--- title: Fragments on Spartan Constitution title_greek: Ἀποσπάσματα περὶ τῆς Λακωνικῆς Πολιτείας author: Tyrtaeus of Sparta eul_wid: ahi-aa eul_aid: ahi canonical: "https://eulogikon.org/grc/tyrtaeus-of-sparta/constitution-aa" canonical_json: "https://eulogikon.org/data/works/grc/tyrtaeus-of-sparta-constitution-aa-ahi-aa.json" sha256: c82b16eab1fa6ef378bb7dc617e43aac370742d807bb89253883c5872b5a102b period: Archaic dialect: Ionic Elegiac domain: Poetry format: Verse license: CC0-1.0 --- # Fragments on Spartan Constitution *Ἀποσπάσματα περὶ τῆς Λακωνικῆς Πολιτείας* **Author:** Tyrtaeus of Sparta **eul_wid:** `ahi-aa` · [HTML page](https://eulogikon.org/grc/tyrtaeus-of-sparta/constitution-aa) · [Canonical JSON](https://eulogikon.org/data/works/grc/tyrtaeus-of-sparta-constitution-aa-ahi-aa.json) ## Text ### book 2.1 .]...υ̣ι̣..[ . ]..ε̣ θ̣εοπρο[π [para].]..φ̣..ενακ[ . ].μ̣α̣ντει̣ασ̣αν̣[[ln_5].]τ̣ε̣ιδε̣τ̣αθ̣ἡ̣.[ . ]π̣άντ’ εἰδεν.[ [para].ἄ]ν̣δρα̣ς ἀνιστ[αμεν .]ι̣[.]ηγ̣αλ̣α[ [para]. ]..[...]θ̣ε̣οῖσι φί[λ[ln_10]. ]ω̣ πε̣ι̣θ̣ώμε̣θα κ[ [para]. ]α̣ν̣ ἐ̣γ̣γύτεροι γ̣έν[εος· αὐτὸς γὰρ Κρονίων⸥ καλλιστεφάνου ⸤πόσις Ἥρης [para]Ζεὺς Ἡρακλείδαισ⸥ ἄστυ δέδωκε τό̣⸤δε, οἷσιν ἅμα ### book 2.2 προλιπ⸥όντες Ἐρινεὸν ⸤ἠνεμόεντα[ln_15]εὐρεῖαν Πέλοπ⸥ο⸤σ⸥ νῆσον ἀφικόμ⸤εθα [ ]γ̣λ̣αυκώπ[ι]δοσ[ ### book 4.1 Φοίβου ἀκούσαντες ### book 4.2 Πυθωνόθεν οἴκαδ’ ἔνεικαν [para]μαντείας ### book 4.3 τε θεοῦ καὶ τελέεντ’ ἔπεα· ἄρχειν μὲν βουλῆς θεοτιμήτους βασιλῆας, [para]οἷσι μέλει ### book 4.4 Σπάρτης ἱμερόεσσα πόλις,[ln_5]πρεσβυγεν͜έα͜ς ### book 4.5 τε γέροντας· ἔπειτα δὲ δημότας ἄνδρας [para]εὐθείαις ῥήτραις ἀνταπαμειβομένους μυθεῖσθαί τε τὰ καλὰ καὶ ἔρδειν πάντα δίκαια, [para]μηδέ τι βουλεύειν τῆιδε πόλει 〈σκολιόν〉· δήμου ### book 4.6 τε πλήθει νίκην καὶ κάρτος ἕπεσθαι. ### book 4.1 [ln_10]Φοῖβος γὰρ ### book 4.2 περὶ τῶν ὧδ’ ἀνέφηνε πόλει. ### book 5.1 ἡμετέρωι βασιλῆϊ, θεοῖσι φίλωι Θεοπόμπωι, [para]ὃν διὰ Μεσσήνην εἵλομεν