---
title: "Lexicon Alpha–Omicron: Letter Xi"
title_greek: "Λεξικὸν (Α—Ο), Ξ"
author: Hesychius the Alexandrian
eul_wid: taq-abn
eul_aid: taq
canonical: "https://eulogikon.org/works/hesychius-alexandria-lexicon-letter-xi-taq-abn"
lang: grc
period: Late Antique
dialect: Koine
content_hash: "sha256:8e57e760e2abfd74542bb5e6eb3d248b6929b9f4e288cbbaa1981ecf527b6809"
content_modified_at: "2026-10-23"
license: "https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"
---

# Lexicon Alpha–Omicron: Letter Xi

*Λεξικὸν (Α—Ο), Ξ*

**Author:** Hesychius the Alexandrian

**eul_wid:** `taq-abn` · [HTML page](https://eulogikon.org/works/hesychius-alexandria-lexicon-letter-xi-taq-abn)

## Text

Part of [Lexicon Alpha–Omicron](/works/hesychius-alexandria-lexicon-taq-ab)

`ξ.1`

Ξαίνει· διαξέει. νήθει, σωρεύει. ἐργάζεται ἔρια. καὶ δέρειν ἱμάντι

`ξ.2`

ξενύει· λήγει

`ξ.3`

ξάνδαρος· ζῷον ὅμοιον βοΐ, γενόμενον κατὰ τὸ Ἀτλαντικὸν πέλαγος

`ξ.4`

ξανᾶν· κοπιᾶν τὴν χεῖρα

`ξ.5`

ξανῆσαι· κοπιᾶσαι

`ξ.6`

Ξανθή· ἡ Τροία. καὶ ἡ καλή. καὶ ἡ πυρρά, ἢ πυρροειδής

`ξ.7`

ξανθίζεσθαι· κοσμεῖσθαι τὰς τρίχας. Λάκωνες. ἢ βάπτεσθαι αὐτάς. Ἀθηναῖοι

`ξ.8`

ξανθιμίας· βόλου ὄνομα

`ξ.9`

ξανθόν· πυῤῥόν. καλόν. εὖ εἰργασμένον. χλωρόν. ὁ δὲ ποταμὸς Ξάνθος. καὶ ὄνομα

`ξ.10`

ξάνιον· κτένια, ἃ αἱ γυναῖκες χρῶνται πρὸς τὴν τρίχα, καὶ ἃ φοροῦσιν ἐν τοῖς δεραίοις

`ξ.11`

Ξανθικά· ἑορτὴ Μακεδόνων, Ξανδικοῦ μηνὸς ἢ Ξανθικοῦ ἀγομένη. ἔστι δὲ καθάρσιον τῶν στρατευμάτων

`ξ.12`

ξανθοῖσιν ὀρνέοις· ...

