---
title: "From Hephaestion's Compendium of the Nine Meters"
title_greek: Ἐκ τοῦ Ἡφαιστίωνος ἐπιτομὴ τῶν ἐννέα μέτρων
author: Introductions to Comedy
eul_wid: xam-aa
eul_aid: xam
canonical: "https://eulogikon.org/works/introductions-to-comedy-hephaestion-epitome-xam-aa"
lang: grc
content_hash: "sha256:23f8c30acb5b04fb348b4f2fbf36baf4786dbecea1748f22ae98f9bb667392bd"
content_modified_at: "2026-11-15"
license: "https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"
---

# From Hephaestion's Compendium of the Nine Meters

*Ἐκ τοῦ Ἡφαιστίωνος ἐπιτομὴ τῶν ἐννέα μέτρων*

**Author:** Introductions to Comedy

**eul_wid:** `xam-aa` · [HTML page](https://eulogikon.org/works/introductions-to-comedy-hephaestion-epitome-xam-aa)

## Text

ΕΚ ΤΟΥ ΗΦΑΙΣΤΙΩΝΟΣ

  

ΕΠΙΤΟΜΗ ΤΩΝ ΕΝΝΕΑ ΜΕΤΡΩΝ

  

αʹ. τὸ ἰαμβικὸν μέτρον δέχεται κατὰ μὲν τὰς περιττὰς χώρας, τουτέστι  

πρώτην, πέμπτην, ἴαμβον  <span class="gap">…</span> · τρίβραχυν  <span class="gap">…</span> , σπονδεῖον  <span class="gap">…</span> , δάκτυλον  

 <span class="gap">…</span> , ἀνάπαιστον  <span class="gap">…</span> · κατὰ δὲ τὰς ἀρτίους, τουτέστι δευτέραν, τετάρτην,  

ἕκτην, ἴαμβον  <span class="gap">…</span> καὶ τρίβραχυν  <span class="gap">…</span> καὶ ἀνάπαιστον  <span class="gap">…</span> ·  

τοῦτον δὲ παρὰ τοῖς κωμικοῖς συνεχῶς, παρὰ δὲ τοῖς ἰαμβοποιοῖς καὶ τραγικοῖς  

σπανιώτερον. ὅτε μὲν οὖν ἀκατάληκτόν ἐστιν, ἐπὶ τῆς τελευταίας τὸν ἴαμβον  

δέχεται μόνον ἢ πυρρίχιον  <span class="gap">…</span> διὰ τὴν ἀδιάφορον· ὅτε δὲ καταληκτικόν,  

τὸν ἴαμβον παραλήγοντα ἢ σπανίως τρίβραχυν, ὥστε γίνεσθαι τὴν  

κατακλεῖδα ἤτοι ἀμφίβραχυν  <span class="gap">…</span> ἢ βακχεῖον  <span class="gap">…</span> .  

βʹ. τὸ τροχαϊκὸν κατὰ μὲν τὰς περιττὰς χώρας δέχεται τροχαῖον  <span class="gap">…</span> ,  

τρίβραχυν  <span class="gap">…</span> , ἴαμβον  <span class="gap">…</span> καὶ δάκτυλον  <span class="gap">…</span> , κατὰ δὲ τὰς ἀρτίους  

τούτους τε καὶ σπονδεῖον  <span class="gap">…</span> καὶ ἀνάπαιστον  <span class="gap">…</span> . καταληκτικὸν δὲ  

ὅτε ἐστί, τὸν παραλήγοντα μάλιστα μὲν τροχαῖον  <span class="gap">…</span> δέχεται, ἔστι δὲ ὅτε  

καὶ τρίβραχυν  <span class="gap">…</span> . ἐὰν δὲ ᾖ βραχυκατάληκτον, οὐ βούλεται τὸν παραλήγοντα  

τετράσημον ἔχειν.  