εὐρύχορον, Μεσσήνην ἀγαθὸν μὲν ἀροῦν, ἀγαθὸν δὲ φυτεύειν· [para]ἀμφ’ αὐτὴν δ’ ἐμάχοντ’ ἐννέα καὶ δέκ’ ἔτη[ln_5]νωλεμέως αἰεὶ ταλασίφρονα θυμὸν ἔχοντες [para]αἰχμηταὶ πατέρων ἡμετέρων ### book 5.2 πατέρες· εἰκοστῶι δ’ οἱ μὲν κατὰ πίονα ἔργα λιπόντες ### book 5.3 φεῦγον Ἰθωμαίων ἐκ μεγάλων ὀρέων. ### book 6.1 ὥσπερ ὄνοι μεγάλοις ἄχθεσι ### book 6.2 τειρόμενοι, δεσποσύνοισι φέροντες ἀναγκαίης ὕπο λυγρῆς [para]ἥμισυ πάνθ’ ὅσσων καρπὸν ἄρουρα φέρει. ### book 7 δεσπότας οἰμώζοντες, ὁμῶς ἄλοχοί τε καὶ αὐτοί, εὖτέ τιν’ οὐλομένη μοῖρα κίχοι θανάτου. ### book 10.1 τεθνάμεναι γὰρ καλὸν ἐνὶ προμάχοισι ### book 10.2 πεσόντα [para]ἄνδρ’ ἀγαθὸν ### book 10.3 περὶ ἧι ### book 10.4 πατρίδι μαρνάμενον· τὴν δ’ αὐτοῦ προλιπόντα πόλιν καὶ πίονας ἀγροὺς [para]πτωχεύειν πάντων ἔστ’ ἀνιηρότατον,[ln_5]πλαζόμενον σὺν μητρὶ φίληι καὶ πατρὶ γέροντι [para]παισί τε σὺν μικροῖς κουριδίηι τ’ ἀλόχωι. ἐχθρὸς μὲν γὰρ ### book 10.5 τοῖσι μετέσσεται οὕς κεν ἵκηται, [para]χρησμοσύνηι τ’ εἴκων καὶ στυγερῆι ### book 10.6 πενίηι, αἰσχύνει ### book 10.7 τε γένος, κατὰ δ’ ἀγλαὸν εἶδος ἐλέγχει,[ln_10]πᾶσα δ’ ἀτιμίη καὶ κακότης ἕπεται. †εἶθ’ οὕτως ἀνδρός ### book 10.8 τοι ἀλωμένου οὐδεμί’ ὤρη [para]γίνεται οὔτ’ αἰδὼς οὔτ’ ὀπίσω γένεος. ### book 10.1 θυμῶι γῆς πέρι τῆσδε μαχώμεθα καὶ περὶ παίδων [para]θνήσκωμεν ### book 10.2 ψυχ͜έω͜ν μηκέτι ### book 10.3 φειδόμενοι.[ln_15]ὦ νέοι, ἀλλὰ μάχεσθε ### book 10.4 παρ’ ἀλλήλοισι μένοντες, [para]μηδὲ φυγῆς αἰσχρῆς ἄρχετε μηδὲ φόβου, ἀλλὰ μέγαν ### book 10.5 ποιεῖτε καὶ ἄλκιμον ἐν ### book 10.6 φρεσὶ θυμόν, [para]μηδὲ φιλοψυχεῖτ’ ἀνδράσι μαρνάμενοι· τοὺς δὲ παλαιοτέρους, ὧν οὐκέτι γούνατ’ ἐλαφρά,[ln_20]μὴ καταλείποντες ### book 10.7 φεύγετε, τοὺς γεραιούς. αἰσχρὸν γὰρ δὴ τοῦτο, μετὰ προμάχοισι ### book 10.8 πεσόντα [para]κεῖσθαι ### book 10.9 πρόσθε νέων ἄνδρα ### book 10.10 παλαιότερον, ἤδη λευκὸν ἔχοντα κάρη ### book 10.11 πολιόν ### book 10.12 τε γένειον, [para]θυμὸν ἀποπνείοντ’ ἄλκιμον ἐν κονίηι, ### book 