`ξ.13`

ξανίσσατο· διενοήθη

`ξ.14`

ξανῶ· κοπιῶ

`ξ.15`

ξέεσθαι· σπανίζεσθαι

`ξ.16`

ξεναγεῖ· δέχεται ξένους. ἢ τῆς ὁδοῦ ἡγεμονεύει

`ξ.17`

ξεναγοί· οἱ τῆς ξένης ὁδοῦ ἡγούμενοι

`ξ.18`

ξεναγός· ὁ τῶν ξένων ἡγούμενος

`ξ.19`

ξεναγωγήσας· ξένον ὁδηγήσας

`ξ.20`

ξεναγῶν· ξενοδοχῶν, ὁδηγῶν, καὶ ἄγων τοὺς ξένους

`ξ.21`

ξεναγία· σύνταγμα παρὰ Κρησί. καὶ ὁ τούτων ἡγεμών ξεναγός

`ξ.23`

ξενία· κατάλυμα, καταγώγιον

`ξ.25`

ξενίζεται· ξενοδοχεῖται

`ξ.26`

ξενίζουσα· ἀλλόφυλος. ἀήθης. καινή

`ξ.27`

ξεστός· ὡμαλισμένος. ἐξεσμένος

`ξ.28`

ξεστοῖο· ὡμαλισμένου. ἐξεσμένου

`ξ.29`

ξεῖνος· ὁ ἀπὸ ξένης φίλος

`ξ.30`

ξεῖνος· φίλος

`ξ.31`

ξείνια· τὰ ξείνια δῶρα, χαριστήρια ξενίας

`ξ.32`

ξεινοδόκος· ὑποδεχόμενος ξένους. καὶ μάρτυς

`ξ.33`

ξενοδόχος· ὁμοίως

`ξ.34`

ξεῖνοι· Θεσσαλοί

`ξ.35`

ξεῖνον· ξένον

`ξ.36`

ξεινοσύνης προσκηδέος· τῆς τὴν οἰκειότητα ἐμποιούσης

`ξ.37`

ξεινοῦσσαι· ξενῶνες

`ξ.38`

ξειρίς· ἀρωματικόν τι φυτόν

`ξ.41`

ξενηλασία· τὸ μὴ ἐᾶν ξένους ἐπιμίγνυσθαι

`ξ.42`

ξενηλατοῦνται· τύπτεσθαι τοὺς ξένους ἐλαυνομένους

`ξ.43`

ξενία· ὑποδοχή, φιλοτιμία, φιλία. δῶρα

`ξ.44`

ξενίας δίκη· ἐπὶ τῶν ὡς πολιτῶν μετεχόντων τῶν δημοσίων

`ξ.45`

ξενίζειν· ξένῃ χρῆσθαι φωνῇ. ἢ ξένοις ἤθεσι

`ξ.46`

ξενίζουσαν· νεαράν

`ξ.47`

ξενοδοκοῦμαι· μαρτύρομαι

`ξ.48`

ξενοδοκῶν· ξενοδοχῶν. μαρτυρῶν

`ξ.49`

ξένοι· οἱ πολέμιοι. οἱ δὲ τοὺς Πέρσας. οἱ δὲ τοὺς ἀπὸ ξενίας φίλους. ἢ ξένους

`ξ.50`

ξενολόγος· ξένους στρατιώτας συλλέγων

`ξ.51`

ξένος· ὁ ὀθνεῖος. ὁ ἐπιξενούμενος

`ξ.52`

ξεῖνος δʼ οὗτος ἐμὸς πατρώϊος· καὶ ξενοδοκῶν καὶ ξενοδόχος

`ξ.53`

ξενών· κατάλυμα. ἢ μέγας ἀνδρών

`ξ.54`

ξενῶνες· οἱ ἀνδρῶνες ὑπὸ Φρυγῶν

`ξ.55`

ξενώσεται· ὑποδέξεται

`ξ.56`

ξερόν· τὸ ξηρὸν τῆς γῆς. χέρσον

`ξ.57`

ξέσαι· τεμεῖν, κόψαι. ποιῆσαι. τεκτήνασθαι

`ξ.58`

ξέσμα· ξόανον

`ξ.59`

ξέσω· ξύσω

`ξ.61`

ξεστήν· ἐξεσμένην· «παρὰ δὲ ξεστὴν ἐτάνυσσε τράπεζαν» . λέγει δὲ καὶ συνθέτως· «ἐϋξέστῃς ἐλάτῃσιν»

`ξ.62`

ξεστόν· γλυπτόν. λεῖον. ποιητόν

`ξ.63`

ξεστῇσιν· εὖ ἐξεσμέναις, καλῶς κατεσκευασμέναις

`ξ.64`

ξέστριξ κριθή· ἡ ἑξάστιχος. Κνίδιοι

`ξ.65`

ξηραλοιφεῖν· τὸ χωρὶς λουτροῦ ἀλείφεσθαι. ἢ ξηροτριβεῖσθαι . ξηρολουτεῖν· τὸ αὐτό

`ξ.66`

ξήριγγοι· ποταμοὶ ἀεὶ ῥέοντες

`ξ.67`

ξηροκόλλα· σύνθεσίς τις παρὰ τοῖς χρυσουργοῖς

`ξ.68`

ξίμβαι· ῥοιαί. Αἰολεῖς

`ξ.69`

ξίφαι· τὰ ἐν ταῖς ῥυκάναις δρέπανα ἢ σιδήρια

`ξ.70`

ξιφήρους· ξίφος ἐχούσης ξιφηφόρου

`ξ.71`

ξιφήρεις· ξίφη κατέχοντες

`ξ.72`

ξιφίας· ἰχθῦς ποιός. ξίφιος ὁμοίως

`ξ.73`

ξιφίζειν· ἀνατείνειν τὴν χεῖρα, καὶ ὀρχεῖσθαι

`ξ.74`

Ξιφίρου λιμήν· Αἰσχύλος Γλαύκῳ Ποτνιεῖ. ὁ πορθμός. ταῦτα γὰρ πάντα περὶ Ῥήγιον Ὠρίων ...

