---
title: Glosses on Herodotus
title_greek: Ἡροδότου λέξεις
author: Herodotus Glosses
eul_wid: xpm-ab
eul_aid: xpm
canonical: "https://eulogikon.org/works/herodotus-glosses-glosses-xpm-ab"
lang: grc
content_hash: "sha256:c2e168d4b9f79d2075ccb0bd9b21757337a7713d689349ee507ffb9a33a55866"
content_modified_at: "2026-11-15"
license: "https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"
---

# Glosses on Herodotus

*Ἡροδότου λέξεις*

**Author:** Herodotus Glosses

**eul_wid:** `xpm-ab` · [HTML page](https://eulogikon.org/works/herodotus-glosses-glosses-xpm-ab)

## Text

`1`

Λέξεις παρεκβληθεῖσαι ἀπὸ τῆς βίβλου τοῦ Ἡροδότου κατʼ ἀλφάβητον.

`α`

Α.

`α.1`

Ἀνέλῃ. χρήσῃ.

`α.2`

Ἀνδρεών. μέγας οἶκος ἀνδρῶν.

`α.3`

Ἀναξυρίδες. τὰ βαθέα καὶ βασιλικὰ τῶν ὑποδημάτων.

`α.4`

Αὐλός. εἶδος ἀκολάστου σχήματος.

`α.5`

Ἀνακῶς. ἐπιμελῶς, φυλακτικῶς.

`α.6`

Ἁβρόν. καλόν, αὔθαδες, τρυφερόν.

`α.7`

Ἀναισιμοῦν. δαπανᾶν, ἀναλίσκειν.

`α.8`

Ἀνέγνωσεν. ἀνέπεισεν, ἀνεδίδαξεν.

`α.9`

Ἀντίξοον. τὸ ἐναντιούμενον.

`α.10`

Ἀλεξομένους. ἀμυνομένους.

`α.11`

Ἄρδις. φαρέτρας. σημαίνει καὶ τὸ βέλος.

`α.12`

Αἱμασιά. τὸ ἐκ χαλίκων ᾠκοδομημένον ἄνευ πηλοῦ τειχίον, καὶ ὁ ἐξ ἀκανθῶν φραγμός.

`α.13`

Ἀπίσας. ἱκανώσας.

`α.14`

Ἀμφιδέας. ἁλύσεις, οἱ δὲ ψέλλια.

`α.15`

Ἀποφορήν. τὴν τελουμένην ὑπὸ τῶν δούλων τοῖς δεσπόταις.

`α.16`

Ἀποτιμοτέρους. ἀτίμους.

`α.17`

Ἀπεματάισεν. ἐμώρανεν.

`α.18`

Ἀπηλικέστερον. πρεσβύτερον.

`α.19`

Ἀμύσσειν. ταράσσειν, ἑλκοῦν, ξέειν.

`α.20`

Ἀνδρόσφιγγας. σύνθετον σῶμα ἐξ ἀνδρὸς καὶ σφιγγὸς ὑπὸ δημιουργοῦ γεγονός.

`α.21`

Ἀτιμωρητί. οἷον καταφρονήσας.

`α.22`

Αἰγυπιῶν. γυπῶν.

`α.23`

Ἀνδρόγυνος. ἄνανδρος καὶ ἑρμαφρόδιτος.

`α.24`

Ἄρδιν. ἀκίδα βέλους ἢ τὰ ἐκ χειρὸς ὅπλα.

`α.25`

Ἀμβολάδην. καθʼ ὑπερβολήν.

`α.26`

Αἰγίς. ἣν Λίβυες φοροῦσι δοράν.

`α.27`

Ἀνθερίκων. νῦν τοὺς καυλοὺς τῶν ἀσφοδέλων.

`α.28`

Ἀγηλατέειν. διώκειν, φυγαδεύειν, ἐπιτάττειν, ὑβρίζειν.

`α.29`

Ἀρχαιρεσίη. τὸ πρὸς χάριν πολλοῖς ζῆν, καὶ τὸ ἐπιδόσεις χρημάτων ποιεῖσθαι.