γʹ. τὸ δακτυλικὸν δέχεται δακτύλους καὶ σπονδείους κατὰ πᾶσαν χώραν πλὴν  

τῆς τελευταίας· ἐπὶ ταύτης δὲ εἰ μὲν καταληκτικὸν εἴη,  

δάκτυλον  <span class="gap">…</span> ἕξει ἢ διὰ τὴν ἀδιάφορον κρητικόν  <span class="gap">…</span> , εἰ δὲ καταληκτικόν,  

τὰ ἀπʼ αὐτοῦ μεμειωμένα ἤτοι συλλαβῇ ἢ δύο συλλαβαῖς· καὶ τὸ μὲν  

καλεῖται καταληκτικὸν εἰς συλλαβήν, τὸ δὲ καταληκτικὸν εἰς δισύλλαβον. τὰ δὲ  

αἰολικὰ καλούμενα τὸν μὲν πρῶτον ἔχει πόδα πάντως ἕνα τῶν δισυλλάβων  

ἀδιάφορον ἤτοι σπονδεῖον  <span class="gap">…</span> ἢ ἴαμβον  <span class="gap">…</span> ἢ τροχαῖον  <span class="gap">…</span> ἢ  

πυρρίχιον  <span class="gap">…</span> , τοὺς δὲ ἐν μέσῳ δακτύλους πάντας. ἔστι δέ τινα καὶ λογαοιδικὰ  

καλούμενα δακτυλικά, ἅπερ ἐν μὲν ταῖς ἄλλαις χώραις δακτύλους ἔχει,  

τελευταίαν δὲ τροχαϊκὴν συζυγίαν. ἴστεον, ὅτι τὰ μὲν ἄνω εἰρημένα κατὰ  

συζυγίαν μετρεῖται, τοῦτο δὲ μόνον κατὰ μονοποδίαν.  

δʹ. τὸ ἀναπαιστικὸν κατὰ πᾶσαν χώραν δέχεται σπονδεῖον  <span class="gap">…</span> , ἀνάπαιστον  

 <span class="gap">…</span> , σπανίως δὲ καὶ προκελευσματικόν  <span class="gap">…</span> · παρὰ δὲ τοῖς δραματοποιοῖς  

ἴαμβον  <span class="gap">…</span> καὶ δάκτυλον  <span class="gap">…</span> . εἰσὶ δὲ αὐτοῦ ἀποθέσεις ἕξ, κατὰ  

συζυγίαν διαιρουμένου· ὑπερκατάληκτον εἰς δισύλλαβον, ὑπερκατάληκτον εἰς  

συλλαβήν, ἀκατάληκτον, καταληκτικὸν εἰς δισύλλαβον, καταληκτικὸν εἰς  

συλλαβήν, βραχυκατάληκτον. ὥσπερ δὲ ἐν τῷ δακτυλικῷ ἦν τι λογαοιδικόν,  

οὕτω κἀν τοῖς ἀναπαιστικοῖς τὸ εἰς βακχεῖον  <span class="gap">…</span> περαιούμενον,  

οὗ ἐστιν ἐπισημότατον τὸ μετὰ τέσσαρας πόδας αὐτὸν ἔχον τὸν βακχεῖον· ὧν ὁ  

πρῶτος γίνεται καὶ σπονδεῖος καὶ ἴαμβος.  

εʹ. τὸ χοριαμβικὸν  <span class="gap">…</span> συντίθεται μὲν καὶ καθαρόν, συντίθεται  

δὲ καὶ ἐπίμικτον πρὸς τὰς ἰαμβικάς  <span class="gap">…</span> · ὡς ἐπίπαν δέ, ὅτε καταληκτικόν  

ἐστιν, ἐς τὴν ἰαμβικὴν κατακλεῖδα περαιοῦται, τουτέστιν εἰς ἀμφίβραχυν  

 <span class="gap">…</span> ἢ βακχεῖον  <span class="gap">…</span> διὰ τὴν ἀδιάφορον· περαιοῦται μὲν γὰρ καὶ εἰς  

τὴν ἰδίαν, τὸν δάκτυλον ἢ κρητικόν, ἀλλὰ τῷ ταῦτα συνεχέστερα εἶναι ἀπρεπέστερά  

εἰσιν.  