`ξ.75`

ξιφισμός· σχῆμα ὀρχηστικὸν τῆς λεγομένης ἐμμελείας ὀρχήσεως

`ξ.76`

ξιφιστής· φορεύς. τελαμών

`ξ.77`

ξιφισμάτων· ὀρχημάτων

`ξ.78`

ξιφιστύς· μαχαιρομαχία, μάχη ἐκ χειρῶν

`ξ.79`

ξιφοδρέπανον· ἡ λεγομένη ἅρπη, ὅπλον

`ξ.80`

ξιφομάχαιρα· ἡ μεγάλη μάχαιρα

`ξ.81`

ξιφοθήκη· βελοθήκη

`ξ.82`

ξίφος· μάχαιρα. ἢ παραζώνιον. ὁμώνυμον φάσγανον. ξιφίδιον. καὶ πόα δέ τις

`ξ.83`

ξιφύδρια· κοχλία

`ξ.84`

ξόανα· ἀγάλματα, εἴδωλα, ζῴδια. κυρίως δὲ τὰ ἐκ ξύλων ἐξεσμένα, ἢ λίθων

`ξ.85`

ξοανῶν προθύρων· ἐξεσμένων

`ξ.86`

ξοΐς· μεταλλικὸν σκεῦος, καὶ λιθουργικόν

`ξ.87`

ξοός· ξυσμός. ὁλκός

`ξ.88`

ξουθά· οὐ μόνον ξανθά, ἀλλὰ καὶ λευκὰ καὶ πυῤῥά

`ξ.89`

Ξουθίδαι· οἱ Ἴωνες. Ἴων γὰρ Ξούθου

`ξ.90`

ξουθόν· λεπτόν. ἁπαλόν. ἐλαφρόν. ὑγρόν. πυῤῥόν. χλωρόν. ἄργυρον. ξανθόν. πυκνόν. ὀξύ. τινὲς δὲ ποικίλον, εὐειδές, διαυγές

`ξ.91`

ξύει· κατασπᾷ. γράφει· ὡς παρʼ Ὁμήρῳ. ἔνθεν καὶ ξύσματα τὰ γράμματα

`ξ.92`

ξυήλη· ξυάλη. ἔστι δὲ καὶ ξιφίδιον, ὅ τινες δρέπανον λέγουσιν

`ξ.94`

ξυλεύς· τὰ ξύλα παρέχων. παρὰ Κρησίν. δοῦλος

`ξ.95`

ξυλεύεσθαι· ξυλίζεσθαι

`ξ.96`

ξυλιζομένην· ξύλα συλλέγουσαν

`ξ.97`

ξύλινον καρπόν· τῶν δένδρων

`ξ.98`

ξυλίτης· ἰχθῦς ποιός

`ξ.99`

ξυληβόρος· ξυλοφάγος

`ξ.100`

ξυλλεκτόν· συνειλεγμένον. παρεστός

`ξ.101`

ξύλον πρῶτον· βάθρον τὸ ἐν τῇ προεδρίᾳ, καὶ ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ καὶ ἐν τῷ δικαστηρίῳ

`ξ.102`

ξυλοφόρος· ζῷόν τι ἱστορεῖται σκωλήκιον

`ξ.103`

ξυλόχοιο· ὑλώδους τόπου

`ξ.104`

ξύλοχος· σύνδενδρος τόπος. καὶ ξυλώδης. δρυμός, ὕλη. ἢ θηρίου κοίτη

`ξ.105`

ξυλοδωνίη· τεκτοσύνη. ναυπήγησις. κωπηλασία. κυβέρνησις

`ξ.106`

ξυμβαίνοι· συμφωνοῖ

`ξ.107`

ξυμβῇ· συμπέσῃ

`ξ.108`

ξύμβλητε· συνετύχετε

`ξ.109`

ξύμβληντο· συνήντων, συνέβαλλον

`ξ.110`

ξυμβολιμαίας δίκας· Ἀττικοὶ τὰς κατὰ συμβόλαια

`ξ.111`

ξύμβολος· μάντις ἡ εὖ συμβάλλειν δυναμένη

`ξ.112`

ξυμβόλους· τοὺς διὰ τῶν πταρμῶν οἰωνισμοὺς ἔλεγον. ἀνετίθεντο δὲ οὗτοι Δήμητρι. τινὲς δὲ τὰς διὰ τῆς φήμης γινομένας μαντείας, ἃς Φιλόχορός φησι Δήμητρα εὑρεῖν. Σοφοκλῆς Ἀχαιῶν συλλόγῳ

