---
title: "Scholia on Demosthenes: Philippic 3"
title_greek: "Σχόλια εἰς Δημοσθένη, Κατὰ Φιλίππου Γʹ"
author: Demosthenes Scholia
eul_wid: vky-aj
eul_aid: vky
canonical: "https://eulogikon.org/works/demosthenes-scholia-text-philippic-3-vky-aj"
lang: grc
period: Late Antique
dialect: Mixed Dialects
content_hash: "sha256:418de594754f3c7e6c9536580a2393881ad9f7afa67276c6906659ca078903a8"
content_modified_at: "2026-10-23"
license: "https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"
---

# Scholia on Demosthenes: Philippic 3

*Σχόλια εἰς Δημοσθένη, Κατὰ Φιλίππου Γʹ*

**Author:** Demosthenes Scholia

**eul_wid:** `vky-aj` · [HTML page](https://eulogikon.org/works/demosthenes-scholia-text-philippic-3-vky-aj)

## Text

Part of [Scholia on Demosthenes](/works/demosthenes-scholia-text-vky-aa)

ΚΑΤΑ ΦΙΛΙΠΠΟΥ Γ

`9.1a`

πολλῶν, ὦ ἄνδρες τοπικὴν καταδρομὴν ἔχει Φιλίππου τὸ προοίμιον· σχῆμα τοῦ ἐκ πλαγιασμοῦ τέμνοντος τὸν λόγον.

`9.1b`

τὸ προοίμιον ἐκ τοῦ κατηγορουμένου· καταδρομὴν γὰρ ἔχει Φιλίππου καὶ ἔχει καὶ ἐπιτίμησιν, ἔστι δὲ καὶ τόπος εὐνοίας.

`9.1c`

πρότασις.

`9.2`

ὀλίγου δεῖν παρὰ μικρὸν καὶ σχεδὸν εἰπεῖν· οὐδὲ γὰρ ἀεὶ περὶ Φιλίππου ἐκκλησιάζουσιν, ἀλλὰ καὶ περὶ ἄλλων πραγμάτων. διὸ ἐκόλασεν αὐτό.

`9.3`

καὶ πάντων κατασκευή.

`9.4`

φησάντων ἀντὶ τοῦ ψηφισαμένων.

`9.5`

τῆς ὕβρεως οὐκ εἶπεν «ἀδικίας» ἢ «πλεονεξίας», ἀλλʼ «ὕβρεως», ὃ παρʼ Ἀθηναίοις οὐδὲ τοῖς δούλοις ἀνεκτόν.

`9.6`

προειμένα προδεδομένα.

`9.7a`

εἰ καὶ λέγειν δεύτερον προοίμιον ἐκ τοῦ ἐναντίου· τὸ δὲ σχῆμα ὡς ἐν ὑποθέσει.

`9.7b`

πρότασις.

`9.8a`

πολλὰ μὲν οὖν ἴσως αἰτία τῆς προτάσεως.

`9.8b`

κατασκευή.

`9.9`

ὧν τινὲς τῶν προδοτῶν οἱ ἀναισχυντότεροι.

`9.10`

ἕτεροι δὲ τοὺς κατηγόρους Διοπείθους αἰνίττεται.

`9.11`

αἱ δὲ τοιαῦται συμπέρασμα τοῦ προοιμίου.

`9.12a`

ἀξιῶ δʼ ὑμᾶς εἰσβολὴ ἐντεῦθεν ἐπὶ τὸ συμφέρον· τὸ δὲ σχῆμα προδιόρθωσις.

`9.12b`

τρίτον προοίμιον, μᾶλλον δὲ εἰσβολὴ τῶν ἀγώνων καὶ προθεραπεία.

`9.13`

ἀξιῶ ἄξιον νομίζω.

`9.14`

ἐξεληλάκατε τὴν παρρησίαν δηλονότι.

`9.15`

εἰ μὲν οὖν καὶ νῦν ἐντεῦθεν τὸ συμπέρασμα. ἄλλοι δὲ εἰσβολὴν τῶν ἀγώνων ἀπὸ τοῦ «εἰ μὲν οὖν».

`9.16a`

εἰ μὲν οὖν ἅπαντες εἰσβολὴ τῶν ἀγώνων.

`9.16b`

ἀρχὴ τοῦ συμφέροντος.

`9.17`

ἀτόπως πονηρῶς καὶ κακῶς τὴν γνώμην.

`9.18`

ἔνιοι τῶν ἀκροατῶν.

`9.19`

εἰ δέ τις ταύτην ἀντιπῖπτον λύει· ἀπαρίθμησις τὸ σχῆμα.

`9.20a`

προρρήσεως ἐκ προαγορεύσεως φανερᾶς.