10.1 [ln_25]αἱματόεντ’ αἰδοῖα φίλαις ἐν ### book 10.2 χερσὶν ἔχοντα— [para]αἰσχρὰ τά γ’ ὀφθαλμοῖς καὶ νεμεσητὸν ἰδεῖν, καὶ χρόα γυμνωθέντα· νέοισι δὲ πάντ’ ἐπέοικεν, [para]ὄφρ’ ἐρατῆς ἥβης ἀγλαὸν ἄνθος ἔχηι, ἀνδράσι μὲν θηητὸς ἰδεῖν, ἐρατὸς δὲ γυναιξὶ[ln_30]ζωὸς ἐών, καλὸς δ’ ἐν ### book 10.3 προμάχοισι ### book 10.4 πεσών. ἀλλά τις εὖ διαβὰς μενέτω ### book 10.5 ποσὶν ἀμφοτέροισι [para]στηριχθεὶς ἐπὶ γῆς, χεῖλος ὀδοῦσι δακών. ### book 11.1 ἀλλ’, Ἡρακλῆος γὰρ ἀνικήτου γένος ἐστέ, [para]θαρσεῖτ’· οὔπω Ζεὺς αὐχένα λοξὸν ἔχει· μηδ’ ἀνδρῶν ### book 11.2 πληθὺν δειμαίνετε, μηδὲ φοβεῖσθε, [para]ἰθὺς δ’ ἐς ### book 11.3 προμάχους ἀσπίδ’ ἀνὴρ ἐχέτω,[ln_5]ἐχθρὴν μὲν ### book 11.4 ψυχὴν θέμενος, θανάτου δὲ μελαίνας [para]κῆρας 〈ὁμῶσ〉 αὐγαῖς ἠελίοιο φίλας. ἴστε γὰρ ὡς Ἄρεος ### book 11.5 πολυδακρύου ἔργ’ ἀΐδηλα, [para]εὖ δ’ ὀργὴν ἐδάητ’ ἀργαλέου ### book 11.6 πολέμου, καὶ μετὰ φευγόντων ### book 11.7 τε διωκόντων τ’ ἐγέ〈νε〉σθε[ln_10]ὦ νέοι, ἀμφοτέρων δ’ ἐς κόρον ἠλάσατε. οἳ μὲν γὰρ ### book 11.8 τολμῶσι ### book 11.9 παρ’ ἀλλήλοισι μένοντες [para]ἔς τ’ αὐτοσχεδίην καὶ προμάχους ἰέναι, παυρότεροι θνήσκουσι, σαοῦσι δὲ λαὸν ὀπίσσω· [para]τρεσσάντων δ’ ἀνδρῶν πᾶς’ ἀπόλωλ’ ἀρετή. ### book 11.1 [ln_15]οὐδεὶς ἄν ### book 11.2 ποτε ### book 11.3 ταῦτα λέγων ἀνύσειεν ἕκαστα, [para]ὅσς’, ἢν αἰσχρὰ μάθηι, γίνεται ἀνδρὶ κακά· ἀργαλέον γὰρ ὄπισθε μετάφρενόν ἐστι δαΐζειν [para]ἀνδρὸς ### book 11.4 φεύγοντος δηΐωι ἐν ### book 11.5 πολέμωι· αἰσχρὸς δ’ ἐστὶ νέκυς κατακείμενος ἐν κονίηισι[ln_20]νῶτον ὄπισθ’ αἰχμῆι δουρὸς ἐληλάμενος. ἀλλά τις εὖ διαβὰς μενέτω ### book 11.6 ποσὶν ἀμφοτέροισι [para]στηριχθεὶς ἐπὶ γῆς, χεῖλος ὀδοῦσι δακών, μηρούς ### book 11.7 τε κνήμας ### book 11.8 τε κάτω καὶ στέρνα καὶ ὤμους [para]ἀσπίδος εὐρείης γαστρὶ καλυψάμενος· ### book 11.1 [ln_25]δεξιτερῆι δ’ ἐν ### book 11.2 χειρὶ τινασσέτω ὄβριμον ἔγχος, [para]κινείτω δὲ λόφον δεινὸν ὑπὲρ κεφαλῆς· ἔρδων δ’ ὄβριμα ἔργα διδασκέσθω ### book 11.3 