`ξ.113`

ξύμμαχοι· σύμμαχοι

`ξ.114`

ξυμφορά· συντυχία. καὶ ἐπὶ ἀγαθοῦ τάσσεται ὡς παρʼ Αἰσχύλῳ ἐν Καβείροις, καὶ ἐπὶ κακοῦ παρὰ Σοφοκλεῖ

`ξ.115`

ξυνά· κοινά

`ξ.116`

ξυνάγειραν· συνήθροισαν

`ξ.118`

ξυναλλαχθέντες· κοινωνήσαντες

`ξ.119`

ξυναμοργός· δρεψαμένη

`ξ.120`

ξυνάορον· τὴν συμβιοῦσαν γυναῖκα, γαμετήν

`ξ.121`

ξυνάνεσθαι· συνανύεσθαι

`ξ.123`

ξυνάοροι· ἀδελφοί. ἀδελφαί

`ξ.124`

ξυναρμόσας· συνάψας. συνθήσας

`ξ.125`

ξυναυλίαν· πᾶν πρᾶγμα δισσόν. τὴν ὑπὸ δύο ἐπιτελουμένην αὔλησιν· ὅταν γὰρ δύο αὐλῶσι, ξυναυλία λέγεται

`ξ.126`

ξυνάωρ· εὐέα, δάμαρ, γυνή, ἄλοχος

`ξ.127`

ξυναόρων· ἀνδρῶν

`ξ.128`

ξυνέηκε· συνέβαλεν

`ξ.129`

ξυνεμπόρους· κοινωνούς

`ξ.131`

ξυνερέται· συνερέται

`ξ.132`

ξυνέται· συμπολῖται

`ξ.133`

ξυνάοροι· ἀδελφοί

`ξ.134`

ξυνεβέβλητο· συνεβέβλητο. συνέτυχεν

`ξ.135`

ξυνελαύνεις· συμβάλλεις

`ξ.136`

ξύνες· σύνες. ἄκουσον

`ξ.137`

ξυνέσεσθαι· συνεῖναι. συμβαλεῖν

`ξ.138`

ξύνεσιν· συνάφεσιν. συμβολήν

`ξ.139`

ξύνεσις· ἡ εἰς τὸ αὐτὸ συμφωνία

`ξ.140`

ξυνέχεται· συμφέρεται

`ξ.141`

ξυνεχῶς· συνεχῶς, διαπαντός

`ξ.142`

ξυνή· κοινή

`ξ.143`

ξύνηβος· συμπότης. συνῆλιξ

`ξ.144`

ξυνήϊα· κοινὰ καὶ ἀδιαίρετα χρήματα

`ξ.145`

ξυνῆκα· συνῆκα. ἔγνων

`ξ.146`

ξυνήλυσις· σύνοδος

`ξ.147`

ξυνήονες· κοινωνοί

`ξ.148`

ξυνήορον· κοινωνόν

`ξ.149`

ξυνηρετήσεις· συνήσεις. συζυγήσεις

`ξ.150`

ξύνθακος· συγκάθεδρος

`ξ.152`

Ξυνιάς· ὄνομα λίμνης

`ξ.153`

ξυνιέναι· νοῆσαι. συνιέναι

`ξ.154`

ξύνιεν· ἤκουεν

`ξ.155`

ξυνιέντες· συνιέντες

`ξ.156`

ξυνίημι· πέπεισμαι

`ξ.157`

ξύνιον· ἤκουον. συνῆκαν

`ξ.158`

ξυνιόντας· συμπορευομένους

`ξ.159`

ξύνισαν· συνήρχοντο

`ξ.160`

ξυνίστορας· συμπράκτορας

`ξ.161`

ξύνιστρον· νόμισμα

`ξ.163`

ξυννενοφυῖαν· σκυθρωπήν

`ξ.164`

ξύνοδος· σύνοδος. σύμπτωσις

`ξ.165`

ξυνοί· κοινοί. καὶ ὅροι

`ξ.166`

ξυνομαρτεῖ· ἀκολουθεῖ. συνομαρτεῖ

`ξ.167`

ξυνόν· κοινόν

`ξ.168`

ξυνουσία· συνήθεια. συνουσία

`ξ.169`

ξυνοχή· συνοχή

`ξ.170`

