγονε δὲ τοῦτο καὶ παροιμιακόν.

<!-- 1041 -->χὤ τι μυθήσῃ τάχα καὶ ὅ τι μυθήσῃ πρὸς τὴν ἔφοδον Μενελάου τουτέστι τὴν ἄφιξιν ἤτοι πρὸς αὐτὸν Μενέλαον.

<!-- 1043 -->ἐξίκοιτʼ ἀνήρ πιθανῶς ὅτι οὐ συμπαθήσων πάρεστιν· οὐκ ἀργῶς δὲ τοῦτο ἀλλʼ ὥσπερ προπαρασκευάζων τὸν Τεῦκρον.

<!-- 1044 -->εἰς ἐναντιολογίαν.

<!-- 1045 -->ἀντὶ διʼ ὅντινα τὸν ἐπὶ Τροίαν ἐστειλάμεθα πλοῦν.

<!-- 1047 -->οὗτος, σὲ φωνῶ ὑβριστικὸν τὸ ἦθος Μενελάου ἴσως ἐκ τῆς συνωμοσίας Ὀδυσσέως.

<!-- 1048 -->ὅπως ἔχει ἀντὶ ἄθαπτον.

<!-- 1050 -->δοκοῦντʼ ἐμοὶ διὰ τὴν ἐξουσίαν οὐ διὰ δικαιολογίαν.

<!-- 1052 -->πρῶτον κεφάλαιον ὅτι ἐπίβουλος ἦν τῶν Ἑλλήνων, δεύτερον ὅτι ἀπειθής· ἐντεῦθεν δὲ τὴν πρόφασιν τῆς ἀντιλογίας λήψεται ὁ Τεῦκρος ὅτι οὐκ εἰσὶν αὐτῷ βασιλεῖς οἱ Ἀτρεῖδαι.

<!-- 1056 -->ὡς ἕλοι δορὶ γράφε ὡς ἐλοιδόρει.

ὡς ἐλοιδόρει ὡς λοιδορούμενος ἐπηγγείλατο· ταῦτα γὰρ εἶπεν ὁ Αἴας.

<!-- 1064 -->χλωρὰν διὰ τὰ ἐκεῖσε φυτά.

<!-- 1066 -->στοχάζεται γὰρ ὅτι ὁ Τεῦκρος οὐ δίχα ὀργῆς δέξεται τοὺς λόγους.

<!-- 1069 -->παρευθύνοντες ἀντὶ τοῦ τιμωρούμενοι.

<!-- 1074 -->καὶ Ἐπίχαρμός φησιν

  
ἔνθα δέος ἐνταῦθα καὶ αἰδώς.  

<!-- 1079 -->

  
παρʼ Ὁμήρῳ  
  
αἰδομένων δʼ ἀνδρῶν πλέονες σόοι ἠὲ πέφανται.  

<!-- 1084 -->πάνυ ἀσφαλῶς τὸ καίριον.

<!-- 1085 -->ἐὰν ποιοῦντές τι παρὰ φύσιν ἡδώμεθα μὴ ὑπολαμβάνωμεν ὅτι οὐκ ἀντιτίσομεν ἃν λυπώμεθα ἀντὶ διʼ ὧν λυπώμεθα· τοῦτο δὲ δηλοῖ ὅτι ὃ οἱ πολλοὶ τιμῶσιν ἡδὺ τοῦτο οὐκ ἔστι παραμένον ἀλλὰ γίνεται μεταβολὴ τῆς ἡδονῆς εἰς λύπην.

<!-- 1088 -->αἴθων ὑβριστής οὐχ ἵσταται ἐπὶ τῶν αὐτῶν· ἦν τότε ὑβριστὴς οὗτος ἀλλὰ νῦν ἐν μεταβολῇ γέγονεν καὶ ἡμεῖς οἱ πρότερον κρατούμενοι ὑπʼ αὐτοῦ νῦν μέγα φρονοῦμεν.

<!-- 1091 -->μὴ γνώμας ὑποστήσας σοφάς ἐπειδὴ τὰ περὶ τῆς εὐπειθείας ἄριστα ἐγνωμολόγησεν. διάκειται μὲν ὁ χορὸς πρὸς τὸν Τεῦκρον ὑπεσταλμένως δὲ διαλέγεται διὰ τὸ τοῦ βασιλέως ἀξίωμα.

<!-- 1093 -->οὐκ ἄν ποτʼ, ἄνδρες, ἄνδρα πρὸ τῆς ἀντιλογίας βούλεται μαλάξαι τὸν Μενέλαον ὅτι εὐγενὴς ὢν οὐκ ἄξια τῷ γένει ἐξαμαρτάνει· ὁ δὲ λόγος παιδεύει τοὺς εὐγενεῖς μὴ ἁμαρτάνειν.