`α.30`

Ἄφλαστον. τὸ ἄκρον τῆς πρύμνης.

`α.31`

Ἀρθμία. φιλία.

`α.32`

Αἰωρηθέντες. μετεωρισθέντες.

`α.33`

Ἀναιρεόμενον. τὸ ἐν γαστρὶ συλλαμβανόμενον.

`α.34`

Ἀνακωχεύσαντες. ἀναχωρήσαντες.

`α.35`

Ἀκανθόπληξ. ὁ πλησσόμενος.

`α.36`

Ἄβιος. ἀντὶ τοῦ πολὺν βίον κεκτημένος, ὥσπερ ἄξυλος ὁ πολύξυλος.

`β`

Β.

`β.1`

Βυσσός. βυθός.

`β.2`

Βάρις. ναῦς.

`β.3`

Βουπόρους. ὀβελοὺς μεγάλους.

`β.4`

Βαλανάγρας. κλεῖς.

`γ`

Γ.

`γ.1`

Γνωσιμαχεῖν. τὸ γνῶναι τὴν ἑαυτοῦ ἀσθένειαν τήν τε τῶν ἐναντίων ἰσχύν.

`γ.2`

Γαυλοί. πλοῖον φοινίκιον, καὶ φρέατος ἀντλητήριον. καὶ γαλακτοδόχον ἀγγεῖον.

`γ.3`

Γεωπεῖναι. οἱ γῆς πεινῶντες καὶ ἄποροι.

`γ.4`

Γοργύρη. δεσμωτήριον ὑπόγαιον.

`γ.5`

Γυμνοπαιδία. ἑορτὴ ἐν Σπάρτῃ ἐν ᾗ γυμνοὶ χοροὺς ἱστᾶσιν.

`δ`

Δ.

`δ.1`

Δημιοεργοί. οἱ εἰς τὸ δημόσιον κάμνοντες.

`δ.2`

Διθύραμβος. ὕμνος εἰς Διόνυσον.

`δ.3`

Διασφάγες. αἱ διεστῶσαι πέτραι.

`δ.4`

Διφροφορευμένους. φορείοις φερομένους.

`ε`

Ε.

`ε.1`

Ἐγχρίμψαι. ἐμπεσεῖν, προσπελάσαι.

`ε.2`

Ἐσηθήσαντες. ὑλίσαντες.

`ε.3`

Ἐνηβητήρια. ἐνευωχητήρια.

`ε.4`

Ἐλόχισεν. εἰς λόχους κατέταξεν.

`ε.5`

Εὐλέων. σκωλήκων.

`ε.6`

Ἐπιφορήματα. τραγήματα.

`ε.7`

Ἐπίλαμπτος. καταφανής.

`ε.8`

Ἔπιπλα. ἡ μὴ βεβαία κτῆσις ἀλλʼ ἐπιπόλαιος. ἔπιπλα καὶ τὰ ἐπάνω τῶν στρωμάτων.

`ε.9`

Ἐπάιστος. φανερός.

`ε.10`

Εὔτυκτα. ῥαδίως εἰργασμένα.

`ε.11`

Ἐπιεικεστάτη. μετρία, εὐγνώμων.

`ε.12`

Ἐννώσας. διανοηθείς.

`ε.13`

Εὐμάρεια ἡσυχία, εὐκολία.

`ε.14`

Ἔμβολος. χάλκωμα περιτιθέμενον περὶ τὴν πρώραν ταῖς ναυσίν.

`ε.15`

Ἐνάριες. οἱ ὁπλῖται.

`ε.16`

Ἐξ ἠθέων. ἐκ τῶν τόπων οἷς συνανεστρέφοντο.

`ε.17`

Ἔφεδρον. ἐπίκληρον.

`ε.18`

Ἐπίστιον. ἔποικον κατάλυμα.

`ε.19`

Ἔκνιζεν. ἔδακνεν, ἀπὸ τῆς πόας.

`ε.20`

Ἐναγίζειν. χοὰς ἐπιφέρειν τοῖς κατοιχομένοις.