ϛʹ. τὸ ἀντισπαστικὸν  <span class="gap">…</span> τὴν μὲν πρώτην συζυγίαν ἔχει τρεπομένην  

κατὰ τὸν πρότερον πόδα εἰς τὰ τέσσαρα τοῦ δισυλλάβου σχήματα, τὰς δʼ  

ἐν μέσῳ καθαρὰς ἀντισπατικάς, τὴν δὲ τελευταίαν, ὁπότε ἐστὶν ἀκατάληκτον,  

ἰαμβικήν, ἐὰν δὲ ἀναμίσγηται ταῖς ἰαμβικαῖς, οὐ μόνον τὴν πρώτην  

συζυγίαν ἔχει τρεπομένην κατὰ τὸν πρότερον πόδα, ἀλλὰ καὶ τὴν ταῖς ἰαμβικαῖς  

ἑπομένην. ἔστι δὲ ὅτε καὶ λύεται ὁ πρότερος ποὺς εἰς τρίβραχυν.  

ζʹ. τὸ ἀπὸ μείζονος ἰωνικὸν  <span class="gap">…</span> συντίθεται μὲν καὶ καθαρόν, συντίθεται  

δὲ καὶ πρὸς τὰς τροχαϊκὰς ἐπίμικτον· ὅτε μέντοι ἀκατάληκτόν ἐστι, καθόλου  

σπανίως εἰς τὴν ἰωνικὴν περαιοῦται διὰ τὸ ἀπρεπῆ εἶναι τὴν ἰωνικὴν ἐπὶ τέλους  

οὖσαν.  

ηʹ. τὸ ἀπʼ ἐλάσσονος ἰωνικὸν  <span class="gap">…</span> συντίθεται μὲν καὶ καθαρόν,  

συντίθεται δὲ καὶ ἐπίμικτον πρὸς τὰς τροχαϊκὰς διποδίας οὕτως, ὥστε τὴν πρὸ  

τῆς τροχαϊκῆς ἀεὶ γίνεσθαι πεντάσημον, τουτέστι τρίτην παιωνικήν  <span class="gap">…</span> ,  

καὶ τὴν τροχαϊκήν, ὁπόταν προτάττοιτο τῆς ἰωνικῆς, γίνεσθαι ἑπτάσημον  

τροχαϊκήν, τὸν καλούμενον δεύτερον ἐπίτριτον  <span class="gap">…</span> . ἔσθʼ ὅτε δὲ ἡ μὲν  

τρίτη παιωνικὴ συναιρεῖται εἰς παλιμβάκχειον  <span class="gap">…</span> , τῆς δὲ ἐπιφερομένης  

τροχαϊκῆς ὁ πρότερος λύεται εἰς τρίβραχυν. ἐμπίπτουσι δὲ καὶ οἱ μολοττοὶ  

 <span class="gap">…</span> ἐπὶ τῶν περιττῶν χωρῶν ἐν τοῖς ἀπʼ ἐλάττονος  

ἰωνικοῖς, ὥσπερ ἐν τοῖς ἀπὸ μείζονος ἐπὶ τῶν ἀρτίων.  

θʹ. τὸ δὲ παιωνικὸν εἴδη μὲν ἔχει τρία, τό τε κρητικόν  <span class="gap">…</span> , τὸ βακχειακὸν  

 <span class="gap">…</span> καὶ τὸ παλιμβακχειακόν  <span class="gap">…</span> , ὃ καὶ ἀνεπιτήδειόν ἐστι πρὸς  

μελοποιίαν· τὸ δὲ κρητικὸν ἐπιτήδειον, δέχεται δὲ καὶ λύσεις τὰς εἰς τοὺς  

καλουμένους παίωνας· καλεῖται δὲ καὶ ὑπʼ αὐτῶν τῶν ποιητῶν κρητικόν.  

τοσαῦτα περὶ τῶν ἐννέα μέτρων τῶν μονοειδῶν καὶ ὁμοιοειδῶν.  

παντὸς δὲ μέτρου ἀδιάφορός ἐστιν ἡ τελευταία συλλαβή, ὥστε δύνασθαι εἶναι  

αὐτὴν καὶ βραχεῖαν καὶ μακράν· καὶ πᾶν δὲ μέτρον εἰς τελείαν περατοῦται  

λέξιν, ὅθεν ἐπίληπτά ἐστι τὰ μὴ οὕτως ἔχοντα.

## License and provenance

Eulogikon publishes public-domain Greek texts in cleaned, structured, readable form and makes no copyright claim over that preparation (Public Domain Mark 1.0, https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/). Cite as `eul_wid: xam-aa`.