<!-- 1097 -->ἦ κατʼ ἐρώτησιν.

<!-- 1100 -->ποῦ σὺ στρατηγεῖς πῶς τῷ Αἴαντι προστάσσεις ὁ μὴ τῶν ὑπὸ Αἴαντα ἔχων ἐξουσίαν;

<!-- 1102 -->Σπάρτης ἀνάσσων ἦλθες ὁ λόγος ἅπας ὅτι σύμμαχος ἦλθεν οὐχ ὑπήκοος.

<!-- 1103 -->οὐδʼ ἔσθʼ ὅπου σοὶ τόνδε οὐδʼ ἔστιν ὅπου σοὶ πλέον προὔκειτο τοῦτον κοσμεῖν ἀλλʼ οὐχὶ σὲ ὑπὸ τούτου κοσμεῖσθαι.

<!-- 1104 -->ἢ καὶ τῷδε σὲ γράφε ἢ καὶ τοῦδε σοί.

<!-- 1105 -->ὕπαρχος ἄλλων ἀντὶ καὶ αὐτὸς ἑτέροις ὑπετέταξο.

<!-- 1107 -->διὰ τῶν σεμνῶν ἐπῶν κόλαζε τοὺς ὑπὸ σέ.

<!-- 1108 -->κόλαζʼ ἀντὶ τοῦ νουθέτει.

<!-- 1109 -->εἴθʼ ἅτερος στρατηγός τὸν περὶ τῆς ἐπιβουλῆς λόγον ἀποφεύγει ὡς δυσανάτρεπτον, ἐνδιατρίβει δὲ τῷ ὅτι οὐ πάντων εἰσὶν ἄρχοντες.

<!-- 1111 -->οὐ γάρ τι τῆς σῆς ἀντετίθει γάρ τις ὅτι διὰ τὴν Ἑλένην ἡ στρατεία ἐγένετο· ὅπερ οὖν ἔθλιβεν αὐτὸν ἀνεσκεύασεν.

<!-- 1112 -->οἱ πόνου πολλοῦ πλέῳ οἱ φιλοκίνδυνοι, οἱ πλήρεις τῶν πόνων, λέγει δὲ τοὺς μισθοφόρους· οὐχ ὥσπερ μισθοφόρος τις ἐπὶ μισθῷ ἐστρατεύσατο.

<!-- 1113 -->ἀλλʼ οὕνεχʼ ὅρκων τῶν γὰρ ἀριστέων συνελθόντων ἐπὶ τὴν τῆς Ἑλένης μνηστείαν ὁ Τυνδάρεως πάντας ὅρκους ἀπῄτησεν συναγωνίζεσθαι τῷ γαμοῦντι αὐτὴν καὶ συστρατεύειν εἴ τις ἁρπαγὴ γένοιτο περὶ τὴν Ἑλένην τῷ γήμαντι.

<!-- 1114 -->σοῦ δʼ οὐδέν ὅλως γάρ σε οὐκ εἶχεν ἐν ἀριθμῷ· πεποιθὼς δὲ Ἀγαμέμνονι ὑβρίζει Μενέλαον· συνᾴδει γὰρ τῷ

  
Τεῦκρε, φίλη κεφαλή.  

<!-- 1118 -->οὐδʼ αὖ τοιαύτην γλῶσσαν ὑποτίθησι τῷ Τεύκρῳ παύσασθαι τῆς κατηγορίας καὶ μάλιστα ἐν τοιούτῳ καιρῷ ἐν ᾧ εὐεπιβούλευτός ἐστιν· ἢ τὸ ἐν κακοῖς τοῦτο δηλοῖ, οὐκ ἐπιτρέψει ἡ συμφορὰ ἄλλο τι νῦν πράσσειν ἢ περὶ τὸ ἐνεστὸς κακὸν γίνεσθαι.

<!-- 1123 -->κἂν ψιλὸς ἀρκέσαιμι τὰ τοιαῦτα σοφίσματα οὐκ οἰκεῖα τραγῳδίας· μετὰ γὰρ τὴν ἀναίρεσιν ἐπεκτεῖναι τὸ δρᾶμα θελήσας ἐψυχρεύσατο καὶ ἔλυσε τὸ τραγικὸν πάθος.

<!-- 1126 -->κτείναντά με ὅσον ἧκεν ἐφʼ ἑαυτῷ.

<!-- 1127 -->κτείναντα; δεινόν ὁ μὲν εἶπεν ὅσον ἐφʼ ἑαυτῷ ὁ δὲ τῆς φωνῆς ἀντιλαμβάνεται· τὸ δὲ τοιοῦτο κωμῳδίας μᾶλλον οὐ τραγῳδίας.

<!-- 1131 -->ταῦτα καὶ ἐν Ἀντιγόνῃ.