`ε.21`

Ἐμμέλειαν. χορικὴν ὄρχησιν.

`ε.22`

Ἑδώλοισιν. ὑποστρώμασι νηός.

`ε.23`

Ἐκύρησεν. ἔτυχεν.

`ε.24`

Ἐπικάρσιον. πλάγιον, οὐκ εὐθύ.

`ε.25`

Ἐπιστρεφέως. ἐπιμελῶς.

`ε.26`

Ἐλῶν. ἐλάσας.

`ε.27`

Ἑταιρεῖος. ὁ Ζεύς.

`ε.28`

Ἐπαμησάμενος. ἀνακινήσας.

`ε.29`

Ἐνωμοτία. τάξις παρὰ τοῖς Ἀττικοῖς.

`ε.30`

Ἑρμίς. ὁ κλινόπους.

`ε.31`

Ἔλυτρον. σκέπη, δέρμα.

`ε.32`

Εἰρήν. παρὰ Λακεδαιμονίοις ἐν τῷ πρώτῳ ἐνιαυτῷ ὁ παῖς ῥωβίδας καλεῖται, τῷ δευτέρῳ προκομιζόμενος, τῷ τρίτῳ μικιζόμενος, τῷ τετάρτῳ πρόπαις, τῷ πέμπτῳ παῖς, τῷ ἕκτῳ μελείρην. ἐφηβεύει δὲ παρʼ αὐτοῖς ὁ παῖς ἀπὸ ἐτῶν δεκατεσσάρων μέχρι καὶ εἴκοσιν. βαρυτόνως δὲ τὸ μελείρην, ὥσπερ πυθμὴν ἀπύθμην, αὐχὴν ὑψαύχην.

`ε.33`

Ἐπίδοξα. ἀντὶ τοῦ προσδόκιμα.

`ε.34`

Εὐεστώ. εὐημερία, εὐετηρία, ἡ καλλίστη τῶν ἐτῶν διαγωγή. Διογενιανὸς ἄνευ τοῦ ςʹ γράφει.

`ζ`

Ζ.

`ζ.1`

Ζειρά. μίτρα, ζώνη.

`ζ.2`

Ζυγαῖς. καθέδραις.

`ζ.3`

Ζώνη. πορφυροῦν ἔνδυμα.

`ζ.4`

Ζάκορος. νεωκόρος, ἱερεύς.

`η`

Η.

`η.1`

Ἡμεκτέων. δυσφορῶν.

`η.2`

Ἤθεα. τόποι ἐν οἷς ἀναστρέφονται.

`η.3`

Ἡβηδόν. μετʼ ἰσχύος, μετʼ ἀκολασίας, ὀρχηδόν.

`η.4`

Ἤλυσιν. ἔφοδον, πορείαν.

`ι`

Ι.

`ι.1`

Ἴλη. συστροφή, τάξις ὄχλου ἱππική.

`ι.2`

Ἰθαγενεῖς. οἱ γνήσιοι παῖδες.

`ι.3`

Ἱστία. δεῖπνα.

`ι.4`

Ἰακχάζουσι. λέγουσι, φλυαροῦσιν.

`κ`

Κ.

`κ.1`

Κνάφος. ἄκανθα ἕλκουσα ἱμάτια.

`κ.2`

Κατατέλεα. τὰ ἀναλώματα καὶ συνέδρια.

`κ.3`

Καταγωγή. πανδοκεῖον.

`κ.4`

Κνυζημάτων. τῶν γοερῶν ἀποφθεγμάτων.

`κ.5`

Κορύνη. ξύλον ἐπικαμπές.

`κ.6`

Κρέξ. ὄρνεον δυσοιώνιστον τοῖς γαμοῦσι.

`κ.7`

Κάπτοντες. ἀποδεχόμενοι.

`κ.8`

Καινοῦν. τὸ χρήσασθαι λόγῳ καινῷ.

`κ.9`

Κομιδή. ἀνάσωσις, ἐπιμέλεια.

`κ.10`

Κέρκουρος. νεὼς εἶδος.

`κ.11`

Κληρούχους. γεωργούς.