πολεμίζειν, [para]μηδ’ ἐκτὸς βελέων ἑστάτω ἀσπίδ’ ἔχων, ἀλλά τις ἐγγὺς ἰὼν αὐτοσχεδὸν ἔγχεϊ μακρῶι[ln_30]ἢ ξίφει οὐτάζων δήϊον ἄνδρ’ ἑλέτω, καὶ πόδα πὰρ ### book 11.4 ποδὶ θεὶς καὶ ἐπ’ ἀσπίδος ἀσπίδ’ ἐρείσας, [para]ἐν δὲ λόφον ### book 11.5 τε λόφωι καὶ κυνέην κυνέηι καὶ στέρνον ### book 11.6 στέρνωι ### book 11.7 πεπλημένος ἀνδρὶ μαχέσθω, [para]ἢ ξίφεος κώπην ἢ δόρυ μακρὸν ἔχων. ### book 11.1 [ln_35]ὑμεῖς δ’, ὦ γυμνῆτες, ὑπ’ ἀσπίδος ἄλλοθεν ἄλλος ### book 11.2 πτώσσοντες μεγάλοις βάλλετε ### book 11.3 χερμαδίοις δούρασί τε ξεστοῖσιν ἀκοντίζοντες ἐς αὐτούς, [para]τοῖσι ### book 11.4 πανόπλοισιν ### book 11.5 πλησίον ἱστάμενοι. ### book 12.1 οὔτ’ ἂν μνησαίμην οὔτ’ ἐν λόγωι ἄνδρα ### book 12.2 τιθείην [para]οὔτε ### book 12.3 ποδῶν ἀρετῆς οὔτε ### book 12.4 παλαιμοσύνης, οὐδ’ εἰ Κυκλώπων μὲν ἔχοι μέγεθός ### book 12.5 τε βίην ### book 12.6 τε, [para]νικώιη δὲ θέων Θρηΐκιον Βορέην,[ln_5]οὐδ’ εἰ Τιθωνοῖο ### book 12.7 φυὴν ### book 12.8 χαριέστερος εἴη, [para]πλουτοίη δὲ Μίδ͜εω͜ καὶ Κινύρ͜εω͜ μάλιον, οὐδ’ εἰ Τανταλίδ͜εω͜ Πέλοπος βασιλεύτερος εἴη, [para]γλῶσσαν δ’ Ἀδρήστου μειλιχόγηρυν ἔχοι, οὐδ’ εἰ πᾶσαν ἔχοι δόξαν ### book 12.9 πλὴν θούριδος ἀλκῆς· ### book 12.1 [ln_10]οὐ γὰρ ἀνὴρ ἀγαθὸς γίνεται ἐν ### book 12.2 πολέμωι εἰ μὴ τετλαίη μὲν ὁρῶν φόνον αἱματόεντα, [para]καὶ δηίων ὀρέγοιτ’ ἐγγύθεν ἱστάμενος. ἥδ’ ἀρετή, τόδ’ ἄεθλον ἐν ἀνθρώποισιν ἄριστον [para]κάλλιστόν ### book 12.3 τε φέρειν γίνεται ἀνδρὶ νέωι.[ln_15]ξυνὸν δ’ ἐσθλὸν ### book 12.4 τοῦτο πόληΐ τε ### book 12.5 παντί τε δήμωι, [para]ὅστις ἀνὴρ διαβὰς ἐν ### book 12.6 προμάχοισι μένηι νωλεμέως, αἰσχρῆς δὲ φυγῆς ἐπὶ πάγχυ λάθηται, [para]ψυχὴν καὶ θυμὸν ### book 12.7 τλήμονα ### book 12.8 παρθέμενος, θαρσύνηι δ’ ἔπεσιν τὸν ### book 12.9 πλησίον ἄνδρα ### book 12.10 παρεστώς· ### book 12.1 [ln_20]οὗτος ἀνὴρ ἀγαθὸς γίνεται ἐν ### book 12.2 πολέμωι. αἶψα δὲ δυσμενέων ἀνδρῶν ἔτρεψε φάλαγγας ### book 12.3 τρηχείας· σπουδῆι δ’ ἔσχεθε κῦμα μάχης, αὐτὸς