<!-- 1135 -->εἰκότως, φησίν, ἐμίσει σε ἀδικούμενος.

μιᾷ ψήφῳ φησὶ κατακριθῆναι τὸν Αἴαντα ὑπὸ Μενελάου.

<!-- 1137 -->καλῶς ἀντὶ τοῦ ἐμπείρως.

<!-- 1150 -->ἐγὼ δέ γʼ ἄνδρʼ καὶ οὗτος αἰνίττεται ὡς ἐφʼ ἑτέρου τὸν λόγον ποιούμενος.

<!-- 1153 -->ὀργὴν τὸν τρόπον.

<!-- 1161 -->οὐδαμῇ ὑπείκει ὁ Τεῦκρος, κἀμοὶ δέ, φησίν, αἴσχιστόν ἐστιν ἀνέχεσθαί σου φλυαροῦντος.

<!-- 1165 -->ὁ χορὸς ταχύνει τὸ ταφῆναι τὸ σῶμα πρὶν παραγενέσθαι τοὺς Ἀτρείδας.

<!-- 1166 -->τὸν ἐσόμενον τοῖς ἀνθρώποις τάφον ἀείμνηστον.

<!-- 1168 -->πάρεστιν ἡ Τέκμησσα μετὰ τοῦ παιδός· οὐχ ὅτι δὲ ἱκανὰ τὰ πρόσωπα φυλάξαι τὸ σῶμα ἀλλʼ ὅτι κινῆσαι δυνατά.

<!-- 1169 -->τοῦδε τοῦ Αἴαντος.

<!-- 1173 -->προστρόπαιος προστετραμμένος αὐτῷ ἢ ἱκετεύων.

<!-- 1175 -->ἱκτήριον θησαυρὸν τὰς πολλὰς ἱκεσίας ἢ τὸ πλῆθος τῶν ἱκετευόντων. ἄλλως: τὸ ἱκέσιον κτῆμα, λέγει δὲ τὰς τρίχας.

<!-- 1178 -->ἐξημημένος ἵνʼ ᾖ ἀφῃρημένος.

<!-- 1182 -->καλῶς ἐγείρει τοὺς στρατιώτας πρὸς βοήθειαν, τὸν δὲ παῖδα πρὸς οἶκτον προβάλλεται καθʼ ἡλικίαν.

<!-- 1184 -->κἂν μηδεὶς ἐᾷ ἀπονενοημένου, φασί, τὰ πάντα ἐπὶ αὑτῷ ἀνατιθέναι ὅτι μόνος κρατήσει τῶν ἐχθρῶν βιαζομένων· ῥητέον οὖν ὅτι ὑπὸ φιλοστοργίας πάντα λέγει ὑπομένειν.

<!-- 1185 -->τίς ἄρα νέατος ὁ χορὸς πάλιν καθʼ ἑαυτὸν γενόμενος ἐν ἀναλογισμῷ γίνεται καί φησι, τίς ἄρα ἡμῖν ὁ ἔσχατος τῶν ἐτῶν ἀριθμὸς τῶν πολυπλάγκτων; ἐς πότε λήξει ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐτῶν ἐμοὶ πόνους παρασκευάζων;

<!-- 1186 -->πολυπλάγκτων καθʼ ὃ πολλὰ πλανώμεθα ἐν ἀλλοδαπῇ.

<!-- 1188 -->δορυσσοήτων πολεμικῶν τουτέστι τῶν κατὰ πόλεμον μόχθων.

<!-- 1190 -->ἀνὰ τὰν εὐρώδη Τροίαν ἤτοι ἐπὶ τῆς Τροίας.

σκοτεινὴν καὶ ἀερώδη τοῖς Ἕλλησιν.

<!-- 1192 -->ὤφελε πρότερον ὤφελε πρότερον ἀφανὴς γενέσθαι ἐκεῖνος ὁ ἀνὴρ ὁ πρῶτος εἰσενεγκὼν εἰς Ἕλληνας πολεμιστήρια ὅπλα ὡς ἅμα τῇ εὑρέσει ἡκόντων τῶν ἀνθρώπων ἐπὶ τὸ ἀδικεῖν.

<!-- 1197 -->πόνοι πρόγονοι πόνων ἢ παλαιοὶ ἢ ἀρχηγοὶ τῶν πόνων οἷον ὁπότε εἰσαγωγὴ τῶν ὅπλων ἐγένετο· οὐ δεῖ δὲ ἀπειροκάλως ζητεῖν τίς πρῶτος ἐχρήσατο ὅπλοις.