ξυνοχῇσι· τῷ συνέχοντι τόπῳ τοῦ καμπτῆρος, καὶ στενοῦντι ἀμφοτέρων τοὺς δρόμους

`ξ.171`

ξυνπονῆσαι· συνάρασθαι. ἀντιλαβέσθαι

`ξ.172`

ξυνστένομαι· συνσπῶμαι. ξύομαι

`ξ.173`

ξυνθήματος· συνθήματος. ἔστι δὲ σημεῖον, ἢ πρόσφθεγμα, διδόμενον ἐπὶ γνωρισμῷ τῶν οἰκείων ἐν πολέμῳ ἢ ἑτέρᾳ τινὶ ἐπιβουλῇ

`ξ.174`

ξυνέχοιτο· συνέχοιτο. συνείη

`ξ.175`

ξυντάσσεται· συσκευάζεται

`ξ.176`

ξυντυχεῖν· συντυχεῖν

`ξ.177`

ξυνῳδά· συνῳδά

`ξ.178`

ξυνών· συνών

`ξ.179`

ξυνωρίδα· ζυγήν, κυρίως δὲ ἐπὶ τῶν ἡμιόνων. Ὀρεύς γὰρ ὁ ἡμίονος

`ξ.180`

ξυνωρίς· ἅρμα ἐκ δύο ἵππων συνεζευγμένον

`ξ.181`

ξύομαι· δέφομαι

`ξ.182`

ξυόεσσαν· εὖ ἐξεσμένην

`ξ.183`

Ξυπεταία· δῆμος τῆς Κεκροπίδος φυλῆς

`ξ.184`

ξυρεῖ· ἀκονᾷ

`ξ.185`

ξύει· τρίβει

`ξ.186`

ξυρμεύεσθαι· ἀδιακρίτως λαλεῖν. καὶ καυχᾶσθαι. Ἀττικοί

`ξ.187`

ξυρόν· τομόν. ἰσχνόν. ὀξύ

`ξ.188`

ξῦσαι· χαράξαι, ἐπιγράψαι

`ξ.189`

ξυνεχῶς· συνεχῶς, διαπαντός

`ξ.190`

ξυμβαίνοι· συμφωνοῖ

`ξ.191`

ξυσμά· κνήφη. λέπρα

`ξ.192`

ξυσμός· κνησμός

`ξ.193`

ξυστάδες· αἱ πυκναὶ ἄμπελοι. ἄμεινον δὲ τὰς εἰκῆ καὶ μὴ κατὰ στοῖχον πεφυτευμένας ἀκούειν

`ξ.194`

ξυστίδα· τὸ λεπτὸν ὕφασμα. ἢ εἶδος ἐνδύματος

`ξ.195`

ξυστίδες· ποδήρη ἐνδύματα. ἢ χλανίδας κωμικάς

`ξ.196`

ξυστίς· τραγικὸν ἔνδυμα. τινὲς δὲ χιτῶνα ποδήρη γυναικεῖον. ἄλλοι τὸ λεπτόν ... παρὰ τὸ ξύεσθαι

`ξ.197`

ξυστοῖς· ἀκοντίοις

`ξ.198`

ξυστόν· ἀκόντιον, δόρυ κατεσκευασμένον. καὶ τόπος, ἔνθα οἱ ἀθληταὶ γυμνάζονται

`ξ.199`

ξυστός· ὁμοίως ἀνειμένος ἀθληταῖς τόπος

`ξ.200`

ξυστρολήκυθον· κάδη καὶ βησσία ἐλαίου λουτρικά

`ξ.201`

ξυστῷ· τῷ δόρατι

`ξ.202`

ξωθεν· ἔξωθεν

`ξ.203`

Ξώλων· ἔθνος βαρβάρων

`ξ.204`

ξώστρα· ψυκτρίς, ψυκτρία

## License and provenance

Eulogikon publishes public-domain Greek texts in cleaned, structured, readable form and makes no copyright claim over that preparation (Public Domain Mark 1.0, https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/). Cite as `eul_wid: taq-abn`.