`κ.12`

Κρησφύγετον. καταφυγή, ὀχύρωμα.

`κ.13`

Καταγινέων. καταλύων.

`κ.14`

Καλλιερεῖσθαι. ἐπὶ τοῦ θύειν τέτακται ἔντομα.

`κ.15`

Κυματώγη. ὑπαγωγή, αἰγιαλός.

`κ.16`

Κυρβασίας. τιάρας.

`λ`

Λ.

`λ.1`

Λεύκη. πάθος περὶ ὅλον τὸ σῶμα.

`λ.2`

Λαῦραι. ῥύμαι, ἄμφοδα.

`λ.3`

Λίνον. λύρας χορδὴ ἢ ᾠδῆς ὄνομα

`λ.4`

Λάξιν. λῆξιν, μερισμόν, κλῆρον.

`λ.5`

Λῆμα. ἀνδρεία, ἀξία, φρόνημα.

`λ.6`

Λάσθη. αἰσχύνη.

`μ`

Μ.

`μ.1`

Μετεξέτεροι. ἔνιοι, τινές.

`μ.2`

Μύδρον. σίδηρον ἀργόν.

`μ.3`

Μελεδωνοί. φροντισταί.

`μ.4`

Μυχοί. καταδύσεις.

`ν`

Ν.

`ν.1`

Νεοχμῶσαι. νεωστὶ κινῆσαι.

`ν.2`

Ναυλόχιον. λιμένα.

`ξ`

Ξ.

`ξ.1`

Ξενίην συνεθήκατο. ἀντὶ τοῦ ὡς ξένον ἐδωρήσατο.

`ο`

Ο.

`ο.1`

Ὄρθιος νόμος. τρόπος μελῳδίας ἁρμονίαν ἔχων καὶ ῥυθμὸν ὡρισμένον.

`ο.2`

Οὖροι. ὁροθέσια.

`ο.3`

Ὄχανα. ἀσπίδων πόρπακες καὶ δεσμοί.

`ο.4`

Οὐ καταπροίξεσθαι. προῖκα ποιῆσαι.

`ο.5`

Ὀργίσας. μαλάξας.

`ο.6`

Οἰσύπη. ῥυπαρὰ προβάτων ἔρια.

`ο.7`

Οὐκ ἱκνεομένως. οὐ προσηκόντως.

`ο.8`

Ὄνος. τὸ περὶ τὰ τῶν ὑδάτων ἀγγεῖα πολύπουν καὶ συστρεφόμενον.

`ο.9`

Ὀρχηδόν. ἡβηδόν.

`π`

Π.

`π.1`

Πηκτίς. ὄργανον ψαλτήριον.

`π.2`

Πεσσοί. ψῆφοι.

`π.3`

Πρυτανεῖον. θεσμοθέσιον, θόλος, καὶ ἡ τοῦ σίτου θήκη.

`π.4`

Πρόχυσις. τὸ ἀποσπεῖσαι.

`π.5`

Πρόπολος. νεωκόρος. καὶ ὁ δοῦλος μετὰ τοῦ ςʹ.

`π.6`

Ποινή. ἀντέκτισις.

`π.7`

Παταΐκοισι. θεοὶ Φοινικικοὶ ἐν ταῖς πρύμναις ἱδρυμένοι.

`π.8`

Παλάθας. τὰ ἐκ τρυγὸς πλάσματα. κυρίως δὲ ἡ τῶν σύκων ἐπάλληλος θέσις.

`π.9`

Περιφορητά. ἀκτά.

`π.10`

Παχέων. πλουσίων.

`π.11`

Πρόξενοι. προστάται πόλεων, φροντισταί.

`π.12`

Πολέμαρχος. ἄρχων πρὸς ὃν κατηγγυῶντο τοὺς ξένους.

`π.13`

Πρόκα. εὐθὺς καὶ παραχρῆμα.

`ρ`

Ρ.

`ρ.1`

Ῥιπίς. πλέγμα.

`ρ.2`

Ῥηχίης. φραγμοῦ ἢ δέσμης τῶν φραγμῶν.

`ρ.3`

Ῥῆχος. φραγμός.