<!-- 1199 -->ἐκεῖνος οὔτε στεφάνων ἐκεῖνος ὁ εὑρὼν τὰ ὅπλα ὅσον ἐφʼ ἑαυτῷ οὐ στεφάνων, οὐ κύλικος, οὐκ αὐλῶν τέρψιν μοι ἔνειμεν ἀλλὰ πᾶν, φησί, τερπνὸν ἐξέκοψεν· ἥδιστος δὲ ὢν ὁ Σοφοκλῆς πάλιν ἐπὶ τὸ ἴδιον ἦθος ἔκλινεν ἐν τοῖς μέλεσιν ὅθεν καὶ μέλιττα ἐκλήθη.

<!-- 1202 -->ὄτοβον ὅμαδον, ἦχον.

<!-- 1203 -->ἐννυχίαν τὴν ἐν παννυχίσιν ἢ τὴν ἐν κοίτῃ.

<!-- 1205 -->ἐρώτων τῶν ἐρωτικῶν· καὶ ἄκαιρον μὲν τὸ περὶ ἔρωτος μεμνῆσθαι ἐν τοῖς παροῦσιν ὅμως κατʼ ἀκολουθίαν πρὸς τὰ προκείμενα.

<!-- 1207 -->κεῖμαι δʼ ἀμέριμνος ἤτοι πολυμέριμνος ἢ τῶν τέρψεων ἀμέριμνος οἷον μὴ σκοπῶν περὶ θυμηδίας μηδὲν ἀλλʼ ἐν δρόσοις τεγγόμενος ἅπερ ἐστί μοι μνημόσυνα εἰς τὸν ἀεὶ χρόνον, ἡ ἐνταῦθα κακοπάθεια. ἢ ἐν οὐδεμιᾷ μερίμνῃ ὢν ἢ μόνον περὶ τῶν πολέμων.

πολυμέριμνος.

<!-- 1211 -->πρὶν οἷον πρὶν ἐπέλθοιεν οἱ πολέμιοι.

ἐννυχίου τῆς νυκτερινῆς ἐφόδου τῶν πολεμίων καὶ τῶν βελῶν ἀλεξητήριον ἦν ὁ Αἴας.

<!-- 1217 -->γενοίμαν ἵνʼ ὑλᾶεν εὔχονται ἀπαλλαγῆναι ἐπὶ τὰ οἰκεῖα· γενοίμην οὖν, φησίν, ὑπὸ τὴν ἄκραν πλάκα τοῦ Σουνίου· διὰ γὰρ Σουνίου ὁ πλοῦς τοῖς ἀπὸ Τροίας ἐπὶ Σαλαμῖνα.

ἔνθα ὑλώδης ἐξοχὴ τῆς θαλάττης ἐστί.

<!-- 1220 -->Σουνίου ὄνομα τόπου.

<!-- 1221 -->φιλοτέχνως εὐφραίνει τοὺς ἀκροωμένους διὰ τῶν ἐπαίνων τῆς Ἀττικῆς.

<!-- 1223 -->ὁ Τεῦκρος ἀκηκοὼς ἥκειν τὸν Ἀγαμέμνονα ἔρχεται μετὰ σπουδῆς.

<!-- 1225 -->... καὶ δῆλός ἐστιν ὥς τι σημανῶν νέον.

<!-- 1228 -->αἰχμαλωτίδος τῆς Ἡσιόνης.

<!-- 1230 -->ἐπʼ ἄκρων δακτύλων ἔβαινες γαυριῶν.

<!-- 1231 -->οὐδὲν μὲν ὢν διὰ τὴν δυσγένειαν τοῦ μηδὲν δὲ τοῦ Αἴαντος τελευτήσαντος.

<!-- 1233 -->διωμόσω γράφε διωρίσω.

<!-- 1236 -->ποίου ἀντὶ τοῦ ὑπὲρ ποίου.

<!-- 1239 -->ἔοιγμεν ἐοίκαμεν.

<!-- 1242 -->οὐκ εἴξετε καὶ ἐμμενεῖτε τοῖς κεκριμένοις.

<!-- 1243 -->πιθανῶς τοῖς πολλοῖς.

<!-- 1244 -->βαλεῖτε ἀντὶ τοῦ βλασφημεῖτε.

<!-- 1245 -->οἱ λελειμμένοι οἱ ἡττηθέντες ἐν τῇ κρίσει· τοῦτο δὲ πρὸς τὴν ἐπιχείρησιν τοῦ Αἴαντος.

<!-- 1247 -->γενναῖος ὁ λόγος, εἰ ὁ ἡττώμενος ἰδίῳ δικαίῳ παριστανόμενος πάλιν μάχοιτο καὶ οὐκ εἴξει τοῖς κεκριμένοις οὐδέποτε κατάστασις ἔσται.

<!-- 1249 -->τοὺς ὄπισθεν τοὺς ἡττωμένους.