δ’ ἐν ### book 12.4 προμάχοισι ### book 12.5 πεσὼν φίλον ὤλεσε θυμόν, [para]ἄστυ ### book 12.6 τε καὶ λαοὺς καὶ πατέρ’ εὐκλεΐσας,[ln_25]πολλὰ διὰ στέρνοιο καὶ ἀσπίδος ὀμφαλοέσσης [para]καὶ διὰ θώρηκος ### book 12.7 πρόσθεν ἐληλάμενος. τὸν δ’ ὀλοφύρονται μὲν ὁμῶς νέοι ἠδὲ γέροντες, [para]ἀργαλέωι δὲ πόθωι πᾶσα κέκηδε πόλις, καὶ τύμβος καὶ παῖδες ἐν ἀνθρώποις ἀρίσημοι[ln_30]καὶ παίδων ### book 12.8 παῖδες καὶ γένος ἐξοπίσω· οὐδέ ποτε κλέος ἐσθλὸν ἀπόλλυται οὐδ’ ὄνομ’ αὐτοῦ, [para]ἀλλ’ ὑπὸ γῆς ### book 12.9 περ ἐὼν γίνεται ἀθάνατος, ὅντιν’ ἀριστεύοντα μένοντά τε μαρνάμενόν ### book 12.10 τε [para]γῆς πέρι καὶ παίδων θοῦρος Ἄρης ὀλέσηι. ### book 12.1 [ln_35]εἰ δὲ φύγηι μὲν κῆρα ### book 12.2 τανηλεγέος θανάτοιο, [para]νικήσας δ’ αἰχμῆς ἀγλαὸν εὖχος ἕληι, πάντες μιν ### book 12.3 τιμῶσιν, ὁμῶς νέοι ἠδὲ παλαιοί, [para]πολλὰ δὲ τερπνὰ παθὼν ἔρχεται εἰς Ἀΐδην, γηράσκων δ’ ἀστοῖσι μεταπρέπει, οὐδέ τις αὐτὸν[ln_40]βλάπτειν οὔτ’ αἰδοῦς οὔτε δίκης ἐθέλει, πάντες δ’ ἐν θώκοισιν ὁμῶς νέοι οἵ τε κατ’ αὐτὸν [para]εἴκους’ ἐκ χώρης οἵ τε ### book 12.4 παλαιότεροι. ταύτης νῦν ### book 12.5 τις ἀνὴρ ἀρετῆς εἰς ἄκρον ἱκέσθαι ### book 12.6 πειράσθω θυμῶι μὴ μεθιεὶς ### book 12.7 πολέμου. ### book 13.1 αἴθωνος δὲ λέοντος ἔχων ἐν ### book 13.2 στήθεσι θυμόν. ### book 14.1 πρὶν ἀρετῆς ### book 14.2 πελάσαι τέρμασιν ἢ θανάτου. ### book 17 –⏑⏑ ἥρω̆ες –⏑⁝⏑–⏑⏑–⏑⏑–– ### book 18 [ α]γ̣αλλομένη [ ]α̣ κα̣ι̣ κροκόεντα desunt versus tres[ln_6][ ]π̣υ̣[..₍.₎].[.]ν̣ [ τερ]άεσσι Διός ### book 19.1 [ ].[.₍.₎].οσ[ . –τ]ῆράς ### book 19.2 τε λίθων κα̣[ὶ [para]. ]ν ἔθνεσιν εἰδομ[ένους . βρ]οτολοιγὸς Ἄρης ακ[[ln_5]. ]ι̣θείηι, τοὺς δ’ ὑπερα̣[ . ].[.]ν ἐοικότες η̣[ [para].......]α̣ι̣ κοίληις ἀσπίσι ### book 19.3 φραξά̣μ̣[ενοι, χωρὶς Πάμφυλοί τε καὶ Ὑλλεῖς ἠδ̣[ὲ Δυμᾶνες, [para]ἀνδροφόνους μελίας ### book 19.4 χερσὶν ἀν[ασχόμενοι.[ln_10]....]δ’ ἀθανάτοισι θεοῖς ἐπὶ πάντ̣[α ### book 19.5 τρέποντες [para]....]ατερμ..