`9.20b`

ἐκ τοῦ προειπεῖν.

`9.21`

σκευωρούμενον κατὰ μικρὸν ὑφαντοποιούμενον.

`9.22a`

εἰ μὴ τὸ κατὰ συστροφὴν σχῆμα.

`9.22b`

σημείωσαι, ἐκ παρονομασίας· δριμεῖα λέξις.

`9.23`

ὁ γὰρ οἷς περίοδος κατʼ εὐθεῖαν.

`9.24`

τίσιν οὖν ὑμεῖς ἀντὶ τοῦ «διὰ τίνων»· εἰ μὴ διὰ τούτων φησὶ τῶν ἀναγκαίων ἡγεῖσθαι κινδυνεύειν.

`9.25`

εἶτα τὸν δριμεῖα λέξις.

`9.26`

ἀλλʼ ἀφʼ ἧς ἡμέρας ἀνέμνησεν αὐτοὺς λυπηροῦ διηγήματος.

`9.27a`

τετυφῶσθαι μεμηνέναι, ἀπὸ Τυφωέως τοῦ ἀντάραντος πόλεμον πρὸς τοὺς θεούς· μανίας γὰρ τοῦτο σημεῖον· ὅθεν καὶ τετυφωμένον ἄνθρωπον καλοῦμεν τὸν ἀλαζόνα καὶ μεῖζον ἢ προσῆκε φρονοῦντα. τινὲς δὲ τὸ «τετυφῶσθαι» ἀπὸ τοῦ τύφειν, ὅ ἐστι σκοτοῦσθαι τοὺς ὀφθαλμοὺς ἀπὸ καπνοῦ· σκοτοῦται δὲ καὶ ὁ ἀνούστατος τὴν διάνοιαν.

`9.27b`

ἐξηχεῖσθαι καὶ μαίνεσθαι.

`9.28`

μᾶλλον δὲ ἡ ἐπιδιόρθωσις· οὐδὲ γὰρ οἱ νῦν Ἀθηναῖοι ἐποίησαν ἃ ἐπιφέρει.

`9.29`

πλεονάζειν πλεονεκτικῶς περιφέρεσθαι.

`9.30`

ἐπιπολάζει ἀντὶ τοῦ «πλεονάζει τοῖς ἀδικήμασιν», ἀπὸ μεταφορᾶς τοῦ πλεονάζοντος ὕδατος, ὅταν ὑπεραίρηται καὶ ὑπερεκχῆται πλέον τοῦ μέτρου.

`9.31`

τὰς πόλεις ὧν ἦρχέ ποτε Ἀχιλλεὺς καὶ Φιλοκτήτης, Πρωτεσίλαος, Ποδαλείριος.

`9.32`

καὶ οὐ γράφει μὲν ταῦτα ὅρα τὴν τῶν σχημάτων ποικιλίαν.

`9.33`

ἀλλʼ ἐφʼ Ἑλλήσποντον τὸ σχῆμα ἐπιτροχασμός.

`9.34`

διορωρύγμεθα κατεσκάμμεθα, λελῃστεύμεθα.

`9.35`

Ἡράκλεις ἐπίφθεγμα θαυμαστικόν· τὸ δὲ «Ἥρακλες» κλητικῆς πτώσεως.

`9.36`

καίτοι τί τῆς πνεῦμα.

`9.37`

εἰς Πορθμὸν Πορθμὸς ἐπίνειον τῆς Ἐρετρίας· ὁμωνύμως δὲ ἐκλήθη τῷ πελάγει τῷ μεταξὺ αὐτοῦ καὶ Ἀθηνῶν.

`9.38`

Ναύπακτον Ναύπακτος ἐκλήθη ἀπὸ τοῦ τοὺς Ἡρακλείδας μέλλοντας κατελθεῖν ἐπὶ τὴν Πελοπόννησον ἐκεῖ πήξασθαι καὶ κατασκευάσαι τὰς ναῦς.

`9.39`

Ἐχῖνον Ἐχῖνος δὲ πόλις, Θηβαίων μὲν ἄποικος, πλησίον δὲ Θετταλίας, ἀπὸ Ἐχίνου ἑνὸς τῶν Σπαρτῶν.

`9.40`

λελύμανται τοῦτο καὶ τὰ Ῥωμαίων ἐλυμήνατο πράγματα· καὶ εἰ μὴ παύσεται, οἴχοιτʼ ἂν πάντῃ καὶ διαφθαρείη, μᾶλλον δʼ ἤδη διέφθαρται.

`9.41`

ἐκπέπραται ἐπίτασιν τὴν «ἐκ» πρόθεσιν ἔχει, ἀντὶ τοῦ «σφόδρα καὶ πάνυ πέπραται».