<!-- 1250 -->δεῖ, φησίν, ἐμμένειν τοῖς ἅπαξ κεκριμένοις· ἐπειδὴ δὲ αὐτοῦ τὴν κατὰ τὸ σῶμα ἀρετὴν καὶ ἰσχὺν διαβάλλειν οὐ δύναται εἰς ἀφροσύνην αὐτὸν λοιδορεῖ.

<!-- 1255 -->τὸ φάρμακον τὸ τῆς μάστιγος.

<!-- 1257 -->ἀνδρὸς λείπει ἡ ὑπέρ.

<!-- 1263 -->σκώπτει αὐτὸν εἰς τὴν μητέρα.

<!-- 1264 -->ἐπεὶ οὐ συμβουλεύει διὰ τὸ ἀξίωμα Ἀγαμέμνονος ὁ χορὸς ἐν τῇ εὐχῇ τὴν γνώμην κατέθηκεν.

<!-- 1266 -->περιπαθὴς ὁ λόγος εἰς ἀχαριστίαν ἐννεύων ὅτι ταχεῖα διαρρεῖ ἡ χάρις τοῦ ἀποθανόντος.

<!-- 1269 -->οὐκ ἀξιοῦται τῆς παρὰ σοῦ μνήμης· οὗ πολλάκις, ὦ Αἶαν, προεκινδύνευσας ἐν πολέμοις· παρὰ τὸ Ὁμηρικὸν

  
αἰεὶ ἐμὴν ψυχὴν παραβαλλόμενος πολεμίζειν.  

<!-- 1273 -->καλῶς πρὸς τὸ

  
ποῦ βάντος ἢ ποῦ στάντος οὗπερ οὐκ ἐγώ;  

<!-- 1274 -->ἑρκέων λείπει ἐντός.

<!-- 1277 -->ἑδωλίοις τοῖς σανιδώμασιν.

<!-- 1281 -->πρὸς τὸ

  
ποῦ βάντος ἢ ποῦ στάντος.  

<!-- 1284 -->κἀκέλευστος ἦλθʼ ἐναντίος αὐτοκέλευστόν φησιν αὐτὸν ἀναστῆναι εἰς τὸ μονομάχιον ἐπαινῶν αὐτὸν οὐχ Ὁμηρικῶς.

<!-- 1285 -->οὐ δραπέτην τὸν κλῆρον οὐδὲν πανουργήσας περὶ τὸν κλῆρον ἀλλʼ εὐξάμενος λαχεῖν αὐτόν· τοῦτο δὲ ἱστορεῖται περὶ Κρεσφόντου καὶ τῶν Ἀριστοδήμου παίδων ὅτι πανούργως ὁ Κρεσφόντης βῶλον ὑγρὰν εἰς τὴν ὑδρίαν τοῦ ὕδατος ἔβαλε κληρουμένων περὶ Μεσσήνης· οὐκ ἄτοπον δὲ τὸν Τεῦκρον λοιδορεῖν Ἀγαμέμνονι ὑπὸ τοῦ πάθους προαγόμενον· καὶ γὰρ Ἀχιλλεὺς οὐκ ἀπέσχετο λοιδορίας καὶ οὐκ ὢν ἐν τοιούτῳ πάθει.

ἀνῆκται τοῖς χρόνοις ἡ ἱστορία ἡ περὶ Κρεσφόντου.

<!-- 1286 -->ἀλλʼ ὃς εὐλόφου ὅστις κλῆρος ἐκ τῆς εὐλόφου κυνῆς ἤμελλε πρῶτος κουφιεῖν τὸ ἅλμα τοῦ Αἴαντος.

<!-- 1291 -->εἰκότως καὶ αὐτὸς τὰ ὅμοια ἐξεῦρεν, ἓν δὲ εἰπὼν Ἀγαμέμνων μυρία ἤκουσεν.

<!-- 1295 -->αὐτὸς δὲ μητρὸς ἐξέφυς οὐχ ὡς βαρβάρων τῶν Κρητῶν ὄντων ὀνειδίζει αὐτῷ τὰ περὶ τῆς μητρὸς ἀλλʼ οἷον ἐξ ἀλλοφύλων γέγονέ σοι τὸ γένος.

αὐτὸς γράφε αὖθις.

<!-- 1296 -->ἐπακτὸν ἄνδρʼ τὸν μοιχόν.

<!-- 1297 -->ἐφῆκεν ἐλλοῖς ἰχθύσιν ἡ ἱστορία ἐν ταῖς Κρήσσαις Εὐριπίδου ὅτι διαφθαρεῖσαν αὐτὴν λάθρᾳ ὑπὸ θεράποντος ὁ πατὴρ Ναυπλίῳ παρέδωκεν ἐντειλάμενος ἀποποντῶσαι, ὁ δὲ οὐκ ἐποίησεν ἀλλʼ ἐνεγύησε Πλεισθένει.