`σ`

Σ.

`σ.1`

Σκευή. ὅπλισις καὶ στολή.

`σ.2`

Σπερχθείς. ταραχθείς, θυμωθείς.

`σ.3`

Συμψήσας. συντρίψας.

`σ.4`

Σαγάρεις. πελέκεις.

`σ.5`

Σχοινοτενές. μακρόν.

`σ.6`

Συρμαΐζειν. καθαίρειν πόματί τῳ ἐκ ζειῶν καὶ ὕδατος.

`σ.7`

Σπαδίξας. ἐκδείρας. σπάδιξ γὰρ φλοιὸς ῥίζης πρινίνης. οἱ δὲ φοίνικος ῥάβδον. σπάδακες δὲ καὶ οἱ κύνες. καὶ σπάδιξ ὄργανόν τι κιθαριστικόν.

`σ.8`

Συρμαίην. βρῶμα διὰ στέατος καὶ μέλιτος, ἢ λάχανον σελίνῳ ἐοικός.

`σ.9`

Σκυτάλαις. ῥάβδοις.

`σ.10`

Σῶστρα. σωτήρια, λύτρα.

`σ.11`

Σώχουσι τρίβουσι.

`σ.12`

Σισύρα. χιτὼν βαρβαρικὸς ἐκ δερμάτων.

`σ.13`

Σχοίνου συμβολεῖ. οἱ ψιαθοπλόκοι.

`σ.14`

Στρόφος. τὸ περὶ τὴν κεφαλὴν ἐρεοῦν.

`σ.15`

Σταθμός. κατάλυμα, ὁδοῦ μέτρον.

`σ.16`

Σινάμωρον. κακόσχολον.

`σ.17`

Σαυρωτήρ. ξεστὸν δόρυ ἢ στύραξ, ὃν ἔνιοι καλοῦσιν οὐρίαχον.

`τ`

Τ.

`τ.1`

Τριηκάδας. δεῖπνα κατὰ δήμους καὶ ἀριθμὸς ἀνδρῶν τριάκοντα.

`τ.2`

Ταρσοὶ καλάμων. τρασιὰ ἐν ᾗ ἐξήραινον τὴν πλίνθον.

`τ.3`

Τριφάσιοι. τρίφωνοι, τριπλάσιοι.

`τ.4`

Τόρνιον. τὸ τρῆμα καὶ τὸ ἐνιέμενον εἰς αὐτό.

`τ.5`

Τέμπεα. τὰ στενὰ τῶν ὀρῶν καὶ οἱ σύνδενδροι τόποι.

`τ.6`

Ταινία. διάδημα.

`τ.7`

Ταρσός. ἡ τῶν ὀρνίθων πτέρωσις.

`φ`

Φ.

`φ.1`

Φαρμάκοις. βαφαῖς.

`φ.2`

Φάλαρα. τὰ περὶ τὰς γνάθους σκεπάσματα.

`φ.3`

Φάρσος. τρύφος, κλάσμα.

`φ.4`

Φρενήρης. σώφρων.

`φ.5`

Φριμάξασθαι. φρυάξασθαι, φυσῆσαι.

`φ.6`

Φορμός. πλέγμα, ὁ κόφινος.

`φ.7`

Φυλάξαντες. ἐπιτηρήσαντες.

`φ.8`

Φερέγγυος. βεβαιωτής.

`χ`

Χ.

`χ.1`

Χρήματος. πράγματος.

`χ.2`

Χοιράδες. πέτραι λεῖαι ἐν θαλάσσῃ.

`χ.3`

Χορδεύων. τέμνων.

`ψ`

Ψ.

`ψ.1`

Ψῆνες. κωνώπια τὰ ἐν τοῖς ὀλύνθοις τοῖς ἄρσεσι.

`ψ.2`

Ψῶσαν. θάλπουσαν.

## License and provenance

Eulogikon publishes public-domain Greek texts in cleaned, structured, readable form and makes no copyright claim over that preparation (Public Domain Mark 1.0, https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/). Cite as `eul_wid: xpm-ab`.