`9.42`

ζῆλος ἀντὶ τοῦ «μακαρίζεται» φησὶν «ὁ προδότης». ἐπὶ γὰρ τοῦ φθόνου ζηλοτυπία λέγεται.

`9.43`

γέλως ἀντὶ τοῦ γελᾶται ὡσπερεὶ μωρός, ἂν ὁμολογήσῃ ὅτι ἔλαβέ τι παρὰ τῶν πολεμίων.

`9.44`

ἄν τις τούτοις ἐπιτιμᾷ μισεῖται παρʼ ἡμῖν ὁ ἐπιτιμῶν τῷ προδότῃ ὡς κωλύων τὸν γέλωτα.

`9.45`

ἄτιμος ἄτιμον ἐνταῦθα λέγει οὐ τὸν μὴ μετέχοντα τιμῆς, ἀλλὰ τὸν ἀτιμώρητον, ἵνα, ἐάν τις αὐτὸν φονεύσῃ, μηδεμία τιμωρία γένηται ὑπὲρ αὐτοῦ τελευτήσαντος κατὰ τοῦ φονεύσαντος αὐτόν.

`9.46`

τί τὸ ἀξίωμα ἀντὶ τοῦ «διὰ τί ταῦτα ἠξίουν ποιεῖν;»

`9.47`

ὑπὲρ ὧν ἂν ὑπέρ τινων πραγμάτων δικάζεσθαι παρέχονται φόνου δίκας ἐὰν φονεύσῃ· ἔστι γάρ τινα πράγματα ἔνθα ὁ ποιήσας οὐ τιμωρεῖται.

`9.48`

εὐαγές εὐσεβές· ἄγος γὰρ ἐκ τοῦ ἐναντίου τὸ ἀκάθαρτον.

`9.49`

ἄτιμος ἀτιμώρητος.

`9.50`

δωροδοκοῦντας ἐπὶ τῶν δεχομένων δῶρα λέγεται ἡ λέξις, οὐκέτι μέντοι καὶ ἐπὶ τῶν παρεχόντων· ἔστι γὰρ δωροδόκος οἱονεὶ δωροδόχος τις ὤν.

`9.51a`

στηλίτας στηλίτας ἐποίουν τοὺς δωροδοκοῦντας, ἀντὶ τοῦ «ἐνέγραφον αὐτοὺς ἐν ταῖς στήλαις». τοῦτο δέ ἐστιν· ἐποίουν δημοσίας αὐτῶν τὰς τιμωρίας διὰ τῶν γραμμάτων ὧν ἔγραφον ἐν ταῖς στήλαις.

`9.51b`

εἰς στήλην χαλκῆν.

`9.52`

πρὸς τὰ τοιαῦτʼ πρὸς τὸ τιμωρεῖσθαι αὐτούς.

`9.53`

τὴν ὡραίαν αὐτὴν κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ θέρους.

`9.54`

ἀρχαίως οὐ παλαιῶς, ἀλλʼ ἀφελῶς καὶ χωρὶς πανουργίας.

`9.55`

πολιτικῶς δικαίως, μὴ χρήμασιν ὠνούμενοι τὰ πράγματα.

`9.56`

ἐκτραχηλισθῆναι ἐκ τραχήλων ἐκπεσεῖν, τῶν ἐλπίδων ἐκπεσεῖν.

`9.57`

ἐκ πλείστου πόρρωθεν.

`9.58`

ὧν τῶν προδοτῶν.

`9.59`

ἀπαλλαγέντος ἀπελαθέντος.

`9.60`

οὕτω δʼ ἀθλίως διέκειντο σημείωσαι, ὑπόστασις.

`9.61`

διασκευασάμενοι τὴν σκευὴν ἀναλαβόντες.

`9.62`

ἄρχουσι καὶ τυραννοῦσι ... Εὐφραῖον ἀντὶ τοῦ «τῶν τότε σῳζόντων ἑαυτοὺς καὶ τὸν Εὐφραῖον».

`9.63`

τοὺς μὲν μερισμὸς καὶ ὑπομερισμὸς τὸ σχῆμα.

`9.64`

οἱ δʼ οὐδὲν οἱ μὴ πρὸς χάριν λέγοντες.

`9.65`

τεθνάναι γὰρ κατὰ κῶλον ἐπαναφορά.

`9.66a`

καλὴν κατʼ εἰρωνείαν.

`9.66b`

εἰρωνείας.

## License and provenance

Eulogikon publishes public-domain Greek texts in cleaned, structured, readable form and makes no copyright claim over that preparation (Public Domain Mark 1.0, https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/). Cite as `eul_wid: vky-aj`.