ἐλλοῖς τοῖς ἀφώνοις.

<!-- 1301 -->ἀνασκευάζει τὰ εἰρημένα περὶ δυσγενείας αὐτοῦ.

<!-- 1305 -->τοὺς πρὸς αἵματος τοὺς συγγενεῖς.

δεικτικῶς εἰς τὸν Αἴαντα ἵνʼ ᾖ περιπαθὴς ἡ λέξις.

<!-- 1307 -->πιθανῶς πάλιν εἰσέβαλεν εἰς τὸν λόγον τοῦ δράματος.

<!-- 1309 -->τρεῖς ὁμοῦ συγκειμένους ἐμὲ καὶ σαυτὸν καὶ Μενέλαον· οὐ γὰρ λέγει περὶ τῆς Τεκμήσσης καὶ τοῦ παιδός· ἐλεεινὸς γὰρ ὁ λόγος οὐκ ἀπειλητικός.

συγκειμένους γράφε συνεμπόρους.

<!-- 1310 -->ὑπερπονουμένῳ γράφε ὑπερπονουμένους.

<!-- 1311 -->θανεῖν προδήλως ταῦτα ἃ βούλεσθε περὶ τὸν Αἴαντα δρᾶσαι πρότερον οὐ δράσετε πρὶν ἢ κἀμὲ ἀποκτεῖναι, ἀποθνήσκων μέντοι σὺν ὑμῖν ἀπολοῦμαι.

προδήλως λαμπρῶς, ἀνδρείως.

<!-- 1314 -->βουλήσῃ ποτέ μεταμεληθήσῃ ὡς προπετὴς εἰς ἐμὲ εὑρεθεὶς καὶ μὴ ἀποδειλιάσας παρὰ τὸ ἄρχειν· ἀμυνοῦμαι γάρ σε· ἢ βουλήσῃ ποτὲ καὶ δειλὸς εἶναι καὶ μὴ ὑπʼ ἐμοῦ ἀναιρεθῆναι.

<!-- 1316 -->ἄναξ Ὀδυσσεῦ ἵνα μὴ εἴη αὐτῶν εἰς μακρὰν ἡ φιλονεικία διαλλακτὴν εἰσήνεγκεν τὸν Ὀδυσσέα· τοιοῦτον γὰρ ὁ καιρὸς ἐζήτει· εἰσῆκται δὲ Ὀδυσσεὺς ὡς σοφὸς καὶ ἀμνησίκακος.

<!-- 1319 -->βοὴν Ἀτρειδῶν οὐκ ἐξ ἑτοίμου φησὶν ὅτι ἥκοι ἀναστέλλων τὸν Ἀγαμέμνονα ἀλλʼ ἐπιμελόμενος τί πράττουσιν οἱ βασιλεῖ· τὴν δὲ ἑαυτοῦ γνώμην ἐδήλωσεν διὰ τοῦ ἀλκίμῳ νεκρῷ ὅτι γενναίαν αὐτοῦ ἐδήλωσε τὴν τελευτήν· διδάσκει δὲ ὁ λόγος ὅτι οὐ δεῖ κατὰ τεθνεώτων λέγειν κἂν ἐχθροὶ ὦσιν.

<!-- 1321 -->συλλήπτορα θέλων ἔχειν τὸν Ὀδυσσέα ἄνακτα αὐτὸν καλεῖ.

<!-- 1322 -->ἐγὼ γὰρ ἀνδρὶ συγγνώμην συνετὸς Ὀδυσσεὺς οὐκ εὐθὺς προστιθέμενος τῇ ὀργῇ· ἔστι γὰρ συγγνώμη καὶ τῷ κακῶς εἰπόντι εἰ κακῶς πάσχων ἀμύνηται διὰ λόγων.

<!-- 1325 -->οὔτε θεραπεύει Ὀδυσσέα ὁ Τεῦκρος διὰ τὸν ἀδελφὸν οὔτε ἀντιλέγει διὰ τὸν καιρόν.

<!-- 1328 -->ἔξεστιν ἐμοὶ τῷ φίλῳ σου.

δαιμονίως ἡ ἐπιτήρησις· ἠπίστατο γὰρ ὅτι πάντες ἄνθρωποι πρὸς τὸ ἀληθὲς ἀγανακτοῦσι καὶ ἀντιλέγουσιν.

<!-- 1329 -->ξυνηρετμεῖν ξυντρέχειν ὡς πρότερον ἐκ μεταφορᾶς τῶν κοινῶς ἐρεττόντων.

συμφωνεῖν.