ιηι ### book 19.6 πεισόμεθ’ ἡγεμ[ό ἀλλ’ εὐθὺς σύμπαντες ἀλοιης͜έο͜[μεν [para]ἀ]ν̣δ̣ρ̣άσι̣ν̣ αἰχμηταῖς ἐγγύθεν ἱσ[τάμενοι. δεινὸς δ’ ἀμφοτέρων ἔσται κτύποσ̣[[ln_15]ἀ̣σ̣πίδα̣ς̣ εὐκύκλους ἀσπίσι ### book 19.7 τυπτ[ . ]ή̣σουσιν ἐπ’ ἀλλήλοισι π[εσόντες· [para]θώρηκε]ς̣ δ’ ἀνδρῶν ### book 19.8 στήθεσιν ἀμ[φι λοιγὸ]ν̣ ἐρωήσ̣ουσιν ἐρεικόμενο[ι [para]αἱ δ’ ὑπὸ] χερμαδίων βαλλόμεναι μ[εγάλων[ln_20]χάλκεια]ι̣ κ̣[όρυ]θ̣ες̣ κανα̣χὴ̣ν ἕξου[σι ### book 20.1 [ Διωνύσο]ι̣ο ### book 20.2 τιθήνηι̣ [ –κό]μου ### book 20.3 Σεμέλησ[] [ ]ω̣ε̣μψ̣.[...]σει [][ln_5][].[ ] []με̣ν̣η̣[ ] [ ].[.].[.₍.₎]ε̣ι̣κε̣λ̣ο̣ν̣[..]..[ ] [ ]α̣ φέρειν [ ἀ]ε̣θλ̣ο̣φ̣[ό]ροι ### book 20.4 περὶ νίκης[ln_10][ τέ]ρμ’ ἐπιδερκόμενοι [ καλ]λ̣ί̣τροχον ἅρμα φέροντες [ ]όμενοι [ ]εύοντας ὄπισ̣θεν [ ]χ̣αίτα̣ς̣ ὑ̣πὲρ κεφαλῆς[ln_15][ ]συνοίσομεν ὀξὺν ἄρηα [ ].θεσ̣ι̣ν̣.[.].[ ] [ ο]ὐδὲ λο̣γήσει [ ]σ̣έχων̣[ ### book 21 χαλκ̣[ ουδεμ̣[ [para]πιπτ[ μαρνα̣[[ln_5]Ἀργέσ[τ ὅσσουσ[ [para]Ἀργέσ[τ ἀλλαρ̣[ [para]εστη̣..[[ln_10][ [para]ω̣[ ημελ̣[ [para]ουταρ[ ἀλλὰ θ̣εο̣ι̣.[[ln_15]οἷσι μέλει Σ̣[πάρτης ἱμερόεσσα πόλις .[...].[ [para]φο̣ι̣[ ### book 22 [].ι̣ο̣ν [ ] [ ] [ ][ln_5][]α̣ι̣ ### book 23.1 ο̣.[..]σ̣τευ̣ο̣[ ἑξείης ### book 23.2 πα[ [para]τ̣εῖχος α.[.]ο̣σ̣τ̣η̣[ οις̣.μ̣παλλο̣μ̣ε̣[[ln_5]κλῆ̣ρος καὶ ταφ[ Μεσσην͜ίω͜ν[ [para]τεῖχος ### book 23.3 τερυ̣[ οἱ μὲν γὰρ β[ [para]ἀντίοι ἱστ[α[ln_10]οἱ δ’ ἐκτὸς̣ [βελέων [para]ἐν δὲ μέσοις ἡμεῖς ς̣.[ πύργου δυ[ [para]λείψους’ ἰλη̣[δὸν οἱ δ’ ὡς ἐκ ### book 23.4 πο[[ln_15]κυ[.]αδ̣[ τοῖς ἴκελοι μ[ [para]Ἥρης αἰδοίης̣ [ εὖτ’ ἂν ### book 23.5 Τυνδ̣α̣ρ̣ί̣[δαι ### book 24.1 Τυρταίου δὲ Λάκαιναν ἐνὶ στέρνοισι ### book 24.2 φυλάσσων ῥῆσιν, τὰν ἀρετὰν εἵλετο ### book 24.3 πρόσθε βίου. ## License and provenance This text is licensed CC0 1.0 Universal. The canonical record is the JSON at https://eulogikon.org/data/works/grc/tyrtaeus-of-sparta-constitution-aa-ahi-aa.json (sha256:c82b16eab1fa6ef378bb7dc617e43aac370742d807bb89253883c5872b5a102b). Cite as `eul_wid: ahi-aa`.