<!-- 1334 -->μηδʼ ἡ βία σε μηδαμῶς μὴ ἡ ἐξουσία βιασάσθω σε ὥστε πρᾶξαί τι παρὰ τὸ δίκαιον τουτέστι μὴ ὑπὲρ τοῦ ἐνδείξασθαι τούτῳ τὴν ἐξουσίαν παραβῇς τὸ δίκαιον.

<!-- 1336 -->κἀμοὶ γὰρ ἦν ποθʼ οὗτος ἔχθιστος ἱκανὸς ὁ λόγος εἰς πειθὼ ὅτι κἀγώ ποτε ἐχθρὸς ὢν ἐνδέδωκα νῦν διὰ τὸ δίκαιον.

<!-- 1338 -->ἔμπας ὅμως.

<!-- 1339 -->τουτέστιν ὡς καὶ παρʼ ἐχθρῶν ἄξιος θρήνων τυχεῖν.

<!-- 1345 -->βλάπτειν τὸν ἐσθλόν δύναται καὶ ἐπὶ τοῦ μισοῦντος εἶναι, τὸν ἐσθλὸν οὐ δεῖ μνησικακεῖν, δύναται καὶ ἐπὶ τοῦ μισουμένου καὶ τετελευτηκότος, τὸν ἐσθλὸν οὐ δεῖ βλάπτεσθαι οὐδʼ ἐὰν μισούμενος ᾖ· εὐκαταλλάκτως γὰρ δεῖ πρὸς τοὺς ἀγαθοὺς ἔχειν.

<!-- 1350 -->τόν τοι τύραννον εὐσεβεῖν οὐ ῥᾴδιον ὁ λόγος ὅτι οὐ πάντῃ τῷ δικαίῳ ἀκολουθητέον ἀλλά τι πρὸς τὸ συμφέρον ῥέπειν χρὴ τὸν τύραννον· ἀπρεπὲς γὰρ ὑπὸ Ἀγαμέμνονος ὁμολογεῖσθαι ὅτι πᾶς τύραννος ἀδικεῖ ὑπὸ τῆς ἐξουσίας περὶ τὰ τοιαῦτα τῶν ἔργων προβαλλόμενος.

<!-- 1351 -->ἀλλʼ εὖ λέγουσι κατὰ κοινοῦ τὸ ῥᾴδιον· ἔστιν οὖν ὁ νοῦς τοιοῦτος, ἀλλὰ ῥᾴδιόν ἐστι τοῖς καλῶς συμβουλεύουσι φίλοις τιμὰς νέμειν ἀντὶ ἐμοὶ καλῶς σοι συμβουλεύοντι τιμὴν ἀπόδος τουτέστιν ἄκουσόν μου.

<!-- 1352 -->κλύειν τὸν ἐσθλόν ἄκρως αἱ ἀντιθέσεις· ὁ μὲν Ὀδυσσεὺς ἐπὶ τιμῇ τῶν φίλων ὑφεῖναι τὸν βασιλέα· τῆς ἐξουσίας παρακαλεῖ ὁ δὲ ἀντιστρέψας φησὶν ὅτι τὸν ἀγαθὸν ἄνδρα χρὴ πείθεσθαι τοῖς βασιλεῦσιν.

<!-- 1353 -->τῶν φίλων νικώμενος λείπει ἡ ὑπό.

<!-- 1356 -->τί ποτε ποιήσεις; ἐν ἐρωτήσει ὁ λόγος, ποδαπός τις ἔσῃ πρὸς ἐχθροὺς καὶ τί αὐτοὺς διαθήσεις δεινὸν ὁπότε οὕτως ὑπὸ νεκροῦ ἥττησαι;

<!-- 1358 -->ἔμπληκτοι βροτῶν οἱ μὴ ἐμμένοντες τῇ ἀρχαίᾳ ἀρετῇ καὶ φιλίᾳ ἄφρονες παρὰ τοῖς ἀνθρώποις. ἄλλως: ἔμπληκτοι κοῦφοι, εὐμετάβλητοι· ὀνειδίζει δὲ Ὀδυσσεῖ ὡς εὐμεταβλήτῳ· οἱ τοιοῦτοι οὖν ἔμπληκτοι παρὰ τοῖς βροτοῖς λέγονται ὡς καὶ Ὅμηρος

  
ἐμπλήγδην ἕτερον μὲν τίει βροτόν.  

<!-- 1359 -->ἦ κάρτα πρὸς ταῦτα Ὀδυσσεὺς ἀντιλέγει ὅτι οὐκ ἐν τῇ ταὐτότητι μένει τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος ἀλλὰ ποτὲ μὲν φίλοι εἰσὶ ποτὲ δὲ ἐχθροί. πολύ, φησί, τοῦτο ἀνθρώπων, τὸ κατὰ καιρὸν μεταβάλλεσθαι εἰς φιλίαν ἢ εἰς ἔχθραν.

<!-- 1363 -->ὁ μὲν τὸ τῆς ἀνδρείας ὁ δὲ τὸ τῆς δικαιοσύνης προβάλλεται.

<!-- 1365 -->καὶ γὰρ αὐτὸς ὑπόκειμαι τῇ ὁμοίᾳ τύχῃ τῇ ἀνθρωπίνῃ· ἢ καὶ αὐτὸς ἵξομαι πρὸς τὸ θάψαι αὐτόν.

<!-- 1366 -->ἦ πάνθʼ ὅμοια ἔχει τι δυσκολίας, ἔστι δὲ οὕτως, κοινὸν ἔγκλημα τοῦτο τοῖς ἀνθρώποις, τὸ εἶναι ἕκαστον φίλαυτον· τοῦτο οὖν ἐγκαλεῖ τῷ Ὀδυσσεῖ ὁ Ἀγαμέμνων, ὅτι εὐδοξίαν σοι ἐργάζεται τὸ ὑπείκειν ταφῆναι τὸν Αἴαντα. οὐδαμῇ τὸ κεχαρισμένον ἑτέρῳ διαπράττει· καὶ ὁμολογεῖ Ὀδυσσεὺς τὸ φίλαυτον ἵνα μὴ δόξῃ πᾶσιν ἀντιλέγειν.

<!-- 1376 -->ἀπὸ ταύτης τῆς ἡμέρας ἀγγέλλομαι καὶ σημαίνω αὐτῷ φιλίαν.

<!-- 1378 -->καλῶς τὸ θέλω, εἰ ἐπιτρέποι Τεῦκρος.

<!-- 1381 -->εὐγνωμόνως πρὸς τὸ παρὸν ὁ Τεῦκρος θεραπεύει τὸν Ὀδυσσέα κατατιθέμενος καὶ τὴν πρὸς αὐτὸν ἔχθραν.

<!-- 1382 -->καί μʼ ἔψευσας ψευσθῆναι τῆς ἐλπίδος ἐποίησας ἣν κακῶς εἶχον περὶ σέ.

<!-- 1386 -->οὑπιβρόντητος ὃν εἰώθαμεν λέγειν ἐμβρόντητον.

<!-- 1394 -->πιθανῶς καὶ εὐσχημόνως.

<!-- 1402 -->πιθανὴ ἡ ἔξοδος διὰ τὴν σπουδὴν τῆς ταφῆς· πολὺς οὖν ἤδη χρόνος ἀφʼ οὗ τετελεύτηκεν ὁ Αἴας καὶ ἤδη δεῖ αὐτὸν ταφῆναι.

<!-- 1404 -->χερσὶ ταχύνετε μετὰ σπουδῆς ὀρύξατε.

<!-- 1406 -->ἐπίκαιρον εὔκαιρον· ἐν καιρῷ γὰρ ἤδη καὶ τοῦτο ὥστε ἀπολοῦσαι τὸ σῶμα καὶ καθᾶραι.

<!-- 1407 -->κλισίας τῆς σκηνῆς.

ἴλη σύστημα, κυρίως δὲ φατρία.

<!-- 1408 -->τὸν ὑπασπίδιον τὸν ἐνόπλιον.

<!-- 1409 -->τραγικὰ καὶ ταῦτα καὶ πάθους ἐχόμενα.

<!-- 1412 -->σύριγγες ἀναδόσεις αἵματος.

μέλαν | μένος ἀντὶ τὴν δύναμιν τοῦ Αἴαντος.

<!-- 1413 -->ὅστις τῶν παρόντων φίλος ἐστὶ σπευδέτω εἰς τὴν ταφήν.

<!-- 1415 -->οἱ τοιοῦτοι ἔπαινοι περὶ τῶν ἰδίων λεγόμενοι περιπαθέστεροί εἰσιν.

<!-- 1418 -->οἰκείως ἔχει τοῖς ἀπαλλαχθήσεσθαι μέλλουσιν ἡ τελευταία γνώμη ὅτι πλεῖστά ἐστι τοῖς ἀνθρώποις γνῶναι ἐπʼ αὐτῶν τῶν πραγμάτων γινομένοις, προμηθείᾳ δὲ ἀδύνατον χρήσασθαι καὶ μαντεύσασθαι ὅ τι ποτὲ ἀποβήσεσθαι μέλλει· ταῦτα δὲ ἅμα λέγοντες προπέμπουσι τὸν νεκρὸν καὶ γίνεται ἔξοδος πρέπουσα τῷ λειψάνῳ.

Σοφοκλέους Αἴας μαστιγοφόρος.

## License and provenance

Eulogikon publishes public-domain Greek texts in cleaned, structured, readable form and makes no copyright claim over that preparation (Public Domain Mark 1.0, https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/). Cite as `eul_wid: ycy-afa`.